Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ

Nguồn: Martha Jones becomes first Black woman to receive a U.S. patent, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1868, Martha Jones, đến từ hạt Amelia, bang Virginia, được cho là người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ nhờ phát minh ra một cỗ máy có thể lột bẹ và tách hạt ngô trong cùng một quy trình. Bằng sáng chế số 77.494 được cấp cho Jones ba năm sau Nội chiến, dành cho “Cải tiến đối với Máy lột bẹ và tách hạt ngô” của bà, là dành cho một thiết bị có khả năng kéo, cắt bẹ ngô và tách hạt ra khỏi lõi cùng một lúc — một bước tiến công nghệ then chốt trong việc tự động hóa quy trình nông nghiệp. Continue reading “05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ”

Thế giới hôm nay: 05/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Iran tấn công lẫn nhau tại Eo biển Hormuz, theo đó đe dọa lệnh ngừng bắn giữa hai nước. Donald Trump khẳng định Mỹ đã “bắn hạ” các tàu thuyền của Iran trên tuyến đường thủy này, trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hàn Quốc báo cáo về các cuộc tấn công nhắm vào tàu của họ. Iran cũng vừa tấn công một cơ sở dầu mỏ ở UAE. Cùng lúc đó, một tàu chở dầu mang cờ Mỹ được cho là đã đi qua eo biển, dưới sự bảo vệ của Hải quân Mỹ. Giá dầu tăng vọt để phản ứng với tình trạng bạo lực này.

Vladimir Putin tuyên bố một lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày trong cuộc chiến với Ukraine bắt đầu từ ngày 08/05 để kỷ niệm chiến thắng của Nga trong Thế chiến II. Điện Kremlin cảnh báo Ukraine rằng việc vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ châm ngòi cho một “cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn.” Nhưng Ukraine khẳng định họ chưa nhận được đề xuất nào và cho biết họ sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày của riêng mình từ ngày 06/05. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/05/2026”

Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How the Shenzhen APEC summit might reshape Japan-China ties,” Nikkei Asia, 30/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một cái bắt tay đơn giản cũng có thể mang lại cho Tập Cận Bình “thành công rực rỡ” trước thềm đại hội đảng.

Đã nửa năm trôi qua kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đề cập khả năng xảy ra sự cố ở Đài Loan, làm xấu đi quan hệ Nhật-Trung. Nếu có bất kỳ cơ hội nào để cải thiện tình hình, thì đó chính là hội nghị thượng đỉnh APEC vào mùa thu tới.

Vào thứ Hai ngày 27/04, Takaichi nhắc lại sự cần thiết phải chuẩn bị cho “những phương thức chiến tranh mới” sử dụng trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái và các công nghệ khác để Nhật Bản có thể chống chọi trước “các hoạt động tác chiến kéo dài.” Khi đó, bà đang phát biểu trước một hội đồng chuyên gia ở Tokyo, những người được giao nhiệm vụ sửa đổi Chiến lược An ninh Quốc gia của Nhật Bản và hai tài liệu an ninh quan trọng khác. Continue reading “Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung”

Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC

Nguồn:  Amir Handjani, “The Real Meaning of the UAE’s OPEC Exit”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Continue reading “Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC”

Thế giới hôm nay: 04/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo rằng, bắt đầu từ hôm nay, Mỹ sẽ “dẫn đường” cho tàu của các quốc gia trung lập ra khỏi Eo biển Hormuz. Ông cho biết mọi sự can thiệp vào “cử chỉ nhân đạo” – mà ông gọi là “Dự án Tự do” – sẽ phải đối mặt với vũ lực. Ông nói thêm rằng các cuộc thảo luận với Iran vẫn tiếp tục và có thể dẫn đến một điều gì đó “tích cực cho tất cả.”

Bảy quốc gia trong OPEC+, một nhóm bao gồm liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đồng minh, tuyên bố họ sẽ tăng mục tiêu sản xuất dầu lên 188.000 thùng mỗi ngày vào tháng 6. Tuy nhiên, họ có thể khó đạt được mức tăng này nếu Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. Thông báo này được xem là sự thể hiện tinh thần đoàn kết sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đột ngột rời khỏi OPEC vài ngày trước. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/05/2026”

Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?

Nguồn:  “Cai Qi may be China’s second-most powerful man”, The Economist, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5 tới như kế hoạch, hãy để mắt đến một nhân vật cao lớn, tóc bạc trắng, ngồi ngay bên phải Chủ tịch Tập Cận Bình. Thái Kỳ có thể được xem là người quyền lực thứ hai tại Trung Quốc. Với tư cách là cánh tay phải của ông Tập — cả về vai trò thực tế lẫn vị trí ngồi — ông Thái có cái nhìn sâu sát vào hầu hết mọi lĩnh vực chính sách và tiếp cận được nhiều bí mật của Đảng Cộng sản. Điều đó khiến ông trở thành nhân vật được các quan chức Mỹ và nhiều chính phủ nước ngoài đặc biệt chú ý. Nó cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của chính ông, xét đến xu hướng gạt sang bên lề — hoặc thanh trừng — ngay cả những đồng minh thân cận nhất của ông Tập. Continue reading “Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?”

‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc

Nguồn: Nhạn Mặc, 雁默：菲律宾的“美国租界”，不能等闲视之, Guancha, 25/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cuộc đối đầu Mỹ – Trung đã đi đến giai đoạn nào? Cá nhân tác giả cho rằng, nó đã đạt đến giai đoạn mà chúng ta (Trung Quốc) buộc phải tự thuyết phục mình rằng: “Mỹ sẽ không sụp đổ”. Trong cuộc chiến dai dẳng mang tính sử thi này, dù mới trải qua vài năm nhưng không khó để nhận ra, Mỹ không chỉ liên tục tấn công vào điểm yếu, mà còn nhắm vào cả những điểm mạnh của Trung Quốc, không ngừng tìm cách làm suy giảm ý chí phản kháng cũng như năng lực đáp trả của chúng ta.

Chuỗi cung ứng công nghiệp hoàn chỉnh, hệ sinh thái chế biến khoáng sản trọng yếu và khả năng ứng dụng công nghệ là những thế mạnh của Trung Quốc. Chiến lược của Mỹ từng là “tách rời toàn diện”, nhưng sau khi va phải bức tường thực tế, họ đã chuyển hướng: Tránh tách rời hoàn toàn, thay vào đó tập trung đánh vào những lĩnh vực mà nước này vẫn còn lợi thế, nhằm đẩy Trung Quốc vào vị trí thứ yếu trong hệ thống công nghiệp toàn cầu – khi mà hiện nay, Trung Quốc đang là hạt nhân của hệ thống này. Continue reading “‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc”

03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo

Nguồn: Trains collide near Tokyo, killing more than 160 people, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1962, hai đoàn tàu chở khách và một đoàn tàu chở hàng đã va chạm gần Tokyo, Nhật Bản, khiến hơn 160 người thiệt mạng và khoảng 320 người bị thương.

Sự việc xảy ra vào Ngày Hiến pháp ở Nhật Bản, khi một đoàn tàu chở khách rời ga Mikawashima lúc 9 giờ 30 tối để đưa hành khách ra khỏi Tokyo. Cách thành phố chừng 5 km về phía bắc, một đoàn tàu chở hàng vượt đèn đỏ, trật bánh và đâm vào đoàn tàu chở khách. Tuy nhiên, hầu hết hành khách đều sống sót sau vụ va chạm đầu tiên này. Continue reading “03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo”

Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel

Nguồn:  Robert Zaretsky, “The Eulogy That Explains Israel’s Current Tragedy”, Foreign Policy, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel. Continue reading “Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel”

02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola

Nguồn: Dick Clark survives the Payola scandal, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, Dick Clark khép lại ngày điều trần thứ hai trong chuỗi phiên điều trần sau này được biết đến với cái tên Payola — lời khai này vừa cứu vãn, vừa làm thay đổi quỹ đạo sự nghiệp của ông. Nếu Alan Freed, người dẫn chương trình đã đặt tên cho dòng nhạc rock and roll, phải chịu tổn thất lớn nhất sau bê bối Payola, thì Dick Clark chính là người sống sót nổi tiếng nhất.

Những ai biết đến Dick Clark qua chương trình “TV Bloops and Blunders” có thể sẽ khó hình dung được quyền lực mà ông từng nắm giữ trên bệ phóng “American Bandstand,” nhưng vào cuối thập niên 1950, quyền lực ấy đủ lớn để biến gần như bất cứ ai ông chọn thành ngôi sao — từ Connie Francis đến Fabian. Nó cũng đủ lớn để thu hút sự chú ý của Ủy ban Giám sát Lập pháp Hạ viện — tiểu ban của Quốc hội Mỹ điều tra vụ bê bối Payola. Continue reading “02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola”

Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran

 

Nguồn: Martina Sprague, “The Nuclear Brink Revisited: Assessing Coercive Diplomacy in Iran“, E-International Relations, 24/04/2026.

Biên dịch:Thuận Hoài

Trong những tháng dẫn đến Cuộc chiến 12 ngày ngắn ngủi nhưng khốc liệt vào tháng 6/2025 — khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran — Tehran đã lặng lẽ nhưng kiên định vượt qua các ngưỡng hạt nhân quan trọng. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) báo cáo rằng tính đến ngày 17/5/2025, kho dự trữ của Iran đã đạt 408,6 kilôgam urani được làm giàu đến độ tinh khiết 60%. Đây không phải là mức tăng nhỏ mà đánh dấu một sự tăng tốc mạnh mẽ và có chủ đích so với đầu năm, khiến chính quyền chỉ còn cách năng lực cấp độ vũ khí một bước ngắn (Al Jazeera 2025). Điều khiến đợt tăng vọt này trở nên đáng chú ý là nó diễn ra trong khi các nhà ngoại giao vẫn đang nỗ lực tiếp tục đàm phán nhằm chấm dứt tham vọng hạt nhân của Iran (European Parliamentary Research Service 2025). Continue reading “Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran”

Thế giới hôm nay: 01/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. Tổng thống nói rằng nước Mỹ sẽ “xem họ cầm cự được bao lâu,” làm tăng thêm lo ngại rằng Eo biển Hormuz sẽ không sớm mở cửa trở lại. Giá dầu thô Brent tương lai, chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã chốt ở mức khoảng 112 đô la/thùng vào hôm nay sau khi tăng vọt lên mức 126 đô la vào hôm qua. Trước đó, Iran đe dọa sẽ tiến hành “những cuộc tấn công kéo dài và đau đớn” nhắm vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông nếu chiến sự tiếp diễn.

Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, nói với Quốc hội rằng lệnh ngừng bắn với Iran đã “tạm dừng” thời hạn do Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh đặt ra. Đạo luật này yêu cầu các tổng thống phải có được sự chấp thuận của Quốc hội để tiếp tục các cuộc chiến trong vòng 60 ngày kể từ khi chúng bắt đầu. Khoảng thời gian đó sẽ kết thúc vào hôm nay. Các chuyên gia pháp lý đã phản bác cách diễn giải luật này của Hegseth. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/05/2026”

Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?

Nguồn: Neil Thomas và Haolan Wang, “What Five Decades of Summits Reveal About U.S.-China Relations”, Foreign Policy, 27/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sai lầm lớn nhất khi đánh giá hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới là kỳ vọng vào một bước đột phá ngoạn mục. Những lời kêu gọi từ các học giả Mỹ và Trung Quốc về một thỏa thuận lớn giữa hai siêu cường sẽ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, sai lầm lớn thứ hai là coi thường cuộc gặp đã được lên kế hoạch này, cho rằng nó chỉ là một màn kịch vô nghĩa. Sự kiện này sẽ không chỉ dừng lại ở việc ông Tập dành cho ông Trump “cái ôm nồng hậu” như vị Tổng thống Mỹ kỳ vọng. Continue reading “Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?”

Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc

Nguồn: Henrietta Levin, “The Other China Flash Point”, Foreign Affairs, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. Suy cho cùng, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã leo thang chiến dịch cưỡng ép đối với hòn đảo dân chủ này bằng cách phóng tên lửa qua không phận, dàn dựng các cuộc phong tỏa trong lúc tập trận bắn đạn thật và đe dọa trừng phạt thảm khốc các quốc gia thứ ba mở rộng quan hệ với Đài Bắc. Mặc dù Mỹ không có hiệp ước phòng thủ với Đài Loan, sự hung hăng của Bắc Kinh đối với hòn đảo này — cùng với thông tin về mong muốn của Chủ tịch Tập Cận Bình có đủ năng lực xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027 — đã thúc đẩy cộng đồng quân sự và hoạch định chính sách của Mỹ đẩy nhanh các bước nhằm tăng cường khả năng răn đe xuyên eo biển. Continue reading “Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc”

30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook

Nguồn: Over 2,000 protesters occupy the Seabrook Nuclear Power Plant construction site, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1977, hơn 2.000 người biểu tình đã chiếm đóng công trường xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook ở New Hampshire. 1.414 người trong số này bị bắt giữ trong một sự kiện trở thành một trong những vụ bắt giữ hàng loạt lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Những người biểu tình chống hạt nhân dựng lều và mang theo các biểu ngữ với những khẩu hiệu như “Split Wood, Not Atoms” (Chẻ củi, đừng phân hạch nguyên tử) và “Go Fishing, Not Fission” (Câu cá thôi, đừng phân hạch) khi chiếm đóng khu vực này trong gần một ngày. Cảnh sát bang được triển khai để giải tán cuộc chiếm đóng. Những người tham gia bị buộc tội xâm nhập trái phép vào công trường nhà máy và bị giam giữ tại các kho vũ khí của Vệ binh Quốc gia suốt hai tuần. Continue reading “30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook”

Thế giới hôm nay: 30/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Alphabet, công ty mẹ của Google, báo cáo doanh thu 110 tỷ USD trong quý đầu tiên, tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt mức ước tính. Cổ phiếu của hãng đã tăng 7% giữa những kỳ vọng về sự tăng trưởng do AI thúc đẩy. Amazon, Microsoft, và Meta cũng báo cáo lợi nhuận khả quan. Nhưng cổ phiếu của Meta lại giảm 7% do các nhà đầu tư lo ngại rằng số lượng người dùng hoạt động của công ty không tăng đủ nhanh. Công ty này cũng cho biết chi phí vốn có thể lên tới 145 tỷ USD trong năm nay.

Lầu Năm Góc tiết lộ rằng cuộc chiến với Iran cho đến nay đã tiêu tốn của Mỹ 25 tỷ USD. Phát biểu tại một phiên điều trần gay gắt ở Quốc hội, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã bảo vệ khoản chi phí này, cho rằng nó hoàn toàn xứng đáng để ngăn chặn Iran có được bom hạt nhân. Ông cũng phủ nhận việc cuộc chiến đã trở thành “một vũng lầy” và chỉ trích “những lời lẽ thất bại của các nghị sĩ Đảng Dân chủ và một số thành viên Đảng Cộng hòa tại Quốc hội.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/04/2026”

Quan hệ các nước Bắc Mỹ chạm đáy trước thềm World Cup

Nguồn: “As the World Cup approaches, North American relations are at a nadir”, The Economist, 23/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Tổng thống Donald Trump đã phá vỡ giấc mơ về một khu vực gắn kết hơn.

Vào năm 2018, khi liên danh ba nước Canada, Mexico và Mỹ giành quyền đăng cai World Cup năm nay, khẩu hiệu của họ là “United As One”. Tuy nghe khá tham vọng, nhưng khẩu hiệu này không hoàn toàn vô lý. Bắc Mỹ là nơi sinh sống của hơn 500 triệu người, chiếm khoảng một phần ba tổng GDP toàn cầu và sở hữu những lợi thế to lớn: các chính phủ dân chủ, biên giới hòa bình và những nền kinh tế với thế mạnh khác nhau nay đã được hội nhập sâu rộng. Continue reading “Quan hệ các nước Bắc Mỹ chạm đáy trước thềm World Cup”

Nhóm Bộ Tứ đang đứng trước bờ vực sụp đổ?

Nguồn: Derek Grossman, “The Quad Is on the Brink of Extinction,” Foreign Policy, 23/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thật khó để tưởng tượng nhóm này có thể trụ qua thêm hai năm rưỡi nữa dưới thời Trump.

Đáng lẽ năm ngoái đến lượt Ấn Độ đăng cai hội nghị thượng đỉnh Đối thoại An ninh Bộ Tứ (Quad). Nhưng năm 2025 đã trôi qua mà không có cuộc họp nào diễn ra — và giờ đây, New Delhi đang cố cứu vãn tình hình bằng cách tổ chức cuộc họp các ngoại trưởng Bộ Tứ thay thế, có thể là nhân chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào tháng 5. Bao gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ, Bộ Tứ là một cơ chế phối hợp tiểu đa phương giữa các cường quốc dân chủ cùng chí hướng, với mong muốn đối trọng với Trung Quốc và hợp tác ứng phó các thách thức đa dạng. Continue reading “Nhóm Bộ Tứ đang đứng trước bờ vực sụp đổ?”

Thế giới hôm nay: 29/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng Vua Charles III “còn đồng ý với tôi hơn cả chính tôi” về việc Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Quốc vương Anh đã không đề cập đến cuộc chiến này trong bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ vào hôm qua. Thay vào đó, ông tìm cách cứu vãn “mối quan hệ đặc biệt” đang sứt mẻ giữa hai nước, cho rằng các thách thức toàn cầu khiến mối quan hệ này trở nên “quan trọng hơn” bao giờ hết. Ông cũng kêu gọi “quyết tâm không lay chuyển” trong việc hỗ trợ sự nghiệp của Ukraine và khuyên [người Mỹ] không nên theo đuổi chủ nghĩa biệt lập.

Bộ Tư pháp Mỹ khởi tố James Comey lần thứ hai. Cáo buộc nhắm vào cựu giám đốc FBI liên quan đến một bức ảnh ông đăng tải vào năm ngoái, chụp những chiếc vỏ đạn xếp thành các con số “86 47.” Chính quyền Trump cáo buộc ông đe dọa vị tổng thống thứ 47 – “86” là tiếng lóng chỉ việc “loại bỏ” một thứ gì đó – và đã tiến hành một cuộc điều tra. Comey phủ nhận việc xúi giục bạo lực. Bản cáo trạng trước đó của ông, với các tội danh khác, đã bị bác bỏ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/04/2026”

Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực

Nguồn: Khang Vũ, “How Vietnam’s ‘Four Nos’ Can Help a Region Manage the U.S. Rogue Use of Force”, The Diplomat, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đang dạy cho Việt Nam hai bài học quan trọng theo thời gian thực. Thứ nhất, nó cho Việt Nam thấy những giới hạn của sức mạnh quân sự Mỹ. Iran, mặc dù bị bao vây bởi các đồng minh của Mỹ và sở hữu lực lượng hải quân lẫn không quân yếu thế hơn, vẫn có khả năng phong tỏa eo biển Hormuz và trụ vững về mặt chính trị trước các đợt oanh tạc dữ dội từ phía Mỹ. Mỹ sẽ có rất ít cơ hội chiến thắng nếu cố gắng thách thức kho vũ khí tối tân hơn nhiều của Trung Quốc.

Thứ hai, nó cho Hà Nội thấy trật tự quốc tế tự do hiện nay mong manh đến nhường nào khi Mỹ quyết định phá vỡ chính các nguyên tắc về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và tự do thương mại của mình. Việc Washington cố tình làm suy yếu nền tảng của trật tự quốc tế nhằm ép buộc các đồng minh và đối tác nhượng bộ về tiền bạc và ảnh hưởng đã làm gia tăng sự hoài nghi của Hà Nội về thành ý của Mỹ với tư cách là một đối tác thương mại và an ninh. Continue reading “Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực”