Category: Bình luận

Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả

Nguồn: Derek Grossman, “Trump is turning Taiwan into a bargaining chip,” Nikkei Asia, 02/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Từ thể thao và giải trí cho đến văn hóa người nổi tiếng, kinh doanh, chính trị, hay chính sách đối ngoại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hầu như chưa bao giờ bỏ lỡ cơ hội lên tiếng công khai về một chủ đề, dù nhỏ nhặt hay lớn lao. Thế nhưng có một điều ông hiếm khi nhắc đến: Đài Loan. Kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của mình, mỗi khi được hỏi Mỹ có thể phản ứng thế nào trước một cuộc tấn công của Trung Quốc vào hòn đảo này, Trump đã thường xuyên lảng tránh.

Đó là lý do tại sao quyết định phá vỡ sự im lặng về Đài Loan của Trump — cả trước và sau hội nghị thượng đỉnh tháng trước với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh — lại đáng chú ý đến vậy. Những phát biểu của ông mang lại một mức độ trấn an nhất định, nhưng phần lớn sẽ gây lo ngại cho nền dân chủ trên hòn đảo này và 23 triệu công dân của nó. Continue reading “Trump đang biến Đài Loan thành con bài mặc cả”

Đàm phán với Mỹ là lựa chọn duy nhất của Cuba?

Nguồn:  Michael J. Bustamante và Ricardo Herrero, “Cuba’s Only Choice”, Foreign Affairs, 29/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi các đặc nhiệm Mỹ lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng 1, Washington đã đổ dồn áp lực chưa từng có lên Cuba, cựu đồng minh đang lâm vào thế bế tắc của Caracas. Nền kinh tế của hòn đảo vốn đã rơi vào vòng xoáy suy thoái do các lệnh trừng phạt “áp lực tối đa” từ chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, đại dịch COVID-19, và sự chậm trễ của Havana trong việc áp dụng các cải cách kinh tế sâu rộng hơn. Thế nhưng, việc Cuba mất đi nguồn dầu giá rẻ từ Venezuela mới là đòn chí mạng. Lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt lên hòn đảo này trong 5 tháng qua — khi Nhà Trắng chỉ cho phép duy nhất một tàu chở dầu của Nga đi qua — đã đẩy đất nước đến bờ vực nguy hiểm: tình trạng mất điện giờ đây diễn ra hàng ngày và không thể dự đoán, các dịch vụ cơ bản bị đình trệ, và người dân ngày càng tuyệt vọng. Continue reading “Đàm phán với Mỹ là lựa chọn duy nhất của Cuba?”

Ba kịch bản quan hệ Trung – Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump

Nguồn: Lý Thành, Hàn Hoa, 李成：在我看来，中美不必急于推动达成“第四个公报”, Guancha, 27/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump, quan hệ Trung – Mỹ đã xuất hiện những thay đổi mang tính bước ngoặt. Nhà Trắng lần đầu tiên chính thức sử dụng khái niệm “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng”. Hai bên phát đi những tín hiệu tích cực về hợp tác kinh tế – thương mại, đối thoại chiến lược và kiểm soát rủi ro tại eo biển Đài Loan. Tuy nhiên, cạnh tranh công nghệ, cuộc đua chuỗi cung ứng, vấn đề Đài Loan và những mâu thuẫn mang tính cơ cấu trong nội bộ nước Mỹ vẫn khiến quan hệ Trung – Mỹ đối mặt với nhiều bất định.

Cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước đã kết thúc từ lâu, nhưng những vấn đề đằng sau nó vẫn đáng để suy ngẫm: Vì sao ngoại giao nguyên thủ lần này có thể giúp quan hệ Trung – Mỹ thoát khỏi đà suy giảm và dần ổn định trở lại? Vì sao Trump lại có sự khác biệt đáng kể so với giới chiến lược truyền thống của Mỹ? Điểm rủi ro trong vấn đề Đài Loan nằm ở đâu? Trí tuệ nhân tạo (AI), rủi ro tài chính và xu thế toàn cầu hóa sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tương tác Trung – Mỹ trong tương lai? Continue reading “Ba kịch bản quan hệ Trung – Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump”

Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel

Nguồn:  Steven A. Cook, “Why the U.S. Should Wind Down Military Aid to Israel”, Foreign Policy, 26/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc cắt giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự và các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ cho Israel đang trở thành xu hướng thời thượng hiện nay. Vào tháng 4, phần lớn các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu chống lại hợp đồng bán các xe ủi đất bọc thép trị giá 295 triệu USD và các quả bom nặng 1.000 bảng trị giá 151 triệu USD cho Israel (thương vụ này dù vậy vẫn được thông qua nhờ sự ủng hộ lớn từ Đảng Cộng hòa). Đây là một bước chuyển dịch đầy kịch tính. Kể từ khi cuộc chiến ở Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đã đệ trình bốn đề xuất nhằm ngăn chặn Washington bán vũ khí cho Israel. Cuộc bỏ phiếu hồi tháng 4 đánh dấu lần đầu tiên đa số các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đứng về phía ông. Continue reading “Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel”

AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China AI ignores Takaichi’s condolences over coal mine blast,” Nikkei Asia, 28/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập đã che giấu sự tức giận với Trump về việc Nhật Bản ‘tái vũ trang’ dưới thời Takaichi.

Các nỗ lực ngoại giao giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã gia tăng sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh hồi đầu tháng 5 để hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình.

Hôm thứ Bảy ngày 23/5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã gửi thông điệp chia buồn tới Tập và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường về vụ nổ khí gas chết người xảy ra tại một mỏ than ở tỉnh Sơn Tây, miền bắc Trung Quốc vào đêm hôm trước. Continue reading “AI Trung Quốc phớt lờ lời chia buồn của Takaichi đối với vụ nổ mỏ than”

Ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc lâm vào bất ổn

Nguồn: “China’s world-beating solar industry is in turmoil”, The Economist, 26/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Cuộc chiến ở Vùng Vịnh cũng không thể cứu vãn được tình trạng này.

Trong bối cảnh cuộc chiến của Mỹ ở Iran làm chao đảo thị trường năng lượng, các công ty năng lượng sạch của Trung Quốc đáng ra đã có thể tận dụng cơ hội này. Quốc gia này sản xuất hơn 80% tấm pin năng lượng mặt trời của thế giới với số lượng khổng lồ. Nhờ những nỗ lực ấy, các nguồn năng lượng tái tạo đã tạo ra nhiều điện hơn than vào cuối năm ngoái trên toàn thế giới. Dù vậy, ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc — dù dẫn đầu thế giới — đang trong tình trạng bất ổn. Và cuộc chiến cũng không đủ để ổn định tình hình. Continue reading “Ngành công nghiệp tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc lâm vào bất ổn”

Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Needs North Korea on Its Side,” Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập Cận Bình có thể sẽ sớm đến thăm Bình Nhưỡng, sau khoảng thời gian gián đoạn 7 năm.

Gần đây, truyền thông Hàn Quốc đưa tin rằng các nhân viên an ninh và lễ tân Trung Quốc đã đến Bình Nhưỡng để chuẩn bị và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có lẽ sẽ thăm Triều Tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6.

Phía Trung Quốc chưa xác nhận chuyến đi này, nhưng từ góc nhìn của Tập, một chuyến thăm như vậy vừa quá hạn, lại vừa cần thiết. Dù Bắc Kinh và Bình Nhưỡng thân thiết trên giấy tờ, quan hệ giữa hai bên ở hậu trường lại thường xuyên căng thẳng; Trung Quốc chưa bao giờ thực sự chấp nhận vị thế cường quốc hạt nhân của Triều Tiên và thường lo lắng về việc mất đi tầm ảnh hưởng tại quốc gia này vào tay Nga. Continue reading “Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình”

Trump 2.0 và quá trình tái cấu trúc trật tự thế giới

Tác giả: Phạm Quý Thọ

Trong bối cảnh địa chính trị đầu thập niên 2020 đang vận động theo hướng ngày càng “phi tuyến tính” — với chiến tranh cục bộ kéo dài, cạnh tranh cường quốc leo thang, phân mảnh chuỗi cung ứng và sự suy giảm niềm tin vào các thiết chế toàn cầu — trật tự quốc tế dường như bước vào một trạng thái khó định danh: không còn là thế giới đơn cực hậu Chiến tranh Lạnh, cũng chưa hình thành một cấu trúc đa cực ổn định. Thay vào đó, nó mang dáng dấp của một hệ thống “bế tắc động”, nơi xung đột, hợp tác và kiềm chế cùng tồn tại trong trạng thái căng thẳng kéo dài.

Bài viết này tiếp cận cục diện đó từ khung phân tích của góc nhìn thực dụng quyền lực và chu kỳ cường quốc, theo đó hành vi của các siêu cường không được hiểu như phản ứng ngẫu nhiên trước biến cố, mà như sự biểu hiện của những quy luật sâu hơn về dịch chuyển tương quan quyền lực trong hệ thống quốc tế. Trong logic này, sự “điên loạn” bề mặt của địa chính trị hiện nay thực chất phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp điển hình: khi trật tự cũ mất khả năng điều phối, còn trật tự mới chưa đạt tới điểm cân bằng thể chế. Continue reading “Trump 2.0 và quá trình tái cấu trúc trật tự thế giới”

Xu hướng bình thường hóa quốc phòng không thể đảo ngược của Nhật Bản

Nguồn:  Daisuke Kawai, “Japan’s Point of No Return”, Foreign Affairs, 25/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong vòng mười năm qua, Nhật Bản đã rũ bỏ bản sắc hòa bình của mình. Sau khi cam kết chỉ duy trì một lực lượng quân sự quy mô nhỏ thời hậu Thế chiến thứ II, Tokyo giờ đây đang xây dựng các lực lượng vũ trang có năng lực thực sự và một nền tảng công nghiệp quốc phòng quy mô. Ví dụ, vào tháng 12/2018, quốc gia này đã công bố kế hoạch cải tiến các tàu khu trục lớp Izumo để chúng có thể vận hành các chiến đấu cơ F-35B — điều đã mang lại cho Nhật Bản chiếc tàu sân bay đầu tiên kể từ năm 1945 — và mua 147 chiến đấu cơ F-35. Vào năm 2023, họ đã cho phép các công ty của mình bắt đầu bán một số loại vũ khí tấn công và linh kiện vũ khí. Và vào tháng trước, Tokyo đã dỡ bỏ hầu hết các hạn chế còn lại đối với xuất khẩu vũ khí, bao gồm cả tàu khu trục, tên lửa và máy bay phản lực. Continue reading “Xu hướng bình thường hóa quốc phòng không thể đảo ngược của Nhật Bản”

Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Lynn Kuok, “Hormuz Is a Warning for the Indo-Pacific,” Foreign Affairs, 22/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Về cuộc cạnh tranh sắp tới trên các tuyến đường thủy của châu Á.

Cuối tháng 2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành đóng cửa Eo biển Hormuz, cảnh báo rằng “nếu bất kỳ ai cố gắng vượt qua, các anh hùng của Vệ binh Cách mạng và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó.” Bằng cách nhắm mục tiêu vào các con tàu bằng máy bay không người lái và tên lửa chống hạm cũng như rải mìn, Tehran đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Việc kiểm soát các tuyến đường thủy từ lâu đã được sử dụng để cản trở đối thủ và định hình các kết cục chiến lược. Vào năm 1951, sau khi quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ của mình, Anh sử dụng áp lực hải quân để ngăn chặn Iran xuất khẩu dầu. Trong “cuộc chiến tàu chở dầu” năm 1984, Iran rải mìn ở Eo biển Hormuz và quấy rối các tàu bè để đáp trả các cuộc tấn công của Iraq. Tuy nhiên, xuyên suốt hai cuộc xung đột này, Eo biển Hormuz vẫn được sử dụng. Continue reading “Hormuz là lời cảnh báo cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”

Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump

Nguồn:  Christopher White, “On AI, It’s the Pope vs. Trump”, Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2023, các nhà lãnh đạo thế giới và giới điều hành công nghệ đã tập trung tại Anh để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về An toàn AI, hội nghị toàn cầu đầu tiên về trí tuệ nhân tạo. Hai năm sau, nhóm này tái họp tại Paris dưới một cái tên khác: Hội nghị Thượng đỉnh về Hành động AI. Sự nhấn mạnh vào yếu tố an toàn đã không còn nữa. Để không ai phải nghi ngờ, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã phát biểu trước khán phòng: “Tương lai của AI sẽ không thuộc về những kẻ chỉ biết ngồi không và lo sốt vó về chuyện an toàn.”

Lập trường thờ ơ của chính quyền Trump đối với AI, như ông Vance đã phác thảo tại Paris, phần lớn được định hình bởi cách tiếp cận buông lỏng quản lý, phi điều tiết hóa nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển. Trong cuộc đua AI toàn cầu, Mỹ trên thực tế không khác gì một vùng Viễn Tây hoang dã. Ngay tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đảo ngược quyết định và bác bỏ các kế hoạch của chính chính quyền ông nhằm ban hành một quy trình thẩm định AI mới. Continue reading “Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump”

Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?

Nguồn:  Lobsang Sangay, “Beijing’s Quest for Uniformity May Be Its Achilles’ Heel”, Foreign Policy, 13/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trung Quốc đang tìm kiếm vị thế lãnh đạo toàn cầu. Các nhà máy của quốc gia này đang thống trị các chuỗi cung ứng thế giới, và những tham vọng hạ tầng của họ đang trải dài từ châu Á sang châu Phi, châu Âu và xa hơn nữa.

Thế nhưng vị thế lãnh đạo toàn cầu không thể chỉ được xây dựng đơn thuần bằng sức mạnh kinh tế. Tầm ảnh hưởng bền vững còn phụ thuộc vào quyền lực mềm, các quyền tự do chính trị và năng lực dung dưỡng sự đa dạng. Trung Quốc đã chứng minh được vế đầu tiên với những thành công vang dội. Nhưng việc Bắc Kinh ráo riết theo đuổi sự kiểm soát chính trị và đồng nhất văn hóa đang làm xói mòn tiềm năng lãnh đạo thế giới của chính mình. Continue reading “Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?”

Những trụ cột của hòa bình toàn cầu đang sụp đổ

Nguồn: Thant Myint-U, “The Crumbling Pillars of Global Peace,” Foreign Affairs, 21/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến tranh, đế quốc, và quyền lực bị lãng quên của Liên Hiệp Quốc

Nền hòa bình kéo dài trong tám thập kỷ qua đã dựa trên hai niềm tin mang tính cách mạng: chiến tranh xâm lược là không thể dung thứ và thời đại đế quốc phải chấm dứt. Nguyên tắc đầu tiên nảy sinh từ cuộc tàn sát của hai cuộc thế chiến, cướp đi sinh mạng của một trăm triệu người. Nguyên tắc thứ hai đến từ nhiều thế kỷ bị ách thuộc địa khuất phục và cuộc đấu tranh giành quyền tự quyết trên khắp châu Á, châu Phi, và Mỹ Latinh. Hiến chương Liên Hiệp Quốc – được ký tại San Francisco vào tháng 06/1945 – đã tạo ra hình thức chính trị cho cả hai niềm tin này. Continue reading “Những trụ cột của hòa bình toàn cầu đang sụp đổ”

Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc

Nguồn:  Christopher Nye, “China’s Fallen Generals Are Getting Unexpectedly Harsh Punishments”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 7/5, một tòa án quân sự Trung Quốc đã đưa ra phán quyết lịch sử chống lại các cựu bộ trưởng quốc phòng kiêm ủy viên Quân ủy Trung ương (CMC) Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc — gần ba năm sau khi các cuộc điều tra bắt đầu. Tòa đã tuyên phạt cả hai án tử hình treo, vốn sẽ được giảm xuống tù chung thân sau hai năm, đi kèm hình phạt bổ sung là cấm vĩnh viễn việc bảo lãnh tại ngoại hay tiếp tục giảm án. Dù án tử hình treo khá phổ biến trong các vụ đại án tham nhũng (và nhiều người thụ án cuối cùng vẫn được trả tự do, bất chấp bản án chung thân chính thức theo sau đó), việc tước bỏ rõ ràng quyền bảo lãnh và giảm án là một bước đi cực kỳ rắn. Phán quyết này đã biến ông Ngụy và Lý thành những quan chức cấp cao nhất trong hàng ngũ lãnh đạo cấp phó quốc gia — ngay dưới Bộ Chính trị — từng bị kết án chung thân vĩnh viễn trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Continue reading “Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc”

Iran như Việt Nam, Ukraine như Triều Tiên

Nguồn: Gideon Rose, “Iran as Vietnam, Ukraine as Korea,” Foreign Affairs, 20/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Những cuộc chiến tương tự kết thúc theo những cách tương tự.

Chính quyền Trump chỉ mất hai tháng để trải qua chớp nhoáng toàn bộ 5 năm chính sách Việt Nam của chính quyền Johnson: can thiệp, leo thang, bế tắc trong tuyệt vọng, và đàm phán. Giờ đây, họ đang bước vào địa hạt của chính quyền Nixon: đầu tiên là những lời đe dọa hùng hổ, sau đó là sự nhận thức dần dần về việc cần phải rút lui thông qua một thỏa thuận không mấy thỏa đáng. Nếu tốc độ này tiếp diễn, thì quyết định can thiệp vào Iran sẽ kết thúc sau vài tháng nữa, và đến thời điểm đó, những lời đổ lỗi lẫn nhau sẽ bắt đầu. Continue reading “Iran như Việt Nam, Ukraine như Triều Tiên”

Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?

Nguồn:  William M. LeoGrande và Peter Kornbluh, “Is the United States on the Verge of Military Intervention in Cuba?”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bản cáo trạng chống lại cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro vì đã ra lệnh bắn hạ hai chiếc máy bay của tổ chức Anh em cứu hộ vào năm 1996 là món quà được chờ đợi từ lâu mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tổng thống Donald Trump dành tặng cho những người Mỹ gốc Cuba thuộc phe diều hâu ở Nam Florida. Việc công bố bản cáo trạng được dàn dựng công phu tại Tháp Tự do ở Miami — nơi từng là Trung tâm Tị nạn Cuba để làm thủ tục cho hàng ngàn người nhập cư — đã phơi bày rõ mục đích chính trị nội địa của nó. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo đáng ngại gửi tới giới lãnh đạo Cuba rằng chính quyền Trump đã sẵn sàng và tự nguyện từ bỏ giải pháp ngoại giao để chuyển sang các chiến dịch quân sự trong nỗ lực tìm kiếm sự thay đổi chế độ. Continue reading “Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?”

“Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm”

Nguồn: Andrey Kortunov, 安德烈·科尔图诺夫：“老朋友例行碰面”，中俄关系为何让人安心？, Guancha, 23/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Lần gần nhất Tổng thống Putin đến Bắc Kinh là vào tháng 9/2025, tức chỉ mới 8 tháng trước.

Tuy nhiên, hoàn toàn có lý do để nói rằng cục diện quốc tế hiện nay đã rất khác so với mùa thu năm ngoái, chủ yếu do hàng loạt hành động đơn phương đầy bất ngờ, khác thường và gây chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump: bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Maduro, áp đặt phong tỏa hải quân đối với Cuba, tuyên bố muốn sáp nhập Greenland và khu vực Kênh đào Panama, gây áp lực chưa từng có lên các đồng minh NATO, áp thuế quan mới trên diện rộng, rút khỏi nhiều tổ chức quốc tế, thậm chí gần đây còn tiến hành hành động quân sự quy mô lớn nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran. Continue reading ““Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm””

Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “US leaves no paper trail of Xi-Trump exchanges on Taiwan,” Nikkei Asia, 21/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong một khoảnh khắc ngoại giao lớn, Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước đã tiếp đón người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, vinh danh ông như một vị quốc khách tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung đầu tiên được tổ chức tại thủ đô sau chín năm.

Nhưng hai bên đã không thể tổ chức một cuộc họp báo chung để thể hiện với khán giả trong và ngoài nước những kết quả của “ngoại giao nước lớn” của Tập. Tệ hơn, thượng đỉnh còn không có bất kỳ thỏa thuận bằng văn bản nào được công bố chung. Continue reading “Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan”

Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng

Nguồn:  Victor Gaetan, “The Not-So-Quiet American”, Foreign Affairs, 19/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những tháng đầu sau khi Robert Prevost được bầu làm Giáo hoàng Leo XIV vào tháng 5/2025, ông trị vì khá kín tiếng. Ông thực hiện các chuyến công du đã lên lịch tới Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, đồng thời chỉ ban hành duy nhất một văn kiện giáo hoàng về tình yêu của giáo hội dành cho người nghèo — vốn là công cuộc còn dang dở của Giáo hoàng Francis. Nhưng bước sang năm 2026, Giáo hoàng Leo đã tạo nên dấu ấn riêng bằng những thông điệp từ Kinh Thánh chống lại chiến tranh. Tại thánh lễ ngày 1/1, sau khi chính quyền Trump sát hại hơn 100 người bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên vùng biển quốc tế trong bốn tháng trước đó, vị giáo hoàng đã lên tiếng thách thức các chính sách làm xói mòn “ngoại giao, trung gian hòa giải và luật pháp quốc tế”. Trong bài phát biểu hàng năm trước các nhà ngoại giao đại diện cho 184 quốc gia tại Tòa thánh tám ngày sau đó, ông thậm chí còn chỉ trích gay gắt hơn: “Chiến tranh đang trở lại thành xu thế thời đại và tính hiếu chiến đang lan rộng.” Continue reading “Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng”

Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào?

Tác giả: Charles Paine

Gần sáu mươi năm lăn lộn trên cái đất cờ hoa này, từ cái hồi chân ướt chân ráo bước xuống phi trường lóng ngóng ôm cái túi vải, cho đến bây giờ đầu tóc đã hai màu sương muối, ngồi nhìn tuyết bay ngoài cửa sổ Boston hay nhìn cái nắng chảy mỡ ở Houston, tôi mới nghiệm ra một điều. Người Việt mình qua đây không xưng bá thiên hạ bằng ba cái lý thuyết tài chính nhức đầu của người Do Thái, cũng chẳng thèm tranh ngôi lập quốc bằng công nghệ phần mềm như mấy anh bạn Ấn Độ. Giang hồ Mỹ có luật chơi của Mỹ, và người Việt mình nhập giới bằng bốn đại kiếm phái lừng lẫy — bốn cái “cần câu cơm” vĩ đại đã nuôi sống, làm giàu và dựng nên cả một bản đồ kinh tế cộng đồng suốt ba thế hệ qua. Người ta cứ kháo nhau về Giấc mơ Mỹ, nhưng với một lão già đã đi qua đủ thăng trầm như tôi, giấc mơ đó thực ra được gói gọn trong một câu khẩu quyết dân gian đầy thực dụng: Nhất móng, nhì răng, tam lông, tứ bì. Đây chính là bốn môn kiếm tiền, bốn công thức thành công tuyệt đối mà bất kỳ người Việt nào chỉ cần làm chủ một tiệm, thực hành một môn một cách chăm chỉ là chắc chắn tích lũy tốt, xây dựng cơ đồ vững chãi trên đất khách. Continue reading “Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào?”