Author: NCQT

Trung Quốc và Ấn Độ có nhiều mục tiêu tương đồng tại Nam Á

Nguồn: Chietigj Bajpaee, “China and India Want Much the Same Things From South Asia”, Foreign Policy, 14/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra tháng trước đã đánh dấu đỉnh cao của quá trình tái thiết lập quan hệ Trung Quốc – Ấn Độ đang diễn ra. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên sau gần bảy năm để tham dự hội nghị. Chuyến thăm này diễn ra sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đến Trung Quốc vào năm ngoái, cũng là chuyến thăm đầu tiên của ông sau bảy năm, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Thiên Tân.

Quá trình bình thường hóa một phần quan hệ giữa hai nước diễn ra sau cuộc xung đột biên giới năm 2020, đợt đụng độ nghiêm trọng nhất giữa hai quốc gia trong hơn bốn thập kỷ. Những bước đi nhằm khôi phục quan hệ bao gồm nối lại các chuyến bay thẳng, nới lỏng hạn chế về thị thực và đầu tư. Ngay cả vấn đề biên giới vốn dai dẳng và khó giải quyết cũng đã ghi nhận những tiến triển thực chất. Điều này được thể hiện qua cuộc gặp hồi tháng Tám giữa Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, khi hai bên đạt được đồng thuận tám điểm trong khuôn khổ cơ chế Đại diện Đặc biệt. Cũng trong tháng đó, hoạt động thương mại qua ba cửa khẩu biên giới đã được nối lại sau sáu năm gián đoạn. Continue reading “Trung Quốc và Ấn Độ có nhiều mục tiêu tương đồng tại Nam Á”

Bong bóng AI toàn cầu: Điều gì sẽ còn lại khi cơn sốt kết thúc?

Nguồn: Ruchir Sharma, “The Global AI Bust”, Foreign Affairs, 13/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ít ai nghi ngờ rằng AI là một trong những công nghệ có sức mạnh biến đổi sâu rộng nhất trong thế kỷ qua. Xét trên nhiều phương diện, AI đang lan rộng với tốc độ nhanh hơn và phạm vi lớn hơn bất kỳ phát minh nào kể từ buổi đầu Cách mạng Công nghiệp. Động cơ hơi nước bắt đầu được sử dụng phổ biến vào thế kỷ 19, còn điện năng trở nên thông dụng vào đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, phải mất nhiều thập kỷ sau, khi các hệ thống đường sắt, đường bộ và lưới điện được hoàn thiện, tiềm năng đầy đủ của những công nghệ này mới được khai thác. Máy tính phục vụ hoạt động kinh doanh xuất hiện từ những năm 1950, nhưng phải đến khi Internet kết nối chúng với nhau vào thập niên 1990, chúng mới tạo ra những tác động tích cực rõ rệt đối với nền kinh tế. Continue reading “Bong bóng AI toàn cầu: Điều gì sẽ còn lại khi cơn sốt kết thúc?”

Khi Mỹ mượn văn minh Hy Lạp để kéo châu Âu “cùng thuyền”

Nguồn: Đới Duy Lai, 戴维来| 雅典归来：我在鲁比奥深情演讲背后看见了什么 , Sohu, 12/10/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

“Athens đã ươm mầm cho nền dân chủ. Plato và Aristotle đã mang đến cho chúng ta triết học phương Tây. Hiểu biết của chúng ta về pháp luật, mỹ đức, tư cách công dân và thể chế cộng hòa đều bắt nguồn từ các thành bang Hy Lạp. Cho đến rất nhiều thuật ngữ chính trị của chúng ta – như dân chủ, bạo chính, và bản thân từ ‘chính trị’ – cũng đều khởi nguồn từ đây.”

Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu những lời này trên ngọn đồi Pnyx ở Athens, phía sau ông là Đền Parthenon đang tắm mình trong ánh hoàng hôn. Địa điểm này rõ ràng đã được lựa chọn kỹ lưỡng: Đồi Pnyx là một trong những biểu tượng quan trọng của nền dân chủ Hy Lạp cổ đại, nơi từng diễn ra Hội đồng Công dân Athens cổ đại và được cho là nơi các nhà chính trị kiệt xuất như Pericles hay Demosthenes từng diễn thuyết. Continue reading “Khi Mỹ mượn văn minh Hy Lạp để kéo châu Âu “cùng thuyền””

Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU

Nguồn: Clement Ngu, James Hand-Cukierman và Tay Han Nee, “China-EU trade talks yield prospect of Chinese hybrid exports halving”, Nikkei Asia, 09/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khi châu Âu cho biết đã giành được quyền tiếp cận thị trường tốt hơn đối với lượng hàng hóa trị giá 4,5 tỷ USD, tuyên bố từ phía Bắc Kinh tỏ ra dè dặt hơn.

Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã tránh được một cuộc chiến thương mại sau khi đạt được “thỏa thuận sơ bộ” về lộ trình cắt giảm một nửa lượng xe hybrid xuất khẩu từ Trung Quốc sang khối này, kết quả của hai ngày đàm phán giữa các quan chức thương mại cấp cao của hai bên. Continue reading “Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU”

Học thuyết chiến thắng của Iran

Nguồn: Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s Theory of Victory”, Foreign Affairs, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi nói đến Iran, chính quyền Trump có một thành tích hết sức đáng thất vọng. Sau nhiều tháng không kích dữ dội, Mỹ vẫn không thể làm Iran suy kiệt. Washington cũng không thể buộc Tehran khuất phục trên bàn đàm phán. Thế nhưng, bất chấp những thất bại liên tiếp trong suốt bảy tháng, các quan chức Mỹ tin rằng tình hình đã bước sang một giai đoạn mới. Họ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa hiện có đối với vùng duyên hải phía nam Iran, bóp nghẹt khả năng giao thương của nước này với thế giới bên ngoài. Từ đó, Washington kết luận rằng Iran sẽ sớm phải nhượng bộ hoặc sụp đổ. “Chúng ta sẽ bóp nghẹt chế độ này về mặt kinh tế”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố hôm 1/9. Continue reading “Học thuyết chiến thắng của Iran”

Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ

Nguồn: Alan Boswell, “The New Red Sea Wars”, Foreign Affairs, 06/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ngày 3 tháng Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Quốc hội rằng cuộc xung đột đã hoành hành suốt ba năm tại Sudan giờ đây là một “cuộc chiến ủy nhiệm”, đồng thời đổ lỗi cho Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vì cản trở những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự. Rubio đã nói ra điều mà nhiều nhà quan sát từ lâu đã nhận thấy: những gì khởi đầu như một cuộc tranh giành quyền lực trong nước đã biến thành một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn, lôi kéo các cường quốc bên ngoài và lan qua biên giới Sudan. Continue reading “Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ”

Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm

Nguồn: “Saudi Arabia is increasingly under siege”, The Economist, 11/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đây là vụ tấn công thứ ba nhằm vào sân bay Riyadh chỉ trong chưa đầy một tuần, đồng thời cũng là vụ gây thương vong nghiêm trọng nhất. Ngày 10/10, lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shia được Iran hậu thuẫn, đã phóng tên lửa tấn công sân bay này. Các nhân chứng cho biết tên lửa đánh trúng trực tiếp Nhà ga số 3, nơi phục vụ các chuyến bay nội địa, khiến một phần mái nhà ga đổ sập. Ít nhất 13 người thiệt mạng, gồm bốn công dân Ả Rập Saudi và tám người nước ngoài cư trú tại nước này, cùng 309 người bị thương, trong đó có một số trường hợp nguy kịch. Sân bay đã phải đóng cửa hơn 24 giờ và hiện chưa rõ khi nào có thể hoạt động trở lại. Một ngày sau, Houthi tiếp tục tấn công Nhà ga số 4, gây ra một đám cháy. Continue reading “Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm”

Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực

Nguồn: Bobby Ghosh, “The United States Is Not Ready for the Arctic Age”, Foreign Policy, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

“CHÚNG TA KHÔNG CẦN CANADA, HỌ MỚI CẦN CHÚNG TA!”, Donald Trump viết trên Truth Social vào cuối tháng Tám, sau khi công bố một đợt thuế quan mới đối với hàng xuất khẩu của nước láng giềng phía bắc. Nhìn từ các quốc gia phương Nam, đây có vẻ chỉ là thêm một tràng công kích nữa của tổng thống, vừa làm căng phím caps-lock vừa thử thách lòng tin của người đọc. Nhưng thực tế là Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào Canada, với khoảng 4 triệu thùng dầu thô nhập khẩu mỗi ngày, chưa kể điện, nhôm, phụ tùng ô tô và nhiều mặt hàng khác.

Nhìn từ vùng cận Bắc Cực, khoảng cách giữa những lời khoa trương của Trump và thực tế còn lớn hơn nữa: tại những vùng cực bắc của lục địa mà hai nước cùng chia sẻ, Mỹ cần Canada, và cần một cách cấp thiết. Khi các chỏm băng tan chảy làm lộ ra một không gian cạnh tranh kinh tế mới ở Bắc Cực, triển vọng thành công của Mỹ phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ với chính quốc gia mà tổng thống đang bận gây hấn. Continue reading “Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực”

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Bảo hộ sở hữu trí tuệ là con dao hai lưỡi trong kinh tế học phát triển, chứ không phải một lợi ích hiển nhiên mà quốc gia nào cũng chỉ cần tối đa hóa. Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu chỉ xây dựng các chế độ thực thi nghiêm ngặt hiện nay sau khi ngành công nghiệp của họ đã trưởng thành thành những nước xuất khẩu ròng tài sản trí tuệ. Hàn Quốc công nghiệp hóa trong hai thập kỷ dưới Luật Sáng chế năm 1961 được cố ý thiết kế với mức bảo hộ yếu hơn, trước khi tăng cường chế độ này dưới sức ép thương mại trực tiếp của Hoa Kỳ vào năm 1986. Trung Quốc cũng xây dựng phần lớn nền tảng sản xuất trong bối cảnh dung túng mức độ vi phạm đủ lớn, dẫn tới bị Hoa Kỳ đưa vào Danh sách Theo dõi Ưu tiên trong cơ chế Đặc biệt 301 kể từ khi danh sách này được lập năm 1989. Continue reading “Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi”

Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào

Nguồn: Hunter Marston, “What to make of China’s new air facility in Laos”, The Interpreter, 08/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thông báo về một cơ sở quân sự mới do Trung Quốc tài trợ tại Lào nhằm huấn luyện phi công không quân nước này đã làm dấy lên câu hỏi liệu nơi đây có hoạt động trên thực tế như một căn cứ quân sự của Trung Quốc hay không, và nó có thể mở rộng khả năng triển khai sức mạnh của Bắc Kinh trên khắp khu vực như thế nào.

Trung tâm Huấn luyện và Hỗ trợ Chung kiêm Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc – Lào nằm tại Sân bay Ban Keun, cách Viêng Chăn khoảng 50 km về phía bắc. Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng cơ sở mới sẽ được sử dụng để huấn luyện phi công Không quân Lào, tăng cường “hợp tác quân sự thực chất” và thúc đẩy “hòa bình và ổn định khu vực”. Tuyên bố chính thức của phía Trung Quốc cũng nói thêm rằng trung tâm huấn luyện này “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”. Continue reading “Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào”

Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?

Nguồn: Carl Minzner, “China’s Long Twilight”, Foreign Affairs, 05/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm bùng nổ của thời kỳ cải cách, từ năm 1978 đến đầu những năm 2000, Trung Quốc là một đất nước tràn đầy sức lao động. Tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, từ 15 đến 64 tuổi, tăng từ 57% vào năm 1978 lên mức đỉnh gần 75% vào năm 2010. Lực lượng này đã xây dựng đường sá, nhà máy, khu chung cư và doanh nghiệp, tạo động lực cho ba thập kỷ tăng trưởng gần 10% mỗi năm, giúp quy mô nền kinh tế tăng gấp 20 lần.

Nhưng trong thập kỷ qua, xu hướng này đã đảo chiều. Chính sách một con của Bắc Kinh, cùng những lực lượng xã hội vốn đã kéo mức sinh ở Đông Á xuống mức thấp lịch sử, đã khiến tỷ lệ sinh của Trung Quốc nằm dưới mức thay thế suốt ba thập kỷ, làm cạn dần nguồn nhân lực từng thúc đẩy sự trỗi dậy của đất nước. Tổng dân số Trung Quốc đạt đỉnh 1,4 tỷ người vào năm 2021 và hiện giảm từ ba đến bốn triệu người mỗi năm, tương đương với việc mất đi một thành phố cỡ Los Angeles mỗi năm. Continue reading “Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?”

Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki

Nguồn: Hiroyuki Akita, “Hiroshima and Nagasaki disasters offer lesson for AI governance”, Nikkei Asia, 04/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc ngăn chặn thảm họa do công nghệ gây ra đòi hỏi phản ứng nhanh hơn nhiều so với quá trình kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Kiểm soát trí tuệ nhân tạo song song với việc khai thác công nghệ này vì sự thịnh vượng của nhân loại đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21. Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 24/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí tiếp tục thảo luận về vấn đề này.

Hai cường quốc có những tính toán chiến lược khác nhau đối với AI. Mỹ, quốc gia hiện đang dẫn đầu cuộc đua công nghệ, tỏ ra thận trọng trước việc áp đặt các quy định có thể kìm hãm sự phát triển của lĩnh vực này. Trong khi đó, Trung Quốc hy vọng bắt kịp bằng cách đi đầu trong việc thiết lập những quy tắc có lợi cho mình. Đây chính là lý do ông Tập Cận Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản trị AI trong chuyến thăm Mỹ. Continue reading “Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki”

Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng

Nguồn: “The world is facing an almighty LNG crunch”, The Economist, 04/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bốn năm trước, châu Âu đã phải vội vã tìm nguồn thay thế cho 40% lượng khí đốt nhập khẩu sau khi nguồn cung qua các đường ống của Nga bị cắt đứt trong bối cảnh chiến tranh Ukraine. Châu Âu quay sang Qatar, khi đó là nước sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. “Chúng tôi đã đáng tin cậy suốt hơn 26 năm”, Bộ trưởng Năng lượng của quốc gia vùng Vịnh này, ông Saad al-Kaabi, tự hào tuyên bố khi ấy trong văn phòng dát vàng của mình. “Chúng tôi chưa bao giờ bỏ lỡ một chuyến hàng nào”.

Ngày nay, lời khoe khoang ấy nghe thật rỗng tuếch. Vào tháng Ba, sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz vì bị Mỹ và Israel tấn công, Qatar tuyên bố tình trạng bất khả kháng và thông báo với các khách hàng rằng họ không thể thực hiện hợp đồng. Kể từ đó, nước này chỉ giao được 98 chuyến hàng, ít hơn 536 chuyến so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng thiếu hụt lên tới 39 triệu tấn, tương đương 9% nguồn cung toàn cầu của năm ngoái, và con số này vẫn tiếp tục tăng. Ở mức khoảng 25 USD cho mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu), giá LNG tại châu Á hiện cao hơn 140% so với trước chiến tranh. Continue reading “Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng”

Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?

Nguồn: Tom Brown và Pragathi Ravi, “The Illicit World of Sea Cucumbers”, Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào một buổi chiều tháng 8 năm 2017, Cesar Daleo, một cựu đặc vụ Cục Tuần tra Biên phòng Mỹ, đã tìm cách vận chuyển trái phép 1 kg hóa chất tiền chất fentanyl mà ông ta tưởng là hàng cấm từ San Ysidro, California, qua biên giới sang Mexico. Daleo không hề biết rằng vài tuần trước đó, lực lượng hải quan tại Sân bay Quốc tế Los Angeles đã chặn kiện hàng này trên đường vận chuyển từ Trung Quốc.

Các đặc vụ thuộc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa sau đó đã tráo chất bị kiểm soát này, vốn được ngụy trang dưới dạng bột củ sen, bằng một loại bột trắng vô hại rồi để kiện hàng tiếp tục hành trình đến điểm nhận. Lực lượng hành pháp phục kích và bắt giữ Daleo ngay trước khi ông ta vượt biên, sau đó khởi tố ông ta về tội thông đồng phân phối chất cấm. Trước đó, Daleo đã 13 lần nhận trót lọt những kiện hàng tương tự; đến năm 2019, ông ta bị tuyên phạt 30 tháng tù giam. Continue reading “Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?”

Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín

Nguồn: Sergei Lavrov, 独家·瓦尔代现场|拉夫罗夫：俄罗斯如何回答“没有西方怎么办”, Guancha, 01/10/2026 (lược dịch).

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 29/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 23 của Câu lạc bộ Valdai. Ngay trước đó, ông vừa tham dự Tuần lễ Cấp cao của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) khóa 81, với hơn 50 cuộc gặp trong vòng ba ngày. Ông mở đầu bằng lời tự giễu: “Đang trong thế ‘bị cô lập’ thì còn biết làm sao?”

Vấn đề Ukraine là một trọng tâm của buổi thảo luận. Khi được hỏi liệu “phần lãnh thổ còn lại của Donbass có đáng để nỗ lực hay không”, ông lần lượt đề cập từ Hiệp định Liên kết năm 2013, cuộc đảo chính năm 2014, Thỏa thuận Minsk, bản dự thảo hòa bình Istanbul cho đến các đồng thuận tại Anchorage, nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở lãnh thổ mà nằm ở con người. Bên cạnh đó, ông đặt nghi vấn về tính chân thực của sự kiện Bucha, đồng thời chỉ trích xu hướng tái quân sự hóa của châu Âu, việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, cũng như tình trạng căng thẳng gia tăng theo hướng Kaliningrad. Continue reading “Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín”

Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng

Nguồn: “The world’s busiest migration route has gone quiet”, The Economist, 01/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các biện pháp hạn chế nhập cư của Donald Trump đã làm thay đổi luồng di cư trên khắp Tây bán cầu.

Trong 50 năm qua, ít nhất 23 triệu người sinh ra tại Mỹ Latinh đã di cư sang Hoa Kỳ. Đây là luồng di cư liên tục lớn nhất thế giới hướng tới một quốc gia duy nhất, và đã tăng mạnh trong những năm sau đại dịch COVID-19. Chính phủ và người dân Mỹ Latinh dần quen với thực tế này, cũng như với nguồn kiều hối mà những người di cư tại Mỹ gửi về quê nhà. Continue reading “Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng”

Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine

Nguồn: Dmytro Kuleba, “Russia’s Plan to Break Ukraine”, Foreign Affairs, 30/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ đầu tháng 7, drone và tên lửa Nga đã dội xuống Kyiv với cường độ tàn khốc chưa từng có. Còi báo động không kích vang lên ngày đêm, cảnh báo người dân về những đợt tấn công đang tới và buộc họ phải chạy xuống các hầm trú ẩn. Nhiều drone đã bị bắn hạ, nhưng không phải tất cả, còn phần lớn tên lửa đạn đạo vẫn xuyên qua được hệ thống phòng không, phá hủy các tòa nhà và cướp đi sinh mạng của dân thường; cho đến nay đã có khoảng 100 người thiệt mạng. Các đợt oanh tạc trở nên dữ dội đến mức trong những tuần gần đây, người dân Ukraine bắt đầu lan truyền trên Instagram và TikTok một câu nói đùa cay đắng: “Cảm ơn Chúa vì tôi sống ở Kyiv, nên chẳng cần nhọc công lên kế hoạch cho tương lai làm gì”. Continue reading “Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine”

Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Phần lớn thảo luận chính sách về kinh tế số Việt Nam tập trung vào việc thu hút thêm nền tảng. Chương này đặt ra câu hỏi tiếp theo: khi các nền tảng đã hiện diện và thành công, điều gì xảy ra với cạnh tranh và với các doanh nghiệp nhỏ không thể sánh về quy mô, dữ liệu và mức độ tích hợp? Câu hỏi này đặc biệt cấp thiết khi một số ít siêu ứng dụng — như Grab, Shopee, TikTok Shop, Zalo và MoMo — đã định hình cách người tiêu dùng Việt Nam thanh toán, mua sắm, đặt đồ ăn và di chuyển. Continue reading “Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng”

Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Why Nobody Can End the War in Ukraine”, Foreign Policy, 29/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đã hơn một năm kể từ lần cuối tôi viết một bài phân tích sâu về cuộc chiến tại Ukraine, và tôi thực sự lấy làm tiếc về sự gián đoạn này. Than ôi, những sự kiện khác đã thu hút sự chú ý của tôi, dù cuộc xung đột vẫn là một bi kịch dai dẳng và tiếp tục phủ bóng nặng nề lên tình hình địa chính trị toàn cầu. Bài tường thuật mới đây của người lãnh đạo dũng cảm của chúng ta, Ravi Agrawal, về chuyến đi của anh đã khiến tôi chú ý trở lại đến cuộc chiến này, thôi thúc tôi suy ngẫm về cục diện hiện nay và những gì có thể làm để khép lại một cuộc chiến đã kéo dài gần năm năm. Continue reading “Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?”

Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?

Nguồn: “Will Donald Trump get to meet Kim Jong Un again?”, The Economist, 27/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sáu đời tổng thống Mỹ đã tìm cách giải quyết chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Cả sáu đều thất bại. Donald Trump lại muốn thử thêm một lần nữa: ông tuyên bố kỳ vọng sẽ gặp Kim Jong Un, nhà lãnh đạo độc tài của Triều Tiên, trong năm nay. Chuyến công du châu Á để tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 tới có thể tạo ra một cơ hội; cựu đặc phái viên của ông Trump về Triều Tiên gần đây thậm chí còn gợi ý trong một bài phát biểu rằng ông Trump có thể đề xuất một cuộc gặp ngay tại Bình Nhưỡng, nơi chưa một tổng thống Mỹ đương nhiệm nào từng đặt chân tới.

Thế nhưng, ông Kim đã phát tín hiệu rõ ràng rằng ông chỉ đồng ý gặp nếu Mỹ từ bỏ yêu cầu lâu nay về “phi hạt nhân hóa”, thuật ngữ ngoại giao ám chỉ việc tháo dỡ hoặc loại bỏ hoàn toàn kho vũ khí uy lực nhất của chính quyền ông. Chỉ một tháng sau khi ông Trump cắt giảm các cuộc tập trận quân sự đã được lên kế hoạch từ lâu với Hàn Quốc nhằm nhen nhóm lại mối quan hệ thân tình với ông Kim, nhà lãnh đạo Triều Tiên, với cô con gái tuổi teen xuất hiện bên cạnh, đã trực tiếp giám sát vụ phóng thử một loại tên lửa mới được cho là có tốc độ siêu thanh. Ông Kim tự hào tuyên bố rằng thứ vũ khí này sẽ là “cơn đau đầu không thể chữa khỏi” đối với kẻ thù của đất nước. Continue reading “Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?”