Các cuộc tấn công của Nga đang khiến nền kinh tế Ukraine tổn hại nghiêm trọng

Nguồn: “Russian attacks are doing severe harm to Ukraine’s economy”, The Economist, 18/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ những ngày đầu của cuộc chiến, người dân Kyiv chưa từng phải đối mặt với cảnh các kệ hàng siêu thị trống trơn. Nhưng giờ đây, tình trạng đó đã xuất hiện trở lại. Ngày 19/7, một tên lửa đạn đạo của Nga đã đánh trúng một nhà kho cung ứng hàng hóa cho chuỗi cửa hàng cao cấp Goodwine. Hai tuần sau, các cuộc tấn công nhằm vào hai trung tâm phân phối của Silpo, một chuỗi bán lẻ lớn hơn, đã khiến sáu công nhân thiệt mạng. Nova Poshta, dịch vụ bưu chính tư nhân mà phần lớn người dân Ukraine phụ thuộc, cũng liên tục bị tấn công. Dmytro Krymsky, đồng sáng lập Goodwine, ước tính rằng các cuộc không kích trong ba tuần qua đã gây thiệt hại khoảng 500 triệu USD cho các doanh nghiệp Ukraine. Đáng lo ngại hơn là chiến thuật mới của Nga nhằm săn lùng các tàu hàng dân sự sử dụng các cảng Biển Đen của Ukraine, qua đó đe dọa một phần lớn hơn rất nhiều của nền kinh tế. Continue reading “Các cuộc tấn công của Nga đang khiến nền kinh tế Ukraine tổn hại nghiêm trọng”

Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

PHẦN I — TÀI TRỢ CHO NỀN KINH TẾ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Chương 1. Đặt cược vào thất bại: Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và chính trị học của vốn rủi ro

Yozma của Israel và Temasek-EDBI của Singapore cho thấy vốn nhà nước có thể kéo theo tư nhân nếu tách khỏi né tránh rủi ro hành chính. Việt Nam thiếu vốn giai đoạn hạt giống và Series A; nút thắt nằm ở quản trị, không phải nguồn vốn.

Chương 2. Nợ cho những kẻ mơ mộng: Tín dụng chính sách và giới hạn của việc cho start-up vay vốn

Tín dụng chính sách Hàn Quốc, đối lập tài trợ và vốn cổ phần Israel, cho thấy start-up ít phù hợp với công cụ nợ. Chương này xem xét Quỹ Hỗ trợ Đầu tư theo Nghị định 182, gợi ý rằng Việt Nam chọn cho vay, trợ cấp vì an toàn chính trị hơn rủi ro vốn cổ phần. Continue reading “Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’”

Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công”

Tóm tắt

- Một hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm là một vòng tuần hoàn, chứ không phải một giao dịch đơn lẻ: dòng vốn phải có khả năng đi vào cũng như đi ra. Tất cả các chương trước của cuốn sách đều tập trung trả lời câu hỏi làm thế nào để đưa vốn đến các doanh nghiệp công nghệ giai đoạn đầu của Việt Nam; chương này đặt ra câu hỏi mà các chương trước mặc nhiên giả định đã có lời giải: sau khi đầu tư vào một doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam, nhà đầu tư sẽ thoái vốn và thu hồi lợi nhuận bằng cách nào, và liệu thị trường vốn Việt Nam có mang lại cho họ một con đường thoái vốn đủ tin cậy hay không? Continue reading “Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu”

AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học

Nguồn: Elizabeth Sherwood-Randall, “AI and the New Age of Bioweapons”, Foreign Affairs, 18/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Những đột phá khoa học lớn có thể tạo ra những năng lực mang tính cách mạng. Nhưng chúng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả thảm khốc. Sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và kỹ thuật sinh học đang mở ra những thành tựu có khả năng thay đổi cuộc sống, từ điều trị bệnh, nâng cao năng suất nông nghiệp cho đến giải quyết các thách thức về năng lượng. Tuy nhiên, chính xu hướng này cũng tạo ra những năng lực có thể bị vũ khí hóa dễ dàng hơn bao giờ hết bởi ngày càng nhiều tác nhân xấu. Nước Mỹ hiện vẫn chưa sẵn sàng để đối phó với những mối đe dọa đó. Continue reading “AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học”

Philippines đẩy mạnh các liên minh nhằm hiện đại hóa quốc phòng

Nguồn: Abdul Rahman Yaacob, “The Philippines leans into alliances to modernise its defence”, East Asia Forum, 18/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Trong phần lớn thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh, quân đội Philippines gặp nhiều khó khăn trong việc đảm đương các trách nhiệm chiến lược, trong khi năng lực của lực lượng này vẫn hạn chế do phụ thuộc vào các khí tài cũ kỹ và một cơ cấu lực lượng chủ yếu hướng tới nhiệm vụ bảo đảm an ninh nội địa. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt trong khu vực, hiện đại hóa quân đội đã trở thành một ưu tiên quốc gia cấp bách.

Xét về địa lý, hơn 7.600 hòn đảo của Philippines nằm án ngữ các tuyến hàng hải huyết mạch nối Thái Bình Dương với Biển Đông. Vùng đặc quyền kinh tế của nước này trải rộng trên diện tích hơn 2 triệu km². Continue reading “Philippines đẩy mạnh các liên minh nhằm hiện đại hóa quốc phòng”

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc

Nguồn: Michael B. G. Froman, “The Next Global Economic Crisis Could Be Made in China,” Foreign Affairs, 13/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tình trạng dư thừa công suất sẽ kết thúc như thế nào?

Trong những năm gần đây, không thiếu những lời phàn nàn về tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc. Cam kết của Bắc Kinh trong việc thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng thặng dư thương mại bằng mọi giá đã làm xói mòn tham vọng phát triển sản xuất của các nền kinh tế tiên tiến như Mỹ và châu Âu, cũng như nhiều nước đang phát triển ở châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh. Hiện nay, sự đồng thuận toàn cầu về bản chất của thách thức này lớn hơn bao giờ hết, nhưng điều đó hầu như không tác động đến chính sách của Trung Quốc.

Giờ đây, vấn đề này đang chuyển sang một giai đoạn mới, nguy hiểm hơn: khả năng của thế giới trong việc hấp thụ lượng hàng hóa do tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc tạo ra đang tiến dần tới giới hạn. Và nếu giới hạn đó thực sự bị chạm tới, hậu quả có thể là một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đúng vào thời điểm các chính phủ đặc biệt thiếu công cụ để kiểm soát tác động của nó. Continue reading “Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc”

Luật mới của Trung Quốc đang đưa các công ty phương Tây vào bẫy

Nguồn: Maria Shagina, “China’s New Laws Are Ensnaring Western Companies”, Foreign Policy, 17/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ năm 2020, Trung Quốc đã liên tục mở rộng bộ công cụ an ninh kinh tế nhằm đối phó với các biện pháp hạn chế thương mại và tài chính của phương Tây. Những gì ban đầu chủ yếu là một khuôn khổ phòng thủ nay đã phát triển thành một cấu trúc pháp lý cứng rắn hơn, được thiết kế để trừng phạt các công ty và cá nhân tuân thủ các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu của nước ngoài. Bắc Kinh đặc biệt quyết liệt trong việc chống lại các chính sách tài phán ngoài lãnh thổ của phương Tây — cơ chế cho phép nhiều chính phủ, đặc biệt là Mỹ, mở rộng các biện pháp trừng phạt tới các công ty và cá nhân nước ngoài có giao dịch với những đối tượng bị trừng phạt chính. Continue reading “Luật mới của Trung Quốc đang đưa các công ty phương Tây vào bẫy”

Cái giá của việc Mỹ loại trừ Trung Quốc

Nguồn: Peter Cowhey và Meg Rithmire, “The Cost of Keeping China Out”, Foreign Affairs, 17/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Du khách trở về từ Trung Quốc thường kể rằng họ đã nhìn thấy tương lai. Những bước tiến của quốc gia này trong các công nghệ thương mại tiên phong hiện diện ở khắp nơi: robot nấu và phục vụ món ăn trong nhà hàng, drone vận chuyển thực phẩm và dược phẩm, cùng việc triển khai ngày càng rộng rãi robot công nghiệp và robot hình người trên các dây chuyền sản xuất. Ngay cả bên ngoài Trung Quốc, phần lớn thế giới giờ đây đã quen thuộc với những chiếc xe điện Trung Quốc vừa có giá phải chăng vừa có thiết kế bắt mắt, được trang bị ghế massage và pin có thể thay nhanh, đang chinh phục hành khách từ Luân Đôn cho tới Santiago. Continue reading “Cái giá của việc Mỹ loại trừ Trung Quốc”

Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Derek Grossman, “Colby’s ‘Flexible Realism’ Won’t Work in the Indo-Pacific,” Foreign Policy, 18/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến lược mới của Washington chẳng khác nào một tên gọi khác cho sự khó lường.

Elbridge Colby, vị Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách đầy ảnh hưởng nhưng cũng gây nhiều tranh cãi của Mỹ, vừa hoàn thành chuyến công du Đông Nam Á, với các điểm dừng tại Campuchia, Indonesia, Philippines và Thái Lan. Mục tiêu chính của ông rõ ràng là giải thích và thúc đẩy chiến lược quốc phòng toàn cầu mới của chính quyền Trump, được xây dựng trên nền tảng mà họ gọi là “chủ nghĩa thực dụng linh hoạt” (flexible realism), với các đồng minh và đối tác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Continue reading “Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”

Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ

Nguồn: Sina Toossi, “Mojtaba Khamenei Is Planning for a Long War”, Foreign Policy, 13/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vài tháng sau khi nhậm chức lãnh tụ tối cao, Mojtaba Khamenei đang bắt đầu để lại dấu ấn riêng đối với bộ máy quân sự và an ninh quốc gia của Iran. Thông qua một loạt quyết định bổ nhiệm, ông đã tái cấu trúc đáng kể đội ngũ chỉ huy cấp cao, đồng thời sắp xếp lại các thể chế chịu trách nhiệm quản lý cả chiến tranh lẫn ngoại giao.

Nhiều vị trí bổ nhiệm là điều tất yếu do Iran đã phải chịu tổn thất nghiêm trọng về nhân sự lãnh đạo quân sự trong các cuộc chiến liên tiếp kể từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, những lựa chọn của ông Khamenei cũng cho thấy Tehran đang tái thiết bộ máy an ninh dựa trên các bài học rút ra từ những cuộc xung đột này, đồng thời chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài với Mỹ và Israel. Continue reading “Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ”

Cú sốc việc làm tại Trung Quốc

Nguồn: Thomas Hale và William Langley, “China’s great jobs squeeze”, Financial Times, 12/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong lúc ngành xây dựng lao dốc và quá trình sản xuất được tự động hóa, 53 triệu người Trung Quốc hiện đang chật vật làm việc với mức lương thấp trong lĩnh vực giao đồ ăn và gọi xe công nghệ.

Tại Sân bay Phố Đông của Thượng Hải, thời gian chờ là bảy giờ đồng hồ, tại Đại Hưng của Bắc Kinh là tám giờ, còn tại Sân bay Thiên Phủ ở Thành Đô, con số lên đến tận 10 giờ.

Trong bối cảnh thiếu hụt số liệu thống kê chính thức, một cuộc khảo sát nhỏ về thời gian mà các tài xế sẵn sàng chờ khách tại các bãi đậu taxi ở sân bay đã cho chúng ta nhìn thoáng qua những xáo trộn sâu sắc trong thị trường lao động khổng lồ ở Trung Quốc. Continue reading “Cú sốc việc làm tại Trung Quốc”

Sakhalin: Nơi di sản Nhật Bản sống dưới chủ quyền Nga

Nguồn: Trương Thần Ý, Khúc Giai Hân, 在萨哈林读懂，为什么普京表态会如此强硬？, Sina Finance, 14/08/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 13/8, Tổng thống Nga Putin lần đầu tiên đặt chân tới đảo Iturup thuộc quần đảo Nam Kuril (được Nhật Bản gọi là “Lãnh thổ phương Bắc”). Chỉ một ngày trước đó, ông vừa tuyên bố tại Yuzhno-Sakhalinsk rằng yêu sách lãnh thổ của Nhật Bản đối với quần đảo Nam Kuril là “hoàn toàn không có cơ sở”. Tín hiệu chính trị không thể rõ ràng hơn – không có chỗ cho thỏa hiệp trong tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản.

Tuy nhiên, trên đảo Sakhalin (mà Nhật Bản gọi là Karafuto) chỉ cách đó một eo biển, một “nước Nhật” khác dường như chưa từng thực sự rời đi. Mùa hè năm nay, tác giả bài viết đã tới thăm đảo Sakhalin và bắt gặp những chiếc xe tay lái nghịch chạy kín đường phố, những sản phẩm có bao bì tiếng Nhật được bày trên kệ và thường được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn, những cửa hàng sushi mọc lên khắp nơi, cùng những biển hiệu bằng tiếng Nhật vẫn còn hiện hữu trên các thiết bị đường sắt cũ cho đến tận ngày nay. Đây vừa là dấu ấn sâu đậm mà lịch sử thuộc địa để lại trên vùng đất này, vừa là lời nhắc nhở đối với nước Nga rằng quản trị hiệu quả mới là con đường đưa chủ quyền của Sakhalin trở lại đúng nghĩa. Continue reading “Sakhalin: Nơi di sản Nhật Bản sống dưới chủ quyền Nga”

Di sản của cố thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ

Nguồn: Minxin Pei, “The Legacy of Zhu Rongji”, Project Syndicate, 12/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi thành lập cách đây gần 77 năm, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã trải qua tám đời thủ tướng. Nhưng chỉ có hai người — Triệu Tử Dương và Chu Dung Cơ — thực sự xứng đáng được ghi nhận vì những đóng góp đối với sự trỗi dậy kinh tế của đất nước. Vào những năm 1980, ông Triệu đã chuyển hóa tầm nhìn “cải cách và mở cửa” của Đặng Tiểu Bình thành chính sách, thúc đẩy những cải cách đặt nền móng cho kỳ tích kinh tế của Trung Quốc. Sang những năm 1990, ông Chu — người vừa qua đời ở tuổi 97 — đã đạt được một loạt thành tựu nổi bật, qua đó trở thành một trong những nhà lãnh đạo cấp cao được kính trọng nhất của Trung Quốc. Continue reading “Di sản của cố thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ”

Nhà nước với vai trò khách hàng: Mua sắm công và bài toán “khách hàng đầu tiên”

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công”

Tóm tắt

- - Đối với mọi doanh nghiệp công nghệ ở giai đoạn đầu, rào cản mang tính sống còn không phải là thiếu vốn, ưu đãi thuế hay nhân lực, mà là không có khách hàng đầu tiên. Hoa Kỳ giải quyết vấn đề này phần lớn nhờ hoàn cảnh lịch sử: trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các chương trình mua sắm quân sự và không gian đã biến Chính phủ Liên bang thành khách hàng tiêu thụ toàn bộ lượng mạch tích hợp được sản xuất trong nước vào năm 1962, qua đó giúp Fairchild Semiconductor phát triển thành doanh nghiệp đặt nền móng cho Thung lũng Silicon. Sau này, Hoa Kỳ tìm cách thể chế hóa cơ chế này thông qua Chương trình Nghiên cứu Đổi mới Doanh nghiệp Nhỏ (SBIR), theo đó một tỷ lệ bắt buộc trong ngân sách nghiên cứu và phát triển của các cơ quan liên bang được dành cho doanh nghiệp nhỏ, với quy mô hiện khoảng 4 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, việc chương trình từng bị gián đoạn gần sáu tháng trong giai đoạn 2025–2026 trước khi được Quốc hội gia hạn cho thấy ngay cả một công cụ chính sách đã vận hành ổn định và có cơ chế phân bổ rõ ràng vẫn có thể chịu tác động từ các yếu tố chính trị.[1] Continue reading “Nhà nước với vai trò khách hàng: Mua sắm công và bài toán “khách hàng đầu tiên””

Bên trong các cuộc đàm phán chính trị căng thẳng ở Venezuela

Nguồn: “Inside Venezuela’s high-stakes political negotiations”, The Economist, 13/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sự vắng mặt của María Corina Machado không đồng nghĩa với việc các cuộc đàm phán sẽ thất bại.

“Thật thiếu tôn trọng, ghê tởm, chẳng khác nào nhổ vào mặt họ.” Đó là cách Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodríguez mô tả ý tưởng thảo luận về cải cách thể chế chỉ vài tuần sau khi hai trận động đất lớn làm rung chuyển đất nước.

Có lẽ ông nên hỏi những nạn nhân đang sống giữa đống đổ nát.

“Bất kỳ thay đổi nào giúp loại bỏ quyền lực của chính phủ hiện nay đều là thay đổi tích cực,” Francis Riascos nói. Ông đang cắm trại bên đống đổ nát, hy vọng tìm thấy thi thể của người anh trai. Continue reading “Bên trong các cuộc đàm phán chính trị căng thẳng ở Venezuela”

Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Zhu Rongji’s Death Is the Final Knell for China’s Breakneck Reform Era,” Foreign Policy, 14/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, ưu tiên của Trung Quốc không còn là những cải cách thị trường sâu rộng như trước, mà là bảo đảm an ninh quốc gia, kiểm soát chính trị và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Ngày 17/08, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân, người qua đời năm 2022 ở tuổi 96. Trong hệ thống tuyên truyền chính thức, ông được tôn vinh là “hạt nhân” của thế hệ lãnh đạo thứ ba của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), và Bắc Kinh đã chuẩn bị nhiều hoạt động tưởng niệm quy mô lớn.

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm này, cựu Thủ tướng Chu Dung Cơ – cộng sự thân cận nhất của Giang trong lĩnh vực kinh tế – cũng qua đời ở tuổi 97. Continue reading “Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc”

Thông điệp Maroc muốn gửi tới Tây Ban Nha tại Ceuta là gì?

Nguồn: Albert Guasch Rafael, “What Morocco Was Saying to Spain in Ceuta”, Foreign Policy, 11/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã xây dựng hình ảnh là một trong số ít nguyên thủ phương Tây sẵn sàng công khai chỉ trích Mỹ và Israel. Ông công nhận Nhà nước Palestine trong bối cảnh chiến sự Gaza và từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ Rota và Morón để tiến hành chiến dịch chống Iran. Tuy nhiên, dù luôn tỏ ra cứng rắn với những chính phủ có quan điểm trái với thế giới quan của mình, khi đối diện với Maroc – quốc gia có quan hệ vừa nhạy cảm vừa nhiều bất đồng với Tây Ban Nha – ông Sánchez lại tỏ ra mềm mỏng hơn nhiều so với hình ảnh mà ông gây dựng.

Không nơi nào điều đó thể hiện rõ hơn cách ông xử lý cuộc khủng hoảng mới đây tại Ceuta. Continue reading “Thông điệp Maroc muốn gửi tới Tây Ban Nha tại Ceuta là gì?”

Chiến tranh Iran làm suy yếu hai đồng minh Ả Rập của Mỹ

Nguồn: “War in the Gulf has weakened two of America’s Arab allies”, The Economist, 10/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Ai Cập từng cam kết sẽ chiến đấu, còn Jordan tuyên bố sẽ giữ thái độ trung lập. Thế nhưng, đến nay cả hai nước đều không thực hiện được những lời hứa ấy.

Gần hai năm trước, Quốc vương Abdullah II của Jordan từng nói với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rằng đất nước ông sẽ không trở thành “chiến trường cho các cuộc xung đột khu vực”. Một thập kỷ trước đó, trong chiến dịch tranh cử tổng thống Ai Cập, Abdel-Fattah al-Sisi lại đưa ra cam kết gần như trái ngược với các quốc gia Vùng Vịnh: nếu an ninh của họ bị đe dọa, Ai Cập sẽ “lập tức can thiệp”.

Thực tế hiện nay hoàn toàn khác. Jordan đang ở ngay tuyến đầu của cuộc đối đầu khu vực giữa Mỹ – đồng minh thân cận nhất của nước này – và chính quyền của ông Araghchi. Trong khi đó, Ai Cập dù chỉ đứng cách cuộc chiến một bước chân vẫn gần như án binh bất động. Khi Vùng Vịnh phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng nhất trong 35 năm qua, những cam kết của ông Sisi dường như chỉ dừng lại ở lời nói. Continue reading “Chiến tranh Iran làm suy yếu hai đồng minh Ả Rập của Mỹ”

Chiến lược “vũ khí hóa” lương thực của Trung Quốc

Nguồn: Caitlin Welsh và Brian Hart, “China’s Hunger Games”, Foreign Affairs, 11/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong số nhiều lĩnh vực định hình chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Mỹ và các nước phương Tây khác, ít có lĩnh vực nào quan trọng bằng lương thực và nông nghiệp. Là một trong những nhà nhập khẩu nông sản lớn nhất thế giới, Trung Quốc thường xuyên sử dụng quyền tiếp cận thị trường khổng lồ của mình làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán thương mại. Chẳng hạn, năm 2025, nước này đã đình chỉ nhập khẩu đậu nành từ Mỹ trong vài tháng — một đòn giáng mạnh vào nông dân Mỹ — nhằm đáp trả các mức thuế quan “Ngày Giải phóng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Là một phần trong thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5 năm nay, Trung Quốc đã đồng ý mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ ông Trump, đồng thời khôi phục quyền tiếp cận thị trường cho thịt bò và thịt gia cầm nhập khẩu từ một số bang của Mỹ. Continue reading “Chiến lược “vũ khí hóa” lương thực của Trung Quốc”

Ván cược thầm lặng của Trung Quốc vào methanol đang mang lại thành quả

Nguồn: Lizzi C. Lee và Fengming Lu, “China’s Quiet Bet on Methanol Is Paying Off,” Foreign Policy, 03/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một dự án bị bỏ rơi cho thấy lý do tại sao chính sách công nghiệp phải bảo tồn các lựa chọn công nghệ.

Trung Quốc hiện là một gã khổng lồ trong lĩnh vực xe điện, với những công ty như BYD và Geely chiếm lĩnh thị trường toàn cầu. Nhưng một công nghệ ít được biết đến hơn cũng góp phần tạo nên câu chuyện giao thông sạch của nước này: các phương tiện sử dụng nhiên liệu linh hoạt chạy bằng methanol. Câu chuyện đó bắt đầu từ một mối hợp tác gần như đã bị lãng quên, do gã khổng lồ ô tô Mỹ Ford khởi xướng từ năm 1995.

Quan hệ đối tác ấy chưa bao giờ tạo ra một bước đột phá thương mại. Ford cuối cùng từ bỏ methanol, còn Trung Quốc chuyển sang những công nghệ khác. Thế nhưng, gần ba thập kỷ sau, xe chạy bằng methanol đã xuất hiện trở lại tại Trung Quốc, nơi Geely hiện vận hành một trong những đội xe thương mại sử dụng methanol lớn nhất thế giới. Continue reading “Ván cược thầm lặng của Trung Quốc vào methanol đang mang lại thành quả”