Nguồn: Vijay Prashad, Hùng Tiết, 维杰·普拉沙德、熊节：怎么让AI服务人民？“赤脚医生”就是最好的回答, Guancha, 08/05/2026.
Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bước vào đời sống công cộng, như thường lệ, nó kéo theo một làn sóng huyên náo quen thuộc: người ta kinh ngạc trước năng lực kỹ thuật của nó, lo ngại về những hệ quả xã hội của nó, và điều đáng suy ngẫm nhất là gương mặt hân hoan của những kẻ nhìn thấy trong đó một “biên cương mới” cho sự tích lũy. Ngôn ngữ dùng để mô tả AI tràn ngập giọng điệu về tính “tất yếu,” như thể chính lịch sử đã đồng lõa để trao công nghệ này vào tay trật tự kinh tế hiện hành của chúng ta.
Thế nhưng, lịch sử chưa bao giờ vận động nhờ “sự tất yếu” — nó được định hình bởi quyền lực. Theo nghĩa đó, AI cũng không sinh ra trên một vùng đất trung lập: nó bước vào một thế giới mà chỉ có thể mô tả là chủ nghĩa tư bản đang trên đà suy tàn. Do đó, suy cho cùng, AI không phải là bạn, cũng không phải là kẻ thù của chúng ta. Nó có tiềm năng phục vụ cho sự giải phóng con người, nhưng với điều kiện chúng ta phải giành lại nó khỏi quá trình chiếm hữu, ngăn nó trở thành một công cụ khác cho tích lũy tư nhân. Continue reading “AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?”
