14/12/1799: George Washington qua đời

Nguồn: George Washington dies, History.com

Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Vào ngày này năm 1799, George Washington, nhà lãnh đạo cách mạng và tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, qua đời vì bệnh viêm thanh quản cấp tính tại tư gia ở Mount Vernon, Virginia, hưởng thọ 67 tuổi.

George Washington sinh năm 1732 trong một gia đình nông dân ở hạt Westmoreland, Virginia. Kinh nghiệm quân sự trực tiếp đầu tiên của ông là một trung tá trong lực lượng dân quân thuộc địa Virginia năm 1754, khi ông dẫn đầu một đội viễn chinh nhỏ chống lại quân Pháp tại thung lũng sông Ohio nhân danh thống đốc bang Virginia. Hai năm sau, Washington nắm quyền chỉ huy lực lượng phòng thủ biên giới phía tây Virginia trong Chiến tranh Pháp và Người Da đỏ. Sau khi chiến trường của cuộc chiến chuyển đến nơi khác, ông đã rời quân ngũ, trở về với cuộc sống của một người trồng rừng, và đảm nhiệm một ghế trong Viện Thứ dân Virginia. Continue reading

Posted in Sự kiện | Tagged , , , , , , , , , , | Leave a comment

Cuộc đấu tranh đòi đất đầu tiên trong bang giao Việt-Trung (P1)

Tác giả: Hồ Bạch Thảo

Đừng hỏi tổ quốc làm gì cho bạn. Hãy hỏi bạn có thể làm gì cho tổ quốc.

J.F. Kennedy

Lời giới thiệu

Lý Nhân Tông là  vị Vua giữ ngôi cao lâu dài nhất trong lịch sử nước ta, với 56 năm trị vì, đất nước được thái bình thịnh vượng; lại có các tướng giỏi như Thái phó Lý Đạo Thành, Thái úy Lý Thường Kiệt phụ giúp, lập nên võ công hiển hách, phạt Tống, bình Chiêm; khiến lân bang phải nể sợ. Bấy giờ nước ta bị mất một số đất vào tay nhà Tống; qua tháng năm dài, khi dùng binh đe dọa, khi thư từ ngoại giao, nhà vua kiên trì đòi đất. Có lúc Vua đích thân gửi thư cho Vua Triết Tông nhà Tống, nội dung với lòng thiết tha tấc đất của tổ tiên, có đoạn như sau: Continue reading

Posted in Bình luận, Lịch sử, Trung Quốc, Tư liệu, Việt Nam | Tagged , , | Leave a comment

13/12/2000: Al Gore thừa nhận thất bại trong bầu cử Tổng thống

Nguồn: Al Gore concedes presidential election, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2000, Phó Tổng thống Al Gore miễn cưỡng thừa nhận thất bại trước Thống đốc bang Texas, George W. Bush, trong nỗ lực giành chức Tổng thống sau nhiều tuần lễ tranh cãi pháp lý về việc đếm lại phiếu bầu ở bang Florida.

Trong một bài phát biểu được truyền hình từ văn phòng của ông bên cạnh Nhà Trắng, Gore nói rằng dù thất vọng sâu sắc và không đồng ý với phán quyết của Tòa án Tối cao mà theo đó đã khiến chiến dịch tranh cử của ông phải kết thúc, thì “hận thù đảng phái phải được đặt sang một bên.” Continue reading

Posted in Sự kiện | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

Tại sao Việt Nam hủy giao lưu quốc phòng với Mỹ?

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Giữa tháng 10 năm 2018, nhà nghiên cứu Việt Nam Carlyle A. Thayer đưa tin rằng Việt Nam đã lặng lẽ hủy bỏ mười lăm hoạt động giao lưu quốc phòng với Hoa Kỳ đã được lên kế hoạch cho năm 2019, bao gồm các trao đổi về lục quân, hải quân và không quân. Nếu xét sự hợp tác chiến lược mạnh mẽ giữa hai nước trong những năm gần đây, bất chấp những bất định mà chính quyền Trump tạo ra, thì quyết định của Việt Nam đã khiến nhiều người băn khoăn. Vậy điều gì có thể lý giải cho sự thay đổi thái độ đột ngột này của Việt Nam? Continue reading

Posted in Bình luận, Hoa Kỳ, Quân sự - Chiến lược, Tranh chấp Biển Đông, Việt Nam | Tagged , | Leave a comment

12/12/1901: Marconi gửi tín hiệu radio xuyên Đại Tây Dương

Nguồn: Marconi sends first Atlantic wireless transmission, History.com

Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Vào ngày này năm 1901, nhà vật lý người Ý và người tiên phong trong lĩnh vực radio Guglielmo Marconi đã thành công trong việc gửi tín hiệu vô tuyến đầu tiên xuyên Đại Tây Dương, bác bỏ những người dèm pha nói rằng độ cong của bề mặt trái đất sẽ hạn chế việc truyền tải tín hiệu trong phạm vi chỉ 200 dặm hoặc ít hơn. Thông điệp được truyền đi – chỉ đơn giản là tín hiệu mã Morse cho chữ cái “s” – đã di chuyển hơn 2.000 dặm từ Poldhu ở Cornwall, Anh, tới Newfoundland, Canada. Continue reading

Posted in Sự kiện | Tagged , , , , , , | Leave a comment

Tại sao Eritrea được gọi là ‘Triều Tiên của Châu Phi’?

Nguồn: Why Eritrea is called Africa’s North Korea, The Economist, 14/08/2018

Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Eritrea đã có một vài điều tiếng không hay trong những năm qua. Chiến tranh giải phóng với nước Ethiopia láng giềng, bắt đầu từ những năm 1960 và chỉ kết thúc vào năm 1991, là một trong những cuộc xung đột dài nhất của châu Phi. Sau đó, với tư cách là một quốc gia mới độc lập, đất nước này lại lâm vào chiến tranh với Ethiopia từ năm 1998 đến năm 2000, một trong những cuộc chiến đẫm máu nhất trong lịch sử lục địa và chỉ mới chính thức kết thúc vào ngày 08 tháng 07 năm nay. Eritrea là quốc gia có số lượng người tị nạn lớn nhất từ châu Phi tới châu Âu từ năm 2014 đến 2016. Trong thập niên vừa qua, có nhiều người rời bỏ Eritrea đến mức nó đã được gọi là quốc gia bị sụt giảm dân số nhanh nhất thế giới. Nước này từng được ví như Cuba và Đông Đức cũ. Nhưng trong những năm gần đây, không có tên gọi nào tỏ ra dai dẳng (hay gây nhiều tranh cãi) hơn biệt danh “Triều Tiên của Châu Phi”. Continue reading

Posted in Hỏi-Đáp | Tagged , , , | Leave a comment

11/12/1946: Thành lập UNICEF

Nguồn: UNICEF founded, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1946, sau Thế chiến II, Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc đã quyết định bỏ phiếu thành lập Quỹ Khẩn cấp Nhi đồng Quốc tế Liên Hiệp Quốc (United Nations International Children’s Emergency Fund, UNICEF), một tổ chức giúp đỡ và cứu trợ trẻ em sống ở các nước bị tàn phá bởi chiến tranh.

Sau cuộc khủng hoảng lương thực và y tế cuối thập niên 1940, UNICEF tiếp tục vai trò của mình như một tổ chức cứu trợ cho trẻ em tại các quốc gia gặp khó khăn và trong những năm 1970 đã trở thành tổ chức ủng hộ quyền trẻ em. Continue reading

Posted in Sự kiện | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Phân tích việc bắt giữ CFO Huawei Mạnh Vãn Chu

Tác giả: SinoInsider | Biên dịch: Phan Nguyên

Ngày 05/12/2018, các phương tiện truyền thông phương Tây đưa tin Giám đốc Tài chính (CFO) của Huawei, bà Mạnh Vãn Chu (Meng Wanzhou), đã bị bắt tại Vancouver khi đang quá cảnh tại đây vào ngày 1 tháng 12, lúc chuẩn bị diễn ra bữa ăn tối giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Mạnh, con gái của người sáng lập hãng Huawei Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei), bị truy nã vì che đậy hành vi vi phạm lệnh trừng phạt đối với Iran và đối mặt với khả năng bị dẫn độ sang Hoa Kỳ

Theo các quan chức hàng đầu trong chính quyền Trump, Trump không hề biết rằng Mạnh đã bị bắt trước bữa tối. Tờ Financial Times cho biết chính phủ Trung Quốc đã biết về vụ bắt giữ trước bữa tối nhưng quyết định không nêu vấn đề trong bữa ăn vì ông Tập muốn tập trung vào việc cố gắng giải quyết căng thẳng thương mại. Continue reading

Posted in Bình luận, Hoa Kỳ, Trung Quốc | Tagged , , , | Leave a comment

Brexit và bóng ma lịch sử

Nguồn: Harold James, “The Ghost of Brexit Past”, Project Syndicate, 04/12/2018.

Biên dịch: Phan Nguyên

Liên minh châu Âu đã đạt được sự chấp thuận của các quốc gia thành viên đối với một thỏa thuận đặt ra các điều khoản cho việc Vương quốc Anh rút khỏi khối. Nhưng vẫn chưa rõ liệu phần lớn các nghị sĩ Anh có phê chuẩn thỏa thuận này hay không nếu xét việc thỏa thuận này dường như trao quyền quyết định các vấn đề của Anh vào tay châu Âu.

Người ta có thể giả định một cách hợp lý rằng thỏa thuận này sẽ bị từ chối bởi những người ủng hộ Brexit cứng rắn vốn coi thỏa thuận này thậm chí còn kém thỏa đáng hơn so với hiện trạng. Và tất nhiên có rất nhiều người phản đối Brexit dưới mọi hình thức. Tuy nhiên, bất chấp tất cả các sai sót của nó, thỏa thuận Brexit mà Thủ tướng Theresa May đã đàm phán với EU có khả năng sẽ xảy ra. Continue reading

Posted in Bình luận, Chính trị quốc tế, Nga - Châu Âu | Tagged , , , , | Leave a comment

10/12/1917: Hội Chữ thập đỏ được trao Nobel Hòa bình

Nguồn: Red Cross is awarded Nobel Peace Prize, History.com

Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Vào ngày này năm 1917, sau ba năm chiến tranh mà không có giải Nobel Hòa bình nào được trao, Ủy ban Nobel Na Uy đã trao giải thưởng năm 1917 cho Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (International Committee of the Red Cross – ICRC).

Từ sau sự bùng nổ của Thế chiến I, Ủy ban Nobel đã quyết định không trao giải thưởng hòa bình hàng năm, và tuyên bố chính thức rằng không có ứng cử viên xứng đáng nào được đề cử. Tuy nhiên, vào tháng 01 năm 1917, Giáo sư Louis Renault, một luật sư nổi tiếng, người từng đoạt giải Nobel Hòa bình (năm 1906, vì vai trò của ông trong việc mở rộng Công ước Geneva để điều chỉnh cả chiến tranh trên biển), đồng thời là chủ tịch đương nhiệm Hội Chữ thập đỏ Pháp, đã đề cử ICRC cho giải thưởng năm đó. Continue reading

Posted in Sự kiện | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment