Cuba trên bờ vực sụp đổ

Nguồn: Michael J. Bustamante, “Cuba on the Brink”, Foreign Affairs, 01/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2014, sau khi chính quyền Obama và chính phủ Cuba công bố thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao, cả thế giới đã đổ dồn sự chú ý về Havana. Từ ban nhạc Rolling Stones cho đến các nhà đầu tư tiềm năng, tất cả đều vội vã tìm kiếm một vị thế tại hòn đảo này trong tương lai. Raúl Castro, người giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng lâu năm, đã tiếp quản quyền lực từ người anh trai đang lâm bệnh Fidel vài năm trước đó và triển khai những cải cách kinh tế vừa phải: cho phép nhiều doanh nghiệp tư nhân nhỏ hoạt động hơn, nới lỏng các quy định về đầu tư nước ngoài và cắt giảm biên chế nhà nước. Sự kết hợp giữa việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ và quá trình actualización (hay “hiện đại hóa” – một uyển ngữ ưa thích của Đảng Cộng sản Cuba) dường như đã sẵn sàng để đưa hòn đảo này bước vào thế kỷ 21. Continue reading “Cuba trên bờ vực sụp đổ”

Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ.[1] Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức.[2]

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López tố cáo trực thăng chiến đấu Mỹ đã bắn rocket và tên lửa vào khu vực dân cư, gây ra thương vong cho cả dân thường và quân nhân Venezuela.[3] Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lên án “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” này.[4] Continue reading “Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng”

Top 25 bài được đọc nhiều nhất năm 2025

Xin gửi tới các bạn danh sách 25 bài xuất bản năm 2025 trên Nghiencuuquocte.org được đọc nhiều nhất trong năm qua. Ban Biên tập xin kính chúc Quý độc giả và các Cộng tác viên năm mới 2026 mạnh khỏe, bình an, gặp nhiều may mắn và thành công! Continue reading “Top 25 bài được đọc nhiều nhất năm 2025”

Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?

Nguồn: Amara Thiha, “How China Carved Up Myanmar”, Foreign Affairs, 26/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Gần 5 năm kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính quyền dân sự, Myanmar hiện đang rơi vào tình trạng chia cắt sâu sắc. Ngọn lửa nội chiến bùng phát sau đảo chính đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, đồng thời đẩy hơn 18 triệu dân vào cảnh cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Hiện tại, chính quyền trung ương do quân đội nắm quyền hiện chỉ còn kiểm soát thực tế chưa đầy một nửa lãnh thổ. Trong khi đó, hàng loạt tổ chức vũ trang sắc tộc và các nhóm phiến quân khác đang ráo riết tranh giành đất đai, tài nguyên và tầm ảnh hưởng, biến nhiều vùng rộng lớn thành những khu vực tự trị riêng của họ. Continue reading “Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?”

Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga

Nguồn: The Baltic is becoming a battleground between NATO and Russia”, The Economist, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

So với những chiếc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân khổng lồ của Nga, mẫu tàu ngầm A26 của Thụy Điển, với chiều dài chỉ 66 mét là một thiết kế nhỏ gọn. Tuy nhiên, bù đắp cho thiếu hụt về kích thước cho tàu ngầm do Saab chế tạo này là khả năng tàng hình và giám sát. Một cửa đổ bộ tích hợp ở mũi tàu cho phép mẫu tàu ngầm này triển khai thiết bị lặn không người lái, cảm biến hoặc thợ lặn xuống đáy biển. Đối với vùng nước đục của Biển Baltic và cuộc Chiến tranh Lạnh đang âm thầm diễn ra bên dưới, A26 mang lại hiệu quả cao nhất so với chi phí bỏ ra. Đó ít nhất là kết luận mà chính phủ Ba Lan đưa ra vào ngày 26 tháng 11, khi quyết định chi khoảng 2,8 tỷ USD để mua ba chiếc tàu loại này. Continue reading “Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga”

Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?

Nguồn: Sudha David-Wilp và Liana Fix, “Can Germany Afford to Be Europe’s Protector?”, Foreign Affairs, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trước khi Friedrich Merz giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội Đức vào tháng 2 năm nay, quốc gia này đã đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan về tài chính: sự trì trệ kinh tế đòi hỏi những cải cách và đầu tư khổng lồ để vực dậy nền công nghiệp, trong khi Mỹ yêu cầu chi tiêu nhiều hơn cho phòng thủ tập thể. Tranh chấp ngân sách về việc làm thế nào để đồng thời giải quyết các ưu tiên mâu thuẫn này đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Thủ tướng Olaf Scholz. Để tránh vết xe đổ đó, các nhà lập pháp trong liên minh đại diện của Merz, bao gồm Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) trung hữu, Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) trung tả và Đảng Xanh, đã đồng thuận dùng đòn bẩy nợ vay để cùng lúc giải quyết hai gánh nặng tài chính. Đột nhiên, nước Đức lại có đầy tiền. Continue reading “Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?”

Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?

Nguồn: Hoàng Tử Dương, 专访柬副首相特别助理:三方调停,泰柬冲突为何难解?, ThePaper, 22/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Gần đây, cuộc xung đột tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan liên tục leo thang, gây quan ngại rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Bối cảnh của cuộc xung đột này là gì? Làm thế nào để có thể thúc đẩy giải quyết tranh chấp này một cách hòa bình?

Diễn đàn Đối thoại Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Hoàng Tử Dương – Trợ lý đặc biệt của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục Campuchia – về những vấn đề này.

Hỏi: Sau khi Tuyên bố chung Hòa bình Kuala Lumpur được ký kết vào tháng 10/2025, căng thẳng dọc biên giới Campuchia – Thái Lan đã có dấu hiệu hạ nhiệt, thế nhưng lại leo thang sau tháng 11. Vì sao lại xảy ra tình huống này? Tình hình tổng thể hiện nay ở biên giới Campuchia – Thái Lan ra sao? Continue reading “Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?”

Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?

Nguồn: Paul Chambers, “Thai military leverages the border crisis to reassert its political influence”, East Asia Forum, 21/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại thời điểm cuối năm 2025, Thái Lan đang tiến tới cuộc bầu cử vào tháng 2 năm 2026, trong bối cảnh quân đội, thế lực vốn là cánh tay nối dài của hoàng gia, đang trỗi dậy mạnh mẽ giữa những xung đột mới với Campuchia.

Vào đầu năm, đảng Pheu Thai (PT) theo đường lối trung dung, dưới sự chi phối của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, đã dẫn dắt chính phủ trong một liên minh bao gồm cả đảng Tự hào Thái (Bhumjaithai – BJT) vốn mang tư tưởng bảo thủ, và con gái ông là bà Paetongtarn Shinawatra ngồi ghế Thủ tướng. Đảng Nhân dân (People’s Party – PP) theo đường lối tiến bộ, bên đã giành được đa số ghế trong cuộc bầu cử năm 2023, đứng đầu phe đối lập. Continue reading “Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?”

Ảo mộng drone của Mỹ

Nguồn: Justin Bronk, “America’s Drone Delusion”, Foreign Affairs, 15/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau gần bốn năm chiến đấu, có lẽ không có khía cạnh nào trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine thu hút sự chú ý của quân đội phương Tây nhiều bằng sự mở rộng nhanh chóng của chiến tranh drone. Kể từ năm 2023, cả hai bên đã triển khai hàng triệu drone bốn cánh giá rẻ trên khắp chiến trường. Ở một số khu vực tiền tuyến, những drone nhỏ này hiện gây ra tới 70% thương vong. Trong khi đó, Nga đang sử dụng hàng ngàn drone cảm tử chạy bằng cánh quạt Geran-2 và Geran-3 trong các cuộc tấn công tầm xa gần như hàng đêm vào các thành phố của Ukraine, trong khi Ukraine cũng dùng nhiều loại drone cảm tử của mình để thường xuyên tấn công các căn cứ, nhà máy và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Continue reading “Ảo mộng drone của Mỹ”

Đừng để Trump phá nát G-20

Nguồn: Binaifer Nowrojee, “Don’t Let Trump Destroy the G-20”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt một phần tư thế kỷ qua, nhóm G-20 có lẽ đã trở thành diễn đàn quan trọng nhất về quản trị toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ. Từ một cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính nhằm ứng phó với khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhóm đã phát triển thành không gian then chốt để 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng giải quyết các thách thức toàn cầu.

Khi tầm ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc suy giảm và Hội đồng Bảo an rơi vào bế tắc, vị thế của G-20 càng trở nên có sức nặng. Bất chấp những khiếm khuyết nội tại—một tổ chức thiếu tính đại diện, hoạt động dựa trên sự đồng thuận và các quyết định không mang tính ràng buộc—G-20 đã thành công trong việc kết nối những quốc gia chủ chốt từ cả hai khối Bắc và Nam bán cầu. Continue reading “Đừng để Trump phá nát G-20”

Một Đồng thuận Washington mới

Nguồn: Katharina Pistor, The new Washington Consensus, Business and Financial Times, 30/01/2025

Biên dịch: Nguyễn Văn Đáp

Trong nhiều thập kỷ, chúng ta vẫn luôn được nghe rằng các doanh nghiệp do chính phủ điều hành là không tốt cho nền kinh tế. Một luận điểm cốt lõi của “Đồng thuận Washington” nổi lên vào những năm 1980 là “khu vực công nghiệp tư nhân được quản lý hiệu quả hơn các doanh nghiệp nhà nước”, bởi vì nguy cơ phá sản khiến các nhà quản lý trong các công ty tư nhân tập trung vào lợi nhuận thu được.

Ban đầu được hình thành cho các quốc gia ở Mỹ Latinh và sau đó được áp dụng trong quá trình chuyển đổi hậu cộng sản ở Trung và Đông Âu, Đồng thuận Washington đã trở thành mô hình chính sách kinh tế chủ đạo kể từ đó. Continue reading “Một Đồng thuận Washington mới”

Cuộc đảo chính hụt tại Benin hé lộ những rạn nứt sâu sắc ở châu Phi

Nguồn: Howard W. French, “Benin’s Failed Coup Reveals Deepening Fault Lines in Africa”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thất bại của nhóm binh sĩ âm mưu lật đổ Tổng thống đương nhiệm Patrice Talon tại Benin vào tuần trước không chỉ đơn thuần là một bản tin chấn động tại một quốc gia nhỏ bé vốn ít người ngoài châu Phi biết đến trên bản đồ thế giới.

Vượt xa khuôn khổ của một sự kiện nội bộ, mưu đồ đảo chính tại Benin đã ngay lập tức trở thành tâm điểm phơi bày toàn cảnh bức tranh địa chính trị khu vực, làm lộ rõ những rạn nứt sâu sắc tại một vùng châu Phi vốn đang ngày càng bất ổn. Continue reading “Cuộc đảo chính hụt tại Benin hé lộ những rạn nứt sâu sắc ở châu Phi”

Cuộc sống của một binh sĩ Trung Quốc bình thường trông như thế nào?

Nguồn: James Palmer, “What’s It Like to Be a Chinese Soldier”, Foreign Policy, 16/12/2025

Biên dịch: Tạ Kiều Trang

Đằng sau các màn diễu hành là những đợt triển khai quân dài ngày, quy định nghiêm ngặt và cơ hội bị hạn chế mà các tân binh phải đối mặt.

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) là mối đe doạ bao trùm lên chiến lược quân sự của Mỹ, và thường được khắc hoạ với tư cách là một đối thủ đang hiện đại hóa nhanh chóng trong cuộc chiến sắp xảy đến. Thay cho bản tin thường lệ, tuần này chúng ta sẽ nhìn cận cảnh hơn vào đời sống của những binh sĩ Trung Quốc bình thường. (Chúng ta sẽ quay lại với trải nghiệm của các sĩ quan trong chuyên mục sau).

Đời sống trong quân ngũ Trung Quốc

Dù phần lớn tân binh PLA trên danh nghĩa đều là lính nghĩa vụ, nhưng trên thực tế, họ luôn là một lực lượng xung phong. Việc nhập ngũ không mang tính cưỡng ép, cũng như quân đội hiếm khi gặp khó khăn trong việc đạt chỉ tiêu. Tất cả sinh viên đại học đều trải qua một thời gian ngắn huấn luyện quân sự bắt buộc, nhưng việc huấn luyện cũng chỉ xoay quanh diễu hành, hô khẩu hiệu và tuyên truyền. Continue reading “Cuộc sống của một binh sĩ Trung Quốc bình thường trông như thế nào?”

Giấc mơ điện hạt nhân của Việt Nam: Khó mấy cũng phải “né” Trung Quốc

Nguồn: Văn Thiếu Khanh, 文少卿:日本人说“时间不够了”,把越南留在了冬日的冷风里, Sina Finance, 14/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 8/12, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Naoki Ito nói với Reuters rằng, Nhật Bản đã rút khỏi kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn tại Việt Nam, với lý do tiến độ “quá gấp gáp”.

Nói một cách đơn giản, Nhật Bản đã “xách đồ nghề bỏ chạy”. Họ thậm chí còn không bận tâm đến việc đưa ra một lời nói giảm nói tránh kiểu “điều kiện chưa chín muồi”, mà trực tiếp dùng đến câu thoái thác quen thuộc nhất, qua đó thẳng tay ném bản kế hoạch phát triển điện hạt nhân, thậm chí cả giấc mơ tạo ra “kỳ tích châu Á tiếp theo” của Việt Nam, vào giữa bầu không khí lạnh lẽo của tháng 12. Continue reading “Giấc mơ điện hạt nhân của Việt Nam: Khó mấy cũng phải “né” Trung Quốc”

Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?

Nguồn: Sabine Mokry, “Do China’s Foreign Policy Experts Matter? How?”, War on the Rocks, 10/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong các xã hội dân chủ, giới chuyên gia chính sách đối ngoại thường có xu hướng tranh luận về vai trò và ảnh hưởng của chính họ. Các nhà phân tích thường tranh cãi xem liệu những ý kiến chuyên sâu của họ thực sự giúp định hình đường lối quản lý quốc gia hay chỉ đơn thuần là sự tô điểm bên ngoài và chính phủ có thể đón nhận hoặc phớt lờ họ tùy từng thời điểm. Người ta dễ dàng cho rằng ở Trung Quốc, động lực này hầu như không tồn tại—một hệ thống độc tài sẽ đơn giản buộc các chuyên gia phải tuân theo lề lối và chỉ tưởng thưởng những người ủng hộ ưu tiên của lãnh đạo. Continue reading “Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?”

Tại sao Triều Tiên đang hiện đại hóa kho vũ khí thông thường?

Nguồn: Khang Vu, “Why North Korea is modernising its conventional arsenal”, The Interpreter, 12/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đối với kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, năm 2025 là một năm tương đối yên tĩnh. Nước này không thử nghiệm vũ khí hạt nhân hay phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nào.

Tuy nhiên, câu chuyện lại khác đối với kho vũ khí thông thường. Triều Tiên đã khởi động một chương trình hiện đại hóa đầy tham vọng bằng cách ra mắt các tàu chiến lớn nhất từ trước đến nay, nâng cấp xe tăng, sản xuất một loại đạn pháo mới, đưa vào sử dụng các drone cảm tử sử dụng AI tiên tiến, và ra mắt các hệ thống phòng không mới. Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un cũng hứa sẽ trang bị cho lực lượng không quân các “khí tài quân sự chiến lược mới”. Continue reading “Tại sao Triều Tiên đang hiện đại hóa kho vũ khí thông thường?”

Một tuần tồi tệ cho phe diều hâu chống Trung Quốc ở Washington

Nguồn: James Palmer, “A Bad Week for Washington’s China Hawks”, Foreign Policy, 09/12/2025

Biên dịch: Tạ Kiều Trang

Những động thái nhượng bộ của Trump trước Bắc Kinh giáng một đòn mạnh vào phe theo đường lối cứng rắn của Mỹ.

Tiêu điểm tuần này: Chính quyền Trump tiếp tục động thái nhượng bộ Trung Quốc thông qua thỏa thuận xuất khẩu Nvidia; Đàn áp trực tuyến ở Hồng Kông gia tăng sau vụ hỏa hoạn chết người; Trung Quốc đạt thặng dư thương mại kỷ lục.

Trump đang thay đổi chiến lược đối với Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai tuyên bố sẽ cho phép gã khổng lồ bán dẫn Nvidia xuất khẩu dòng chip cao cấp H200 sang Trung Quốc, điều này có thể mang lại lợi thế cho Bắc Kinh trong cuộc chiến giành vị thế thống trị lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Theo phong cách đặc trưng của mình, ông Trump đòi hỏi chính phủ Mỹ phải được hưởng 25% doanh thu. Continue reading “Một tuần tồi tệ cho phe diều hâu chống Trung Quốc ở Washington”

Các đồng minh còn có thể chịu đựng sự bắt nạt của Mỹ tới đâu?

Nguồn: Robert E. Kelly và Paul Poast, “How Much Abuse Can America’s Allies Take?”, Foreign Affairs, 08/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sự trỗi dậy của Donald Trump được cho là sẽ làm lung lay trật tự quốc tế tự do. Trong nhiệm kỳ đầu, Trump đã công khai chỉ trích các đồng minh châu Âu lâu năm, rút khỏi các hiệp ước quốc tế như thỏa thuận khí hậu Paris, và phàn nàn rằng Mỹ đang phải bao cấp cho các đồng minh thông qua hỗ trợ quân sự và thâm hụt thương mại.

Tuy nhiên, như đã phân tích trên Foreign Affairs năm 2022, chủ nghĩa đơn phương cứng rắn của Trump không hề phá vỡ các liên minh của Mỹ. Dù bị lung lay và thường xuyên khó chịu trước thái độ bắt nạt của Washington, các đồng minh vẫn không hề rời bỏ siêu cường hàng đầu thế giới. Các chính sách đối ngoại, chi tiêu quốc phòng và liên kết địa chính trị của các đối tác cốt lõi như Pháp, Đức, Nhật Bản, và Hàn Quốc không có sự thay đổi đáng kể nào trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump. Thay vào đó, các quốc gia này đã chọn cách chiều theo Trump. Lý do là họ nhận thấy việc nới lỏng quan hệ với Mỹ sẽ gây ra rủi ro lớn hơn cho lợi ích kinh tế và an ninh của họ, hơn là việc cố gắng chống lại những hành vi chỉ trích gay gắt từ ông. Continue reading “Các đồng minh còn có thể chịu đựng sự bắt nạt của Mỹ tới đâu?”

Friend-shoring: Cơ hội và thách thức cho các nền kinh tế mới nổi

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Friend-shoring là việc chủ động tái cấu trúc hoặc dịch chuyển chuỗi cung ứng, sản xuất và mua sắm sang các quốc gia được coi là đáng tin cậy hoặc đối tác an toàn về chính trị và kinh tế, nhằm giảm rủi ro gián đoạn và tăng độ tin cậy của nguồn cung.[1]

Sự xuất hiện của friend-shoring phản ánh một bước chuyển quan trọng trong cách các quốc gia tổ chức chuỗi cung ứng. Trong nhiều thập kỷ, toàn cầu hóa vận hành dựa trên nguyên tắc đơn giản: sản xuất ở nơi có chi phí thấp nhất. Lao động rẻ ở Trung Quốc hay linh kiện giá thấp ở Đông Nam Á từng là yếu tố đủ để định hướng dòng dịch chuyển của các nhà máy và đơn hàng. Nhưng friend-shoring đưa thêm một tiêu chí mới vào quá trình này: mức độ tin cậy về chính trị và an ninh. Điều đó buộc cả doanh nghiệp lẫn chính phủ phải cân nhắc không chỉ chi phí, mà còn rủi ro phát sinh từ môi trường chính trị của từng quốc gia. Theo đó, những quốc gia có chi phí thấp nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể bị loại khỏi chuỗi cung ứng, trong khi các quốc gia ổn định và thân thiện về mặt chính trị, dù chi phí cao hơn, lại trở thành lựa chọn được ưu tiên. Continue reading “Friend-shoring: Cơ hội và thách thức cho các nền kinh tế mới nổi”

Cuộc cách mạng Công giáo của María Corina Machado

Nguồn: Piotr H. Kosicki, “María Corina Machado’s Catholic Revolution”, Project Syndicate, 08/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ tháng 9, các cuộc không kích của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào các tàu ngoài khơi bờ biển Venezuela đã trở thành tâm điểm của tin tức với việc ông Trump còn tuyên bố “đóng cửa” không phận của quốc gia này. Người dân Venezuela đang vô cùng lo lắng và cố gắng đoán định tương lai, không biết liệu Tổng thống Trump có thực hiện lời hứa loại bỏ nhà lãnh đạo độc tài Nicolás Maduro hay không. Ai sẽ lên nắm quyền, và dựa trên cơ sở hiến pháp nào?

Vào ngày 18 tháng 11, tờ Washington Post đã trực tiếp tham gia vào cuộc tranh luận này bằng cách dành một mục quan trọng cho María Corina Machado—lãnh đạo đối lập Venezuela vừa đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2025—để bà giới thiệu “Tuyên ngôn Tự do” mới của mình. Bài xã luận kèm theo đã ca ngợi Machado như một hình mẫu hiện đại của Venezuela, kết hợp giữa tư tưởng của Thomas Jefferson và James Madison: ban biên tập tờ báo nhận định rằng, “Tuyên ngôn” này, được coi là “tiền thân của một Hiến pháp mới”, rõ ràng đã được “truyền cảm hứng” từ “văn kiện lập quốc của Mỹ”. Continue reading “Cuộc cách mạng Công giáo của María Corina Machado”