Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Paramount Skydance đạt được thỏa thuận hòa giải với California và 11 tiểu bang khác từng khởi kiện nhằm ngăn chặn thương vụ công ty này mua lại Warner Bros. Discovery. Thỏa thuận này sẽ chấm dứt nhiều tháng tranh chấp pháp lý và mở đường cho việc thành lập một trong những tập đoàn truyền thông và giải trí lớn nhất thế giới. Theo một phần của thỏa thuận, công ty sau sáp nhập sẽ thành lập các ban biên tập độc lập cho CNN và CBS.
Alibaba ra mắt một dòng chip mới, được hãng khẳng định là mạnh nhất Trung Quốc. Gã khổng lồ thương mại điện tử đã đẩy mạnh chi tiêu cho AI trong bối cảnh các lệnh hạn chế thương mại của Mỹ làm tăng nhu cầu sử dụng chip nội địa. Alibaba kỳ vọng chip Zhenwu V900 sẽ cung cấp khoảng 20 GW công suất trung tâm dữ liệu cho các dịch vụ đám mây của hãng vào năm 2032. Công ty cũng công bố một mô hình AI lớn hơn khoảng hai đến bốn lần so với mô hình chủ lực Qwen 3.8 Max.
Houthi tấn công quân đội Ả Rập Saudi tại khu vực đồi núi của Yemen nằm giữa Biển Đỏ và Ấn Độ Dương, theo đó trao cho họ thêm khả năng làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ. Đợt tiến công này diễn ra sau khi có thông tin Donald Trump đã dừng các cuộc không kích của Mỹ nhắm vào lực lượng nổi dậy này vào phút chót. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết ông đã đồng ý hỗ trợ Ả Rập Saudi trong việc tiếp nhiên liệu trên không vì mục đích phòng thủ.
Hãng sản xuất chip AMD gia nhập câu lạc bộ nghìn tỷ USD trong một ngày giao dịch bùng nổ của cổ phiếu công nghệ. Chỉ số Bán dẫn Philadelphia tăng vọt 4,3%. Chỉ số S&P 500 đóng cửa tăng 1,5% và NASDAQ tăng 2,3%. Tuy nhiên, thị trường đi lên không có nghĩa là mọi cổ phiếu đều tăng giá. Trong khi có bảy cổ phiếu thuộc S&P 500 đạt mức cao nhất trong một năm, thì có tới 30 cổ phiếu lại rơi xuống mức thấp nhất trong một năm.
Bitcoin giảm nhẹ xuống dưới mức 86.000 USD sau chuỗi tăng giá kéo dài 4 ngày và chạm mốc cao nhất kể từ tháng 1. Đồng tiền mã hóa này đã tăng vọt qua mốc 87.000 USD vào hôm qua, bất chấp việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất và việc Đạo luật Minh bạch (Clarity Act) – vốn nhằm quản lý ngành công nghiệp tiền điện tử – bị đình trệ tại Quốc hội. Giới đầu tư vào tài sản kỹ thuật số dường như đã được tiếp thêm hy vọng trước tin tức rằng các cơ quan quản lý tài chính sẽ tạm thời cho phép giao dịch một số chứng khoán tiền mã hóa.
Hàng chục nghìn công nhân ngành xe hơi biểu tình khắp nước Đức, yêu cầu bảo vệ việc làm và các nhà máy để chống lại sự cạnh tranh từ Trung Quốc. Volkswagen, hãng sản xuất xe hơi lớn nhất châu Âu, dự kiến cắt giảm 50.000 việc làm và đóng cửa 4 nhà máy ở Đức trong giai đoạn từ 2031 đến 2034. Hôm thứ Sáu, VW đã hạ dự báo biên lợi nhuận hoạt động từ mức ít nhất 4% xuống không quá 1%. Công ty này cũng bị loại khỏi Eurostoxx 50 – chỉ số của các công ty lớn nhất châu Âu – vào hôm qua.
Các mạng lưới truyền hình Mỹ đã đình chỉ việc đưa tin chung về Trump sau khi Nhà Trắng cấm CNN làm đại diện cho nhóm. Năm mạng lưới thường xuyên chia sẻ cảnh quay truyền hình với nhau, và các cuộc tẩy chay chung với quy mô như vậy là rất hiếm. Động thái leo thang diễn ra sau quyết định vào tuần trước của vị tổng thống về việc cấm các nhà báo của CNN, MS NOW, và Politico bước vào Nhà Trắng. Ba hãng tin này đã đệ đơn kiện để giành lại quyền tác nghiệp.
Con số trong ngày: 2,7 nghìn tỷ USD, là tổng số tiền Mỹ phải trả lãi hàng năm nếu chi phí đi vay vẫn ở mức sát với hiện tại.
TIÊU ĐIỂM
“Điệu nhảy đầu tiên” của Andy Burnham với Donald Trump
Hôm nay, tân Thủ tướng Anh sẽ gặp Tổng thống Mỹ lần đầu tiên. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ trò chuyện khoảng nửa giờ bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York. Andy Burnham được kỳ vọng sẽ thúc giục Donald Trump tăng cường hỗ trợ cho Ukraine – điều đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Anh.
Đối với Trump, cuộc gặp này chỉ là “món khai vị” trước thềm sự kiện chính trong tuần: hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington vào thứ Năm. Nhưng rủi ro và kỳ vọng lại có vẻ lớn hơn đối với Burnham. Cựu Thị trưởng Greater Manchester chưa có nhiều kinh nghiệm đáng kể trên trường quốc tế. Ông cho biết mình sẽ cố gắng tìm tiếng nói chung với Tổng thống Mỹ, nhưng sẽ tránh thái độ xu nịnh. Việc vượt qua cuộc gặp này mà không châm ngòi cho những tranh cãi mới xuyên Đại Tây Dương sẽ được xem là một thành công.
Thỏa thuận giữa Mỹ và Đan Mạch về Greenland
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng sẽ sớm đến thành phố New York để tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Ông đang mong chờ một tin vui: Mỹ và Đan Mạch dự kiến công bố một thỏa thuận chuyển giao trách nhiệm đảm bảo an ninh cho Greenland sang NATO, theo lời Ngoại trưởng Đan Mạch. Chi tiết về các điều khoản của thỏa thuận vẫn chưa được hé lộ. Donald Trump tuyên bố nó sẽ trao cho Mỹ “quyền kiểm soát vĩnh viễn” đối với an ninh của hòn đảo – nhưng phía Đan Mạch khẳng định NATO mới là bên nắm quyền quản lý. Mỹ thực ra đã tận hưởng các đặc quyền quân sự sâu rộng trên đảo, bao gồm quyền đóng quân và lập căn cứ. Những lợi ích đạt được thêm có lẽ cũng không đáng kể.
Dù vậy, ngay cả một thỏa thuận lỏng lẻo cũng là chiến thắng cho cả hai bên. Trump có thể tuyên bố chiến thắng trước những người ủng hộ mình, và đã sớm gọi kết quả này là “một giấc mơ thành hiện thực” cho nước Mỹ. Trong khi đó, Đan Mạch tránh được nguy cơ hòn đảo bị sáp nhập thực sự. Còn với Rutte, thỏa thuận mang lại một khoảng thời gian hòa dịu đáng mừng cho một liên minh đang rạn nứt, chí ít là ở thời điểm hiện tại.
Đổ thêm dầu diesel vào ngọn lửa lạm phát
Một thảm họa liên quan đến dầu diesel đang thiêu đốt nền chính trị Mỹ. Với mức giá đã vượt 6,50 USD/gallon vào tối Chủ nhật (tăng từ mức chưa đến 5,60 USD hồi tháng trước), các cử tri phẫn nộ vì lạm phát đang đe dọa sẽ loại bỏ Đảng Cộng hòa khỏi Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trong khi đó, ở nước ngoài, Donald Trump buộc phải dùng đến một cuộc gọi với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky, để hối thúc ông ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga – hành động vốn đã làm đình trệ gần như toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga.
Tuy nhiên, cuộc chiến ở Iran mới là nguyên nhân lớn nhất khiến giá cả tăng vọt. Hiện tại, hầu như không có tàu chở dầu diesel nào của Vùng Vịnh có thể đi xuyên qua, hoặc đi vòng qua Eo biển Hormuz. Cú sốc này đã thôi thúc Trung Quốc, cùng một số quốc gia khác, hạn chế xuất khẩu các sản phẩm lọc hóa dầu.
Tổng lượng xuất khẩu dầu diesel toàn cầu hiện đang thấp hơn 10% so với mức cùng kỳ năm 2025. Kết quả là giá bán buôn ở Mỹ và châu Âu bị đẩy lên 207 USD/thùng – gấp hơn hai lần so với hồi tháng 2. Vì dầu diesel là nhiên liệu để vận chuyển hàng hóa và con người, đồng thời cung cấp năng lượng cho nông nghiệp và công nghiệp, nên nỗi đau đang lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu. Xét đến tình hình lạm phát đang tăng cao, hãy chuẩn bị cho một mức tăng trưởng GDP yếu hơn và những triển vọng mờ mịt hơn cho Đảng Cộng hòa.