Tag: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thế giới hôm nay: 08/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel ném bom Iran lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn được ký kết vào tháng 4. Trước đó, Iran đã bắt đầu bắn tên lửa và máy bay không người lái vào khu vực miền bắc Israel sau các cuộc không kích của Israel nhắm vào Hezbollah, lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn, ở Beirut, thủ đô Lebanon. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, một lực lượng bán quân sự kiểm soát nhà nước, đã tuyên bố sẽ thực hiện “một tuần không kích liên tục.”

Những đòn tấn công giữa Israel và Iran đẩy giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – lên mức 96 USD/thùng. Trong một diễn biến khác, liên minh các quốc gia sản xuất dầu OPEC+ đã tăng hạn ngạch sản lượng trong tháng thứ tư liên tiếp. Chiến tranh đã cản trở việc xuất khẩu năng lượng của nhóm này. Hồi tháng 2, họ sản xuất trung bình 42 triệu thùng dầu/ngày, nhưng đến tháng 4, con số đó đã giảm xuống còn 33 triệu. Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/06/2026”

Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China’s defense minister skipped the Shangri-La Dialogue,” Nikkei Asia, 04/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh chỉ trích Nhật Bản nhưng lại bỏ lỡ cơ hội giải thích chính sách quốc phòng của chính họ.

Trung Quốc một lần nữa bỏ lỡ cơ hội vàng để thúc đẩy ngoại giao quốc phòng cấp cao, khi Bộ trưởng Quốc phòng nước này từ chối tham dự một hội nghị an ninh quan trọng của châu Á trong năm thứ hai liên tiếp.

Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á, hay còn được biết đến với tên gọi Đối thoại Shangri-La, là sự kiện được tổ chức hàng năm tại Singapore, quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân sự và chuyên gia an ninh từ khắp nơi trên thế giới. Diễn đàn này do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại London tổ chức. Trong số những người tham gia hội nghị năm nay — từ ngày 29 đến 31 tháng 5 — có Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và người đồng cấp Nhật Bản Shinjiro Koizumi. Continue reading “Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?”

07/06/1968: Mr. Rogers phát tập đặc biệt, đề cập vụ ám sát Robert F. Kennedy

Nguồn: Mr. Rogers airs special episode addressing the assassination of Robert F. Kennedy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1968, chỉ hai ngày sau khi một viên đạn của kẻ ám sát cướp đi sinh mạng của ứng viên tổng thống Đảng Dân chủ Robert F. Kennedy, Fred Rogers — người dẫn chương trình truyền hình công cộng dành cho thiếu nhi Mr. Rogers’ Neighborhood với phong cách nhẹ nhàng, điềm đạm — đã dành trọn một tập phát sóng để giải thích về thảm kịch quốc gia này cho khán giả nhỏ tuổi của mình, phần lớn là trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo. Vụ sát hại Kennedy — diễn ra tại một sự kiện vận động tranh cử ở California, gây chấn động cả nước — xảy ra chỉ hai tháng sau khi nhà lãnh đạo phong trào dân quyền, Tiến sĩ Martin Luther King Jr., bị ám sát, dẫn đến làn sóng bạo loạn tại hơn 100 thành phố trên khắp đất nước. Continue reading “07/06/1968: Mr. Rogers phát tập đặc biệt, đề cập vụ ám sát Robert F. Kennedy”

06/06/1856: Franklin Pierce bị đảng mình từ chối tái tranh cử tổng thống

Nguồn: Sitting president Franklin Pierce denied his party’s nomination for reelection, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1856, ngày thứ năm và cũng là ngày cuối cùng của đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ tại Cincinnati, Ohio, Tổng thống Franklin Pierce đã trở thành tổng thống dân cử đầu tiên của nước Mỹ không được đảng của mình đề cử cho nhiệm kỳ thứ hai. Thay vào đó, đảng này chọn James Buchanan, người sau đó sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11. Continue reading “06/06/1856: Franklin Pierce bị đảng mình từ chối tái tranh cử tổng thống”

Nước Đức đã đánh mất điều mình làm tốt nhất

Nguồn: Konstantin Richter, “Germany Has Lost What It Did Best,” New York Times, 01/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đây là một thời kỳ khó khăn đối với nước Đức. Một năm sau khi Thủ tướng Friedrich Merz lên nắm quyền, tỷ lệ tín nhiệm của ông đang ở mức thấp và chính phủ liên minh do ông lãnh đạo hoàn toàn không được lòng dân. Tận dụng sự bất mãn lan rộng, đảng cực hữu Lựa chọn Thay thế cho Nước Đức (AfD) đang vươn lên trong các cuộc thăm dò, nhích dần đến đỉnh cao quyền lực. Tệ hơn nữa, nước Mỹ, trong cơn thịnh nộ của Trump, đã tuyên bố rút quân khỏi Đức, gây nguy hiểm cho mối quan hệ địa chính trị nền tảng giữa hai bên. Tất cả những đặc điểm từng định hình quá khứ gần đây của nước Đức — sự ổn định chính trị, sự gắn kết xã hội, và chính sách đối ngoại theo chủ nghĩa Đại Tây Dương — đều đang bị đe dọa. Continue reading “Nước Đức đã đánh mất điều mình làm tốt nhất”

Thế giới hôm nay: 05/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, kêu gọi đàm phán trực tiếp với Vladimir Putin. Trong một lá thư gửi nhà lãnh đạo Nga, Zelensky đề xuất gặp mặt ở một nước thứ ba, với điểm khởi đầu của các cuộc đàm phán là “tiền tuyến ngày nay.” Lời đề nghị xuất hiện trong bối cảnh Ukraine đã giành thế chủ động trên chiến trường và đang tiến công sâu vào bên trong nước Nga. Zelensky cho biết các cuộc đàm phán phải có sự tham gia của châu Âu, bởi trọng tâm của Mỹ nay đã chuyển sang Iran.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc thông báo Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ đến thăm Triều Tiên vào tuần tới, lần đầu tiên kể từ năm 2019. Đây sẽ là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc trong năm nay. Trung Quốc đang hy vọng xây dựng lại quan hệ với Triều Tiên sau khi hai bên rạn nứt trong thời kỳ đại dịch. Hồi tháng 3, dịch vụ tàu hỏa giữa hai nước đã hoạt động trở lại sau thời gian đình chỉ sáu năm. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/06/2026”

04/06/1986: Jonathan Pollard thừa nhận bán thông tin tối mật cho Israel

Nguồn: Jonathan Pollard admits to selling top-secret information to Israel, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1986, Jonathan Pollard đã nhận tội gián điệp vì bán thông tin tình báo quân sự tối mật của Mỹ cho Israel. Cựu chuyên gia phân tích tình báo Hải quân này đã bán một lượng tài liệu mật đủ để chất đầy một căn phòng cỡ trung bình.

Pollard bị bắt vào tháng 11/1985 sau khi cơ quan chức năng phát hiện ra rằng ông đã gặp gỡ các đặc vụ Israel hai tuần một lần suốt một năm trước đó. Ông được trả khoảng 50.000 đô la cho các tài liệu đặc biệt nhạy cảm này và dự kiến sẽ nhận được tới 300.000 đô la vào một tài khoản ngân hàng bí mật ở Thụy Sĩ. Các thông tin tối mật bao gồm ảnh vệ tinh và dữ liệu về vũ khí của Liên Xô. Continue reading “04/06/1986: Jonathan Pollard thừa nhận bán thông tin tối mật cho Israel”

Thế giới hôm nay: 04/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel và Lebanon đồng ý thực hiện một lệnh ngừng bắn nhằm chấm dứt giao tranh giữa lực lượng Israel và Hezbollah. Nhà Trắng cho biết thỏa thuận này phụ thuộc vào việc nhóm phiến quân do Iran hậu thuẫn dừng mọi cuộc tấn công vào Israel. Một thỏa thuận tương tự vào tháng trước đã không giúp xoa dịu các hành động thù địch. Có thông tin cho rằng Iran đã đình chỉ các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn với Mỹ vì các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon.

Hạ viện Mỹ bỏ phiếu nhằm kiểm soát quyền lực của Donald Trump trong việc tiếp tục cuộc chiến ở Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng Đảng Dân chủ thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh, nhưng ngay cả khi được Thượng viện thông qua, nghị quyết này vẫn có thể bị Trump phủ quyết. Cuộc bỏ phiếu là một ví dụ hiếm hoi về việc các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội dám đứng lên chống lại Tổng thống. Mike Johnson, Chủ tịch Hạ viện, cho biết điều này đã làm suy yếu những nỗ lực của Trump nhằm chấm dứt xung đột. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/06/2026”

Liệu Ukraine có thể lật ngược thế cờ?

Nguồn: Jack Watling, “Ukraine Turns the Tide,” Foreign Affairs, 01/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao lệnh ngừng bắn giờ đây lại là một khả năng thực tế?

Cuộc chiến ở Ukraine đã đến một bước ngoặt. Kể từ sau cuộc phản công thất bại năm 2023 của Ukraine, cuộc xâm lược toàn diện của Nga đã ổn định dần thành một chuỗi dễ đoán gồm các đợt tấn công mùa hè và mùa đông, xen kẽ là những quãng thời gian áp lực tấn công giảm bớt trong khi các đơn vị Nga luân chuyển và củng cố lực lượng. Thoạt nhìn, năm nay có lẽ cũng không có gì khác biệt. Khi mùa xuân chuyển dần sang mùa hè, quân đội Ukraine trong các hầm trú ẩn dọc mặt trận một lần nữa lại chứng kiến sự gia tăng đều đặn của các cuộc không kích và nỗ lực xâm nhập từ Nga. Tuy nhiên, tâm trạng của các chỉ huy Ukraine đã thay đổi. Các cuộc tấn công của Nga đang tạo ra ít áp lực hơn lên các đơn vị của họ so với những năm trước. Dù các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và pháo kích vẫn diễn ra liên tục, hiệu suất chiến đấu của Nga đang suy giảm. Ở Kyiv, ngày càng nhiều người lạc quan tin rằng Ukraine có thể chiến đấu với Nga cho đến khi đạt được một lệnh ngừng bắn. Continue reading “Liệu Ukraine có thể lật ngược thế cờ?”

Thế giới hôm nay: 03/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết họ đã tấn công các mục tiêu trên đảo Qeshm ở Eo biển Hormuz. Họ cũng nói rằng Iran đã bắn tên lửa vào Kuwait và Bahrain, nhưng bị Mỹ “đánh chặn thành công.” Đây là lần đầu tiên Bahrain – nơi có căn cứ hải quân của Mỹ – bị tấn công kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời được thiết lập giữa Mỹ và Iran. Donald Trump tuyên bố các cuộc đàm phán hòa bình vẫn đang “tiếp diễn.”

Thủ tướng Anh Sir Keir Starmer kêu gọi bình tĩnh sau khi các cuộc biểu tình bạo lực làm rung chuyển Southampton. Tình trạng bất ổn xảy ra sau khi một người đàn ông theo đạo Sikh bị kết án vì sát hại một nam sinh da trắng. Đoạn phim từ camera gắn trên người của cảnh sát cho thấy các sĩ quan còng tay cậu thanh niên đang hấp hối sau khi nhận được thông tin sai lệch rằng cậu đã thực hiện một cuộc tấn công phân biệt chủng tộc. Nigel Farage – lãnh đạo Đảng Cải cách cực hữu – đã bị chỉ trích vì kêu gọi “cơn thịnh nộ lạnh lùng” đối với cái gọi là “thành kiến chống người da trắng” của cảnh sát. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/06/2026”

Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả

Nguồn: Derek Grossman, “Trump is turning Taiwan into a bargaining chip,” Nikkei Asia, 02/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Từ thể thao và giải trí cho đến văn hóa người nổi tiếng, kinh doanh, chính trị, hay chính sách đối ngoại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hầu như chưa bao giờ bỏ lỡ cơ hội lên tiếng công khai về một chủ đề, dù nhỏ nhặt hay lớn lao. Thế nhưng có một điều ông hiếm khi nhắc đến: Đài Loan. Kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của mình, mỗi khi được hỏi Mỹ có thể phản ứng thế nào trước một cuộc tấn công của Trung Quốc vào hòn đảo này, Trump đã thường xuyên lảng tránh.

Đó là lý do tại sao quyết định phá vỡ sự im lặng về Đài Loan của Trump — cả trước và sau hội nghị thượng đỉnh tháng trước với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh — lại đáng chú ý đến vậy. Những phát biểu của ông mang lại một mức độ trấn an nhất định, nhưng phần lớn sẽ gây lo ngại cho nền dân chủ trên hòn đảo này và 23 triệu công dân của nó. Continue reading “Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả”

02/06/1886: Grover Cleveland kết hôn tại Nhà Trắng

Nguồn: Grover Cleveland gets married in the White House, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1886, Grover Cleveland trở thành Tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên kết hôn tại Nhà Trắng.

Cleveland bước vào Nhà Trắng khi còn độc thân và rời đi với tư cách một người đàn ông đã có gia đình cùng hai người con. Người vợ mới của ông là một phụ nữ trẻ kém ông 27 tuổi, tên Frances Folsom. Continue reading “02/06/1886: Grover Cleveland kết hôn tại Nhà Trắng”

Thế giới hôm nay: 02/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố rằng Israel và Hezbollah đã đồng ý thu hẹp quy mô các cuộc tấn công lẫn nhau, và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa hủy bỏ một “cuộc đột kích lớn” vào Beirut, thủ đô của Lebanon. Lebanon đã xác nhận thỏa thuận ngừng bắn một phần. Dù vậy, Thủ tướng Israel khẳng định lực lượng vũ trang của ông sẽ “tiếp tục hoạt động như kế hoạch ở miền nam Lebanon.” Có thông tin cho rằng Iran đang đình chỉ các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ vì sự hiện diện của Israel ở Lebanon.

Anthropic nộp dự thảo hồ sơ cho đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo này được định giá 965 tỷ USD vào tuần trước và được cho là muốn huy động 60 tỷ USD. Thông báo được đưa ra ngay sau quyết định niêm yết trên sàn Nasdaq của SpaceX, công ty điều hành Grok AI. OpenAI dự kiến cũng sẽ sớm niêm yết. Cùng nhau, ba đợt siêu IPO này có thể bổ sung thêm 4 nghìn tỷ USD vào giá trị vốn hóa thị trường của các công ty niêm yết của Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/06/2026”

Thế giới hôm nay: 01/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ tuyên bố đã ném bom các trạm radar và cơ sở kiểm soát máy bay không người lái ở Iran vào cuối tuần qua, trong lúc Donald Trump đang cân nhắc phiên bản mới nhất của một đề xuất thỏa thuận hòa bình. Giống như các cuộc tấn công gần đây khác, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ gọi các hành động này là “tự vệ.” Iran nói rằng họ đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân không xác định của Mỹ để đáp trả. Kuwait, nơi đặt một số cơ sở quân sự của Mỹ, thừa nhận họ đã bị tấn công.

Quân đội Israel thực hiện cuộc xâm nhập đáng kể nhất vào Lebanon trong nhiều thập kỷ, tiến sát một trong những thành phố lớn nhất ở miền nam nước này. Mục tiêu của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là “khoét sâu và mở rộng” quyền kiểm soát của Israel tại những nơi được cho là nằm dưới quyền kiểm soát của Hezbollah. Trong khi đó, lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn đã bắn hơn 300 quả đạn vào Israel. Trước đó, Israel và Lebanon đã đồng ý ngừng bắn vào tháng 4. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/06/2026”

AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China AI ignores Takaichi’s condolences over coal mine blast,” Nikkei Asia, 28/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập đã che giấu sự tức giận với Trump về việc Nhật Bản ‘tái vũ trang’ dưới thời Takaichi.

Các nỗ lực ngoại giao giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã gia tăng sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh hồi đầu tháng 5 để hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình.

Hôm thứ Bảy ngày 23/5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã gửi thông điệp chia buồn tới Tập và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường về vụ nổ khí gas chết người xảy ra tại một mỏ than ở tỉnh Sơn Tây, miền bắc Trung Quốc vào đêm hôm trước. Continue reading “AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than”

31/05/1977: BBC cấm phát sóng ca khúc “God Save the Queen” của Sex Pistols

Nguồn: The BBC bans the Sex Pistols’ “God Save the Queen”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1977, ca khúc “God Save the Queen” (Chúa Phù hộ Nữ hoàng) đã bị BBC cấm phát sóng hoàn toàn trên đài phát thanh. Một lệnh cấm như vậy đáng lẽ phải là “nụ hôn thần chết” đối với một đĩa đơn nhạc pop thông thường, nhưng nó lại trở thành sự hậu thuẫn mạnh mẽ cho những quan điểm chống lại giới cầm quyền của nhóm nhạc punk người Anh mang tên Sex Pistols. Continue reading “31/05/1977: BBC cấm phát sóng ca khúc “God Save the Queen” của Sex Pistols”

Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Needs North Korea on Its Side,” Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập Cận Bình có thể sẽ sớm đến thăm Bình Nhưỡng, sau khoảng thời gian gián đoạn 7 năm.

Gần đây, truyền thông Hàn Quốc đưa tin rằng các nhân viên an ninh và lễ tân Trung Quốc đã đến Bình Nhưỡng để chuẩn bị và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có lẽ sẽ thăm Triều Tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6.

Phía Trung Quốc chưa xác nhận chuyến đi này, nhưng từ góc nhìn của Tập, một chuyến thăm như vậy vừa quá hạn, lại vừa cần thiết. Dù Bắc Kinh và Bình Nhưỡng thân thiết trên giấy tờ, quan hệ giữa hai bên ở hậu trường lại thường xuyên căng thẳng; Trung Quốc chưa bao giờ thực sự chấp nhận vị thế cường quốc hạt nhân của Triều Tiên và thường lo lắng về việc mất đi tầm ảnh hưởng tại quốc gia này vào tay Nga. Continue reading “Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình”

30/05/1934: Công ty Xe hơi Nissan được thành lập

Nguồn: Nissan Motor Company founded, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1934, Jidosha-Seizo Kabushiki-Kaisha (tiếng Anh là Automobile Manufacturing Co., Ltd.; nghĩa là Công ty TNHH Sản xuất Xe hơi) có trụ sở tại Tokyo đã chính thức mang một cái tên mới: Công ty Xe hơi Nissan.

Jidosha-Seizo Kabushiki-Kaisha được thành lập vào tháng 12/1933. Tên mới của công ty, được thông qua vào tháng 6/1934, là từ viết tắt của Nippon Sangyo — một “zaibatsu” (hay tập đoàn tài phiệt) thuộc sở hữu của người sáng lập Tobata, Yoshisuke Aikawa. Nissan đã sản xuất chiếc Datsun đầu tiên của mình tại nhà máy ở Yokohama vào tháng 4/1935 — hậu duệ của Dat Car, một mẫu xe du lịch nhỏ gọn, vuông vức do nhà tiên phong trong ngành xe hơi Nhật Bản Masujiro Hashimoto thiết kế và được sản xuất lần đầu vào năm 1914. Continue reading “30/05/1934: Công ty Xe hơi Nissan được thành lập”

Thế giới hôm nay: 29/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

J.D. Vance nói rằng Mỹ và Iran đã tiến “rất gần” đến một thỏa thuận nhưng ông không biết “khi nào hoặc liệu” Donald Trump có ký nó hay không. Theo Phó Tổng thống Mỹ, “một vài điểm khác biệt về ngôn ngữ” vẫn chưa được giải quyết, bao gồm cả “vấn đề làm giàu [uranium].” Theo các báo cáo, thỏa thuận này sẽ buộc cả hai bên gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày trong khi họ tổ chức thêm các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran.

Benjamin Netanyahu nói rằng ông đã chỉ đạo các lực lượng vũ trang Israel chiếm giữ ít nhất 70% Gaza. Mệnh lệnh của Thủ tướng Israel sẽ vi phạm một thỏa thuận ngừng bắn mà Mỹ làm trung gian vào tháng 10, trong đó Israel đồng ý để lại chỉ hơn một nửa khu vực bị chiếm đóng. Cùng lúc đó, Israel tiếp tục tấn công miền nam Lebanon, dù lệnh ngừng bắn vẫn đang có hiệu lực. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/05/2026”

Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Lynn Kuok, “Hormuz Is a Warning for the Indo-Pacific,” Foreign Affairs, 22/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Về cuộc cạnh tranh sắp tới trên các tuyến đường thủy của châu Á.

Cuối tháng 2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành đóng cửa Eo biển Hormuz, cảnh báo rằng “nếu bất kỳ ai cố gắng vượt qua, các anh hùng của Vệ binh Cách mạng và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó.” Bằng cách nhắm mục tiêu vào các con tàu bằng máy bay không người lái và tên lửa chống hạm cũng như rải mìn, Tehran đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Việc kiểm soát các tuyến đường thủy từ lâu đã được sử dụng để cản trở đối thủ và định hình các kết cục chiến lược. Vào năm 1951, sau khi quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ của mình, Anh sử dụng áp lực hải quân để ngăn chặn Iran xuất khẩu dầu. Trong “cuộc chiến tàu chở dầu” năm 1984, Iran rải mìn ở Eo biển Hormuz và quấy rối các tàu bè để đáp trả các cuộc tấn công của Iraq. Tuy nhiên, xuyên suốt hai cuộc xung đột này, Eo biển Hormuz vẫn được sử dụng. Continue reading “Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”