Tác giả: Lê Hồng Hiệp
PHẦN I — TÀI TRỢ CHO NỀN KINH TẾ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Chương 1. Đặt cược vào thất bại: Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và chính trị học của vốn rủi ro
Yozma của Israel và Temasek-EDBI của Singapore cho thấy vốn nhà nước có thể kéo theo tư nhân nếu tách khỏi né tránh rủi ro hành chính. Việt Nam thiếu vốn giai đoạn hạt giống và Series A; nút thắt nằm ở quản trị, không phải nguồn vốn.
Chương 2. Nợ cho những kẻ mơ mộng: Tín dụng chính sách và giới hạn của việc cho start-up vay vốn
Tín dụng chính sách Hàn Quốc, đối lập tài trợ và vốn cổ phần Israel, cho thấy start-up ít phù hợp với công cụ nợ. Chương này xem xét Quỹ Hỗ trợ Đầu tư theo Nghị định 182, gợi ý rằng Việt Nam chọn cho vay, trợ cấp vì an toàn chính trị hơn rủi ro vốn cổ phần.
Chương 3. Đánh thuế tham vọng: Ưu đãi thuế R&D và kiến trúc tài khóa của đổi mới sáng tạo
Thuế doanh nghiệp thấp, tín dụng thuế R&D Ireland và patent box Singapore cho thấy thuế có thể kéo theo đầu tư R&D tư nhân. Chương này đặt câu hỏi: Có phải tín dụng thuế diện rộng phù hợp Việt Nam hơn trợ cấp chọn lọc, khi cơ quan thuế còn hạn chế năng lực xác minh?
Chương 4. Nhà nước với vai trò khách hàng: Mua sắm công và bài toán người mua đầu tiên
Mua sắm quốc phòng và NASA của Mỹ, cùng mua sắm công Hàn Quốc, cho thấy nhu cầu nhà nước tạo dựng hệ sinh thái công nghệ. Nhu cầu công Việt Nam chảy vào nhà cung cấp cũ giá thấp nhất. Chương này phân tích mâu thuẫn của Việt Nam giữa ưu đãi đấu thầu và chống tham nhũng.
Chương 5. Cải cách thị trường vốn và lối thoát vốn Việt Nam chưa từng có
Quy chế niêm yết Nasdaq và Chương 18A Hồng Kông cho thấy hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm chỉ hiệu quả khi có lối thoát vốn hiệu quả. Từ việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ 9/2026, chương này đánh giá liệu thành tựu này có giúp mang lại lối thoát vốn thực chất cho start-up hay không.
PHẦN II — CÁC ĐỊNH CHẾ TẠO RA ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Chương 6. Cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với các quyết định đầu tư khoa học và công nghệ rủi ro
Nguyên tắc Ba sự phân biệt của Trung Quốc và văn hóa chấp nhận thất bại DARPA, ARIA giải quyết đúng vấn đề Việt Nam đang đối mặt. Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 193 của Quốc hội miễn trừ trách nhiệm cho thất bại thiện chí, nhưng giải ngân ngân sách khoa học công nghệ cho tới giữa năm 2026 mới chỉ đạt 25,9% vì cán bộ sợ bị truy cứu trách nhiệm.
…..
PHẦN III — XÂY DỰNG VÀ THU HÚT NHÂN TÀI
PHẦN IV — VIẾT LUẬT CHƠI CHO THỊ TRƯỜNG SỐ
PHẦN V — NHÀ NƯỚC SỐ VÀ HỆ THỐNG VẬN HÀNH CỦA NÓ
PHẦN VI — CÔNG NGHỆ CHIẾN LƯỢC VÀ MŨI NHỌN
PHẦN VII — ĐỊA LÝ VÀ ĐỊNH VỊ TOÀN CẦU
(tiếp tục được cập nhật)
Bản thảo “Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam” được biên soạn với mục đích tập hợp một cách toàn diện và có hệ thống các kinh nghiệm, bài học quốc tế liên quan đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam tham khảo trong quá trình triển khai Nghị quyết 57.
Rất mong nhận được ý kiến phản biện, góp ý của quý độc giả. Mọi liên hệ, góp ý xin gửi về: [email protected]. Trân trọng cảm ơn!
