Tag: sách nói

Kim Môn: Hòn đảo có thể trở thành điểm nóng lớn nhất Đông Á?

Nguồn: Will Wain-Williams, “Kinmen: The Sleepy Fishing Island That Could Be East Asia’s Biggest Flashpoint,” The Diplomat, 22/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hòn đảo này do Đài Bắc quản lý nhưng chỉ nằm cách Trung Quốc đại lục hơn 3 km, với một nền văn hóa và lối sống rất riêng.

“Nếu nhìn sang bên kia, cậu có thể thấy tấm biển tuyên truyền. Trên đó viết ‘thống nhất Trung Quốc theo nguyên tắc một quốc gia, hai chế độ’,” một ngư dân nói với tôi. Khi ấy, tôi đang đứng giữa những hàng cọc chống tăng cũ kỹ, hoen rỉ trên một bãi biển ở Kim Môn, hòn đảo do Đài Loan quản lý nhưng về mặt địa lý lại nằm ngay sát tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc. Tại điểm gần nhất, những tòa nhà chọc trời của Hạ Môn chỉ cách hơn 3 km, gần đến mức có cảm giác như chỉ cần đưa tay ra là có thể chạm tới.

Người ngư dân ngày nào cũng đến đây với cần câu và xô mồi. Ông thuộc đường chân trời của Hạ Môn như lòng bàn tay. “Tôi không lo lắng về Trung Quốc,” ông nói. “Cuộc sống ở đây rất yên bình, và chúng tôi cũng chỉ lo việc của mình thôi.” Đây là quan điểm khá phổ biến trong cộng đồng cư dân Kim Môn, những người không hẳn xem mình là người Đài Loan hay người Phúc Kiến, mà tự hào trước hết về bản sắc địa phương riêng biệt. Continue reading “Kim Môn: Hòn đảo có thể trở thành điểm nóng lớn nhất Đông Á?”

Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How Zhu Rongji changed China’s political history,” Nikkei Asia, 20/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vị cựu thủ tướng có tư tưởng cải cách đã từ chối lời đề nghị nắm quyền lãnh đạo vào đầu những năm 1990.

Trong lịch sử, thường không có chữ “nếu,” nhưng Đảng Cộng sản Trung Quốc hẳn đã có một lịch sử khác nếu nhà cải cách kinh tế Chu Dung Cơ chấp nhận đề nghị của cựu lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình để trở thành thủ tướng vào đầu thập niên 1990, thay thế cho nhân vật bảo thủ Lý Bằng.

Đặng là nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc từ năm 1978 đến 1989, nhưng sau khi nghỉ hưu, vị kiến trúc sư trưởng của chính sách “cải cách và mở cửa” dần trở nên không hài lòng với hiệu quả công việc của Lý, người phụ trách chính sách kinh tế. Vậy nên Đặng đã vạch ra một kế hoạch bí mật để thay thế Lý, nhưng kế hoạch đó lại bất ngờ thất bại. Continue reading “Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?”

Cội nguồn Kitô giáo trong chủ nghĩa sùng bái dòng họ Kim tại Triều Tiên

Nguồn:  Yoon Young-kwan, “The Gospel of the Great Leader”, Project Syndicate, 21/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nỗ lực mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tái tiếp cận nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã làm căng thẳng quan hệ với Hàn Quốc và củng cố nhận thức ngày càng phổ biến ở châu Á rằng Mỹ là một đồng minh khó đoán. Bằng việc cắt giảm các cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc, ông Trump đã chấp nhận nguy cơ gây thêm bất ổn trong một khu vực vốn đã nhiều biến động. Ngay cả Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng khó có thể hài lòng, bởi ông Kim gần như chắc chắn sẽ diễn giải động thái của ông Trump như sự hậu thuẫn cho những nỗ lực của Bình Nhưỡng nhằm giành thêm quyền tự chủ trước Trung Quốc. Continue reading “Cội nguồn Kitô giáo trong chủ nghĩa sùng bái dòng họ Kim tại Triều Tiên”

Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Một hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm là một vòng tuần hoàn, chứ không phải một giao dịch đơn lẻ: dòng vốn phải có khả năng đi vào cũng như đi ra. Tất cả các chương trước của cuốn sách đều tập trung trả lời câu hỏi làm thế nào để đưa vốn đến các doanh nghiệp công nghệ giai đoạn đầu của Việt Nam; chương này đặt ra câu hỏi mà các chương trước mặc nhiên giả định đã có lời giải: sau khi đầu tư vào một doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam, nhà đầu tư sẽ thoái vốn và thu hồi lợi nhuận bằng cách nào, và liệu thị trường vốn Việt Nam có mang lại cho họ một con đường thoái vốn đủ tin cậy hay không? Continue reading “Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu”

AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học

Nguồn:  Elizabeth Sherwood-Randall, “AI and the New Age of Bioweapons”, Foreign Affairs, 18/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Những đột phá khoa học lớn có thể tạo ra những năng lực mang tính cách mạng. Nhưng chúng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả thảm khốc. Sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và kỹ thuật sinh học đang mở ra những thành tựu có khả năng thay đổi cuộc sống, từ điều trị bệnh, nâng cao năng suất nông nghiệp cho đến giải quyết các thách thức về năng lượng. Tuy nhiên, chính xu hướng này cũng tạo ra những năng lực có thể bị vũ khí hóa dễ dàng hơn bao giờ hết bởi ngày càng nhiều tác nhân xấu. Nước Mỹ hiện vẫn chưa sẵn sàng để đối phó với những mối đe dọa đó. Continue reading “AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học”

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc

Nguồn: Michael B. G. Froman, “The Next Global Economic Crisis Could Be Made in China,” Foreign Affairs, 13/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tình trạng dư thừa công suất sẽ kết thúc như thế nào?

Trong những năm gần đây, không thiếu những lời phàn nàn về tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc. Cam kết của Bắc Kinh trong việc thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng thặng dư thương mại bằng mọi giá đã làm xói mòn tham vọng phát triển sản xuất của các nền kinh tế tiên tiến như Mỹ và châu Âu, cũng như nhiều nước đang phát triển ở châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh. Hiện nay, sự đồng thuận toàn cầu về bản chất của thách thức này lớn hơn bao giờ hết, nhưng điều đó hầu như không tác động đến chính sách của Trung Quốc.

Giờ đây, vấn đề này đang chuyển sang một giai đoạn mới, nguy hiểm hơn: khả năng của thế giới trong việc hấp thụ lượng hàng hóa do tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc tạo ra đang tiến dần tới giới hạn. Và nếu giới hạn đó thực sự bị chạm tới, hậu quả có thể là một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đúng vào thời điểm các chính phủ đặc biệt thiếu công cụ để kiểm soát tác động của nó. Continue reading “Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc”

Luật mới của Trung Quốc đang đưa các công ty phương Tây vào bẫy

Nguồn:  Maria Shagina, “China’s New Laws Are Ensnaring Western Companies”, Foreign Policy, 17/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ năm 2020, Trung Quốc đã liên tục mở rộng bộ công cụ an ninh kinh tế nhằm đối phó với các biện pháp hạn chế thương mại và tài chính của phương Tây. Những gì ban đầu chủ yếu là một khuôn khổ phòng thủ nay đã phát triển thành một cấu trúc pháp lý cứng rắn hơn, được thiết kế để trừng phạt các công ty và cá nhân tuân thủ các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu của nước ngoài. Bắc Kinh đặc biệt quyết liệt trong việc chống lại các chính sách tài phán ngoài lãnh thổ của phương Tây — cơ chế cho phép nhiều chính phủ, đặc biệt là Mỹ, mở rộng các biện pháp trừng phạt tới các công ty và cá nhân nước ngoài có giao dịch với những đối tượng bị trừng phạt chính. Continue reading “Luật mới của Trung Quốc đang đưa các công ty phương Tây vào bẫy”

Cái giá của việc Mỹ loại trừ Trung Quốc

Nguồn:  Peter Cowhey và Meg Rithmire, “The Cost of Keeping China Out”, Foreign Affairs, 17/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Du khách trở về từ Trung Quốc thường kể rằng họ đã nhìn thấy tương lai. Những bước tiến của quốc gia này trong các công nghệ thương mại tiên phong hiện diện ở khắp nơi: robot nấu và phục vụ món ăn trong nhà hàng, drone vận chuyển thực phẩm và dược phẩm, cùng việc triển khai ngày càng rộng rãi robot công nghiệp và robot hình người trên các dây chuyền sản xuất. Ngay cả bên ngoài Trung Quốc, phần lớn thế giới giờ đây đã quen thuộc với những chiếc xe điện Trung Quốc vừa có giá phải chăng vừa có thiết kế bắt mắt, được trang bị ghế massage và pin có thể thay nhanh, đang chinh phục hành khách từ Luân Đôn cho tới Santiago. Continue reading “Cái giá của việc Mỹ loại trừ Trung Quốc”

Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Derek Grossman, “Colby’s ‘Flexible Realism’ Won’t Work in the Indo-Pacific,” Foreign Policy, 18/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến lược mới của Washington chẳng khác nào một tên gọi khác cho sự khó lường.

Elbridge Colby, vị Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách đầy ảnh hưởng nhưng cũng gây nhiều tranh cãi của Mỹ, vừa hoàn thành chuyến công du Đông Nam Á, với các điểm dừng tại Campuchia, Indonesia, Philippines và Thái Lan. Mục tiêu chính của ông rõ ràng là giải thích và thúc đẩy chiến lược quốc phòng toàn cầu mới của chính quyền Trump, được xây dựng trên nền tảng mà họ gọi là “chủ nghĩa thực dụng linh hoạt” (flexible realism), với các đồng minh và đối tác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Continue reading “Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”

Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ

Nguồn:  Sina Toossi, “Mojtaba Khamenei Is Planning for a Long War”, Foreign Policy, 13/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vài tháng sau khi nhậm chức lãnh tụ tối cao, Mojtaba Khamenei đang bắt đầu để lại dấu ấn riêng đối với bộ máy quân sự và an ninh quốc gia của Iran. Thông qua một loạt quyết định bổ nhiệm, ông đã tái cấu trúc đáng kể đội ngũ chỉ huy cấp cao, đồng thời sắp xếp lại các thể chế chịu trách nhiệm quản lý cả chiến tranh lẫn ngoại giao.

Nhiều vị trí bổ nhiệm là điều tất yếu do Iran đã phải chịu tổn thất nghiêm trọng về nhân sự lãnh đạo quân sự trong các cuộc chiến liên tiếp kể từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, những lựa chọn của ông Khamenei cũng cho thấy Tehran đang tái thiết bộ máy an ninh dựa trên các bài học rút ra từ những cuộc xung đột này, đồng thời chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài với Mỹ và Israel. Continue reading “Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ”

Cú sốc việc làm tại Trung Quốc

Nguồn: Thomas Hale và William Langley, “China’s great jobs squeeze”, Financial Times, 12/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong lúc ngành xây dựng lao dốc và quá trình sản xuất được tự động hóa, 53 triệu người Trung Quốc hiện đang chật vật làm việc với mức lương thấp trong lĩnh vực giao đồ ăn và gọi xe công nghệ.

Tại Sân bay Phố Đông của Thượng Hải, thời gian chờ là bảy giờ đồng hồ, tại Đại Hưng của Bắc Kinh là tám giờ, còn tại Sân bay Thiên Phủ ở Thành Đô, con số lên đến tận 10 giờ.

Trong bối cảnh thiếu hụt số liệu thống kê chính thức, một cuộc khảo sát nhỏ về thời gian mà các tài xế sẵn sàng chờ khách tại các bãi đậu taxi ở sân bay đã cho chúng ta nhìn thoáng qua những xáo trộn sâu sắc trong thị trường lao động khổng lồ ở Trung Quốc. Continue reading “Cú sốc việc làm tại Trung Quốc”

Sakhalin: Nơi di sản Nhật Bản sống dưới chủ quyền Nga

Nguồn: Trương Thần Ý, Khúc Giai Hân, 在萨哈林读懂，为什么普京表态会如此强硬？, Sina Finance, 14/08/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 13/8, Tổng thống Nga Putin lần đầu tiên đặt chân tới đảo Iturup thuộc quần đảo Nam Kuril (được Nhật Bản gọi là “Lãnh thổ phương Bắc”). Chỉ một ngày trước đó, ông vừa tuyên bố tại Yuzhno-Sakhalinsk rằng yêu sách lãnh thổ của Nhật Bản đối với quần đảo Nam Kuril là “hoàn toàn không có cơ sở”. Tín hiệu chính trị không thể rõ ràng hơn – không có chỗ cho thỏa hiệp trong tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản.

Tuy nhiên, trên đảo Sakhalin (mà Nhật Bản gọi là Karafuto) chỉ cách đó một eo biển, một “nước Nhật” khác dường như chưa từng thực sự rời đi. Mùa hè năm nay, tác giả bài viết đã tới thăm đảo Sakhalin và bắt gặp những chiếc xe tay lái nghịch chạy kín đường phố, những sản phẩm có bao bì tiếng Nhật được bày trên kệ và thường được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn, những cửa hàng sushi mọc lên khắp nơi, cùng những biển hiệu bằng tiếng Nhật vẫn còn hiện hữu trên các thiết bị đường sắt cũ cho đến tận ngày nay. Đây vừa là dấu ấn sâu đậm mà lịch sử thuộc địa để lại trên vùng đất này, vừa là lời nhắc nhở đối với nước Nga rằng quản trị hiệu quả mới là con đường đưa chủ quyền của Sakhalin trở lại đúng nghĩa. Continue reading “Sakhalin: Nơi di sản Nhật Bản sống dưới chủ quyền Nga”

Nhà nước với vai trò khách hàng: Mua sắm công và bài toán “khách hàng đầu tiên”

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Đối với mọi doanh nghiệp công nghệ ở giai đoạn đầu, rào cản mang tính sống còn không phải là thiếu vốn, ưu đãi thuế hay nhân lực, mà là không có khách hàng đầu tiên. Hoa Kỳ giải quyết vấn đề này phần lớn nhờ hoàn cảnh lịch sử: trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các chương trình mua sắm quân sự và không gian đã biến Chính phủ Liên bang thành khách hàng tiêu thụ toàn bộ lượng mạch tích hợp được sản xuất trong nước vào năm 1962, qua đó giúp Fairchild Semiconductor phát triển thành doanh nghiệp đặt nền móng cho Thung lũng Silicon. Sau này, Hoa Kỳ tìm cách thể chế hóa cơ chế này thông qua Chương trình Nghiên cứu Đổi mới Doanh nghiệp Nhỏ (SBIR), theo đó một tỷ lệ bắt buộc trong ngân sách nghiên cứu và phát triển của các cơ quan liên bang được dành cho doanh nghiệp nhỏ, với quy mô hiện khoảng 4 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, việc chương trình từng bị gián đoạn gần sáu tháng trong giai đoạn 2025–2026 trước khi được Quốc hội gia hạn cho thấy ngay cả một công cụ chính sách đã vận hành ổn định và có cơ chế phân bổ rõ ràng vẫn có thể chịu tác động từ các yếu tố chính trị.[1]  Continue reading “Nhà nước với vai trò khách hàng: Mua sắm công và bài toán “khách hàng đầu tiên””

Bên trong các cuộc đàm phán chính trị căng thẳng ở Venezuela

Nguồn: “Inside Venezuela’s high-stakes political negotiations”, The Economist, 13/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sự vắng mặt của María Corina Machado không đồng nghĩa với việc các cuộc đàm phán sẽ thất bại.

“Thật thiếu tôn trọng, ghê tởm, chẳng khác nào nhổ vào mặt họ.” Đó là cách Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodríguez mô tả ý tưởng thảo luận về cải cách thể chế chỉ vài tuần sau khi hai trận động đất lớn làm rung chuyển đất nước.

Có lẽ ông nên hỏi những nạn nhân đang sống giữa đống đổ nát.

“Bất kỳ thay đổi nào giúp loại bỏ quyền lực của chính phủ hiện nay đều là thay đổi tích cực,” Francis Riascos nói. Ông đang cắm trại bên đống đổ nát, hy vọng tìm thấy thi thể của người anh trai. Continue reading “Bên trong các cuộc đàm phán chính trị căng thẳng ở Venezuela”

Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Zhu Rongji’s Death Is the Final Knell for China’s Breakneck Reform Era,” Foreign Policy, 14/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, ưu tiên của Trung Quốc không còn là những cải cách thị trường sâu rộng như trước, mà là bảo đảm an ninh quốc gia, kiểm soát chính trị và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Ngày 17/08, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân, người qua đời năm 2022 ở tuổi 96. Trong hệ thống tuyên truyền chính thức, ông được tôn vinh là “hạt nhân” của thế hệ lãnh đạo thứ ba của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), và Bắc Kinh đã chuẩn bị nhiều hoạt động tưởng niệm quy mô lớn.

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm này, cựu Thủ tướng Chu Dung Cơ – cộng sự thân cận nhất của Giang trong lĩnh vực kinh tế – cũng qua đời ở tuổi 97. Continue reading “Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc”

Chiến lược “vũ khí hóa” lương thực của Trung Quốc

Nguồn:  Caitlin Welsh và Brian Hart, “China’s Hunger Games”, Foreign Affairs, 11/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong số nhiều lĩnh vực định hình chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Mỹ và các nước phương Tây khác, ít có lĩnh vực nào quan trọng bằng lương thực và nông nghiệp. Là một trong những nhà nhập khẩu nông sản lớn nhất thế giới, Trung Quốc thường xuyên sử dụng quyền tiếp cận thị trường khổng lồ của mình làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán thương mại. Chẳng hạn, năm 2025, nước này đã đình chỉ nhập khẩu đậu nành từ Mỹ trong vài tháng — một đòn giáng mạnh vào nông dân Mỹ — nhằm đáp trả các mức thuế quan “Ngày Giải phóng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Là một phần trong thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5 năm nay, Trung Quốc đã đồng ý mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ ông Trump, đồng thời khôi phục quyền tiếp cận thị trường cho thịt bò và thịt gia cầm nhập khẩu từ một số bang của Mỹ. Continue reading “Chiến lược “vũ khí hóa” lương thực của Trung Quốc”

Ván cược thầm lặng của Trung Quốc vào methanol đang mang lại thành quả

Nguồn: Lizzi C. Lee và Fengming Lu, “China’s Quiet Bet on Methanol Is Paying Off,” Foreign Policy, 03/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một dự án bị bỏ rơi cho thấy lý do tại sao chính sách công nghiệp phải bảo tồn các lựa chọn công nghệ.

Trung Quốc hiện là một gã khổng lồ trong lĩnh vực xe điện, với những công ty như BYD và Geely chiếm lĩnh thị trường toàn cầu. Nhưng một công nghệ ít được biết đến hơn cũng góp phần tạo nên câu chuyện giao thông sạch của nước này: các phương tiện sử dụng nhiên liệu linh hoạt chạy bằng methanol. Câu chuyện đó bắt đầu từ một mối hợp tác gần như đã bị lãng quên, do gã khổng lồ ô tô Mỹ Ford khởi xướng từ năm 1995.

Quan hệ đối tác ấy chưa bao giờ tạo ra một bước đột phá thương mại. Ford cuối cùng từ bỏ methanol, còn Trung Quốc chuyển sang những công nghệ khác. Thế nhưng, gần ba thập kỷ sau, xe chạy bằng methanol đã xuất hiện trở lại tại Trung Quốc, nơi Geely hiện vận hành một trong những đội xe thương mại sử dụng methanol lớn nhất thế giới. Continue reading “Ván cược thầm lặng của Trung Quốc vào methanol đang mang lại thành quả”

Tại sao Trung Quốc lại lo lắng về Triều Tiên?

Nguồn:  Zheng Jiyong, “Why China Worries About North Korea”, Foreign Affairs, 10/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đối với Trung Quốc, Đông Bắc Á vẫn là một điểm yếu trong nỗ lực bảo vệ các vùng biên giới sát sườn. Căng thẳng giữa Triều Tiên và Hàn Quốc đang gia tăng, làm dấy lên nguy cơ một cuộc xung đột có thể lan rộng ra ngoài Bán đảo Triều Tiên. Sự phối hợp an ninh giữa Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ cũng ngày càng chặt chẽ, gây thêm áp lực lên Trung Quốc. Trong khi đó, vị thế hạt nhân ngày càng vững chắc của Triều Tiên khiến Nhật Bản và Hàn Quốc lo ngại về an ninh của chính mình, thậm chí có thể thúc đẩy hai nước này cuối cùng tự phát triển vũ khí hạt nhân. Continue reading “Tại sao Trung Quốc lại lo lắng về Triều Tiên?”

Một thế kỷ “hợp – tan” của quan hệ Mỹ – Nga: Từ đồng minh đến đối đầu chiến lược 

Nguồn: Vương Tòng Việt, 王从越：美俄关系世纪回望：相互牵引的“双子星”, aisixiang, 07/08/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Lời dẫn: Những tương tác cá nhân giữa các nhà lãnh đạo có thể tạm thời làm thay đổi bầu không khí chính sách, nhưng khó có thể lay chuyển cấu trúc sâu xa được tạo nên bởi ký ức lịch sử, thế lưỡng nan an ninh, bản sắc quốc gia và trật tự quan. Từ sát cánh chống chủ nghĩa phát xít đến đối đầu kéo dài trong Chiến tranh Lạnh; từ giai đoạn xích lại gần nhau ngắn ngủi sau khi Liên Xô tan rã đến cuộc đối đầu toàn diện sau khủng hoảng Ukraine, quan hệ Mỹ – Nga luôn dao động giữa hợp tác và cạnh tranh. Nhân dịp nước Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc, bài viết nhìn lại mối duyên nợ kéo dài hàng thế kỷ giữa hai quốc gia, qua đó cố gắng lý giải gốc rễ của cuộc cạnh tranh trường kỳ giữa hai cường quốc xoay quanh sứ mệnh lịch sử, an ninh chiến lược của mỗi bên cũng như quyền định hình trật tự thế giới, đằng sau những tương tác giữa các nhà lãnh đạo và những biến động trong chính sách của họ. Continue reading “Một thế kỷ “hợp – tan” của quan hệ Mỹ – Nga: Từ đồng minh đến đối đầu chiến lược “

Đánh thuế tham vọng: Ưu đãi thuế R&D và kiến trúc tài khóa của đổi mới sáng tạo

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Về bản chất kinh tế, ưu đãi thuế và tài trợ trực tiếp đều hướng tới cùng một mục tiêu: giảm chi phí sau thuế của hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Tuy nhiên, hai công cụ này vận hành theo những logic hành chính gần như đối lập. Tài trợ trực tiếp được phê duyệt trước khi kinh phí được giải ngân, nên quyết định của cơ quan nhà nước luôn gắn với trách nhiệm giải trình. Ngược lại, ưu đãi thuế chỉ được doanh nghiệp yêu cầu sau khi khoản chi R&D đã phát sinh và chỉ được cơ quan thuế xem xét nếu sau này có thanh tra. Vì vậy, khả năng áp dụng rộng rãi công cụ ưu đãi thuế không phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tham vọng của chính sách, mà vào năng lực của cơ quan thuế trong việc xác minh liệu khoản chi được kê khai có thực sự là hoạt động R&D hay chỉ là chi phí sản xuất, kinh doanh thông thường được “gắn nhãn” để hưởng ưu đãi. Continue reading “Đánh thuế tham vọng: Ưu đãi thuế R&D và kiến trúc tài khóa của đổi mới sáng tạo”