Tag: Iran

Những biến động đầu năm Bính Ngọ

Tác giả: Nguyễn Quang Dy

Năm Ất Tỵ (con rắn) đã qua, năm Bính Ngọ (con ngựa) bắt đầu, báo hiệu một năm đầy biến động. Sau nhiều ngày chuẩn bị và căng thẳng chờ đợi, một cuộc chiến mới ở Trung Đông đã nổ ra. Mỹ và Israel đã phối hợp tấn công phủ đầu Iran (Epic Fury / Lion Roar, 28/2/2026). Sau đó, Iran đã đáp trả Israel và các căn cứ của Mỹ tại Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE bằng hàng trăm tên lửa. Epic Fury là một cuộc chiến tranh quy mô lớn được Mỹ và Israel phối hợp chặt chẽ nhắm nhiều mục tiêu, khác với cuộc tấn công chớp nhoáng “Búa Đêm” (Night Hammer, 22/6/2025). Continue reading “Những biến động đầu năm Bính Ngọ”

Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Is Built to Withstand the Ayatollah’s Assassination,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quân đội Mỹ và Israel đang nhắm vào các nhà lãnh đạo của Iran – nhưng điều đó có lẽ chỉ làm cho nước này mạnh hơn.

Cuộc chiến mới nhất của Israel và Mỹ nhắm vào Iran đã bắt đầu bằng các cuộc không kích vào nhà ở và văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Tiền đề của việc này dường như là sự biến mất đột ngột của Khamenei sẽ trở thành một mối nguy thảm khốc đối với hệ thống cầm quyền hiện tại. Mục tiêu là đạt được những gì từng xảy ra ở Libya thời hậu Muammar al-Qaddafi hoặc ở Syria thời hậu Bashar al-Assad, nơi các chế độ sụp đổ ngay khi các nhà lãnh đạo không còn nắm quyền. Trong những hệ thống đó, tương lai của đất nước bị gắn chặt vào một cá nhân duy nhất. Continue reading “Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao”

6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội

Nguồn: Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) vào thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố hàng loạt mục tiêu đầy tham vọng mà chính quyền của ông sẽ hoàn thành. Trump lưu ý rằng “trong suốt 47 năm qua, chế độ Iran đã hô vang khẩu hiệu ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và tiến hành một chiến dịch đẫm máu và giết chóc hàng loạt không hồi kết, nhắm vào nước Mỹ, vào quân đội của chúng ta, cùng những người dân vô tội ở rất, rất nhiều quốc gia.” Sau đó, ông lên án Iran vì đã giết hại hàng chục ngàn công dân biểu tình của chính nước mình và tài trợ cho “các lực lượng dân quân khủng bố đã nhuộm đất bằng máu và ruột gan.” Ông cũng lập luận (dù có rất ít bằng chứng hậu thuẫn) rằng Iran đang xây dựng lại chương trình hạt nhân của mình, phát triển các tên lửa tầm xa “có thể sớm vươn tới lãnh thổ nước Mỹ.” Continue reading “6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội”

Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran

Nguồn: Richard Haass, “Trump’s Risky War of Choice in Iran”, Project Syndicate, 01/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có quá nhiều điều để mổ xẻ về quyết định tấn công Iran của Mỹ – và những hậu quả từ các cuộc không kích chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự và chính trị trên khắp nước này. Đáng tiếc thay, trong số đó chẳng có mấy tín hiệu khả quan.

Trước hết và quan trọng nhất, đây là một cuộc chiến tự lựa chọn. Mỹ vốn còn có các lựa chọn chính sách khác. Ngoại giao vốn dĩ vẫn là một hướng đi đầy triển vọng để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran. Việc gia tăng áp lực kinh tế cũng có tiềm năng thúc đẩy sự thay đổi chế độ theo thời gian. Continue reading “Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran”

Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng

Nguồn: Steven Simon, “America’s attack on Iran turns a taboo into a method,” Economist, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hiếm khi chỉ riêng sức mạnh không quân lại có thể mang đến sự thay đổi chế độ.

Cuộc tranh cãi kéo dài của Mỹ với Cộng hòa Hồi giáo Iran vừa trở thành một cuộc chiến. Vào ngày 28/02, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích phối hợp trên khắp Iran, còn chế độ Tehran đáp trả bằng tên lửa khắp khu vực; và Tổng thống Donald Trump đã thúc giục người dân Iran “tiếp quản” chính phủ của họ – đẩy mục tiêu được tuyên bố từ việc kiềm chế hạt nhân sang thay đổi chế độ. Tuy nhiên, ranh giới thực sự đã bị vượt qua từ trước đó. Hồi tháng 6 năm ngoái, Chiến dịch Midnight Hammer (Búa Đêm) đã điều máy bay ném bom B-2 và tên lửa Tomahawk nhắm vào các cơ sở hạt nhân chính của Iran tại Fordow, Natanz, và Isfahan, chấm dứt nửa thế kỷ Mỹ ngần ngại tấn công trực tiếp vào vùng lõi chiến lược của Iran. Chiến dịch đó đã phá vỡ một điều cấm kỵ vốn tồn tại suốt hàng thập kỷ bất chấp các cuộc tấn công đẫm máu do Iran bảo trợ nhắm vào người Mỹ ở Lebanon và Ả Rập Saudi. Lần này, nó đã biến một điều cấm kỵ bị phá vỡ thành một phương thức hành động cho một kỷ nguyên mới. Continue reading “Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng”

Mỹ đang đánh giá sai nghiêm trọng về tình hình Iran?

Nguồn: Ali Hashem, “The United States Is Dangerously Misreading Iran”, Foreign Policy, 23/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Nga tấn công Ukraine vào năm 2022, cái tên drone Shahed của Iran vẫn còn hoàn toàn xa lạ với hầu hết những ai nằm ngoài giới chuyên gia quân sự quốc tế. Công chúng chỉ bắt đầu biết đến chúng qua những đoạn video trên mạng xã hội với tiếng vo ve đặc trưng, ghi lại cảnh những bầy drone giá rẻ này dội xuống chiến trường Ukraine. Dù không sở hữu công nghệ tiên tiến hay độ chính xác cao, thế mạnh cốt lõi của chúng lại nằm ở khả năng bào mòn hệ thống phòng thủ của đối phương theo thời gian. Giới chức Ukraine từng ví chúng như một “nỗi phiền toái trên không”, loại vũ khí được thiết kế để vắt kiệt nguồn lực phòng vệ hơn là tung ra một đòn đánh mang tính quyết định. Continue reading “Mỹ đang đánh giá sai nghiêm trọng về tình hình Iran?”

Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến

Nguồn: Marc Lynch, “Four Scenarios for a Postwar Iran,” Foreign Policy, 20/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump muốn thay đổi chế độ nhưng không muốn một hậu quả hỗn loạn.

Có một điều chắc chắn về cuộc chiến được dự báo rộng rãi của Mỹ nhắm vào Iran: Nếu nó xảy ra, nó sẽ không bao gồm việc chiếm đóng đất nước này. Mỹ đã và đang điều động các tàu sân bay cùng trang thiết bị hỗ trợ đến Vùng Vịnh, chứ không phải lực lượng bộ binh viễn chinh cho một cuộc xâm lược, và không có bằng chứng công khai nào về bất kỳ kế hoạch hiện diện lâu dài nào tại Iran. Nếu có điều gì Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn nhất quán về khu vực này, thì đó là việc cần phải tránh một cuộc chiếm đóng kiểu Iraq, điều mà ông từng mô tả là một “sai lầm lớn.” Giống như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolàs Maduro hồi tháng 1, vụ tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani vào năm 2020, và đòn không kích triệt hạ thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah của Israel vào năm 2024, Mỹ rất có thể sẽ nhắm vào các lãnh đạo cấp cao ở Iran cùng với bộ máy đàn áp của chế độ, rồi sau đó để mặc cho mọi chuyện đến đâu thì đến. Continue reading “Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến”

Thái tử Iran là nhân tố không thể thiếu cho tương lai chính trị nước này

Nguồn: Abbas Milani, “Iran’s Crown Prince Has Become Indispensable”, Foreign Policy, 16/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Reza Pahlavi sinh ra trong một thời kỳ đầy biến động. Cha ông, Vua Mohammad Reza Pahlavi, lúc đó đang đối mặt với một trong những bước ngoặt đau đớn nhất trong triều đại kéo dài từ năm 1941 của mình. Trong khoảng năm năm trước và sau khi con trai chào đời vào ngày 31 tháng 10 năm 1960, ông đã tái hôn, bị thúc đẩy bởi nỗi lo lắng về nối dõi dòng tộc và nhu cầu cấp thiết có người kế vị, trong khi phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng và sự thay đổi xã hội dồn dập. Ông đang trên bờ vực phát động một cuộc Cách mạng Trắng, một chương trình cải cách mang tính bước ngoặt làm thay đổi vĩnh viễn cấu trúc xã hội Iran: từ việc tái phân phối ruộng đất, trao quyền bầu cử cho phụ nữ, mở rộng giáo dục, cho đến việc xóa bỏ có hệ thống các tôn ti trật tự truyền thống. Continue reading “Thái tử Iran là nhân tố không thể thiếu cho tương lai chính trị nước này”

‘Thái tử lưu vong’ Reza Pahlavi khó trở thành lời giải cho một Iran ‘thế tục hóa’

Nguồn: Kim Lương Tường, 金良祥：在伊朗，美国复制不了委内瑞拉模式, Guancha, 15/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Kể từ sau vụ Mỹ bắt cóc Maduro, thế giới ngày càng lo ngại về việc liệu Mỹ và Israel có nhân bối cảnh bất ổn leo thang tại Iran để phát động một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran, hay thậm chí tìm cách lật đổ chính quyền hiện tại của nước này hay không. Bước vào giữa tháng 1, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu công dân Mỹ nhanh chóng rời khỏi Iran, đồng thời “chỉ số Pizza” tại Bộ Quốc phòng Mỹ một lần nữa tăng vọt, báo hiệu mùi thuốc súng đang trở nên nồng nặc hơn bao giờ hết.

Trên mặt trận ngoại giao, các động thái liên quan cũng không hề dừng lại. Theo tiết lộ từ truyền thông Mỹ, Steve Witkoff – Đặc phái viên về Trung Đông của Tổng thống Mỹ Trump – mới đây đã có cuộc gặp bí mật “Thái tử cuối cùng của Iran” Reza Pahlavi. Ngay sau đó, Đức, Australia cùng một số quốc gia khác tuyên bố không còn công nhận tính hợp pháp của chính quyền Iran hiện tại. Một cuộc đại chiến dường như đang cận kề. Continue reading “‘Thái tử lưu vong’ Reza Pahlavi khó trở thành lời giải cho một Iran ‘thế tục hóa’”

Cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể sẽ phản tác dụng

Nguồn: Marc Lynch, “Why a U.S. Attack on Iran Would Backfire”, Foreign Policy, ngày 14/01/2026

“Trump đã đe dọa tiến hành các cuộc tấn công để ủng hộ những người biểu tình chống chế độ.”

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Với việc lấy lý do ủng hộ các cuộc biểu tình chống chế độ, khả năng Mỹ và có thể cả Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran dường như đang hiện hữu. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liên tục đăng các lời đe dọa trực tiếp trên mạng xã hội, bên cạnh đó cũng có rất nhiều thông tin rò rỉ từ các quan chức trong chính quyền về việc Mỹ đang chuẩn bị cho kịch bản này.

Trump có vẻ tự tin quá mức về khả năng thành công của mình ở Venezuela cũng như với các cuộc không kích của Mỹ vào Iran trong năm ngoái, đồng thời ông luôn tỏ ra xem thường những cảnh báo từ các chuyên gia về những rủi ro và hậu quả có thể xảy ra. Nhiều báo cáo ở bên ngoài nước Mỹ cho thấy các quan chức Châu Âu đã được tham vấn về các mục tiêu có khả năng Mỹ nhắm tới, và một vài nhân sự đã nhận được lời khuyên rời khỏi các căn cứ của Mỹ ở Vùng Vịnh. Mặc dù không có dấu hiệu nào cho thấy quyết định tấn công là chắc chắn—Trump có thể chọn áp đặt thêm các lệnh trừng phạt hoặc tấn công mạng—nhưng những tín hiệu trên đang gây lo ngại. Continue reading “Cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể sẽ phản tác dụng”

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Nguồn: Saeid Golkar và Jason M. Brodsky,“What’s New About This Wave of Protests in Iran,” Foreign Policy, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trọng tâm đã chuyển dịch về phía thay đổi chế độ hơn là cải cách.

Trong những ngày cuối tháng 12/2025, vào tháng Dey theo lịch Ba Tư, và kéo dài sang năm mới, Iran một lần nữa chứng kiến làn sóng biểu tình lan rộng. Khởi đầu từ một khu chợ ở Tehran, biểu tình nhanh chóng lan sang các thành phố lớn khác và các trường đại học, đánh dấu đợt bất ổn nghiêm trọng nhất kể từ cuộc nổi dậy năm 2022 sau cái chết của Mahsa Amini. Nguyên nhân trực tiếp là sự sụp đổ kinh tế. Đồng tiền Iran đã giảm xuống mức gần 1,4 triệu rial/đô la, lạm phát vượt quá 52%, và giá cả hàng hóa thiết yếu tăng cao vượt quá khả năng chi trả của dân thường. Continue reading “Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?”

Sau cú sốc chiến tranh, Iran đang khao khát thay đổi

Nguồn: Andrew England và Najmeh Bozorgmehr, “After the shock of war, Iranians yearn for change,” Financial Times, 27/08/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bất chấp tâm trạng đoàn kết thời chiến ban đầu, người Iran trên khắp phổ chính trị tin rằng cuộc xung đột đã phơi bày những điểm yếu của hệ thống.

Vài giờ sau khi Israel ném bom khu phức hợp truyền hình nhà nước Iran, Abdollah Momeni, người từng nhiều lần bị giam giữ tại nhà tù Evin khét tiếng ở Tehran vì hoạt động chính trị, đã nhận được cuộc gọi từ một quan chức tình báo cấp cao của Iran.

Với việc các nhà lãnh đạo Iran tin rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang thúc đẩy thay đổi chế độ – một nỗi lo càng trở nên trầm trọng hơn sau vụ tấn công chết người vào các hãng truyền hình nhà nước – vị quan chức này muốn đảm bảo rằng Momeni sẽ không lợi dụng thời điểm này để đưa ra các tuyên bố chính trị. Continue reading “Sau cú sốc chiến tranh, Iran đang khao khát thay đổi”

Tại sao Israel không phải đối mặt với khủng bố hay nổi dậy ở Trung Đông?

Nguồn: Daniel Byman, “The Intifada That Hasn’t Arrived,” Foreign Affairs, 28/07/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao các cuộc chiến gần đây của Israel lại ít kích động khủng bố và không dẫn đến các cuộc nổi dậy hàng loạt?

Trung Đông đang trong khủng hoảng, và Israel chính là tâm điểm của cơn bão. Kể từ cuộc tấn công bất ngờ của Hamas vào ngày 07/10/2023, khiến khoảng 1.200 người Israel thiệt mạng, quân đội Israel đã tấn công và chiếm đóng phần lớn Dải Gaza, tăng cường các chiến dịch ở Bờ Tây, tiêu diệt các mục tiêu Houthi ở Yemen, tàn phá Hezbollah ở Lebanon, đánh vào các địa điểm hạt nhân và quân sự ở Iran, và ném bom một số khu vực của Syria. Tất cả những kẻ thù này đều có liên hệ với khủng bố: trong những thập kỷ trước ngày 07/10, Hamas và Hezbollah từng sử dụng khủng bố để chống lại Israel, giết chết hơn 1.000 dân thường cùng một lượng tương đương binh sĩ. Thông qua các lực lượng ủy nhiệm và lực lượng của chính mình, Iran đã tấn công các mục tiêu Israel và Do Thái trên khắp thế giới. Chính quyền Trump gần đây vừa tái chỉ định Houthi là một nhóm khủng bố, trong khi người cai trị mới của Syria, Ahmed al-Shara, đã lãnh đạo một nhóm từng có liên hệ với al-Qaeda. Continue reading “Tại sao Israel không phải đối mặt với khủng bố hay nổi dậy ở Trung Đông?”

Iran và logic của chiến tranh hạn chế

Nguồn: Raphael S. Cohen, “Iran and the Logic of Limited Wars”, Foreign Policy, 14/07/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc không chiến của Israel chống lại Iran— “Chiến dịch Sư Tử Trỗi Dậy” —có thể đã kết thúc, nhưng những tranh cãi xung quanh các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Một câu hỏi quan trọng là liệu các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran tại Fordow, Natanz và Esfahan, được mệnh danh là “Chiến dịch Búa Đêm”, đã thành công trong việc xóa sổ hoàn toàn địa điểm Fordow được chôn sâu hay chỉ làm nó tê liệt trong vài tháng. Mức độ thiệt hại đối với chương trình hạt nhân của Iran, tất nhiên, rất quan trọng từ góc độ tác chiến. Nhưng lời chỉ trích rộng hơn—rằng chiến dịch không kích kéo dài 12 ngày bằng cách nào đó là liều lĩnh vì nó có thể không phá hủy vĩnh viễn chương trình hạt nhân của Iran—đã bỏ lỡ điểm mấu chốt. Continue reading “Iran và logic của chiến tranh hạn chế”

Bên trong nền kinh tế thời chiến của Iran

Nguồn: “Inside Iran’s war economy”, The Economist, 03/07/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ngay cả trước khi bom bắt đầu rơi, nền kinh tế Iran đã trong tình trạng tồi tệ. Sáu trong số mười người trong độ tuổi lao động thất nghiệp. Giá cả đã tăng 35% trong năm qua. Khoảng 18% dân số đang sống dưới ngưỡng nghèo theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới. Mặc dù xuất khẩu khí đốt và dầu mỏ, các quan chức Iran phải đốt dầu mazut, một sản phẩm phụ tinh chế cấp thấp, để duy trì nguồn điện. Thủ tướng Israel Binyamin Netanyahu sau đó đã nhắm vào các mục tiêu kinh tế. Ngoài các cuộc tấn công vào các căn cứ quân sự và cơ sở hạt nhân, máy bay Israel đã ném bom ít nhất hai mỏ khí đốt, một vài mỏ dầu và một nhà máy ô tô. Continue reading “Bên trong nền kinh tế thời chiến của Iran”

Con đường nào để đạt được hòa bình ở Trung Đông?

Nguồn: “How to win peace in the Middle East”, The Economist, 26/06/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Donald Trump đã đánh cược. Nhưng liệu ông ấy có thắng? Ông đã ném bom chương trình hạt nhân của Iran và ngay lập tức áp đặt lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran, mà không có bất kỳ thương vong nào từ phía Mỹ. Đây là lời biện minh cho những người, bao gồm cả tờ báo này, lo sợ rằng Iran sẽ phản ứng mạnh mẽ.

Tuy nhiên, rủi ro chỉ là một nửa của bài toán: yếu tố còn lại là liệu Mỹ có thể lợi dụng một cuộc tấn công để ngăn chặn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân hay không. Cách tốt nhất để đạt được điều đó bây giờ là ông Trump đạt được một thỏa thuận hạt nhân toàn diện với chế độ này. Ông có thể củng cố điều đó bằng cách thúc đẩy Trung Đông giải quyết các vấn đề của mình thông qua thương mại và đầu tư, thay vì chuẩn bị cho các cuộc chiến tranh. Đó là những nhiệm vụ khó khăn, nhưng nếu ông Trump thậm chí hoàn thành một phần trong số đó, ông sẽ giành được một phần thưởng mà những người tiền nhiệm của ông đã bỏ lỡ. Continue reading “Con đường nào để đạt được hòa bình ở Trung Đông?”

Cuộc chiến với Iran chỉ là để thỏa mãn cái tôi của Trump

Nguồn: Stephen M. Walt, “The War for Trump’s Ego,” Foreign Policy, 26/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc tấn công của Israel và Mỹ chống lại Iran thực ra không có mục đích như chúng ta tưởng.

Trước hết, hãy bắt đầu bằng việc làm rõ cuộc chiến của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump với Iran – đúng vậy, nó là một cuộc chiến – không phải vì điều gì. Nó không phải để cho nước Mỹ trở nên an toàn hơn, thịnh vượng hơn, hay được tôn trọng và ngưỡng mộ hơn trên toàn thế giới. Và dù Trump có tuyên bố gì trên Truth Social, hay những người ủng hộ trung thành của ông có nói gì đi chăng nữa, thì cuộc chiến cũng không nhằm làm cho Trung Đông ổn định hơn, hoặc thậm chí là bảo vệ Israel trong dài hạn. Continue reading “Cuộc chiến với Iran chỉ là để thỏa mãn cái tôi của Trump”

Nền hòa bình mong manh của Trump ở Trung Đông

Nguồn: Gideon Rachman, “Trump’s fragile peace in the Middle East,” Financial Times, 24/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel và Iran vẫn là kẻ thù không đội trời chung, nên nhiều khả năng, đây chỉ là một khoảng tạm dừng giao tranh, chứ không phải một nền hòa bình vĩnh cửu.

“Cuộc chiến 12 ngày” có một ý nghĩa nhất định. Bằng cách đặt cho cuộc xung đột giữa Iran, Israel, và Mỹ cái tên đó, Donald Trump đang làm hai việc. Đầu tiên, Tổng thống Mỹ đang cố gắng vạch ra một kết thúc rõ ràng cho cuộc chiến. Thứ hai, ông đang ám chỉ rằng 12 ngày chiến tranh vừa qua là thời điểm tái sắp xếp trật tự cho Trung Đông – tương tự như Cuộc chiến Sáu ngày năm 1967, trong đó Israel đã đánh bại Ai Cập, Syria, và Jordan. Continue reading “Nền hòa bình mong manh của Trump ở Trung Đông”

Các kịch bản cho cuộc chiến của Mỹ với Iran

Nguồn: Ilan Goldenberg, “America’s War With Iran”, Foreign Affairs, 22/06/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ đã tấn công Iran. Chỉ vài ngày sau khi ông Trump gợi ý rằng ông có thể trì hoãn bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ trong vài tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo vào ngày 21 tháng 6 rằng máy bay Mỹ đã tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran, bao gồm cả cơ sở nằm sâu dưới lòng đất ở Fordow. Các quan chức Iran xác nhận các cuộc tấn công đã diễn ra. Mặc dù Trump khẳng định các địa điểm này đã bị “san bằng”, nhưng vẫn chưa rõ mức độ thiệt hại của các cuộc tấn công. Continue reading “Các kịch bản cho cuộc chiến của Mỹ với Iran”

Sai lầm trong công tác phản gián khiến tình báo Iran thất thế trước Israel

Nguồn: Lưu Truyền Bình, 上任4天就被狙杀，伊朗情报系统究竟被渗透到了什么程度？, Guancha, 17/06/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Giới thiệu: Trong vòng xung đột Israel-Iran này, các thủ đoạn tàn nhẫn trong chiến tranh tình báo đã thu hút sự chú ý rộng rãi. Israel vừa tuyên bố rằng Shadmani, chỉ huy quân sự cấp cao mới Iran được bổ nhiệm vào ngày 13/6, đã bị tiêu diệt chỉ sau 4 ngày nhậm chức. Trước đó, Israel đã tiêu diệt 20 chỉ huy cấp cao và 9 nhà khoa học hạt nhân của Iran thông qua các cuộc tấn công chuẩn xác. Cơ quan tình báo Israel Mossad đã lên kế hoạch kỹ lưỡng cho việc này trong nhiều năm.

Trong những năm gần đây, từ bắn tỉa tầm xa, gắn bom cho đến đầu độc chính xác, các hoạt động ám sát của Israel thường có mục tiêu và tỷ lệ trúng đích cao. Các quan chức quân đội, nhân sự chiến lược và thậm chí cả các nhân vật “quốc bảo” của Iran đều phải đối mặt với mối đe dọa tính mạng. Nếu vòng tấn công vào Iran lần này cho thấy khả năng thâm nhập của Israel, thì trước cuộc khủng hoảng ám sát thường xuyên như vậy, tại sao hệ thống tình báo của Iran vẫn hoàn toàn “mất khả năng”? Continue reading “Sai lầm trong công tác phản gián khiến tình báo Iran thất thế trước Israel”