Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China’s defense minister skipped the Shangri-La Dialogue,” Nikkei Asia, 04/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh chỉ trích Nhật Bản nhưng lại bỏ lỡ cơ hội giải thích chính sách quốc phòng của chính họ.

Trung Quốc một lần nữa bỏ lỡ cơ hội vàng để thúc đẩy ngoại giao quốc phòng cấp cao, khi Bộ trưởng Quốc phòng nước này từ chối tham dự một hội nghị an ninh quan trọng của châu Á trong năm thứ hai liên tiếp.

Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á, hay còn được biết đến với tên gọi Đối thoại Shangri-La, là sự kiện được tổ chức hàng năm tại Singapore, quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân sự và chuyên gia an ninh từ khắp nơi trên thế giới. Diễn đàn này do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại London tổ chức. Trong số những người tham gia hội nghị năm nay — từ ngày 29 đến 31 tháng 5 — có Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và người đồng cấp Nhật Bản Shinjiro Koizumi. Continue reading “Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?”

Quá trình chuyển đổi tăng trưởng của Trung Quốc tạo ra hệ quả toàn cầu

Nguồn: Yixiao Zhou, “China’s growth transition has global consequences”, East Asia Forum, 26/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Quyết định hạ mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 xuống còn 4,5–5,0% của Trung Quốc đánh dấu một bước nữa trong quá trình chuyển đổi cấu trúc dài hạn. Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc không mô tả quyết định này là tín hiệu suy yếu của nền kinh tế, mà là một sự chuyển hướng có chủ đích từ tăng trưởng bằng mọi giá sang tăng trưởng chất lượng cao — với trọng tâm nhấn mạnh vào năng suất, nâng cấp công nghệ và phát triển toàn diện. Continue reading “Quá trình chuyển đổi tăng trưởng của Trung Quốc tạo ra hệ quả toàn cầu”

Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả

Nguồn: Derek Grossman, “Trump is turning Taiwan into a bargaining chip,” Nikkei Asia, 02/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Từ thể thao và giải trí cho đến văn hóa người nổi tiếng, kinh doanh, chính trị, hay chính sách đối ngoại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hầu như chưa bao giờ bỏ lỡ cơ hội lên tiếng công khai về một chủ đề, dù nhỏ nhặt hay lớn lao. Thế nhưng có một điều ông hiếm khi nhắc đến: Đài Loan. Kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của mình, mỗi khi được hỏi Mỹ có thể phản ứng thế nào trước một cuộc tấn công của Trung Quốc vào hòn đảo này, Trump đã thường xuyên lảng tránh.

Đó là lý do tại sao quyết định phá vỡ sự im lặng về Đài Loan của Trump — cả trước và sau hội nghị thượng đỉnh tháng trước với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh — lại đáng chú ý đến vậy. Những phát biểu của ông mang lại một mức độ trấn an nhất định, nhưng phần lớn sẽ gây lo ngại cho nền dân chủ trên hòn đảo này và 23 triệu công dân của nó. Continue reading “Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả”

Ba kịch bản quan hệ Trung – Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump

Nguồn: Lý Thành, Hàn Hoa, 李成:在我看来,中美不必急于推动达成“第四个公报”, Guancha, 27/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump, quan hệ Trung – Mỹ đã xuất hiện những thay đổi mang tính bước ngoặt. Nhà Trắng lần đầu tiên chính thức sử dụng khái niệm “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng”. Hai bên phát đi những tín hiệu tích cực về hợp tác kinh tế – thương mại, đối thoại chiến lược và kiểm soát rủi ro tại eo biển Đài Loan. Tuy nhiên, cạnh tranh công nghệ, cuộc đua chuỗi cung ứng, vấn đề Đài Loan và những mâu thuẫn mang tính cơ cấu trong nội bộ nước Mỹ vẫn khiến quan hệ Trung – Mỹ đối mặt với nhiều bất định.

Cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước đã kết thúc từ lâu, nhưng những vấn đề đằng sau nó vẫn đáng để suy ngẫm: Vì sao ngoại giao nguyên thủ lần này có thể giúp quan hệ Trung – Mỹ thoát khỏi đà suy giảm và dần ổn định trở lại? Vì sao Trump lại có sự khác biệt đáng kể so với giới chiến lược truyền thống của Mỹ? Điểm rủi ro trong vấn đề Đài Loan nằm ở đâu? Trí tuệ nhân tạo (AI), rủi ro tài chính và xu thế toàn cầu hóa sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tương tác Trung – Mỹ trong tương lai? Continue reading “Ba kịch bản quan hệ Trung – Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump”

AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China AI ignores Takaichi’s condolences over coal mine blast,” Nikkei Asia, 28/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập đã che giấu sự tức giận với Trump về việc Nhật Bản ‘tái vũ trang’ dưới thời Takaichi.

Các nỗ lực ngoại giao giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã gia tăng sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh hồi đầu tháng 5 để hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình.

Hôm thứ Bảy ngày 23/5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã gửi thông điệp chia buồn tới Tập và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường về vụ nổ khí gas chết người xảy ra tại một mỏ than ở tỉnh Sơn Tây, miền bắc Trung Quốc vào đêm hôm trước. Continue reading “AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than”

Ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc lâm vào bất ổn

Nguồn: “China’s world-beating solar industry is in turmoil”, The Economist, 26/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Cuộc chiến ở Vùng Vịnh cũng không thể cứu vãn được tình trạng này.

Trong bối cảnh cuộc chiến của Mỹ ở Iran làm chao đảo thị trường năng lượng, các công ty năng lượng sạch của Trung Quốc đáng ra đã có thể tận dụng cơ hội này. Quốc gia này sản xuất hơn 80% tấm pin năng lượng mặt trời của thế giới với số lượng khổng lồ. Nhờ những nỗ lực ấy, các nguồn năng lượng tái tạo đã tạo ra nhiều điện hơn than vào cuối năm ngoái trên toàn thế giới. Dù vậy, ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc — dù dẫn đầu thế giới — đang trong tình trạng bất ổn. Và cuộc chiến cũng không đủ để ổn định tình hình. Continue reading “Ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc lâm vào bất ổn”

Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Needs North Korea on Its Side,” Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập Cận Bình có thể sẽ sớm đến thăm Bình Nhưỡng, sau khoảng thời gian gián đoạn 7 năm.

Gần đây, truyền thông Hàn Quốc đưa tin rằng các nhân viên an ninh và lễ tân Trung Quốc đã đến Bình Nhưỡng để chuẩn bị và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có lẽ sẽ thăm Triều Tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6.

Phía Trung Quốc chưa xác nhận chuyến đi này, nhưng từ góc nhìn của Tập, một chuyến thăm như vậy vừa quá hạn, lại vừa cần thiết. Dù Bắc Kinh và Bình Nhưỡng thân thiết trên giấy tờ, quan hệ giữa hai bên ở hậu trường lại thường xuyên căng thẳng; Trung Quốc chưa bao giờ thực sự chấp nhận vị thế cường quốc hạt nhân của Triều Tiên và thường lo lắng về việc mất đi tầm ảnh hưởng tại quốc gia này vào tay Nga. Continue reading “Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình”

Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Lynn Kuok, “Hormuz Is a Warning for the Indo-Pacific,” Foreign Affairs, 22/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Về cuộc cạnh tranh sắp tới trên các tuyến đường thủy của châu Á.

Cuối tháng 2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành đóng cửa Eo biển Hormuz, cảnh báo rằng “nếu bất kỳ ai cố gắng vượt qua, các anh hùng của Vệ binh Cách mạng và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó.” Bằng cách nhắm mục tiêu vào các con tàu bằng máy bay không người lái và tên lửa chống hạm cũng như rải mìn, Tehran đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Việc kiểm soát các tuyến đường thủy từ lâu đã được sử dụng để cản trở đối thủ và định hình các kết cục chiến lược. Vào năm 1951, sau khi quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ của mình, Anh sử dụng áp lực hải quân để ngăn chặn Iran xuất khẩu dầu. Trong “cuộc chiến tàu chở dầu” năm 1984, Iran rải mìn ở Eo biển Hormuz và quấy rối các tàu bè để đáp trả các cuộc tấn công của Iraq. Tuy nhiên, xuyên suốt hai cuộc xung đột này, Eo biển Hormuz vẫn được sử dụng. Continue reading “Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”

Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?

Nguồn:  Lobsang Sangay, “Beijing’s Quest for Uniformity May Be Its Achilles’ Heel”, Foreign Policy, 13/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trung Quốc đang tìm kiếm vị thế lãnh đạo toàn cầu. Các nhà máy của quốc gia này đang thống trị các chuỗi cung ứng thế giới, và những tham vọng hạ tầng của họ đang trải dài từ châu Á sang châu Phi, châu Âu và xa hơn nữa.

Thế nhưng vị thế lãnh đạo toàn cầu không thể chỉ được xây dựng đơn thuần bằng sức mạnh kinh tế. Tầm ảnh hưởng bền vững còn phụ thuộc vào quyền lực mềm, các quyền tự do chính trị và năng lực dung dưỡng sự đa dạng. Trung Quốc đã chứng minh được vế đầu tiên với những thành công vang dội. Nhưng việc Bắc Kinh ráo riết theo đuổi sự kiểm soát chính trị và đồng nhất văn hóa đang làm xói mòn tiềm năng lãnh đạo thế giới của chính mình. Continue reading “Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?”

Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc

Nguồn:  Christopher Nye, “China’s Fallen Generals Are Getting Unexpectedly Harsh Punishments”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 7/5, một tòa án quân sự Trung Quốc đã đưa ra phán quyết lịch sử chống lại các cựu bộ trưởng quốc phòng kiêm ủy viên Quân ủy Trung ương (CMC) Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc — gần ba năm sau khi các cuộc điều tra bắt đầu. Tòa đã tuyên phạt cả hai án tử hình treo, vốn sẽ được giảm xuống tù chung thân sau hai năm, đi kèm hình phạt bổ sung là cấm vĩnh viễn việc bảo lãnh tại ngoại hay tiếp tục giảm án. Dù án tử hình treo khá phổ biến trong các vụ đại án tham nhũng (và nhiều người thụ án cuối cùng vẫn được trả tự do, bất chấp bản án chung thân chính thức theo sau đó), việc tước bỏ rõ ràng quyền bảo lãnh và giảm án là một bước đi cực kỳ rắn. Phán quyết này đã biến ông Ngụy và Lý thành những quan chức cấp cao nhất trong hàng ngũ lãnh đạo cấp phó quốc gia — ngay dưới Bộ Chính trị — từng bị kết án chung thân vĩnh viễn trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Continue reading “Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc”

“Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm”

Nguồn: Andrey Kortunov, 安德烈·科尔图诺夫:“老朋友例行碰面”,中俄关系为何让人安心?, Guancha, 23/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Lần gần nhất Tổng thống Putin đến Bắc Kinh là vào tháng 9/2025, tức chỉ mới 8 tháng trước.

Tuy nhiên, hoàn toàn có lý do để nói rằng cục diện quốc tế hiện nay đã rất khác so với mùa thu năm ngoái, chủ yếu do hàng loạt hành động đơn phương đầy bất ngờ, khác thường và gây chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump: bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Maduro, áp đặt phong tỏa hải quân đối với Cuba, tuyên bố muốn sáp nhập Greenland và khu vực Kênh đào Panama, gây áp lực chưa từng có lên các đồng minh NATO, áp thuế quan mới trên diện rộng, rút khỏi nhiều tổ chức quốc tế, thậm chí gần đây còn tiến hành hành động quân sự quy mô lớn nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran. Continue reading ““Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm””

Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “US leaves no paper trail of Xi-Trump exchanges on Taiwan,” Nikkei Asia, 21/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong một khoảnh khắc ngoại giao lớn, Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước đã tiếp đón người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, vinh danh ông như một vị quốc khách tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung đầu tiên được tổ chức tại thủ đô sau chín năm.

Nhưng hai bên đã không thể tổ chức một cuộc họp báo chung để thể hiện với khán giả trong và ngoài nước những kết quả của “ngoại giao nước lớn” của Tập. Tệ hơn, thượng đỉnh còn không có bất kỳ thỏa thuận bằng văn bản nào được công bố chung. Continue reading “Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan”

Tại sao Trung Quốc chờ đợi?

Nguồn: Amanda Hsiao và Bonnie S. Glaser, “Why China Waits,” Foreign Affairs, 08/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh đang chơi một ván cờ dài hạn trong vấn đề Đài Loan.

Việc quân đội Trung Quốc tiếp quản Đài Loan thường được phác họa là điều không thể tránh khỏi và sắp xảy ra. Đối với nhiều nhà quan sát — bao gồm cả những người viết bài cho Foreign Affairs — những tuyên bố công khai mập mờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump về các cam kết bảo vệ Đài Loan và thái độ thờ ơ rõ ràng của ông đối với số phận của hòn đảo này có thể cám dỗ Bắc Kinh sớm tìm cách thống nhất bằng vũ lực — có thể là trước cuối năm 2026. Cuộc chiến của Washington với Iran và việc điều chuyển lực lượng Mỹ từ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sang Trung Đông đã làm dấy lên thêm lo ngại rằng Trung Quốc có thể chiếm hòn đảo này mà không lo ngại phản ứng từ Washington. Continue reading “Tại sao Trung Quốc chờ đợi?”

Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh

Nguồn:  “Now it’s Vladimir Putin’s turn to visit Beijing”, The Economist, 18/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có một khoảnh khắc đầy ẩn ý vào ngày thứ hai trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Donald Trump. Tổng thống Mỹ khi đó đang cùng ông Tập Cận Bình bách bộ qua những khu vườn thuộc Trung Nam Hải — khu phức hợp của giới lãnh đạo Trung Quốc — vào ngày 15/5. Ông Trump đã dừng lại và hỏi Chủ tịch Trung Quốc rằng liệu ông có thường xuyên đưa các nhà lãnh đạo nước ngoài đến đây không. “Rất hiếm khi”, ông Tập vừa nói vừa lắc đầu để nhấn mạnh. “Putin từng đến đây”, ông nói thêm với một tiếng cười nhẹ. Chưa đầy 24 giờ sau, một thông báo được đưa ra rằng Vladimir Putin sẽ tiếp bước ông Trump bằng chuyến thăm Bắc Kinh vào ngày 19 và 20/5. Continue reading “Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh”

Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?

Nguồn:  Steve Tsang, “Was Xi Jinping Inevitable?”, Project Syndicate, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giai đoạn chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình đã phản ánh một giả định đang phổ biến trong chính quyền của ông, đó là có thể đối xử với Trung Quốc như một cường quốc đang lên khác sẵn sàng đàm phán các thỏa thuận thực dụng với cường quốc bá quyền toàn cầu đương nhiệm.

Nhưng một Trung Quốc dưới thời ông Tập lại đại diện cho một thứ hoàn toàn khác biệt: một quốc gia cận độc tài toàn trị với một chiến lược rõ ràng và đầy tham vọng nhằm vượt mặt Mỹ và định hình lại trật tự toàn cầu. Được dẫn dắt bởi “Giấc mơ Trung Hoa” về sự phục hưng dân tộc của ông Tập, Trung Quốc không đơn thuần mưu cầu tạo ra một thế giới lưỡng cực hay thay thế vị trí của Mỹ. Họ cũng không hề khao khát kế thừa những gánh nặng và nghĩa vụ vốn luôn đi kèm với vị thế dẫn đầu của Mỹ. Continue reading “Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?”

Kéo dài hòa hõa tạm thời có thể mang lại lợi ích cho cả Tập và Trump

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Extending temporary truce could benefit Xi and Trump,” Nikkei Asia, 14/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hai nhà lãnh đạo sẽ cố gắng mang hai thế giới của họ lại gần nhau tại Thiên Đàn.

Khi bắt đầu chuyến đi đầu tiên tới Trung Quốc sau 9 năm, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải bận tâm đến sự đối đầu của quân đội Mỹ với Iran, trong khi chủ nhà của ông, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, lại trăn trở về những rắc rối chính trị và kinh tế của riêng mình.

Điểm nhấn trong chuyến đi ba ngày của Trump sẽ là cuộc gặp với Tập và chuyến tham quan Công viên Thiên Đàn, một Di sản Thế giới ở Bắc Kinh, cả hai sự kiện đều diễn ra vào thứ Năm ngày 14/5. Continue reading “Kéo dài hòa hõa tạm thời có thể mang lại lợi ích cho cả Tập và Trump”

“Trung Quốc đã đủ thực lực để buộc Mỹ phải tôn trọng”

Nguồn: Kim Xán Vinh, 金灿荣:中美关系新定位背后,是中国用实力赢得了平等, Guancha, 15/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Đây là lần đầu Donald Trump trở lại Trung Quốc sau 9 năm, đồng thời cũng là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông trong nhiệm kỳ thứ hai.

Thành quả đáng chú ý nhất của cuộc gặp lần này là việc hai bên đã xác lập một định vị mới cho quan hệ Trung-Mỹ: “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng.” Điều này đánh dấu việc cả hai bên đều nhận thức được tầm quan trọng của việc cần phải thiết lập một khuôn khổ ổn định cho mối quan hệ song phương ngày càng phức tạp. Continue reading ““Trung Quốc đã đủ thực lực để buộc Mỹ phải tôn trọng””

Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Chinese Hegemony Might Be Happening,” Foreign Policy, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vẫn luôn có những lý do để nghi ngờ kịch bản bá quyền Trung Quốc – nhưng giờ thì khác.

Liệu Trung Quốc có thể trở thành một cường quốc bá chủ ở châu Á? Hồi năm 2023, tôi đã viết một bài bình luận lập luận rằng những lo ngại về bá quyền khu vực của Trung Quốc đã bị phóng đại, dù không hoàn toàn viển vông. Một phiên bản dài hơn của lập luận này sau đó được xuất bản trong ấn bản Mùa xuân năm 2025 của tạp chí International Security. Tôi lập luận rằng không chỉ hầu hết các nỗ lực hiện đại nhằm tranh giành bá quyền khu vực đều thất bại (Mỹ là ngoại lệ duy nhất do một số hoàn cảnh thuận lợi hiếm có), mà triển vọng về một liên minh cân bằng lực lượng vững chắc ở châu Á là rất lớn. Hầu hết các nước láng giềng của Trung Quốc đều không muốn nước này thống trị khu vực, và Mỹ cũng vậy. Căn cứ vào xu hướng cân bằng các mối đe dọa của các cường quốc lớn, tôi kết luận rằng một nỗ lực công khai của Trung Quốc nhằm giành bá quyền nhiều khả năng sẽ thất bại và sẽ là thiếu khôn ngoan nếu Bắc Kinh cố gắng làm điều đó. Continue reading “Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?”

‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Trong phần lớn thế kỷ 20, trật tự quốc tế vận hành dựa trên nguyên tắc “Hủy diệt lẫn nhau chắc chắn” (Mutual Assured Destruction — MAD) — một trạng thái ổn định được duy trì vì các siêu cường biết rằng chiến tranh sẽ dẫn tới sự hủy diệt lẫn nhau. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, sự bùng nổ của công nghệ cao, hạ tầng dữ liệu và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng đang tạo ra một dịch chuyển mang tính bước ngoặt về bản chất của quyền lực. Sức mạnh quốc tế ngày nay không còn đơn thuần nằm ở khả năng răn đe tàn phá quân sự truyền thống, mà chuyển dịch sâu sắc sang khả năng kiểm soát mạng lưới cấu trúc, phong tỏa dòng chảy bất đối xứng và vô hiệu hóa năng lực công nghệ cốt lõi của đối phương. Continue reading “‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung”

Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan

Nguồn: Eyck Freymann, “The Real Threat to Taiwan,” Foreign Affairs, 29/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ đang không chuẩn bị cho đúng loại khủng hoảng.

Mọi chuyện bắt đầu không phải bằng tên lửa mà bằng các tàu tuần duyên. Một buổi sáng nọ, hàng chục tàu hải cảnh Trung Quốc bắt đầu tiến hành “kiểm tra hải quan thường lệ” đối với các tàu thương mại đang tiến vào các cảng lớn của Đài Loan. Giới chức hàng không dân dụng Trung Quốc bắt đầu yêu cầu bản kê khai hàng hóa và hành khách từ các chuyến bay đến và đi từ Đài Loan. Bắc Kinh khăng khăng rằng họ chỉ đang thực thi luật hải quan hiện hành của Trung Quốc, trong đó tuyên bố quyền quản lý luồng người và hàng hóa ra vào “Tỉnh Đài Loan.” Continue reading “Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan”