Category: Trung Quốc

Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguồn:  “Why AI is a risk to Communist China”, The Economist, 06/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cũng giống như các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến thường được đem ra so sánh với nhau, bản thân AI sẽ trở thành thước đo để đánh giá hai hệ thống chính trị đối địch của Mỹ và Trung Quốc. Công nghệ này sẽ kiểm chứng bên nào giỏi hơn trong việc tạo ra các công cụ AI và phổ biến chúng vào nền kinh tế. Kết quả ấy, đến lượt mình, sẽ phụ thuộc một phần vào những quan niệm rất khác nhau của hai nước về cách quản lý xã hội.

Ngay cả trong một lĩnh vực thay đổi nhanh chóng như AI, kết quả của cuộc đua này có thể vẫn chưa ngã ngũ trong vài năm tới. Tuy nhiên, theo những gì chúng tôi ghi nhận từ bên trong Trung Quốc, nước này đang nhanh chóng ứng dụng AI, trong khi chính phủ cũng chuẩn bị cho những biến động kinh tế và xã hội sâu sắc mà công nghệ này báo trước. Với tư cách một nhà nước chuyên chế, Trung Quốc có một số lợi thế trong việc khai thác công nghệ hứa hẹn nhất của thế kỷ XXI. Đồng thời, nước này cũng phải đối mặt với không ít vấn đề. Continue reading “Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc”

Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc

Nguồn: James Leibold và Tenzin Dorjee, “The Next Phase of China’s Minority Crackdown,” Foreign Affairs, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đồng hóa cưỡng bức giờ đây đã được luật hóa.

Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949, nước này được xác định rõ là một quốc gia đa dân tộc. Dù người Hán chiếm hơn 90% dân số, hiến pháp cùng các đạo luật ban hành sau đó vẫn trao cho các dân tộc thiểu số quyền tự trị tại một số khu vực cụ thể, đồng thời hứa hẹn để họ làm chủ tập thể như những “người chủ trong chính ngôi nhà của mình”. Trong nhiều thập kỷ, thỏa thuận chính thức của đảng-nhà nước, dù được thực hiện không đồng đều và thường xuyên bị vi phạm, vẫn dựa trên quan niệm rằng sự thống nhất quốc gia sẽ được bảo đảm tốt hơn bằng cách công nhận khác biệt và trao cho các nhóm thiểu số quyền tự trị hạn chế về lãnh thổ, ngôn ngữ và chính trị, thay vì buộc họ phải hòa nhập vào văn hóa Hán. Continue reading “Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc”

Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh

Nguồn:  Natalia Cote-Muñoz, “China’s Quiet Quest to Dominate Latin America”, Foreign Affairs, 03/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều năm qua, các quan chức Mỹ luôn lo ngại về những siêu dự án của Trung Quốc tại Mỹ Latinh. Các chính quyền kế tiếp nhau từng lên tiếng cảnh báo về Cảng Chancay ở Peru, do một tập đoàn vận tải biển khổng lồ của Trung Quốc kiểm soát và vận hành, cũng như Đập Coca Codo Sinclair do Trung Quốc xây dựng tại Ecuador. Để đáp trả, Washington đã đưa ra những lời chỉ trích ngoại giao nhằm vào các quan chức Mỹ Latinh, thu hồi thị thực, thậm chí đe dọa sử dụng vũ lực đối với một số chính phủ trong khu vực.

Không khó hiểu vì sao Mỹ lại lo ngại đến vậy trước những cơ sở hạ tầng trọng yếu do Trung Quốc xây dựng và vận hành. Trong mắt nhiều quan chức Mỹ, các dự án này là phương tiện để Bắc Kinh tích lũy đòn bẩy ảnh hưởng đối với các chính phủ Mỹ Latinh. Washington đã nêu lên mối quan ngại này từ năm 2017, khi Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu cảnh báo rằng Trung Quốc đang tìm cách “kéo khu vực đi theo quỹ đạo của mình thông qua các khoản đầu tư và cho vay do nhà nước hậu thuẫn”. Continue reading “Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh”

Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China denied its foreign minister had chat with Japan’s,” Nikkei Asia, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc tập trận bắn đạn thật của Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản cho thấy quan hệ song phương khó có thể sớm tan băng.

Trong bối cảnh nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình gia tăng sức ép đối với Thủ tướng Sanae Takaichi, Trung Quốc hiện áp dụng thái độ im lặng ngoại giao với Nhật Bản, đồng thời điều tàu hải quân đi qua vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước láng giềng.

Ngày 23/07, một biên đội gồm bốn tàu hải quân Trung Quốc và Nga đã di chuyển về phía bắc qua Thái Bình Dương, ngoài khơi Inubosaki thuộc tỉnh Chiba, giáp Tokyo, trước khi tới vùng biển ngoài khơi Hokkaido, hòn đảo chính nằm ở cực bắc Nhật Bản, hai ngày sau đó. Continue reading “Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?”

Chiến lược kế tiếp của Bắc Kinh ở Biển Đông

Nguồn:  Lynn Kuok, “Beijing’s Next Play for the South China Sea”, Foreign Affairs, 29/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 4/2025, các nhân viên lực lượng cảnh sát biển Trung Quốc đặt chân lên bãi Hoài Ân, một bãi cát không người ở thuộc quần đảo Trường Sa trên Biển Đông, rồi giương cao lá cờ Trung Quốc. Tại phần lớn các quốc gia trên thế giới, hành động này gần như không được chú ý. Tuy nhiên, nếu được nhìn nhận như lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ Trung Quốc chính thức khẳng định chủ quyền trên thực địa đối với một thực thể nổi không người ở, đây lại là dấu hiệu báo trước một bước ngoặt lớn trong chiến lược mở rộng quyền kiểm soát của Bắc Kinh: sau nhiều năm tập trung vào các tranh chấp quyền tài phán trên biển, Trung Quốc đang quay trở lại chiến lược tranh giành các thực thể địa lý. Continue reading “Chiến lược kế tiếp của Bắc Kinh ở Biển Đông”

Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping moves to bury a scandal that reaches his inner circle,” Nikkei Asia, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một Ủy viên Bộ Chính trị vừa bị thanh trừng trước thềm hội nghị APEC tại Thâm Quyến, thành trì của gia tộc họ Tập.

Nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhanh chóng đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của một thành viên thuộc chính vòng tròn thân cận của mình, trong nỗ lực dập tắt một vụ bê bối tham nhũng có nguy cơ làm rung chuyển bộ máy cầm quyền.

Động thái này diễn ra trước thềm Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến được tổ chức vào tháng 11 tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ sôi động của tỉnh Quảng Đông. Siêu đô thị này vừa là tâm điểm của vụ bê bối liên quan đến Mã Hưng Thụy, vừa được xem là thành trì của gia tộc họ Tập. Continue reading “Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình”

Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc

Nguồn:  Logan Wright, “China’s Moment of Weakness”, Foreign Affairs, 23/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thách thức từ Trung Quốc mà Mỹ đang phải đối mặt thường được mô tả là vô cùng to lớn và mang tính sinh tử, bao trùm mọi lĩnh vực, từ hoạch định quân sự, chính sách công nghệ cho đến việc cấp thị thực cho sinh viên. Thế nhưng, trong khi các nhà hoạch định chính sách ở Washington và giới chuyên gia công nghệ tại Thung lũng Silicon vẫn đang tranh luận về cách ứng phó, các điều kiện kinh tế ngay tại Trung Quốc đã thay đổi với tốc độ chóng mặt. Trên thực tế, mối đe dọa chiến lược từ Bắc Kinh hiện nay đã hoàn toàn khác so với những gì Mỹ và các đồng minh phải đối mặt chỉ bốn năm trước. Quan trọng hơn, sự thay đổi này đang mở ra cho nước Mỹ một cơ hội cấp bách nhưng có ý nghĩa quyết định. Continue reading “Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc”

Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi’s Demands for Loyalty Are Breeding Corruption,” Foreign Policy, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cú ngã ngựa của Mã Hưng Thụy cho thấy các vấn đề trong công tác nhân sự đã ăn sâu đến mức nào.

Con đường thăng tiến của Mã Hưng Thụy trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kéo dài suốt 38 năm, nhưng chỉ mất 6 tháng để sụp đổ. Sau khi biến mất khỏi tầm mắt công chúng vào tháng 11 năm ngoái, cuộc điều tra nhằm vào Mã chính thức được công bố vào ngày 03/04. Ba tháng sau, ông bị khai trừ khỏi đảng cùng với một danh sách dài các cáo buộc. Đối với một Ủy viên Bộ Chính trị từng thăng tiến nhanh chóng, có sự nghiệp trải dài từ các cơ quan quốc phòng và hàng không vũ trụ đến những cương vị đứng đầu Quảng Đông và Tân Cương, vụ việc được xử lý với tốc độ đáng kinh ngạc.

Khi một quan chức bình thường tham nhũng, người ta có thể quy trách nhiệm cho phẩm chất cá nhân. Nhưng khi một quan chức đã vượt qua hết lớp sàng lọc này đến lớp sàng lọc khác, được giao quản lý một trong những khu vực nhạy cảm nhất về chính trị của đất nước, rồi được cất nhắc vào Bộ Chính trị, lại điều hành một mạng lưới tham nhũng gia đình quy mô lớn trong nhiều năm, thì thất bại không còn chỉ thuộc về cá nhân đó. Nó nằm ở chính hệ thống dùng để tuyển chọn, đề bạt, và giám sát các quan chức cấp cao. Continue reading “Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng”

‘Hiệu ứng nhận thức’: Cách Trung Quốc muốn khuất phục Đài Loan

Nguồn:  Howard Wang & Nathan Beauchamp-Mustafaga, “Total War on Taipei: China Explores Elevating Cognitive Effects into Its Vision of Warfare”, War on the Rocks, 22/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 3/2025, các nhà nghiên cứu quân sự Trung Quốc đã công bố một khái niệm tác chiến phác họa cách thức nhanh chóng chiếm giữ và khuất phục thành phố Đài Bắc. Được lưu hành trong các kênh quân sự hạn chế, phương pháp này lập luận rằng Bắc Kinh có thể giành chiến thắng “bằng cách cắt đứt khả năng tiếp nhận viện trợ từ bên ngoài, hạn chế năng lực duy trì hoạt động tác chiến, phá hủy hệ thống tác chiến, làm tan rã sự gắn kết về nhận thức và triệt tiêu khả năng phục hồi”. Mục tiêu của chiến lược này là đánh sập ý chí chiến đấu của người dân Đài Loan.

Dù khái niệm này chưa chính thức trở thành học thuyết, đây vẫn là một ví dụ quan trọng và hiếm hoi cho thấy giới chiến lược và nghiên cứu quân sự Trung Quốc đang định hình kế hoạch tiến hành một cuộc chiến nhằm chiếm Đài Loan như thế nào. Khung phân tích của các tác giả cụ thể hóa chiến lược quân sự mới của Trung Quốc mang tên “chiến tranh tổng lực quốc gia”, đề cập đến việc huy động toàn bộ quốc gia, và “tác chiến trong lĩnh vực nhận thức”, tức tác động vào không gian tâm lý nơi con người và các tổ chức đưa ra quyết định. Thông tin chi tiết về cả hai khía cạnh này vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt là cách chúng có thể hỗ trợ sứ mệnh cốt lõi của quân đội Trung Quốc: chiếm Đài Loan. Continue reading “‘Hiệu ứng nhận thức’: Cách Trung Quốc muốn khuất phục Đài Loan”

Các tỷ phú Trung Quốc bí ẩn đang chinh phục thế giới như thế nào?

Nguồn:  “China’s mysterious new billionaires are conquering the world”, The Economist, 19/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đầu năm ngoái, khi DeepSeek, một phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, khiến các đối thủ phương Tây chao đảo, hầu như không ai biết gì về Lương Văn Phong, nhà sáng lập công ty này. Đến nay, ông vẫn là một nhân vật đầy bí ẩn, nhưng ít nhất có một điều đã trở nên rõ ràng. Sau khi DeepSeek hoàn tất vòng gọi vốn với mức định giá lên tới 71 tỷ USD, khối tài sản cá nhân của ông Lương đã tăng vọt lên khoảng 38 tỷ USD, vượt xa Dario Amodei của Anthropic hay Sam Altman của OpenAI.

Ông Lương không bao giờ xuất hiện tại các hội nghị. Ông chưa từng lên truyền hình trực tiếp ở Trung Quốc, và cũng chỉ có rất ít hình ảnh hay thước phim ghi lại diện mạo gầy gò, xuề xòa của mình. Điều đó khiến ông hoàn toàn hòa vào thế hệ tỷ phú trẻ mới nổi của Trung Quốc. Quốc gia này hiện đang sản sinh nhiều tỷ phú bí ẩn hơn bất kỳ nơi nào khác ngoài Mỹ. Theo Hurun, tổ chức theo dõi tài sản của những người giàu nhất thế giới, Trung Quốc hiện có ít nhất 29 tỷ phú tự thân dưới 40 tuổi. Nếu tính cả ông Lương, người sẽ bước sang tuổi 41 trong năm nay, con số này nâng lên thành 30, nhiều hơn năm ngoái 9 người. Continue reading “Các tỷ phú Trung Quốc bí ẩn đang chinh phục thế giới như thế nào?”

Tập thử giới hạn của Trump bằng vụ phóng SLBM trên Thái Bình Dương

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping tests Trump’s limits with Pacific SLBM firing,” Nikkei Asia, 16/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quỹ đạo bay của tên lửa là một thông điệp gửi tới Philippines, nhưng vẫn tránh kích động Hàn Quốc.

Mặc dù Bắc Kinh mô tả vụ phóng thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) hôm 06/07 chỉ là một phần “thường lệ” trong chương trình huấn luyện quân sự, nhưng đằng sau màn khói ấy là một toan tính sâu xa hơn.

Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông báo đã phóng thành công một “tên lửa chiến lược” mang đầu đạn giả từ tàu ngầm hạt nhân ra vùng biển quốc tế trên Thái Bình Dương. Continue reading “Tập thử giới hạn của Trump bằng vụ phóng SLBM trên Thái Bình Dương”

Cuộc đối đầu sắp tới giữa Trung Quốc và Châu Âu

Nguồn:  Thorsten Benner, “The Coming Clash Between China and Europe”, Foreign Affairs, 16/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2025, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã tìm cách tận dụng lập trường cứng rắn của Mỹ đối với châu Âu để quảng bá Trung Quốc như một cường quốc thay thế có trách nhiệm. Trong thông điệp nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU), ông Tập kêu gọi Brussels hợp tác với Bắc Kinh nhằm “duy trì chủ nghĩa đa phương, bảo vệ sự công bằng và công lý”, đồng thời “phản đối chủ nghĩa đơn phương và hành vi bắt nạt”. Tuy nhiên, bất chấp những lời lẽ hoa mỹ đó, Bắc Kinh không đưa ra bất kỳ giải pháp thực chất nào cho châu Âu, cũng như không hề đề cập đến những quan ngại về các hành vi thương mại thiếu công bằng đang đe dọa hàng loạt ngành công nghiệp chủ chốt của lục địa này. Thay vì tìm cách xoa dịu, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường gần đây còn bác bỏ những lo ngại về một “Cú sốc Trung Quốc 2.0”, đồng thời khuyên người châu Âu nên tập trung vào “Cơ hội Trung Quốc 2.0”. Continue reading “Cuộc đối đầu sắp tới giữa Trung Quốc và Châu Âu”

Trung Quốc đang phá hoại trật tự thế giới đã giúp mình trỗi dậy

Nguồn:  Enrico Fardella và Sergey Radchenko, “China Is Sabotaging the World That Enables Its Rise”, Foreign Affairs, 15/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau các chuyến thăm cấp nhà nước liên tiếp tới Trung Quốc trong tháng 5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhiều nhà bình luận ở Mỹ và châu Âu nhận định rằng các cuộc gặp thượng đỉnh này hầu như không đem lại kết quả thực chất. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Bắc Kinh, điều đó không phải là vấn đề. Điều quan trọng là những hình ảnh được truyền thông nhà nước Trung Quốc phát sóng: giống như các hoàng đế thời xưa, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang tiếp đón những phái đoàn triều cống đến từ các quân chủ quyền lực nhất thế giới. Về mặt biểu tượng, những chuyến thăm này củng cố thông điệp của Bắc Kinh rằng Trung Quốc đã vượt lên trên các đối thủ và một lần nữa trở thành trung tâm của thế giới. Continue reading “Trung Quốc đang phá hoại trật tự thế giới đã giúp mình trỗi dậy”

Trung Quốc đã sẵn sàng cứng rắn

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Is Ready to Get Tough,” Foreign Policy, 14/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hành động trả đũa trên mặt trận ngoại giao của Bắc Kinh vẫn có giới hạn, nhưng những giới hạn đó đang thu hẹp dần.

Trong những năm gần đây, dù liên tục thúc đẩy ý tưởng về một cộng đồng chung vận mệnh của nhân loại và quản trị toàn cầu, Trung Quốc ngày càng tỏ ra cứng rắn hơn với những quốc gia mà họ cho là đã xúc phạm mình. Một ví dụ mới nhất là tuyên bố của Bắc Kinh vào tháng trước về việc cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng cho 10 công ty Mỹ nhằm đáp trả quyết định của Washington đưa thêm một số doanh nghiệp hàng đầu của Trung Quốc vào danh sách các công ty có liên hệ với quân đội và bị hạn chế giao dịch.

Trước đây, nhiệm vụ cốt lõi của ngoại giao Trung Quốc là duy trì một môi trường quốc tế ổn định để phục vụ phát triển trong nước. Ngày nay, mục tiêu của ngoại giao Trung Quốc đã chuyển sang tận dụng sức mạnh tích lũy trong nước để định hình môi trường bên ngoài theo hướng có lợi cho mình. Continue reading “Trung Quốc đã sẵn sàng cứng rắn”

Mỹ nên ngừng phản ứng thái quá trước các vụ thử tên lửa của Trung Quốc

Nguồn:  Decker Eveleth, “Stop Overreacting to China’s Missile Test”, Foreign Policy, 13/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào lúc 12 giờ 01 phút trưa ngày 6/7 theo giờ địa phương, Trung Quốc đã phóng một tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) trên Biển Đông. Tên lửa bay khoảng 7.242 km qua vùng biển quốc tế trước khi rơi xuống gần quần đảo Solomon. Vụ thử – lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ – liên quan đến một loại tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và ngay lập tức làm dấy lên nhiều suy đoán rằng Bắc Kinh đang muốn phát đi một thông điệp, thể hiện sức mạnh hoặc bày tỏ sự bất bình với các quốc gia trong khu vực. Một số nhà phân tích Australia thậm chí còn cho rằng đây là phản ứng trực tiếp trước hiệp ước quốc phòng bất ngờ giữa Australia và Fiji, được ký kết đúng vào ngày hôm đó. Continue reading “Mỹ nên ngừng phản ứng thái quá trước các vụ thử tên lửa của Trung Quốc”

Người bán sách phản kháng sự cai trị của Tập Cận Bình qua đời

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “ Bookseller died ‘in line of duty’ resisting Xi Jinping’s rule,” Nikkei Asia, 09/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một người đấu tranh cho tự do ngôn luận phải sống lưu vong đã qua đời trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng pháp lý và chính trị ra ngoài lãnh thổ.

Một chủ hiệu sách ở Hong Kong, người từng lên tiếng phản đối mô hình pháp quyền mang đặc sắc Trung Quốc dưới thời nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình và chuyển đến Đài Loan sinh sống cách đây bảy năm để tìm lại những quyền tự do đã mất ở quê nhà, vừa qua đời tại Đài Bắc, thủ phủ của hòn đảo tự trị.

Theo truyền thông Đài Loan, Lâm Vinh Cơ, cựu quản lý hiệu sách Đồng La Loan Thư Điếm (Causeway Bay Books) ở Hong Kong, đã qua đời vì bệnh ung thư tại một bệnh viện ở Đài Bắc vào ngày 02/07, hưởng thọ 70 tuổi. Ông ra đi chỉ sáu năm sau khi mở lại hiệu sách của mình tại Đài Bắc. Continue reading “Người bán sách phản kháng sự cai trị của Tập Cận Bình qua đời”

Vì sao tuyến đường sắt Trung Quốc–Myanmar ‘tăng tốc’ sau hơn 20 năm?

Nguồn: Khê Vân, 大动作！中缅铁路年内开工，打破马六甲困局, Phoenix News, 10/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau hơn 100 ngày eo biển Hormuz bị phong tỏa, một dự án đường sắt bị đình trệ suốt hơn hai thập kỷ bất ngờ được thúc đẩy mạnh mẽ.

Không lâu trước đây, Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing đã có chuyến thăm Trung Quốc kéo dài năm ngày và được đón tiếp theo nghi thức cấp nhà nước cao nhất. Đoàn xe hộ tống nguyên thủ, thảm đỏ và đội danh dự — từng chi tiết trong nghi thức ngoại giao đều phát đi một thông điệp rõ ràng: đây không phải là một chuyến thăm thông thường.

Kết thúc chuyến thăm, hai bên đã ký kết 18 văn kiện hợp tác, trong đó đáng chú ý nhất là hai dự án trọng điểm: tuyến đường sắt Muse – Mandalay sẽ khởi công vào nửa cuối năm nay, còn cảng nước sâu Kyaukpyu dự kiến cũng sẽ được khởi công ngay trong năm. Continue reading “Vì sao tuyến đường sắt Trung Quốc–Myanmar ‘tăng tốc’ sau hơn 20 năm?”

Tập Cận Bình đang định nghĩa lịch sử theo cách của riêng mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi Is Defining History on His Own Terms,” Foreign Policy, 07/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngôn từ của “kỷ nguyên mới” đã bỏ cuộc cải cách thực sự lại phía sau.

Việc kỷ nguyên cải cách của Trung Quốc chấm dứt dưới thời Tập Cận Bình thực ra không có gì đáng ngạc nhiên. Điều có thể khiến nhiều người bất ngờ là chính nhà lãnh đạo Trung Quốc lại liên tục nhấn mạnh điều đó.

Ngày 01/07, tại lễ kỷ niệm 105 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), Tập phát biểu rằng, thông qua “thực tiễn vĩ đại của cách mạng, xây dựng, cải cách và Kỷ nguyên Mới,” đảng đã lãnh đạo nhân dân vượt qua muôn vàn gian khó, mở ra và kiên định đi theo con đường chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc. Phát biểu này chẳng khác nào một lời tuyên bố rằng kỷ nguyên cải cách của Trung Quốc đã khép lại. Continue reading “Tập Cận Bình đang định nghĩa lịch sử theo cách của riêng mình”

Các vụ bắt giữ của Trung Quốc phủ bóng lên di sản Nhật Bản tại Đại Liên

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China detentions cast shadow over Japan’s legacy in Dalian,” Nikkei Asia, 02/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đòn trả đũa kinh tế đã làm đóng băng quan hệ mà sự kiện Thiên An Môn từng không thể làm phai nhạt.

Cây keo, với những chùm hoa trắng ngát hương, là biểu tượng của Đại Liên, một thành phố cảng ở phía đông bắc Trung Quốc.

Đối với nhiều người Nhật, tên của thành phố Trung Quốc thuộc tỉnh Liêu Ninh này gợi nhớ đến “Akashiya no Dairen,” cuốn tiểu thuyết do Takayuki Kiyooka viết năm 1969.

Kiyooka sinh ra ở Đại Liên vào năm 1922, khi vùng lãnh thổ này còn đang được cho Nhật Bản thuê. “Akashiya no Dairen” – dịch sát nghĩa là “Đại Liên của loài hoa keo” – phác họa những ký ức của Kiyooka về thời niên thiếu tại thành phố này vào khoảng cuối Thế chiến II. Continue reading “Các vụ bắt giữ của Trung Quốc phủ bóng lên di sản Nhật Bản tại Đại Liên”

Tăng tốc ‘vươn mình’: Việt Nam đang học tập Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Hoàng Thị Hà và Phạm Thị Phương Thảo, “Fast-Tracking “National Rise”: How Vietnam Is Learning from China”, FULCRUM, 03/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Chính sách Trung Quốc của Việt Nam thường được kể qua lăng kính ngờ vực lịch sử, tranh chấp Biển Đông và sự cần thiết phải bảo vệ chủ quyền của một quốc gia nhỏ trước người hàng xóm hống hách. Câu chuyện này có thật. Tuy nhiên, nó bỏ qua một động lực khác có khả năng đưa quan hệ hai nước xích lại gần nhau hơn: việc Hà Nội chủ động học hỏi từ Bắc Kinh nhằm tăng tốc “kỷ nguyên vươn mình” — tầm nhìn đầy tham vọng của Tổng Bí thư Tô Lâm. Việt Nam ngày càng nhìn nhận Trung Quốc qua một chương trình phát triển hướng tới tương lai — không chỉ là đối tác quan trọng về đầu tư và thương mại, mà còn là nguồn học hỏi chính về cách một nhà nước mạnh có thể thúc đẩy chuyển đổi kinh tế. Continue reading “Tăng tốc ‘vươn mình’: Việt Nam đang học tập Trung Quốc như thế nào?”