Nguồn: William Shatner goes to space, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 2021, nam diễn viên người Canada William Shatner – nổi tiếng nhất với vai diễn mang tính biểu tượng Thuyền trưởng Kirk trong loạt phim “Star Trek” – đã bước lên tàu vũ trụ Blue Origin của Jeff Bezos cùng ba người khác. Ở tuổi 90, ông trở thành người lớn tuổi nhất còn sống từng bay vào không gian. Các đài truyền hình cũng đã phát sóng sự kiện phóng tàu lịch sử này.
Dù việc khám phá vũ trụ nghe có vẻ thú vị, và tất nhiên là nhiều hiểm nguy, Shatner lại trở về từ chuyến phiêu lưu với một cảm xúc bất ngờ: sự đau buồn. Ông chia sẻ rằng chuyến đi vào không gian khiến lòng ông tràn ngập “nỗi buồn sâu thẳm.”
Trong cuốn hồi ký Boldly Go: Reflections on a Life of Awe and Wonder (tạm dịch: Dấn thân: Những suy ngẫm về một cuộc đời đầy kinh ngạc và diệu kỳ), Shatner cho biết mình cảm thấy rất lo khi ngày bay đến gần, bất chấp vô số các buổi bay mô phỏng và khóa huấn luyện mà ông đã tham gia cùng những người bạn đồng hành: Glen de Vries, một ông trùm công nghệ; Audrey Powers, phó chủ tịch của Blue Origin; và Chris Boshuizen, một cựu kỹ sư NASA.
Shatner kể ông cứ nghĩ mãi về thảm họa Hindenburg, khi một khinh khí cầu gặp nạn vào ngày 06/05/1937 tại New Jersey. Dù vậy, ông vẫn quyết tâm thực hiện chuyến bay, tự thúc đẩy bản thân vượt qua nỗi hoài nghi liệu cơ thể ở tuổi 90 của mình có chịu đựng nổi hay không. Ngay sau khi cất cánh, áp lực trọng trường tăng lên đến mức đau đớn. Thế rồi, tàu vũ trụ bay qua khỏi vùng trọng lực để tiến vào trạng thái không trọng lượng. Trong khi những người đồng hành đang thích thú lơ lửng quanh khoang tàu, Shatner chỉ muốn tiến ngay đến cửa sổ để nhìn ngắm khung cảnh bên ngoài.
“Tôi yêu sự bí ẩn của vũ trụ,” Shatner viết trong cuốn sách của mình. “Tôi yêu tất cả những câu hỏi đã đến với chúng ta qua hàng ngàn năm khám phá và đặt giả thuyết. Những ngôi sao đã nổ tung từ nhiều năm trước nhưng ánh sáng của chúng vẫn truyền đến chúng ta nhiều năm sau; những hố đen hấp thụ năng lượng; những vệ tinh cho chúng ta thấy cả một thiên hà ở những nơi tưởng chừng hoàn toàn trống rỗng… tất cả những điều đó đã làm tôi say mê suốt bao năm qua.”
Tuy nhiên, chỉ sau vài khoảnh khắc nhìn ra ngoài cửa sổ, Shatner bỗng cảm thấy buồn bã trước việc Trái Đất bị hủy hoại do chính sự can thiệp của con người.
“Nhưng khi tôi nhìn về hướng ngược lại, vào không gian, chẳng có sự bí ẩn hay vẻ đẹp tráng lệ nào để chiêm ngưỡng cả … tất cả những gì tôi thấy là cái chết,” Shatner viết. “Tôi chỉ thấy một khoảng không trống rỗng, lạnh lẽo, và tối tăm.”
Ông nói rằng nỗi đau buồn bất ngờ này không phải là hiếm gặp ở các phi hành gia, trong đó có cả Sally Ride. Nó được gọi là “Hiệu ứng Toàn cảnh” (Overview Effect), hiện tượng xảy ra khi một du hành gia nhìn ngắm Trái Đất từ quỹ đạo không gian và nhận thức mãnh liệt về sự mong manh của hành tinh chúng ta. Tác giả Frank White được cho là người đã sáng tạo ra thuật ngữ này vào năm 1987. Trong cuốn The Overview Effect: Space Exploration and Human Evolution (Hiệu ứng Toàn cảnh: Thám hiểm Không gian và Sự tiến hóa của Con người), ông viết: “Chẳng có ranh giới hay biên giới nào trên hành tinh của chúng ta ngoài những thứ do chính chúng ta tạo ra trong tâm trí hoặc qua các hành vi của con người. Tất cả những ý tưởng và khái niệm vốn chia rẽ chúng ta khi còn ở mặt đất đều bắt đầu phai nhạt khi nhìn từ quỹ đạo và Mặt Trăng. Kết quả là một sự thay đổi trong thế giới quan, và cả trong bản sắc cá nhân.”