Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ và Ả Rập Saudi ký thỏa thuận xây dựng một chương trình hạt nhân dân sự ở quốc gia Vùng Vịnh này. Thỏa thuận này – còn phải chờ Quốc hội Mỹ xem xét – được cho là sẽ kéo dài 30 năm và có thể cho phép các công ty Mỹ xây dựng một cơ sở làm giàu uranium ở Ả Rập Saudi. Điều này sẽ làm dấy lên những lo ngại về việc tiếp tục phổ biến vũ khí hạt nhân, bất chấp các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn điều đó.
Mỹ tiến hành đêm tấn công thứ 12 liên tiếp vào Iran. Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mọi hành động gây hấn chống lại đất nước ông sẽ bị đáp trả theo nguyên tắc “mắt đền mắt.” Trong khi đó, lực lượng Houthi ở Yemen cho biết họ đã tấn công hai tàu chở dầu ở Biển Đỏ. Lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn này đang đe dọa áp đặt lệnh phong tỏa đường biển lên Ả Rập Saudi.
Alphabet, công ty mẹ của Google, báo cáo mức doanh thu 119,8 tỷ USD trong quý II, tăng khoảng 24% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu của Google Cloud tăng 82%, lên 24,8 tỷ USD, nhờ cầu đối với cơ sở hạ tầng AI. Nhưng giá cổ phiếu lại giảm trong các phiên giao dịch trước giờ mở cửa. Các nhà đầu tư hoang mang trước thông báo tăng chi phí vốn của công ty trong năm nay lên mức 195 tỷ USD – 205 tỷ USD.
Tesla báo cáo lợi nhuận ròng 1,1 tỷ USD trong quý II, giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu tăng 26%, lên 28,2 tỷ USD. Nhưng dòng tiền tự do của nhà sản xuất xe hơi này – số tiền họ tạo ra sau khi đầu tư vốn – lại ở mức âm lần đầu tiên sau hơn hai năm. Công ty dự kiến sẽ chi 25 tỷ USD trong năm nay, chủ yếu vào AI và robot.
Ukraine tấn công hai nhà kho thuộc sở hữu của Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga, ở vùng Krasnodar và Stavropol. Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, nói rằng ông đang “mang chiến tranh về lại quê nhà” nước Nga bằng cách nhắm mục tiêu vào các trung tâm hậu cần cung cấp máy bay không người lái và thiết bị cho quân đội nước này. Trong khi đó, Nga tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng và tàu thuyền của Ukraine nhằm phá vỡ hệ thống hậu cần hàng hải của quốc gia này.
Brazil công bố một gói cứu trợ trị giá 3,7 tỷ USD cho các công ty bị ảnh hưởng bởi đợt áp thuế quan mới của Mỹ. Chính quyền Trump vừa áp dụng mức thuế 25% đối với một loạt hàng nhập khẩu sau khi kết thúc cuộc điều tra kéo dài một năm về những gì họ gọi là các hành vi “phi lý” của Brazil. Các mức thuế này có thể làm thay đổi tâm lý cử tri, khiến họ nghiêng sang ủng hộ Tổng thống Brazil, Luiz Inácio Lula da Silva, trong các cuộc bầu cử sắp tới.
Ủy ban châu Âu phê duyệt lời đề nghị trị giá 111 tỷ USD của Paramount để mua lại Warner Bros Discovery, đi kèm một số điều kiện. Để giảm bớt lo ngại của các cơ quan quản lý về vấn đề cạnh tranh, Paramount đã đưa ra một số nhượng bộ, bao gồm việc bán toàn bộ cổ phần của họ trong United International Pictures, công ty phân phối phim ở châu Âu, trong vòng 13 tháng sau khi thỏa thuận kết thúc. Tuy nhiên, vẫn còn rào cản ở những nơi khác: tuần trước, một số tiểu bang của Mỹ đã khởi kiện để ngăn chặn vụ sáp nhập này.
Con số trong ngày: 24.000 nhân dân tệ (3.500 USD), là giá trị khoản trợ cấp hàng ngày được cấp cho một số tàu cá Trung Quốc lảng vảng ở các khu vực tranh chấp gần Đài Loan.
TIÊU ĐIỂM
Tình thế lưỡng nan của Zelensky
Suốt nhiều ngày qua, Volodymyr Zelensky đã cố gắng tìm ra giải pháp cho một vấn đề mà phần lớn là do chính ông gây ra. Cụ thể, vào ngày 15/07, tổng thống Ukraine đã phế truất Mykhailo Fedorov, vị Bộ trưởng Quốc phòng 35 tuổi đầy sáng tạo, sau khi ông này bất đồng với các tướng lĩnh cấp cao về mặt chiến lược. Quyết định này đã châm ngòi cho một số cuộc biểu tình lớn nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông. Trong một nỗ lực vội vã nhằm xoa dịu người biểu tình, vào ngày 21/07, Zelensky đã sa thải Oleksandr Syrsky, vị tướng chỉ huy cấp cao nhất của Ukraine, và mời Fedorov quay trở lại.
Không rõ Tổng thống đã đề nghị trao cho Fedorov vị trí gì – hoặc liệu ông có chấp nhận đề nghị đó hay không. Cuộc cãi vã đã làm tổn hại đến niềm tin giữa hai người. Zelensky đã thay thế Tướng Syrsky bằng Mykhailo Drapaty, người có chung quan điểm với Fedorov rằng lực lượng vũ trang Ukraine nên mở rộng vai trò của máy bay không người lái và các loại vũ khí công nghệ cao khác. Nhưng ngay cả khi Fedorov quay trở lại, những bất đồng lớn xoay quanh điều Ukraine nên ưu tiên – trang thiết bị hiện đại hay pháo binh và xe bọc thép – có lẽ sẽ vẫn tồn tại.
Ngân hàng Trung ương châu Âu chịu áp lực phải tăng lãi suất một lần nữa
Đối với châu Âu, tình hình đã tươi sáng hơn trong một thời gian ngắn. Lạm phát hàng năm của khu vực đồng euro đã giảm trong tháng 6, từ mức 3,2% trong tháng 5 xuống còn 2,8%. Các doanh nghiệp báo cáo rằng chi phí đầu vào đang tăng chậm lại, và lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ mang lại hy vọng rằng giá năng lượng sẽ ổn định dần. Thế nhưng, giao tranh tái diễn ở Trung Đông đã phá vỡ tinh thần lạc quan này. Hôm nay, các quan chức cấp cao của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ công bố quyết định lãi suất mới nhất của họ.
ECB kiên quyết cho rằng đợt tăng lãi suất gần đây nhất vào tháng 6 là cần thiết để kiềm chế tác động của chiến tranh đối với lạm phát. Họ có lẽ sẽ sớm cần thêm một đợt tăng khác. Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã đạt mức 62 euro (71 USD) cho mỗi megawatt giờ, cao khoảng gấp đôi so với giá trước chiến tranh. Trong khi đó, giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – đang cao hơn nhiều so với mức hồi tháng 2 và có thể sẽ còn tăng thêm nữa. Thị trường không mong đợi ECB sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp này, nhưng đã dự báo sẽ có thêm hai đợt tăng 0,25% nữa vào đầu năm tới. Đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế của châu Âu, đó là một tin xấu.
Anthropic và OpenAI đang bị đe dọa
Các phòng thí nghiệm AI của Trung Quốc đang bám đuổi sát nút các đối thủ của Mỹ. Thứ Năm tuần trước, Moonshot AI, một công ty khởi nghiệp Trung Quốc, đã phát hành Kimi K3 – một mô hình sở hữu năng lực chỉ kém hơn một chút so với mô hình mới nhất từ Anthropic và OpenAI. Trong những ngày tới, Moonshot sẽ hoàn tất vòng gọi vốn giúp định giá công ty ở mức 31,5 tỷ USD, theo Bloomberg. Công ty này được cho là đang hy vọng sẽ niêm yết tại Hong Kong với mức định giá 50 tỷ USD.
Con số này chẳng thấm vào đâu so với các đối thủ Mỹ, nhưng khả năng đe dọa thương mại của Moonshot không đến từ quy mô. Giống như nhiều mô hình khác của Trung Quốc, Kimi K3 là dạng “trọng số mở”: các thông số của nó được cung cấp miễn phí và có thể chạy trên bất kỳ máy chủ nào đủ năng lực. Hôm thứ Tư, Michael Kratsios, người đứng đầu bộ phận chính sách khoa học của Nhà Trắng, cáo buộc rằng Moonshot đã phát triển K3 bằng cách bí mật sao chép mô hình Fable của Anthropic. Các gã khổng lồ AI của Mỹ vốn dĩ đã kêu gọi hạn chế sử dụng các mô hình trọng số mở của Trung Quốc; giờ đây, chiến dịch này có lẽ sẽ được tăng tốc.
Bài kiểm tra lớn tiếp theo của SpaceX
Hôm nay, SpaceX hy vọng sẽ thực hiện thành công vụ phóng thử nghiệm lần thứ 13 của tên lửa Starship khổng lồ và đầy rắc rối của mình. Họ từng phải hủy một vụ phóng thử vào tuần trước. Tên lửa có thể tái sử dụng này – vật thể lớn nhất từng bay lên không trung – là yếu tố sống còn để SpaceX đạt được các mục tiêu cắt giảm chi phí đưa mọi thứ (kể cả vệ tinh của chính công ty) vào quỹ đạo không gian và một ngày nào đó đưa con người lên Sao Hỏa. NASA đang chờ đợi một chiếc Starship được cải tiến để đưa con người lên Mặt Trăng.
Đây là bài kiểm tra lớn đầu tiên đối với tập đoàn tên lửa và AI của Elon Musk kể từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng đình đám vào tháng 6. Sau khi tăng vọt lên cao trong một thời gian ngắn, giúp khối tài sản trên giấy tờ của Musk chạm mốc một nghìn tỷ USD, giá cổ phiếu đã rơi trở lại mặt đất. Tuy nhiên, Musk tỏ ra không hề nao núng. Tuần này, ông đã có cuộc phỏng vấn dài đầu tiên kể từ khi công ty niêm yết với tổng biên tập của tờ Economist. Ông khẳng định rằng AI và robot sẽ tạo ra một kỷ nguyên “vô cùng dồi dào” trong vòng một thập kỷ tới và khiến tiền bạc trở nên không còn quan trọng. Chà, nói như ông thì dễ rồi!
Ai còn quan tâm đến Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung?
Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung – sự kiện thể thao đa môn được tổ chức bốn năm một lần dành cho các vận động viên từ các cựu thành viên của Đế quốc Anh – gần như đã mắc kẹt ngay từ vạch xuất phát. Adelaide và Calgary đã rút lại hồ sơ dự thầu đăng cai giải đấu năm nay, nói rằng chi phí sẽ quá đắt đỏ. Tiểu bang Victoria của Australia từng được công bố là chủ nhà vào năm 2022 nhưng đã rút lui sau khi chi phí dự kiến tăng vọt.
Glasgow, nơi đăng cai sự kiện này 12 năm trước, đã vào cuộc để điều hành một kỳ đại hội được thu gọn, sẽ bắt đầu vào hôm nay. Cầu lông, cricket, nhảy cầu, khúc côn cầu, bóng bầu dục, và bóng bàn nằm trong số các môn thi đấu bị loại bỏ. Các giải đấu gần đây cũng thiếu vắng sức hút của các ngôi sao, một xu hướng nhiều khả năng sẽ tiếp diễn vào năm 2026. Người mới đạt kỷ lục thế giới về chạy cự ly một dặm, Josh Kerr của Scotland, sẽ tham gia thi đấu. Nhưng “hiện tượng” trong môn chạy nước rút của Australia, Gout Gout, lại tỏ ra hờ hững với đại hội này để ưu tiên cho giải vô địch thế giới dưới 20 tuổi, trong khi ngôi sao bơi lội của đất nước này, Kaylee McKeown, đang bị ốm. Sự kiện từng được gọi là Đại hội Thể thao Đế quốc Anh đang đứng trước nguy cơ trở thành một tàn tích của thế kỷ 20.
