Category: ASEAN

Tác động đối với Đông Nam Á từ chính sách xuất khẩu vũ khí mới của Trump

Nguồn: Derek Grossman, “Trump’s New Arms Rules Will Hit Southeast Asia”, Foreign Policy, 17/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 6 tháng 2, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố thông qua một sắc lệnh hành pháp khác, quy định Mỹ sẽ áp dụng chiến lược xuất khẩu vũ khí mới mang tên “Nước Mỹ trên hết”. Mục tiêu của chiến lược này là “đảm bảo rằng các giao dịch bán vũ khí trong tương lai sẽ ưu tiên lợi ích của Mỹ bằng cách sử dụng các khoản mua sắm và vốn từ nước ngoài để xây dựng năng lực sản xuất của Mỹ”. Quan trọng hơn, chính quyền Trump đã thiết lập một bảng tiêu chí ưu tiên để đánh giá liệu một đồng minh hoặc đối tác có đủ điều kiện nhận vũ khí do Mỹ sản xuất hay không. Văn bản nêu rõ rằng “Mỹ sẽ ưu tiên bán và chuyển giao vũ khí cho các đối tác đã đầu tư vào khả năng tự vệ và năng lực của chính họ, có vai trò hoặc vị trí địa lý then chốt trong các kế hoạch và hoạt động của Mỹ, hoặc đóng góp vào an ninh kinh tế của Mỹ”. Continue reading “Tác động đối với Đông Nam Á từ chính sách xuất khẩu vũ khí mới của Trump”

Malaysia “giải” bài toán Trump như thế nào?

Nguồn: Derek Grossman, “How Malaysia Unlocked Trump,” Foreign Policy, 03/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một thế giới quan tương đồng, vài quan hệ cá nhân, và việc không phải là đồng minh của Mỹ đã tạo nên sự khác biệt.

Kể từ khi trở lại nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump chắc chắn đã khiến chính sách đối ngoại của Mỹ trở nên mang tính giao dịch hơn và khó đoán hơn rất nhiều so với bất kỳ chính quyền tiền nhiệm nào, bao gồm cả nhiệm kỳ đầu tiên của chính ông. Điều này không chỉ đúng với sự rạn nứt của Washington trong quan hệ với Châu Âu và Châu Mỹ, mà còn lan rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các đồng minh và đối tác của Mỹ vẫn đang quay cuồng trước những hành động thất thường của Tổng thống. Ví dụ mới nhất là Hàn Quốc – quốc gia tưởng chừng đã đạt được thỏa thuận giảm thuế đối ứng từ mức ban đầu 25% xuống 20%, nhưng rồi tuần trước lại thức dậy với tin Trump quyết định tái áp đặt mức thuế 25% vì ông cho rằng Seoul hành động chưa đủ nhanh để thực thi thỏa thuận ban đầu. Continue reading “Malaysia “giải” bài toán Trump như thế nào?”

Câu hỏi quanh tham vọng quân đội một triệu người của Indonesia

Nguồn: Muhammad Fauzan Malufti, “Indonesia’s One Million Soldiers Questions”, War on the Rocks, 23/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi các nhà báo hay giới chuyên gia chính sách bày tỏ quan ngại về cuộc chạy đua vũ trang và việc tăng cường tiềm lực quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, họ thường xoáy sâu vào các cường quốc độc tài ở Đông Bắc Á thay vì các nền dân chủ Đông Nam Á. Tuy nhiên, Indonesia, một quốc gia có truyền thống không liên kết và không bị cuốn vào các cuộc chiến giữa các cường quốc trong lịch sử hiện đại, lại đang dấn thân vào một quá trình mở rộng quân sự chưa từng có. Nếu được hiện thực hóa hoàn toàn, lộ trình cải cách sâu rộng này sẽ đưa tổng quân số tại ngũ của nước này vượt ngưỡng 1,2 triệu người chỉ trong vòng 5 năm tới. Continue reading “Câu hỏi quanh tham vọng quân đội một triệu người của Indonesia”

Philippines đối mặt với năm 2026 đầy biến động

Nguồn: Derek Grossman, “The Philippines Are in for a Turbulent 2026,” Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Manila tiếp quản ghế chủ tịch ASEAN trong một năm có thể xem là thời điểm quyết định sự thành bại của khối.

Năm 2026 mang đến cho Philippines cơ hội định hình chương trình nghị sự khu vực ở một thời điểm then chốt. Vào ngày 01/01 vừa qua, Manila chính thức đảm nhận vai trò chủ tịch luân phiên hàng năm của Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), trao cho Philippines quyền thiết lập chương trình nghị sự và triệu tập khối khu vực này để thảo luận các vấn đề mà họ cho là quan trọng nhất. Vì vai trò chủ tịch đi kèm với sự giám sát gắt gao, nó cũng mang theo rủi ro thực sự về việc không hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và chính quyền của ông cần phải lèo lái qua những chia rẽ dai dẳng trong nội bộ ASEAN, đồng thời nuôi dưỡng hy vọng mong manh rằng cả Bắc Kinh lẫn Washington sẽ không làm mọi thứ phức tạp thêm. Đối với Manila, 2026 sẽ là năm “đi dây” chiến lược. Continue reading “Philippines đối mặt với năm 2026 đầy biến động”

Vai trò của Trung Quốc trong đàm phán hòa bình Thái Lan – Campuchia

Nguồn: Susannah Patton, “Peace the Asian way?: China’s role in the Thailand-Cambodia conflict”, The Interpreter, 19/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào cuối tháng 12, Thái Lan và Campuchia đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mới, lần đình chiến thứ ba kể từ khi tranh chấp biên giới âm ỉ giữa hai nước leo thang mạnh mẽ vào giữa năm 2025. Mặc dù các quyết định đưa ra tại Phnom Penh và Bangkok là yếu tố quan trọng nhất đối với thỏa thuận và sự bền vững của nó, cả Mỹ và Trung Quốc đều đang cạnh tranh để định vị bản thân trong vai trò người kiến tạo hòa bình.

Vai trò của Mỹ, được thúc đẩy bởi tham vọng hòa giải các cuộc xung đột quốc tế của Donald Trump, đã thể hiện tương đối rõ ràng. Ông Trump từng đe dọa áp thuế cao hơn đối với cả hai quốc gia Đông Nam Á vốn phụ thuộc nhiều vào thương mại này, góp phần đem lại thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên được ký kết vào tháng 7. Kể từ đó, ông Trump vẫn duy trì sự hiện diện khi tham dự lễ ký kết Hiệp định Hòa bình Kuala Lumpur vào tháng 10 và điện đàm với Thủ tướng Thái Lan cũng như Campuchia vào tháng 12 khi giao tranh bùng phát trở lại. Continue reading “Vai trò của Trung Quốc trong đàm phán hòa bình Thái Lan – Campuchia”

Đông Nam Á nên kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?

Nguồn: Derek Grossman, “What Southeast Asia Should Expect from Trump in 2026”, Fulcrum, 02/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm đầu tiên trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump đã để lại những nốt thăng và trầm tại Đông Nam Á. Từ bức tranh thực tế đó, khu vực này có thể kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?

Trước hết, việc ông Trump bất ngờ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Malaysia vào tháng 10 là một bất ngờ đáng chú ý và đáng hoan nghênh. Ông đã trực tiếp làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Campuchia và Thái Lan, thậm chí còn chủ trì lễ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Kuala Lumpur. Chính quyền Trump nhiệm kỳ hai đã củng cố đáng kể quan hệ an ninh – quốc phòng với các đối tác trọng yếu như Indonesia, Philippines và Việt Nam. Mỹ thậm chí còn cải thiện quan hệ với Campuchia, dù nước này vốn có hồ sơ nhân quyền không mấy tích cực. Trên phương diện kinh tế, Washington đã đạt được các thỏa thuận về khoáng sản thiết yếu với Campuchia, Malaysia, Thái Lan và bắt đầu đàm phán cắt giảm thuế quan hai chiều với nhóm ba nước này cùng Việt Nam. Continue reading “Đông Nam Á nên kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?”

Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?

Nguồn: Amara Thiha, “How China Carved Up Myanmar”, Foreign Affairs, 26/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Gần 5 năm kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính quyền dân sự, Myanmar hiện đang rơi vào tình trạng chia cắt sâu sắc. Ngọn lửa nội chiến bùng phát sau đảo chính đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, đồng thời đẩy hơn 18 triệu dân vào cảnh cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Hiện tại, chính quyền trung ương do quân đội nắm quyền hiện chỉ còn kiểm soát thực tế chưa đầy một nửa lãnh thổ. Trong khi đó, hàng loạt tổ chức vũ trang sắc tộc và các nhóm phiến quân khác đang ráo riết tranh giành đất đai, tài nguyên và tầm ảnh hưởng, biến nhiều vùng rộng lớn thành những khu vực tự trị riêng của họ. Continue reading “Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?”

Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?

Nguồn: Hoàng Tử Dương, 专访柬副首相特别助理：三方调停，泰柬冲突为何难解？, ThePaper, 22/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Gần đây, cuộc xung đột tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan liên tục leo thang, gây quan ngại rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Bối cảnh của cuộc xung đột này là gì? Làm thế nào để có thể thúc đẩy giải quyết tranh chấp này một cách hòa bình?

Diễn đàn Đối thoại Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Hoàng Tử Dương – Trợ lý đặc biệt của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục Campuchia – về những vấn đề này.

Hỏi: Sau khi Tuyên bố chung Hòa bình Kuala Lumpur được ký kết vào tháng 10/2025, căng thẳng dọc biên giới Campuchia – Thái Lan đã có dấu hiệu hạ nhiệt, thế nhưng lại leo thang sau tháng 11. Vì sao lại xảy ra tình huống này? Tình hình tổng thể hiện nay ở biên giới Campuchia – Thái Lan ra sao? Continue reading “Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?”

Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?

Nguồn: Paul Chambers, “Thai military leverages the border crisis to reassert its political influence”, East Asia Forum, 21/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại thời điểm cuối năm 2025, Thái Lan đang tiến tới cuộc bầu cử vào tháng 2 năm 2026, trong bối cảnh quân đội, thế lực vốn là cánh tay nối dài của hoàng gia, đang trỗi dậy mạnh mẽ giữa những xung đột mới với Campuchia.

Vào đầu năm, đảng Pheu Thai (PT) theo đường lối trung dung, dưới sự chi phối của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, đã dẫn dắt chính phủ trong một liên minh bao gồm cả đảng Tự hào Thái (Bhumjaithai – BJT) vốn mang tư tưởng bảo thủ, và con gái ông là bà Paetongtarn Shinawatra ngồi ghế Thủ tướng. Đảng Nhân dân (People’s Party – PP) theo đường lối tiến bộ, bên đã giành được đa số ghế trong cuộc bầu cử năm 2023, đứng đầu phe đối lập. Continue reading “Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?”

Liệu Trung Quốc có thể thay đổi cục diện xung đột Campuchia-Thái Lan?

Nguồn: Zi Yang, “The Cambodia-Thailand Conflict: Can China’s Influence Tip the Scales?,” The Diplomat, 17/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Xét đến quan hệ chặt chẽ của cả Thái Lan và Campuchia với Trung Quốc, việc đánh giá cách Bắc Kinh nhìn nhận cuộc xung đột này và tầm ảnh hưởng của họ có thể định hình kết quả ra sao là điều cần thiết.

Tranh chấp biên giới dai dẳng giữa Campuchia và Thái Lan – vốn trở nên trầm trọng hơn bởi những hiềm khích cá nhân giữa lãnh đạo hai nước – đã bùng nổ thành xung đột vũ trang vào tháng 07/2025. Dù một lệnh ngừng bắn và một hiệp định hòa bình đã được ký trong những tháng sau đó, nhưng các thỏa thuận này chẳng thể tồn tại được lâu, và chiến sự lại bùng phát vào ngày 07/12, với việc cả hai bên đều cáo buộc đối phương khai hỏa trước. Quy mô của các cuộc đụng độ quân sự leo thang nhanh chóng, với các trận đánh nổ ra dọc theo các khu vực tranh chấp thuộc dãy núi Dangrek, biên giới Sa Kaeo-Banteay Meanchey, và gần các tỉnh phía tây nam của Campuchia là Pursat và Koh Kong giáp ranh với Thái Lan. Continue reading “Liệu Trung Quốc có thể thay đổi cục diện xung đột Campuchia-Thái Lan?”

Tổng thống Marcos Jr. loay hoay tìm lối thoát sau bê bối tham nhũng

Nguồn: Trần Tương Miểu & Trương Thư, 陈相秒、张舒：街头抗议不断、关键人物“翻脸”，小马科斯为何仍“稳坐钓鱼台”？, Guancha, 04/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Vào ngày 30/11, hàng chục ngàn người Philippines đã tổ chức một cuộc biểu tình lớn tại Manila, yêu cầu chính quyền Marcos điều tra toàn diện vụ bê bối tham nhũng cơ sở hạ tầng trị giá hàng tỷ USD và truy cứu trách nhiệm của những người liên quan. Điều đáng chú ý là, đại lộ Santos ở Manila – một trong những địa điểm biểu tình – lại chính là nơi từng diễn ra “Cách mạng Quyền lực Nhân dân” năm 1986 mà đã dẫn đến việc “Marcos cha” – cha của tổng thống đương nhiệm – bị lật đổ.

Đây là cuộc biểu tình quy mô lớn thứ hai kể từ khi vụ tham nhũng trong các công trình chống ngập bị phanh phui hồi tháng 7. Ngày 21/9, cũng tại Manila, hàng chục nghìn người Philippines đã xuống đường biểu tình và hơn 200 người đã bị bắt giữ. Continue reading “Tổng thống Marcos Jr. loay hoay tìm lối thoát sau bê bối tham nhũng”

Tại sao thỏa thuận khoáng sản giữa Thái Lan và Mỹ lại gây phản ứng dữ dội?

Nguồn: Tom Fawthrop, “Thai-US Critical Minerals MoU Sparks Backlash Amid Mounting Environmental Costs,” The Diplomat, 29/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Với bằng chứng ngày càng nhiều, các nhà khoa học đang kêu gọi chính phủ các nước Đông Nam Á thức tỉnh trước cuộc khủng hoảng ô nhiễm đất hiếm.

Biên bản ghi nhớ (MoU) về khoáng sản quan trọng được Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Tổng thống Mỹ Donald Trump ký vội vàng vào ngày 26/10 đã gây sốc cho nhiều lãnh đạo cộng đồng ở miền bắc Thái Lan. Biên bản này không đề cập đến bất kỳ biện pháp bảo vệ môi trường nào, trong khi các cộng đồng Thái Lan đã và đang bị tàn phá, còn các dòng sông quý giá của họ thì bị hủy hoại bởi các mỏ đất hiếm hiện có. Continue reading “Tại sao thỏa thuận khoáng sản giữa Thái Lan và Mỹ lại gây phản ứng dữ dội?”

Đông Nam Á thèm khát năng lượng từ Trung Quốc

Nguồn: Joseph Rachman & Indra Øverland, “A Power-Hungry Southeast Asia Wants China’s Energy”, Foreign Policy, 14/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sức mạnh địa chính trị từ lâu đã gắn bó chặt chẽ với sức mạnh năng lượng. Vị thế là quốc gia sản xuất than hàng đầu thế giới của Anh không chỉ thúc đẩy cuộc Cách mạng Công nghiệp trong nước mà còn mang lại cho họ ảnh hưởng toàn cầu to lớn.

Đối với Mỹ, chìa khóa thống trị chính là dầu mỏ và khí đốt. Các tập đoàn dầu khí khổng lồ của Mỹ đã trở thành những đối thủ đáng gờm trên bàn cờ kinh tế địa chính trị. Họ thể hiện sức mạnh này qua việc hợp tác với các chính quyền thân Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, hay như hiện nay là cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho châu Âu trong bối cảnh khu vực này đang đối phó với Nga. Ngược lại, những công ty này cũng định hình chính sách đối ngoại của Mỹ, bao gồm cả sự can dự kéo dài hàng thập kỷ của quốc gia này tại Trung Đông. Continue reading “Đông Nam Á thèm khát năng lượng từ Trung Quốc”

Trump tấn công ngay tại sân sau của Trung Quốc

Nguồn: Derek Grossman, “Trump Plays Offense in China’s Backyard,” Foreign Policy, 31/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến dịch quyến rũ của ông tại Campuchia là chuẩn mực mới trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Trong nhiều thập kỷ, quan hệ giữa Mỹ và Campuchia là một trong những quan hệ căng thẳng nhất ở Đông Nam Á, một khu vực nơi sự cạnh tranh giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc đang gia tăng nhanh chóng. Trước đây, Washington và Phnom Penh từng tranh cãi gay gắt về các vấn đề như dân chủ và nhân quyền, cũng như quan ngại về việc Campuchia tăng cường quan hệ với Trung Quốc. Tuy nhiên, dưới thời chính quyền thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tình hình đang thay đổi – theo một cách nhanh chóng và mang lại lợi ích chiến lược cho Washington, nhưng lại gây bất lợi cho Bắc Kinh. Thật vậy, những diễn biến gần đây liên quan đến Campuchia cho thấy Mỹ cuối cùng có thể đã tìm ra cách để tấn công ngay tại sân sau của Trung Quốc. Continue reading “Trump tấn công ngay tại sân sau của Trung Quốc”

Việt Nam và tình đoàn kết ASEAN trước phép thử thuế quan của Mỹ

Nguồn: Triệu Vệ Hoa, 赵卫华：面对特朗普的关税霸凌，东盟国家为何陆续妥协而非团结对抗？, Guancha, 26/10/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Hội nghị Cấp cao ASEAN 2025 chính thức khai mạc vào ngày 26 tháng 10. Tuy nhiên, trước khi chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) của Trump đáp xuống Kuala Lumpur, Đông Nam Á đã sớm cảm nhận được cơn chấn động từ “cú sốc Trump”:

Quả bom thuế quan mà Trump thả xuống hồi tháng 4 năm nay vẫn tiếp tục gây chấn động. Nó không chỉ đặt các nước ASEAN vào tình thế tiến thoái lưỡng nan giữa “phụ thuộc kinh tế và tự chủ chiến lược”, mà việc Việt Nam là nước đầu tiên đạt được thỏa thuận trong đàm phán thuế quan với Mỹ cũng làm bộc lộ những rạn nứt trong nội bộ ASEAN. Continue reading “Việt Nam và tình đoàn kết ASEAN trước phép thử thuế quan của Mỹ”

Timor-Leste trở thành nhân tố mới tác động đến cạnh tranh Mỹ-Trung

Nguồn: Derek Grossman, “Timor-Leste Adds a New Wrinkle to U.S.-China Competition,” Foreign Policy, 16/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nền dân chủ tự do nhất Đông Nam Á đang chuẩn bị gia nhập ASEAN và có thể thay đổi cán cân quyền lực.

Nếu không có bất ngờ lớn nào, Timor-Leste sẽ gia nhập và trở thành thành viên thứ 11 của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại hội nghị thượng đỉnh của khối này tại Malaysia trong tháng này. Gia nhập ASEAN sẽ mang lại cho Timor-Leste những lợi ích ngoại giao và kinh tế đáng kể thông qua việc hội nhập tốt hơn vào khu vực. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc Mỹ và Trung Quốc sẽ quan tâm nhiều hơn đến nước này, cũng như đến cách mà nước này có thể tác động đến chiến lược đối phó lẫn nhau của họ ở Đông Nam Á. Continue reading “Timor-Leste trở thành nhân tố mới tác động đến cạnh tranh Mỹ-Trung”

Sự trỗi dậy của ngoại giao sầu riêng

Nguồn: Gloria Dickie, “The Rise of Durian Diplomacy”, Foreign Policy, 17/10/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có một loại quả mà chỉ cần ngửi hương thơm là đã biết nó là quả gì mà không cần thấy. Hương thơm nồng nàn của quả này len lỏi qua các con hẻm, vượt qua các quán cà phê và quầy bánh chiên ở khu Chinatown của Kuala Lumpur, dẫn đến chỗ người bán trái cây đang đeo găng khéo léo bóc tách lớp vỏ đầy gai. Hơn chục du khách Trung Quốc đang xếp hàng chờ thưởng thức loại quả to bằng quả bóng này, được bày bán trong gói giấy bóng kính hoặc chế biến thành kem tươi và bánh su.

Sầu riêng, loại quả gây nhiều tranh cãi, thường bị phương Tây chê bai vì mùi nồng như hành và có độ béo rất ngậy, từ lâu đã là món ăn khoái khẩu ở Đông Nam Á. Chỉ trong những năm gần đây, nó mới nổi lên như một hiện tượng ẩm thực ở Trung Quốc, nơi hiện tiêu thụ hơn 1,5 triệu tấn loại quả này mỗi năm, với mức giá bán khoảng 25 USD cho một quả sầu riêng lớn. Hầu hết số đó được vận chuyển từ các nước láng giềng Đông Nam Á của Trung Quốc. Continue reading “Sự trỗi dậy của ngoại giao sầu riêng”

Mở rộng ASEAN: Cơ hội chiến lược hay Chệch hướng chiến lược?

Nguồn: David Cohen và Alexandra Koch, “ASEAN Expansion: Strategic Opportunity or Strategic Drift?,”The Diplomat, 14/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc ASEAN mở rộng để bao gồm Timor-Leste và có thể là Papua New Guinea sẽ làm suy yếu thêm sự gắn kết và mức độ hiệu quả của khối này.

Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 47 dự kiến sẽ diễn ra tại Kuala Lumpur vào cuối tháng này. Và một trong những nội dung có khả năng định hình các cuộc thảo luận tại thượng đỉnh là đề xuất của Indonesia – được công bố tại Hội nghị Bộ trưởng ASEAN tháng 07/2025 – về việc mở rộng tư cách thành viên ASEAN cho Timor-Leste và Papua New Guinea. Continue reading “Mở rộng ASEAN: Cơ hội chiến lược hay Chệch hướng chiến lược?”

ASEAN cần sớm có thỏa thuận về vũ khí tự hành tích hợp AI

Tác giả: Ngô Di Lân

Các vụ đụng độ gần đây tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan đã kết thúc bằng những cuộc gặp mặt trực tiếp giữa lãnh đạo hai bên và một thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, cần hình dung một kịch bản trong tương lai, trong đó các loại đạn tuần kích (loitering munition) có khả năng hoạt động liên tục trên không và robot bắt đầu xuất hiện trong các cuộc giao tranh. Khoảng thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu cho đến khi khai hỏa có thể chỉ diễn ra trong ít giây, gần như không còn đủ thời gian để con người kịp thời can thiệp. Đây chính là nguy cơ mà khu vực Đông Nam Á đang phải đối mặt, khi các hệ thống vũ khí tự hành tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên rẻ hơn, mạnh mẽ hơn và dễ dàng triển khai hơn tại các điểm nóng, nơi những sai lầm trong tính toán là điều khó tránh khỏi. Continue reading “ASEAN cần sớm có thỏa thuận về vũ khí tự hành tích hợp AI”

Đông Nam Á đang ngày càng chia rẽ?

Nguồn: Susannah Patton, “The Two Southeast Asias,” Foreign Affairs, 25/09/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các quốc gia lục địa và hải đảo trong khu vực đang ngày càng chia rẽ với nhau.

Các nhà hoạch định chính sách và học giả phương Tây thường xem Đông Nam Á là một khu vực thống nhất, nhưng trên thực tế, khu vực này luôn bị chia cắt. 700 triệu người Đông Nam Á đang nói hàng trăm ngôn ngữ và theo nhiều tôn giáo khác nhau, và 11 quốc gia trong khu vực cũng có sự khác biệt về hệ thống chính trị, kích thước, đặc điểm địa lý, và trình độ phát triển kinh tế. Trong suốt Chiến tranh Lạnh, Đông Nam Á bị chia thành hai khối: năm thành viên sáng lập Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) – Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, và Thái Lan – liên minh với Mỹ, trong khi ba nước Đông Dương – Campuchia, Lào, và Việt Nam – liên minh với Trung Quốc hoặc Liên Xô. Continue reading “Đông Nam Á đang ngày càng chia rẽ?”