Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump nói rằng việc Mỹ nối lại chiến dịch ném bom Iran sẽ không kéo dài “quá lâu.” Giá dầu thô Brent sau đó giảm nhẹ xuống còn 95 USD/thùng. Trước đó, Mỹ đã tấn công các địa điểm quân sự của Iran, và Iran trả đũa bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu của Mỹ trên khắp khu vực, dù các báo cáo cho thấy chúng hầu hết đều đã bị đánh chặn. Bộ trưởng Y tế Iran tuyên bố 18 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ, trong đó có bốn người đang dự một đám cưới.
Uber dự kiến cắt giảm 3.300 việc làm trên toàn thế giới, tương đương 10% lực lượng lao động của công ty, trong đợt tái cấu trúc lớn nhất kể từ đại dịch. Mạng lưới taxi tự lái và dịch vụ giao đồ ăn của hãng gọi xe này đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt; cổ phiếu công ty đã giảm 7% trong năm nay. Dara Khosrowshahi, giám đốc điều hành của Uber, cho biết việc cắt giảm sẽ giúp công ty trở nên “tinh gọn hơn” và cho phép họ có vốn để tài trợ cho các khoản đầu tư của mình. Cổ phiếu đã tăng 2% sau tin tức này.
Một thẩm phán liên bang phán quyết rằng Google sẽ không phải thoái vốn khỏi mảng kinh doanh công nghệ quảng cáo của mình. Bộ Tư pháp Mỹ từng lập luận rằng gã khổng lồ công nghệ – mà vị thẩm phán năm ngoái đã xem là kẻ độc quyền bất hợp pháp – phải bán nền tảng giao dịch AdX của mình. Thay vào đó, công ty sẽ chỉ phải thay đổi một số chính sách. Google cũng tránh được một lệnh ép buộc phân tách khác vào năm ngoái, khi một thẩm phán khác cũng lựa chọn các biện pháp “điều chỉnh hành vi.”
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khiển trách các cơ quan an ninh và tình báo của nước này sau khi họ đấu súng trên đường phố Kyiv. Cơ quan An ninh Ukraine được cho là đang điều tra một âm mưu của Nga có liên quan đến cơ quan tình báo quân sự HUR. Vài người đã bị thương trong vụ việc và một số thành viên của HUR đã bị bắt giữ. Zelensky nói: “Những người duy nhất mà bất kỳ ai nên nhắm bắn vào là những kẻ chiếm đóng người Nga.”
Broadcom báo cáo doanh thu hàng quý đạt 29,6 tỷ USD, tăng 86% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhà sản xuất chip này cũng đưa ra một dự báo đầy lạc quan, tiên đoán rằng họ sẽ thu về 115 tỷ USD doanh thu trong năm tài chính 2027 và 230 tỷ USD vào năm tiếp theo. Phần lớn trong số đó sẽ đến từ các giao dịch với các phòng thí nghiệm AI. Broadcom dự đoán rằng Anthropic và OpenAI sẽ thế chỗ Google để trở thành những khách hàng lớn nhất của họ.
Ngân hàng trung ương Hà Lan tuyên bố đã chuyển hơn 78 tấn vàng từ New York sang London, với lý do “bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng.” Ngân hàng này giải thích rằng vàng thỏi được lưu trữ ở Anh sẽ dễ huy động hơn trong khủng hoảng so với việc cất giữ ở bên kia bờ Đại Tây Dương. Pháp cũng đã rút toàn bộ số vàng thỏi của mình khỏi Cục Dự trữ Liên bang ở New York trong vài năm qua.
Lực lượng vũ trang Mỹ bắt đầu kiểm tra mức testosterone của các binh sĩ. Nam quân nhân trên 30 tuổi sẽ phải trải qua một đợt kiểm tra bắt buộc hằng năm, và những người có mức hormone thấp sẽ được cung cấp liệu pháp thay thế testosterone. Chính sách này là sáng kiến của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Điều này có thể không hề ngớ ngẩn như vẻ bề ngoài. Tình trạng suy sinh dục, hay testosterone thấp, có thể đang ngày càng phổ biến hơn ở các binh sĩ.
Con số trong ngày: 2 triệu, là số người dự kiến sẽ tham gia tranh tài trong các cuộc thi Hyrox ở mùa giải 2026-2027 trên khắp sáu châu lục.
TIÊU ĐIỂM
Sánchez chịu áp lực về vấn đề Ceuta
Đã hơn một tháng kể từ khi hơn 70.000 người di cư ồ ạt tràn từ Maroc vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha. Hơn 5.000 người trong số họ hiện vẫn đang ở đó. Nhiều người phải ngủ trên các bãi biển hoặc đường phố. Điều đó đã gây căng thẳng cho cuộc sống hàng ngày của 84.000 cư dân Ceuta.
Hôm nay, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez sẽ lần đầu tiên phát biểu trước Quốc hội về cuộc khủng hoảng này. Chính phủ Đảng Xã hội của ông đã phải đối mặt với nhiều chỉ trích vì hành động quá ít. Hiện tại, chính phủ đã đề nghị hỗ trợ khẩn cấp cho nền kinh tế của Ceuta, đồng thời hứa sẽ thiết lập các trại tạm thời cho tất cả người di cư và điều thêm nhân viên đến xử lý các đơn xin tị nạn.
Sánchez cáo buộc Israel và Nga khuếch đại các thông tin sai lệch về cuộc khủng hoảng nhằm nỗ lực gieo rắc sự chia rẽ và gây tổn hại cho chính phủ của ông. Cả hai quốc gia đều phủ nhận điều này. Nhiều tuần thiếu hành động đã làm tổn hại đến uy tín của vị thủ tướng, người sẽ phải đối mặt với một cuộc bầu cử vào năm tới. Một số người Tây Ban Nha lo ngại rằng Maroc, quốc gia cũng tuyên bố chủ quyền đối với Ceuta, đã một lần nữa phát hiện ra sức mạnh của người di cư như một loại vũ khí.
Những người theo chủ nghĩa dân túy ở Anh cần tự cải tổ
Hôm nay, Nigel Farage sẽ chủ trì hội nghị thường niên của Đảng Cải cách từ một vị thế khá xa lạ: vị trí thứ ba trong các cuộc thăm dò. Trong một cuộc khảo sát được công bố vào ngày 01/09, Đảng Cải cách đã tụt lại phía sau cả Công Đảng và Đảng Bảo thủ lần đầu tiên sau 18 tháng.
Hội nghị tại Birmingham diễn ra sau khi Farage từ chức nghị sĩ đại diện cho Clacton vào mùa hè này nhằm mục đích (theo như ông hy vọng) ra tranh cử lại và giành chiến thắng vang dội. Ông muốn đi trước đón đầu để chặn những câu hỏi về các điều kiện đằng sau khoản quyên góp trị giá 5 triệu bảng Anh (6,7 triệu USD) từ Chris Harborne, một tỷ phú tiền điện tử và nhà tài trợ của Đảng Cải cách. Thay vào đó, nhà lãnh đạo lại thấy mình phải vận động tranh cử để đối đầu với Count Binface, một diễn viên hài tự nhận là đến từ ngoài không gian. Farage đã giành chiến thắng dễ dàng, nhưng phải quay trở lại Quốc hội trong sự đeo bám của chính vụ bê bối mà ông đã tìm cách trốn tránh.
Hội nghị hôm nay sẽ là nỗ lực đầu tiên của Đảng Cải cách nhằm giành lại một chương trình nghị sự chính trị mà cho đến nay họ vẫn dễ dàng định hình. Farage sẽ phải đối mặt với thêm nhiều câu hỏi về những khoản quyên góp đáng ngờ, cũng như lý do vì sao phong trào nổi dậy theo đường lối dân túy của ông không còn được ưa chuộng như trước.
Lời cảnh báo từ Nepal
Hơn 1.000 người được xác nhận đã thiệt mạng và hơn 4.000 người vẫn mất tích một tuần sau khi trận lũ lụt thảm khốc quét qua vùng biên giới giữa Nepal và Tây Tạng. Vào ngày 26/08, một sông băng đổ sụp, kéo theo một trận tuyết lở đầy đá và băng, đã tạo thành một con đập chặn đứng dòng nước trên sông Lhende. Khi con đập tự nhiên này vỡ ra vài phút sau đó, cơn thịnh nộ của nước, đá, bùn, và băng đã đổ ập xuống dòng sông Bhote Koshi và Trishuli của Nepal.
Những thảm kịch như vậy sắp trở nên phổ biến hơn, ngay khi khả năng chống chịu của Nepal đang dần suy yếu. Dãy Himalaya đang nóng lên nhanh hơn phần còn lại của Trái Đất, và các sông băng ở đây đang tan chảy với tốc độ gấp đôi so với năm 2000. Kết quả sẽ là những trận động đất, lở đất, và lũ lụt thường xuyên và dữ dội hơn. Đồng thời, viện trợ quốc tế cũng đang cạn kiệt. Do nghi kỵ lẫn nhau, các quốc gia ở khu vực Himalaya đang thiếu các hệ thống cảnh báo sớm và hoạt động chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực vốn có thể cứu sống nhiều người. Các nhà quan sát hy vọng rằng thảm kịch của Nepal sẽ trở thành một lời cảnh tỉnh, kêu gọi tăng cường hợp tác xuyên biên giới và đầu tư mạnh tay hơn vào khả năng phục hồi trước biến đổi khí hậu.
Mỹ bắt đầu cuộc đàn áp máy bay không người lái Trung Quốc
Máy bay không người lái của Trung Quốc đã chinh phục nước Mỹ từ lâu. Chỉ riêng một công ty Trung Quốc là DJI Technology Company đã nắm giữ 90% thị trường thương mại Mỹ. Nhưng vào tháng 12, chính phủ liên bang đã cấm DJI nhập khẩu các máy bay không người lái mới, với lý do lo ngại về gián điệp.
Giờ đây, Donald Trump hy vọng sẽ tiếp tục siết chặt các nhà sản xuất này hơn nữa. Hôm nay, tất cả các máy bay không người lái lớn của Trung Quốc sẽ phải chịu mức thuế quan 100%, còn những chiếc nhỏ hơn là 25%. Các đồng minh cũng phải đối mặt với thuế quan, nhưng ở mức thấp hơn một chút là mức 15%. Máy bay không người lái được trang bị camera ảnh nhiệt, thường được sử dụng trong công nghiệp, sẽ phải chịu mức thuế 100%. Các linh kiện mà Trung Quốc đang chiếm ưu thế cũng nằm trong diện bị áp dụng mức thuế này.
Trump muốn tạo một cú hích cho ngành công nghiệp máy bay không người lái nội địa của Mỹ, vốn đang phải chật vật sản xuất thiết bị và linh kiện với mức giá cạnh tranh trên toàn cầu. Lầu Năm Góc xem lĩnh vực này là yếu tố cốt lõi cho thành công quân sự. Văn phòng Vốn Chiến lược của cơ quan này – một nhánh chuyên phụ trách cho vay – đã bơm vốn vào khoáng sản đất hiếm, nam châm, pin, và các lĩnh vực thiết yếu khác cho việc sản xuất máy bay không người lái. Nhưng trong ngắn hạn, những người đam mê và người dùng thương mại của các dòng máy bay không người lái tại Mỹ có lẽ sẽ nhận ra thiết bị của họ đang ngày càng đắt đỏ hơn.
Một thảm họa khí hậu được báo trước
Hôm nay, Tổ chức Khí tượng Thế giới, một cơ quan trực thuộc Liên Hiệp Quốc, sẽ đưa ra bản cập nhật về El Niño. Kiểu thời tiết định kỳ này thường làm tăng nhiệt độ toàn cầu và mang đến những trận mưa xối xả cho Nam Mỹ và Đông Phi, đồng thời gây ra hạn hán ở khu vực Tây và Nam Phi cùng với Đông Nam Á. Đợt El Niño hiện tại – bắt đầu từ tháng 6 – được dự báo sẽ là đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.
Nó đã gây ra những thảm họa. Số ca tử vong ở châu Âu tăng vọt vào mùa hè này do các đợt nắng nóng lặp đi lặp lại, trong khi đợt gió mùa yếu nhất của Ấn Độ trong gần hai thập kỷ qua có nguy cơ tàn phá nghiêm trọng ngành nông nghiệp của nước này. Và với việc El Niño dự kiến còn tăng cường độ vào năm tới, tình hình có lẽ sẽ còn tồi tệ hơn. Một số nhà khoa học nhận định rằng hiện tượng này, kết hợp với các tác động của tình trạng nóng lên toàn cầu, có thể đẩy nhiệt độ toàn cầu vào năm 2027 lên những mức mà vốn dĩ được cho là sẽ không xuất hiện cho đến những năm 2030.