Category: Bình luận

Phương thức dụng binh mới của Trump

Nguồn: Richard Fontaine, “Trump’s Way of War”, Foreign Affairs, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi những loạt bom đầu tiên dội xuống Iran cuối tuần qua, đa số người dân Mỹ cũng bàng hoàng không kém gì thế giới. Dù thế bố trí lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã gia tăng dồn dập trong những tuần trước đó, các nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran trên thực tế vẫn đang diễn ra. Ngay cả khi quân đội Mỹ đã sẵn sàng tấn công, chính quyền Trump vẫn tung hỏa mù về mục tiêu thực sự của mình. Đáng chú ý, không hề có một cuộc tranh luận công khai nào ở tầm quốc gia, rất ít thảo luận với các đồng minh, và cũng chẳng có cuộc bỏ phiếu nào tại Quốc hội về tính cần thiết của cuộc xung đột. Hai ngày sau khi nổ ra cuộc chiến, các quan chức chính quyền vẫn chưa thể phác thảo một lộ trình kết thúc cụ thể. Thay vì sử dụng sức mạnh áp đảo để dứt điểm, Tổng thống Donald Trump lại ưu tiên sự tùy biến linh hoạt. Thái độ này phản ánh một tư duy chiến tranh mới—từng thể hiện trong các đợt can thiệp của Trump từ Biển Đỏ đến Venezuela—một sự đảo ngược hoàn toàn những quan điểm truyền thống về việc sử dụng vũ lực. Continue reading “Phương thức dụng binh mới của Trump”

Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Is Still Addicted to War”, Foreign Policy, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bất kể họ nói gì, các tổng thống Mỹ dường như luôn thấy mình không thể cưỡng lại việc lao vào chiến tranh. Trở lại năm 1992, Bill Clinton thắng cử nhờ khẩu hiệu “vấn đề nằm ở kinh tế, đồ ngốc” và tuyên bố kỷ nguyên của chính trị cường quyền đã kết thúc. Thế nhưng, vừa nhậm chức, ông đã liên tục ra lệnh không kích nhiều quốc gia, duy trì các vùng cấm bay ở Iraq (và thỉnh thoảng ném bom nơi này), đồng thời phát động một chiến dịch không kích kéo dài vào Serbia năm 1999. Continue reading “Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?”

Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?

Nguồn: Kyle Chan, “China Is Winning by Waiting”, Foreign Affairs, 27/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ so với Trung Quốc chính là quyền lực mềm—khả năng thuyết phục các quốc gia khác, đặc biệt là các đồng minh và đối tác, đồng thuận với mong muốn của mình mà không cần viện đến biện pháp cưỡng ép. Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia khác đã chấp nhận chịu thiệt thòi vì lợi ích của Mỹ bởi họ tin rằng về lâu dài, việc hợp tác với Washington sẽ tốt hơn so với hợp tác với Bắc Kinh. Đây là kịch bản đôi bên cùng có lợi kinh điển cho Mỹ và các đối tác. Cùng nhau, họ trở nên thịnh vượng nhờ lá chắn phòng thủ tập thể, thị trường tích hợp và những bước đi phối hợp nhịp nhàng trước các thách thức toàn cầu, bao gồm cả việc kìm chế Trung Quốc. Continue reading “Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?”

“Thế hệ mất mát” của Ukraine

Nguồn: Joshua Yang, “Ukraine’s Lost Generation,” Foreign Policy, 27/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các học sinh và giáo viên đang chật vật để duy trì nền giáo dục trong những ngôi trường dưới lòng đất.

Pechenihy là một ngôi làng với những ngôi nhà bị bom đạn tàn phá cùng những khu chung cư tầm trung buồn tẻ từ thời Liên Xô, nằm giữa những rừng thông và những cánh đồng đất đen màu mỡ. Vào đầu cuộc chiến, lực lượng Nga đã chiếm đóng các khu dân cư bên kia sông đối diện Pechenihy. Một nửa dân số trong làng đã bỏ đi; những người ở lại phải sống dưới làn đạn pháo liên miên suốt hơn sáu tháng trời. Continue reading ““Thế hệ mất mát” của Ukraine”

Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ

Nguồn: Thần Phong, 不发动地面入侵，美以不可能真正达到目的, Sina Finance, 02/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong khi cả thế giới còn đang hoài nghi liệu những nhượng bộ liên tiếp của Iran và các cuộc đàm phán hạt nhân có mang lại kết quả cuối cùng hay không, thì Mỹ và Israel đã phát động một cuộc không kích quy mô lớn vào Iran. Giao tranh vẫn đang diễn ra ác liệt, cả hai bên đều tuyên bố “chiến quả”, nhưng có quá nhiều chi tiết hiện vẫn còn nằm trong màn sương mù. Đối với thế giới, “màn sương chiến tranh” ở Vịnh Ba Tư hiện dày đặc hơn bao giờ hết. Trong thời khắc như vậy, người ta nên lùi lại một bước. Thay vì bị cuốn theo các trận đánh cụ thể, những tuyên bố chiến thắng hay diễn biến ngắn hạn, chúng ta nên tự hỏi: Mục tiêu thực sự phía sau tất cả những điều này là gì? Continue reading “Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ”

Những biến động đầu năm Bính Ngọ

Tác giả: Nguyễn Quang Dy

Năm Ất Tỵ (con rắn) đã qua, năm Bính Ngọ (con ngựa) bắt đầu, báo hiệu một năm đầy biến động. Sau nhiều ngày chuẩn bị và căng thẳng chờ đợi, một cuộc chiến mới ở Trung Đông đã nổ ra. Mỹ và Israel đã phối hợp tấn công phủ đầu Iran (Epic Fury / Lion Roar, 28/2/2026). Sau đó, Iran đã đáp trả Israel và các căn cứ của Mỹ tại Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE bằng hàng trăm tên lửa. Epic Fury là một cuộc chiến tranh quy mô lớn được Mỹ và Israel phối hợp chặt chẽ nhắm nhiều mục tiêu, khác với cuộc tấn công chớp nhoáng “Búa Đêm” (Night Hammer, 22/6/2025). Continue reading “Những biến động đầu năm Bính Ngọ”

Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Is Built to Withstand the Ayatollah’s Assassination,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quân đội Mỹ và Israel đang nhắm vào các nhà lãnh đạo của Iran – nhưng điều đó có lẽ chỉ làm cho nước này mạnh hơn.

Cuộc chiến mới nhất của Israel và Mỹ nhắm vào Iran đã bắt đầu bằng các cuộc không kích vào nhà ở và văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Tiền đề của việc này dường như là sự biến mất đột ngột của Khamenei sẽ trở thành một mối nguy thảm khốc đối với hệ thống cầm quyền hiện tại. Mục tiêu là đạt được những gì từng xảy ra ở Libya thời hậu Muammar al-Qaddafi hoặc ở Syria thời hậu Bashar al-Assad, nơi các chế độ sụp đổ ngay khi các nhà lãnh đạo không còn nắm quyền. Trong những hệ thống đó, tương lai của đất nước bị gắn chặt vào một cá nhân duy nhất. Continue reading “Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao”

Hệ lụy chết người từ cơn sốt vàng của Trung Quốc tại Afghanistan

Nguồn: Sarah Godek, “China’s Afghan Gold Rush Is Turning Deadly”, Foreign Policy, 20/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Taliban nắm quyền kiểm soát Afghanistan vào năm 2021, Trung Quốc đã chi phối ngành khai thác mỏ của quốc gia này. Tuy nhiên, các khu mỏ, chủ yếu nằm dọc hai bên biên giới Afghanistan-Tajikistan, hiện đang trở thành những bãi mìn chết chóc. Công dân Trung Quốc ngày càng bị các phiến quân nhắm đến, với những vụ việc gần đây nhất dẫn đến cái chết của 5 thợ mỏ và công nhân Trung Quốc tại Tajikistan trong các cuộc tấn công xuyên biên giới từ miền bắc Afghanistan. Hoạt động khai thác mỏ của Trung Quốc đang khơi dậy sự phẫn nộ của người dân địa phương, trong khi các thợ mỏ cũng bị kẹt giữa làn đạn của tâm lý bài Taliban và căng thẳng biên giới. Continue reading “Hệ lụy chết người từ cơn sốt vàng của Trung Quốc tại Afghanistan”

6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội

Nguồn: Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) vào thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố hàng loạt mục tiêu đầy tham vọng mà chính quyền của ông sẽ hoàn thành. Trump lưu ý rằng “trong suốt 47 năm qua, chế độ Iran đã hô vang khẩu hiệu ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và tiến hành một chiến dịch đẫm máu và giết chóc hàng loạt không hồi kết, nhắm vào nước Mỹ, vào quân đội của chúng ta, cùng những người dân vô tội ở rất, rất nhiều quốc gia.” Sau đó, ông lên án Iran vì đã giết hại hàng chục ngàn công dân biểu tình của chính nước mình và tài trợ cho “các lực lượng dân quân khủng bố đã nhuộm đất bằng máu và ruột gan.” Ông cũng lập luận (dù có rất ít bằng chứng hậu thuẫn) rằng Iran đang xây dựng lại chương trình hạt nhân của mình, phát triển các tên lửa tầm xa “có thể sớm vươn tới lãnh thổ nước Mỹ.” Continue reading “6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội”

Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran

Nguồn: Richard Haass, “Trump’s Risky War of Choice in Iran”, Project Syndicate, 01/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có quá nhiều điều để mổ xẻ về quyết định tấn công Iran của Mỹ – và những hậu quả từ các cuộc không kích chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự và chính trị trên khắp nước này. Đáng tiếc thay, trong số đó chẳng có mấy tín hiệu khả quan.

Trước hết và quan trọng nhất, đây là một cuộc chiến tự lựa chọn. Mỹ vốn còn có các lựa chọn chính sách khác. Ngoại giao vốn dĩ vẫn là một hướng đi đầy triển vọng để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran. Việc gia tăng áp lực kinh tế cũng có tiềm năng thúc đẩy sự thay đổi chế độ theo thời gian. Continue reading “Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran”

Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Rumors abound over Xi’s next purge target ahead of NPC,” Nikkei Asia, 26/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một vụ bê bối nghiêm trọng hơn vụ án của Trương Hựu Hiệp có thể sắp bùng nổ.

Trong bối cảnh Trung Quốc đang chật vật vượt qua đợt suy thoái kinh tế kéo dài nhiều năm, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (tức Quốc hội) dự kiến sẽ khai mạc kỳ họp thường niên tại Bắc Kinh vào ngày 05/03, với một bản kế hoạch 5 năm mới đứng đầu chương trình nghị sự.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đề ra các chính sách phát triển kinh tế và xã hội đến năm 2030. Nó sẽ được chính thức thông qua sau các cuộc thảo luận tại kỳ họp quốc hội thường niên. Continue reading “Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?”

Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng

Nguồn: Steven Simon, “America’s attack on Iran turns a taboo into a method,” Economist, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hiếm khi chỉ riêng sức mạnh không quân lại có thể mang đến sự thay đổi chế độ.

Cuộc tranh cãi kéo dài của Mỹ với Cộng hòa Hồi giáo Iran vừa trở thành một cuộc chiến. Vào ngày 28/02, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích phối hợp trên khắp Iran, còn chế độ Tehran đáp trả bằng tên lửa khắp khu vực; và Tổng thống Donald Trump đã thúc giục người dân Iran “tiếp quản” chính phủ của họ – đẩy mục tiêu được tuyên bố từ việc kiềm chế hạt nhân sang thay đổi chế độ. Tuy nhiên, ranh giới thực sự đã bị vượt qua từ trước đó. Hồi tháng 6 năm ngoái, Chiến dịch Midnight Hammer (Búa Đêm) đã điều máy bay ném bom B-2 và tên lửa Tomahawk nhắm vào các cơ sở hạt nhân chính của Iran tại Fordow, Natanz, và Isfahan, chấm dứt nửa thế kỷ Mỹ ngần ngại tấn công trực tiếp vào vùng lõi chiến lược của Iran. Chiến dịch đó đã phá vỡ một điều cấm kỵ vốn tồn tại suốt hàng thập kỷ bất chấp các cuộc tấn công đẫm máu do Iran bảo trợ nhắm vào người Mỹ ở Lebanon và Ả Rập Saudi. Lần này, nó đã biến một điều cấm kỵ bị phá vỡ thành một phương thức hành động cho một kỷ nguyên mới. Continue reading “Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng”

Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ”

Nguồn: Zack Cooper, “Asia After America”, Foreign Affairs, 17/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến lược xoay trục sang châu Á” đã thất bại. Cách đây một thập kỷ rưỡi, vào năm 2011, Tổng thống Barack Obama đã cam kết tái cân bằng chiến lược và nguồn lực của Mỹ để tập trung vào khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. “Đừng để ai phải nghi ngờ,” ông cam kết trong chuyến thăm Úc, “Mỹ đã dốc toàn lực vào chiến lược này”. Dù cách diễn đạt có thể thay đổi và giới chính trị cũng như các nhà hoạch định chính sách còn tranh cãi về chi tiết thực thi, nhưng những người kế nhiệm ông Obama đều khẳng định tính logic của chiến lược xoay trục, và quan điểm này đã sớm trở thành định hướng cốt lõi nhận được sự đồng thuận của cả hai đảng trong chiến lược của Mỹ. Hết bài phát biểu này đến bài phát biểu khác, các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng cách duy nhất để ngăn chặn Trung Quốc thống trị Châu Á là Mỹ cùng các đồng minh và đối tác phải đầu tư thật nhiều vào sự ổn định chính trị, kinh tế và quân sự của khu vực. Continue reading “Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ””

Bảy trụ cột của chính sách đối ngoại dân túy

Nguồn: Lisel Hintz, Berk Esen, và Tudor Onea, “The Seven Pillars of Populist Foreign Policy,” Foreign Policy, 19/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Để hiểu cách tiếp cận thế giới của Trump, hãy nhìn vào những nhà lãnh đạo có nét tương đồng với ông.

Một nhiệm kỳ, một năm, và một tháng kể từ khi Donald Trump nhậm chức tổng thống, các nhà phân tích vẫn tiếp tục tranh luận về cách tốt nhất để hiểu chính sách đối ngoại của ông. Một số người lập luận rằng Trump đang điều chỉnh cách tiếp cận truyền thống của Washington đối với những thách thức toàn cầu mới. Những người khác lại cho rằng những quyết định bốc đồng về mặt ý thức hệ của ông cho thấy sự hiểu sai các nguồn sức mạnh của nước Mỹ. Dù tốt hay xấu, điều rõ ràng là giờ đây Trump phải đối mặt với ít hạn chế chính sách đối ngoại hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Continue reading “Bảy trụ cột của chính sách đối ngoại dân túy”

Mỹ đang đánh giá sai nghiêm trọng về tình hình Iran?

Nguồn: Ali Hashem, “The United States Is Dangerously Misreading Iran”, Foreign Policy, 23/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Nga tấn công Ukraine vào năm 2022, cái tên drone Shahed của Iran vẫn còn hoàn toàn xa lạ với hầu hết những ai nằm ngoài giới chuyên gia quân sự quốc tế. Công chúng chỉ bắt đầu biết đến chúng qua những đoạn video trên mạng xã hội với tiếng vo ve đặc trưng, ghi lại cảnh những bầy drone giá rẻ này dội xuống chiến trường Ukraine. Dù không sở hữu công nghệ tiên tiến hay độ chính xác cao, thế mạnh cốt lõi của chúng lại nằm ở khả năng bào mòn hệ thống phòng thủ của đối phương theo thời gian. Giới chức Ukraine từng ví chúng như một “nỗi phiền toái trên không”, loại vũ khí được thiết kế để vắt kiệt nguồn lực phòng vệ hơn là tung ra một đòn đánh mang tính quyết định. Continue reading “Mỹ đang đánh giá sai nghiêm trọng về tình hình Iran?”

Tương lai cuộc thương chiến của Trump?

Nguồn: Keith Johnson, “What’s Next for Trump’s Trade War,”Foreign Policy, 23/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phán quyết của Tối cao Pháp viện đã đẩy chiến lược thuế quan và các thỏa thuận thương mại của Tổng thống Mỹ vào tình trạng hỗn loạn.

Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết liệt gia tăng các biện pháp thuế quan, bất chấp phán quyết bất lợi từ Tối cao Pháp viện vào thứ Sáu, cũng như sự thiếu hụt hỗ trợ chính trị trong nước cho các chính sách thương mại, và việc cho đến nay chính sách này vẫn chưa mang lại kết quả kinh tế tích cực nào. Continue reading “Tương lai cuộc thương chiến của Trump?”

Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến

Nguồn: Marc Lynch, “Four Scenarios for a Postwar Iran,” Foreign Policy, 20/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump muốn thay đổi chế độ nhưng không muốn một hậu quả hỗn loạn.

Có một điều chắc chắn về cuộc chiến được dự báo rộng rãi của Mỹ nhắm vào Iran: Nếu nó xảy ra, nó sẽ không bao gồm việc chiếm đóng đất nước này. Mỹ đã và đang điều động các tàu sân bay cùng trang thiết bị hỗ trợ đến Vùng Vịnh, chứ không phải lực lượng bộ binh viễn chinh cho một cuộc xâm lược, và không có bằng chứng công khai nào về bất kỳ kế hoạch hiện diện lâu dài nào tại Iran. Nếu có điều gì Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn nhất quán về khu vực này, thì đó là việc cần phải tránh một cuộc chiếm đóng kiểu Iraq, điều mà ông từng mô tả là một “sai lầm lớn.” Giống như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolàs Maduro hồi tháng 1, vụ tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani vào năm 2020, và đòn không kích triệt hạ thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah của Israel vào năm 2024, Mỹ rất có thể sẽ nhắm vào các lãnh đạo cấp cao ở Iran cùng với bộ máy đàn áp của chế độ, rồi sau đó để mặc cho mọi chuyện đến đâu thì đến. Continue reading “Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến”

“Hai Trung Đông” và 6 thách thức địa chính trị năm 2026

Nguồn: Lưu Trung Dân, 刘中民：“两个中东”分化加剧，美伊冲突规模和持续性仍将受限, Guancha, 23/02/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Hiệu ứng lan tỏa của vòng xung đột Israel-Palestine mới tiếp tục lan rộng; mức độ an ninh trên các tuyến hàng hải Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư biến động trái chiều; cuộc đối đầu Mỹ-Iran và vai trò khu vực của Israel đồng thời gia tăng; Trung Đông đang đẩy nhanh sự phân hóa giữa lằn ranh biến động và tái cấu trúc. Ảnh hưởng của các cường quốc truyền thống lên xuống thất thường, các lực lượng khu vực cạnh tranh đa điểm, sự “phân mảnh” và “tái tích hợp” đan xen cùng tồn tại, trở thành gam màu nổi bật của tình hình Trung Đông kể từ đầu năm 2026.

Trong bối cảnh đó, cần hiểu như thế nào về sự phân hóa cấu trúc của cái gọi là “Hai Trung Đông”? Liệu Syria và Yemen có phản ánh một trạng thái bình thường mới của cạnh tranh đa trung tâm trong khu vực? Liệu Israel và Thổ Nhĩ Kỳ có hình thành một trục đối đầu mới trong vấn đề Syria? Liệu diễn biến rủi ro tại Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư có tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu? Và dưới bóng đen của xung đột, liệu Trung Đông có còn không gian cho chuyển đổi và phát triển? Trang Guancha đã có cuộc đối thoại với Giáo sư Lưu Trung Dân – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Ngoại Ngữ Thượng Hải, nhằm giải mã các động lực sâu xa và xu hướng tương lai của cục diện Trung Đông. Continue reading ““Hai Trung Đông” và 6 thách thức địa chính trị năm 2026”

Tại sao an ninh Châu Âu cần Thổ Nhĩ Kỳ?

Nguồn: Abdullah Gül, “European Security Needs Turkey”, Project Syndicate, 20/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Châu Âu đang đối mặt với cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Dù thực trạng này chỉ trở nên rõ ràng sau khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng, nhưng gốc rễ của nó lại nằm ở một sai lầm chiến lược sâu xa hơn: giao phó việc phòng thủ cho người ngoài.

Châu Âu vẫn là một trung tâm của quyền lực mềm — thông qua việc thúc đẩy dân chủ, nhân quyền và quản trị tốt — nhưng họ đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đạt được tự chủ chiến lược bằng cách xây dựng một khuôn khổ an ninh đáng tin cậy. Phản ứng này không chỉ cần sâu rộng và bao trùm mà còn phải thực tế, vừa bổ trợ cho NATO, vừa phải kết hợp với những thành viên không thể thiếu như Thổ Nhĩ Kỳ. Continue reading “Tại sao an ninh Châu Âu cần Thổ Nhĩ Kỳ?”

Mô hình “chuyên chế thông minh” của Trung Quốc và bài học cho Việt Nam

Tác giả: PGS. TS. Phạm Quý Thọ

1. Tính cấp thiết của lựa chọn mô hình trong kỷ nguyên cạnh tranh công nghệ

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn được gọi bằng nhiều tên khác nhau: chuyển đổi số toàn diện, công nghiệp hóa lần thứ hai, hay “kỷ nguyên vươn mình”. Dù cách gọi nào được sử dụng, điểm chung là nhận thức rằng quỹ đạo phát triển truyền thống – dựa trên lao động giá rẻ, gia công xuất khẩu và thu hút FDI thâm dụng vốn – đã đến ngưỡng giới hạn. Không gian tăng trưởng mới sẽ phụ thuộc vào năng lực công nghệ, chất lượng thể chế và khả năng điều phối chiến lược trong môi trường cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt.

Trong bối cảnh ấy, câu hỏi về mô hình phát triển không còn mang tính học thuật thuần túy. Nó trở thành vấn đề sinh tử của chiến lược quốc gia. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, khi công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo trở thành nền tảng quyền lực mới, mỗi quốc gia phải trả lời: tăng trưởng nhanh bằng cách nào, và duy trì ổn định ra sao trong quá trình chuyển đổi? Continue reading “Mô hình “chuyên chế thông minh” của Trung Quốc và bài học cho Việt Nam”