Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Ngoại trưởng Mỹ, Marco Rubio, bác bỏ một đề xuất mới của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh và gọi đó là điều “không thể chấp nhận được.” Đề xuất này ưu tiên việc ngừng bắn và mở cửa lại Eo biển Hormuz nhưng sẽ trì hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, Friedrich Merz cho rằng Mỹ đang bị Iran “làm bẽ mặt.” Thủ tướng Đức ngày càng lên tiếng chỉ trích Mỹ nhiều hơn khi thiệt hại kinh tế từ cuộc chiến tiếp tục leo thang.
Thủ lĩnh của Hezbollah, Naim Qassem, loại trừ khả năng từ bỏ vũ khí trong bất kỳ thỏa thuận nào với Israel, qua đó bác bỏ một điều kiện cốt lõi của Israel nhằm chấm dứt chiến tranh và rút quân khỏi miền nam Lebanon. Bất chấp lệnh ngừng bắn, Israel cho biết họ đã tiến hành các cuộc không kích ở Thung lũng Bekaa của Lebanon, gần biên giới với Syria, vào thứ Hai.
Cole Tomas Allen, tay súng bị bắt tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, vừa bị buộc tội âm mưu ám sát Donald Trump. Trong khi đó, Vua Charles đã có cuộc gặp với Tổng thống. Mục đích chính thức trong chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua tới Mỹ là để kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ giành độc lập từ Anh. Tuy nhiên, nó đã trở thành một sứ mệnh nhằm giúp cứu vãn “mối quan hệ đặc biệt” đang rạn nứt của hai quốc gia.
Thủ tướng Canada, Mark Carney, ra mắt quỹ đầu tư quốc gia đầu tiên của đất nước. “Quỹ Canada Vững mạnh” sẽ khởi điểm với nguồn vốn 25 tỷ CAD (18 tỷ USD) và chủ yếu đầu tư vào cơ sở hạ tầng trong nước. Đây là một phần trong nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc của Canada vào Mỹ, quốc gia có các mức thuế quan đã giáng đòn nặng nề lên nền kinh tế Canada. Hai quốc gia đang cố gắng đàm phán một thỏa thuận trước thềm cuộc đánh giá bắt buộc đối với hiệp định thương mại tự do ba bên giữa họ và Mexico.
Afghanistan cáo buộc Pakistan phạm “những tội ác chiến tranh không thể tha thứ.” Các quan chức Afghanistan cho biết những cuộc không kích của Pakistan vào một trường đại học đã làm chết ít nhất bảy người. Phía Pakistan bác bỏ cáo buộc này và gọi đó là “chiêu trò tuyên truyền.” Nếu được xác nhận, cuộc tấn công này sẽ là hành động bạo lực lớn đầu tiên kể từ khi hai nước tổ chức đàm phán tại Trung Quốc trong tháng này. Pakistan tuyên bố “chiến tranh mở” với Afghanistan vào tháng 2, cáo buộc nước này chứa chấp các chiến binh.
Microsoft sẽ không còn độc quyền bán các sản phẩm của OpenAI. Theo các điều khoản của một thỏa thuận đã được sửa đổi, gã khổng lồ phần mềm sẽ được cung cấp các mô hình của nhà phát triển ChatGPT đầu tiên, nhưng sau đó chúng sẽ được cung cấp cho các nhà cung cấp dịch vụ đám mây đối thủ, bao gồm cả Amazon và Google. Microsoft cũng không còn phải chia sẻ với OpenAI một phần doanh thu mà họ kiếm được từ việc bán các dịch vụ của phòng thí nghiệm AI này trên nền tảng đám mây.
Ông chủ của Wizz Air, một hãng hàng không có trụ sở tại Hungary, cáo buộc các hãng hàng không Vùng Vịnh vẫn tiếp tục khai thác chuyến bay trong thời gian diễn ra Chiến tranh Iran là do áp lực từ chính phủ, chứ không phải dựa trên các đánh giá an toàn độc lập. Trong một lời chỉ trích hiếm hoi của một giám đốc hãng hàng không nhằm vào các đối thủ cạnh tranh, Jozsef Varadi cho biết các hãng hàng không Vùng Vịnh như Flydubai không “tuân thủ các quy tắc an toàn và an ninh” và bản thân ông cũng sẽ không bay cùng họ. Các hãng hàng không châu Âu hiện đã ngừng các chuyến bay đến Vùng Vịnh.
Con số trong ngày: 40%, là tỷ lệ người Hàn Quốc từ 65 tuổi trở lên vẫn đang làm việc.
TIÊU ĐIỂM
Phán quyết cuối cùng dành cho Purdue
Purdue Pharma – được cho là tác nhân lớn nhất gây ra cuộc khủng hoảng opioid (thuốc giảm đau gây nghiện) tại Mỹ – sẽ trở lại tòa án vào hôm nay để nghe tuyên án hình sự. Hãng dược phẩm này thừa nhận đã tiếp thị lừa dối OxyContin, loại thuốc giảm đau gây nghiện cao của họ, và trả tiền hoa hồng cho các bác sĩ để kê đơn thuốc này. Purdue đệ đơn phá sản cách đây bảy năm, bị nhấn chìm trong hàng loạt vụ kiện từ chính quyền các tiểu bang, địa phương, và những người sử dụng opioid. Phiên điều trần này là một trong những bước cuối cùng cần thiết để mở khóa khoản tiền bồi thường.
Theo thỏa thuận, công ty và những chủ sở hữu cũ là gia đình Sackler, sẽ phải trả tới 7 tỷ USD cho các nguyên đơn trong vòng 15 năm. Phần lớn số tiền sẽ được chuyển đến các tiểu bang và chính quyền thành phố để phục vụ cho việc cai nghiện. Các cá nhân sẽ chia nhau một quỹ nhỏ hơn rất nhiều – khoảng 850 triệu USD – được phân bổ dựa theo mức độ nghiêm trọng của tổn hại. Bất kỳ ai mất người thân do nghiện OxyContin dự kiến sẽ nhận được từ 7.000 đến 48.000 USD, một mức đền bù khá khiêm tốn và không giúp thỏa mãn. Và bản thân cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng này vẫn chưa hề được giải quyết: có khoảng 45.000 người Mỹ tử vong vì opioid mỗi năm.
Đồng yên có thể giảm sâu đến mức nào?
Hôm nay, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã giữ nguyên mức lãi suất ở mức 0,75% sau khi kết thúc cuộc họp kéo dài hai ngày. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương Anh, những cơ quan sẽ đưa ra quyết định trong tuần này, có thể cũng sẽ làm như vậy. Hầu hết các ngân hàng trung ương đã phản ứng với sự bất ổn kinh tế do cuộc chiến ở Iran gây ra bằng cách tạm dừng các chu kỳ cắt giảm lãi suất.
Các nhà phân tích sẽ theo dõi sát sao xem quyết định của BoJ có ý nghĩa như thế nào đối với đồng yên, vốn vẫn duy trì đà suy yếu bất chấp hai năm tăng lãi suất (sau 17 năm duy trì mức lãi suất âm). Ở mức gần 160 yên đổi một USD, đồng tiền này đang ở gần mức thấp nhất trong ba thập kỷ. Trong cuộc họp báo hôm nay, Thống đốc BoJ, Ueda Kazuo, đã giúp thúc đẩy đồng yên bằng cách áp dụng một giọng điệu diều hâu (cứng rắn). Hầu hết các nhà phân tích dự báo sẽ có một đợt tăng lãi suất vào tháng 6. Tuy nhiên, một đợt thắt chặt mạnh tay có lẽ khó xảy ra: mức nợ công cao của Nhật Bản và lập trường tài khóa nới lỏng của thủ tướng để lại rất ít dư địa cho ngân hàng này hành động.
Starbucks có thể vực dậy được không?
Starbucks sẽ báo cáo doanh thu hàng quý trong hôm nay. Chuỗi cà phê lớn nhất thế giới gần đây có tình hình khá ảm đạm: bị kìm chân bởi sự gia tăng số lượng các đơn hàng mang đi (mang lại biên lợi nhuận thấp hơn) và sự cạnh tranh từ các đối thủ mới nổi đầy xu hướng như Blank Street, một chuỗi cửa hàng của Mỹ. Brian Niccol, ông chủ của Starbucks, muốn đưa thương hiệu này trở lại nguồn gốc quán cà phê truyền thống bằng cách thuê thêm nhân viên và khuyến khích khách hàng thưởng thức đồ uống ngay tại cửa hàng. Cho đến nay, chiến lược này dường như đã phát huy hiệu quả: trong báo cáo thu nhập trước đó được công bố vào tháng 1, Starbucks ghi nhận doanh số tại cửa hàng tăng lần đầu tiên sau hai năm. Giá cổ phiếu của công ty cũng tăng hơn 10% so với mức trung bình của tháng 10. Giờ đây, các nhà phân tích kỳ vọng lợi nhuận cũng sẽ tăng vọt.
Niccol nhận định rằng những người uống cà phê muốn có một “không gian thứ ba” hiếu khách bên ngoài nơi làm việc và nhà ở. Trong khi đó, các đối thủ chính của Starbucks – đặc biệt là các công ty Trung Quốc như Luckin, Mixue, và Chagee – lại ưu tiên tính hiệu quả: họ sử dụng robot để phục vụ tại một số cửa hàng. Khi các chuỗi này tiến vào thị trường Mỹ, sở thích của người tiêu dùng đối với sự thoải mái hơn là sự tiện lợi sẽ được đưa ra thử thách.
Một diễn đàn mới chống lại nhiên liệu hóa thạch ở Colombia
Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu thường niên của Liên Hiệp Quốc vào tháng 11 đã bị chi phối bởi các cuộc tranh luận xoay quanh việc các chính phủ tạo ra “lộ trình” để dần từ bỏ nhiên liệu hóa thạch (cam kết của họ từ năm 2023). Khi các quốc gia không thể đi đến thống nhất ngay cả trong việc cam kết thảo luận về khái niệm này hay ý nghĩa thực sự của nó, phái đoàn Colombia và Hà Lan đã tuyên bố rằng, thay vào đó, họ sẽ tự tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quốc tế về vấn đề này.
Hội nghị đó sẽ bắt đầu vào hôm nay, tại thành phố Santa Marta của Colombia. Các bộ trưởng từ hơn 50 quốc gia sẽ tham dự, cùng với các chuyên gia về khí hậu, kinh tế, và công nghệ. Đúng như dự đoán, Mỹ, Trung Quốc, và các quốc gia Vùng Vịnh không có mặt trong số đó. Dù vậy, các quốc gia tham dự này hiện đang cùng nhau sản xuất khoảng một phần năm lượng nhiên liệu hóa thạch của thế giới, và sự biến động trên thị trường dầu khí đã khiến việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo trở thành một đề xuất hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, những ai đang cảm thấy thất vọng với nền ngoại giao khí hậu quốc tế không nên kỳ vọng vào những thay đổi mang tính triệt để. Mục tiêu của hội nghị là đưa ra một “thực đơn các giải pháp” để bổ trợ cho tiến trình chính thức của Liên Hiệp Quốc, thay vì lật đổ nó.
