Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sa thải Oleksandr Syrsky sau nhiều ngày biểu tình kêu gọi phế truất vị tướng hàng đầu này. Mykhailo Drapaty, tư lệnh lực lượng liên quân Ukraine, sẽ thay thế Syrsky. Những người biểu tình cũng đang yêu cầu phục chức cho Mykhailo Fedorov, vị Bộ trưởng Quốc phòng rất được ủng hộ. Zelensky đã cách chức Fedorov trong một cuộc cải tổ nội các vào tuần trước, nhưng cho biết sẽ sớm đưa ông vào một “vị trí nổi bật.”
Trong lúc giao tranh ở Trung Đông vẫn tiếp diễn, Tổng thống Donald Trump đe dọa tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran “sớm thôi.” Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tiết lộ, cho đến nay, cuộc chiến đã tiêu tốn của Mỹ 37,5 tỷ USD. Cùng lúc đó, hai tàu chở dầu từ Ả Rập Saudi qua Biển Đỏ đã phải quay đầu để đối phó với các mối đe dọa từ lực lượng Houthi ở Yemen. Trump cảnh báo lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn không được phong tỏa tuyến đường đó.
Trong một diễn biến khác, Trump tuyên bố các nhà sản xuất thuốc generic phải chuyển cơ sở sản xuất sang Mỹ; nếu không, các sản phẩm của họ sẽ phải đối mặt với mức thuế 100% từ tháng 08/2028. Sau đó, mức thuế 200% sẽ được áp dụng từ tháng 08/2029. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết ông kỳ vọng “sớm có hành động” về các mức thuế quan mới. Tháng trước, chính quyền Trump đã đề xuất áp thuế nhập khẩu đối với 60 quốc gia, viện dẫn lý do thực thi lỏng lẻo các đạo luật về lao động cưỡng bức.
OpenAI cho biết GPT 5.6 Sol – một mô hình tiên phong (frontier) chưa được phát hành – đã tấn công vào hệ thống của một công ty phần mềm mà không được ra lệnh. Phòng thí nghiệm AI cho biết các mô hình này đã thoát khỏi môi trường thử nghiệm, sau đó truy cập trực tuyến và đánh cắp thông tin đăng nhập của Hugging Face, một nền tảng AI. Phía Hugging Face cho biết họ đã sử dụng một mô hình của Trung Quốc để tự vệ vì các rào cản bảo vệ trên các mô hình của Mỹ khiến chúng trở nên vô dụng.
Cảnh sát đã bắt giữ Rahul Gandhi, thủ lĩnh phe đối lập của Ấn Độ, sau khi ông tổ chức một cuộc biểu tình ngồi bên ngoài nhà của Narendra Modi ở Delhi. Gandhi đang kêu gọi Thủ tướng từ chức trong bối cảnh làn sóng biểu tình của sinh viên dâng cao sau các vụ bê bối thi cử. Modi vẫn chưa bình luận gì về các cuộc biểu tình, nhưng chính phủ của ông khẳng định họ đang giải quyết vụ rò rỉ đề thi, một trong những nguồn cơn gây phẫn nộ.
Andy Burnham có một khởi đầu khiêm tốn trong ngày làm việc trọn vẹn đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Anh bằng việc hứa hẹn cắt giảm thuế đối với hóa đơn tiền điện. Những người chỉ trích đã gạt bỏ chính sách trị giá 850 triệu bảng Anh (1,1 tỷ USD) – dự kiến giúp mỗi hộ gia đình trung bình tiết kiệm 45 bảng Anh mỗi năm – vì cho rằng nó “không có nguồn tài trợ.” Burnham khẳng định rằng chính phủ mới của Công Đảng sẽ duy trì “kỷ luật tài khóa” trong lúc nỗ lực “giảm bớt một chút gánh nặng trên vai người dân.”
Quốc hội Pháp thông qua một dự luật cấm các nền tảng mạng xã hội cung cấp tài khoản cho trẻ em dưới 15 tuổi. Đạo luật này, dự kiến có hiệu lực vào tháng 9, sẽ yêu cầu các nền tảng áp dụng các quy trình xác minh độ tuổi đối với các tài khoản mới và đóng cửa các tài khoản của người dùng chưa đủ tuổi trong vòng bốn tháng. Chính phủ Anh cũng đang xem xét triển khai một đạo luật tương tự; trong khi đó, thanh thiếu niên Australia đã bắt đầu qua mặt được các biện pháp hạn chế.
Con số trong ngày: 3,5%, là tỷ lệ người Nam Mỹ tiêu thụ không đủ lượng calo cần thiết.
TIÊU ĐIỂM
Ngày ra tòa của Nicolás Maduro
Đã 200 ngày trôi qua kể từ khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tống Nicolás Maduro vào một chiếc trực thăng và đưa ông từ Caracas đến một nhà tù lạnh lẽo ở Brooklyn. Cựu lãnh đạo độc tài của Venezuela và vợ ông, Cilia Flores, bị chính phủ Mỹ cáo buộc buôn lậu ma túy và vũ khí. Ngoài ra, Maduro còn phải đối mặt với các cáo buộc về khủng bố ma túy. Cả hai đều phủ nhận mọi cáo buộc. Đội ngũ pháp lý của Maduro sẽ trình bày lập luận của họ tại một phiên điều trần ở New York vào hôm nay. (Phiên tòa dự kiến sớm nhất cũng phải đến năm 2027 mới bắt đầu.)
Phiên điều trần là cơ hội để bên bào chữa bác bỏ các bằng chứng của chính phủ và để cả hai bên trình bày các kiến nghị trước phiên tòa. Các luật sư của Maduro nhiều khả năng sẽ nói rằng việc bắt giữ ông là bất hợp pháp và lập luận rằng, với tư cách là một nguyên thủ quốc gia, ông được quyền miễn trừ truy tố. Những lập luận như vậy có thể làm chậm quá trình tố tụng, nhưng nỗ lực của Maduro nhằm hủy bỏ các cáo buộc gần như chắc chắn sẽ thất bại.
Doanh số bán xe điện bùng nổ cũng không thể giúp Tesla vực dậy
Hôm nay, Tesla dự kiến báo cáo doanh thu quý II tăng mạnh, được thúc đẩy bởi doanh số bán xe điện tăng vọt. Các nhà đầu tư sẽ tập trung vào việc doanh số bán hàng phản ánh mức độ giảm giá và các ưu đãi khuyến mãi ra sao. Họ cũng sẽ theo dõi tốc độ “đốt tiền” của Tesla khi công ty này chi tiêu mạnh tay cho trí tuệ nhân tạo và các nhà máy.
Cổ phiếu của công ty đã giảm 17% trong năm nay, bất chấp những kỳ vọng rằng Elon Musk sẽ cố gắng sáp nhập nhà sản xuất xe hơi của mình với công ty mới niêm yết SpaceX. Tesla đã giành được thị phần ở Mỹ từ các đối thủ địa phương. Nhưng áp lực toàn cầu từ các mẫu xe điện giá rẻ của Trung Quốc đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư không xem phương tiện này là nguồn tăng trưởng – họ tin rằng tăng trưởng sẽ phải đến từ công nghệ tự lái, cũng như taxi robot và robot hình người. Hiện tại, có rất ít xe Cybercab lưu thông trên đường và các robot Optimus của Tesla vẫn chưa được sản xuất cho mục đích thương mại. Musk chắc chắn sẽ tiếp tục dự đoán rằng chúng sẽ sớm xuất hiện với số lượng lớn.
IBM nỗ lực né tránh giai đoạn ảm đạm
Hôm nay, IBM sẽ báo cáo kết quả kinh doanh quý II – và “Gã khổng lồ Xanh” (Big Blue), tên thường gọi của tập đoàn máy tính Mỹ, đang bị giám sát chặt chẽ. Giá cổ phiếu của công ty gần đây đã giảm 25% trong một ngày sau khi ban lãnh đạo dự kiến doanh thu chỉ tăng 1% trong quý này, thấp hơn mức 5% mà các nhà phân tích đã dự đoán. Nguyên nhân là do cơn sốt trí tuệ nhân tạo: IBM cho biết khách hàng đã cắt giảm chi tiêu cho phần mềm và máy tính lớn để chuyển sang mua máy chủ và thiết bị lưu trữ cho AI.
Dù vậy, sự xoay trục của IBM sang AI đã giúp giá cổ phiếu của công ty này tăng vọt trong ba năm qua. Họ đã phát hành một loạt các mô hình nhỏ dưới tên gọi Granite, nhắm đến các ứng dụng dành cho doanh nghiệp. Và nhánh tư vấn của hãng cũng giành được nhiều hợp đồng bằng cách tư vấn cho các công ty lớn, bao gồm cả các ngân hàng và các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, về cách tốt nhất để áp dụng công nghệ này. Giữa bối cảnh thị trường đầy biến động như hiện nay, Gã khổng lồ Xanh sẽ cần phải trấn an các nhà đầu tư rằng họ có thể tiếp tục là con cưng chứ không phải trở thành thảm họa của lĩnh vực AI.
