Category: Bình luận

Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU

Nguồn: Clement Ngu, James Hand-Cukierman và Tay Han Nee, “China-EU trade talks yield prospect of Chinese hybrid exports halving”, Nikkei Asia, 09/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khi châu Âu cho biết đã giành được quyền tiếp cận thị trường tốt hơn đối với lượng hàng hóa trị giá 4,5 tỷ USD, tuyên bố từ phía Bắc Kinh tỏ ra dè dặt hơn.

Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã tránh được một cuộc chiến thương mại sau khi đạt được “thỏa thuận sơ bộ” về lộ trình cắt giảm một nửa lượng xe hybrid xuất khẩu từ Trung Quốc sang khối này, kết quả của hai ngày đàm phán giữa các quan chức thương mại cấp cao của hai bên. Continue reading “Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU”

Học thuyết chiến thắng của Iran

Nguồn: Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s Theory of Victory”, Foreign Affairs, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi nói đến Iran, chính quyền Trump có một thành tích hết sức đáng thất vọng. Sau nhiều tháng không kích dữ dội, Mỹ vẫn không thể làm Iran suy kiệt. Washington cũng không thể buộc Tehran khuất phục trên bàn đàm phán. Thế nhưng, bất chấp những thất bại liên tiếp trong suốt bảy tháng, các quan chức Mỹ tin rằng tình hình đã bước sang một giai đoạn mới. Họ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa hiện có đối với vùng duyên hải phía nam Iran, bóp nghẹt khả năng giao thương của nước này với thế giới bên ngoài. Từ đó, Washington kết luận rằng Iran sẽ sớm phải nhượng bộ hoặc sụp đổ. “Chúng ta sẽ bóp nghẹt chế độ này về mặt kinh tế”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố hôm 1/9. Continue reading “Học thuyết chiến thắng của Iran”

Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan

Nguồn: Michael Poznansky và Ian Easton, “China Doesn’t Need to Invade Taiwan to Control It,” Foreign Policy, 06/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chiến thắng chính trị không đổ máu có thể là bài toán hóc búa hơn nhiều cho Washington.

Hiện nay đang có những cuộc tranh luận nảy lửa về việc liệu Mỹ có nên và có thể bảo vệ Đài Loan trong trường hợp hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công quân sự hay không. Tuy nhiên, dòng sự kiện có thể diễn ra theo một cách khác, không liên quan đến một cuộc phong tỏa kịch tính hay một cuộc đổ bộ xâm lược: đó là sự chuyển hướng liên minh không dùng vũ lực, hoặc trong kịch bản tồi tệ nhất, là sự sáp nhập không đổ máu. Khi đó, một chính phủ dân cử ở Đài Bắc sẽ ký một hiệp ước thực chất là nhượng lại lãnh thổ Đài Loan cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Một chiến lược như vậy, được gọi bằng những từ ngữ mỹ miều như “thắng mà không cần đánh” hay “thống nhất trong hòa bình,” chính là kết quả mà Bắc Kinh mong muốn nhất. Còn Washington lại chưa hề chuẩn bị cho điều này. Continue reading “Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan”

Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ

Nguồn: Alan Boswell, “The New Red Sea Wars”, Foreign Affairs, 06/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ngày 3 tháng Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Quốc hội rằng cuộc xung đột đã hoành hành suốt ba năm tại Sudan giờ đây là một “cuộc chiến ủy nhiệm”, đồng thời đổ lỗi cho Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vì cản trở những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự. Rubio đã nói ra điều mà nhiều nhà quan sát từ lâu đã nhận thấy: những gì khởi đầu như một cuộc tranh giành quyền lực trong nước đã biến thành một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn, lôi kéo các cường quốc bên ngoài và lan qua biên giới Sudan. Continue reading “Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ”

Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm

Nguồn: “Saudi Arabia is increasingly under siege”, The Economist, 11/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đây là vụ tấn công thứ ba nhằm vào sân bay Riyadh chỉ trong chưa đầy một tuần, đồng thời cũng là vụ gây thương vong nghiêm trọng nhất. Ngày 10/10, lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shia được Iran hậu thuẫn, đã phóng tên lửa tấn công sân bay này. Các nhân chứng cho biết tên lửa đánh trúng trực tiếp Nhà ga số 3, nơi phục vụ các chuyến bay nội địa, khiến một phần mái nhà ga đổ sập. Ít nhất 13 người thiệt mạng, gồm bốn công dân Ả Rập Saudi và tám người nước ngoài cư trú tại nước này, cùng 309 người bị thương, trong đó có một số trường hợp nguy kịch. Sân bay đã phải đóng cửa hơn 24 giờ và hiện chưa rõ khi nào có thể hoạt động trở lại. Một ngày sau, Houthi tiếp tục tấn công Nhà ga số 4, gây ra một đám cháy. Continue reading “Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm”

Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “A thaw in Japan-China ties at APEC remains elusive,” Nikkei Asia, 08/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thông điệp của Ngoại trưởng Trung Quốc khiến nhiều người phải tự hỏi nên hiểu thế nào cho đúng?

Những phát biểu của Vương Nghị vào cuối tháng trước với cựu Ngoại trưởng Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Bắc Kinh đã làm dấy lên vô số đồn đoán về ý định thực sự của nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc.

Khi ấy, Iwaya là người dẫn đầu một phái đoàn kinh tế của Hiệp hội Xúc tiến Thương mại Quốc tế Nhật Bản, một tổ chức lâu đời có mục đích tăng cường giao thương và trao đổi kinh tế giữa hai nước. Continue reading “Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay”

Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực

Nguồn: Bobby Ghosh, “The United States Is Not Ready for the Arctic Age”, Foreign Policy, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

“CHÚNG TA KHÔNG CẦN CANADA, HỌ MỚI CẦN CHÚNG TA!”, Donald Trump viết trên Truth Social vào cuối tháng Tám, sau khi công bố một đợt thuế quan mới đối với hàng xuất khẩu của nước láng giềng phía bắc. Nhìn từ các quốc gia phương Nam, đây có vẻ chỉ là thêm một tràng công kích nữa của tổng thống, vừa làm căng phím caps-lock vừa thử thách lòng tin của người đọc. Nhưng thực tế là Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào Canada, với khoảng 4 triệu thùng dầu thô nhập khẩu mỗi ngày, chưa kể điện, nhôm, phụ tùng ô tô và nhiều mặt hàng khác.

Nhìn từ vùng cận Bắc Cực, khoảng cách giữa những lời khoa trương của Trump và thực tế còn lớn hơn nữa: tại những vùng cực bắc của lục địa mà hai nước cùng chia sẻ, Mỹ cần Canada, và cần một cách cấp thiết. Khi các chỏm băng tan chảy làm lộ ra một không gian cạnh tranh kinh tế mới ở Bắc Cực, triển vọng thành công của Mỹ phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ với chính quốc gia mà tổng thống đang bận gây hấn. Continue reading “Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực”

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Bảo hộ sở hữu trí tuệ là con dao hai lưỡi trong kinh tế học phát triển, chứ không phải một lợi ích hiển nhiên mà quốc gia nào cũng chỉ cần tối đa hóa. Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu chỉ xây dựng các chế độ thực thi nghiêm ngặt hiện nay sau khi ngành công nghiệp của họ đã trưởng thành thành những nước xuất khẩu ròng tài sản trí tuệ. Hàn Quốc công nghiệp hóa trong hai thập kỷ dưới Luật Sáng chế năm 1961 được cố ý thiết kế với mức bảo hộ yếu hơn, trước khi tăng cường chế độ này dưới sức ép thương mại trực tiếp của Hoa Kỳ vào năm 1986. Trung Quốc cũng xây dựng phần lớn nền tảng sản xuất trong bối cảnh dung túng mức độ vi phạm đủ lớn, dẫn tới bị Hoa Kỳ đưa vào Danh sách Theo dõi Ưu tiên trong cơ chế Đặc biệt 301 kể từ khi danh sách này được lập năm 1989. Continue reading “Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi”

Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào

Nguồn: Hunter Marston, “What to make of China’s new air facility in Laos”, The Interpreter, 08/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thông báo về một cơ sở quân sự mới do Trung Quốc tài trợ tại Lào nhằm huấn luyện phi công không quân nước này đã làm dấy lên câu hỏi liệu nơi đây có hoạt động trên thực tế như một căn cứ quân sự của Trung Quốc hay không, và nó có thể mở rộng khả năng triển khai sức mạnh của Bắc Kinh trên khắp khu vực như thế nào.

Trung tâm Huấn luyện và Hỗ trợ Chung kiêm Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc – Lào nằm tại Sân bay Ban Keun, cách Viêng Chăn khoảng 50 km về phía bắc. Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng cơ sở mới sẽ được sử dụng để huấn luyện phi công Không quân Lào, tăng cường “hợp tác quân sự thực chất” và thúc đẩy “hòa bình và ổn định khu vực”. Tuyên bố chính thức của phía Trung Quốc cũng nói thêm rằng trung tâm huấn luyện này “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”. Continue reading “Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào”

Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki

Nguồn: Hiroyuki Akita, “Hiroshima and Nagasaki disasters offer lesson for AI governance”, Nikkei Asia, 04/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc ngăn chặn thảm họa do công nghệ gây ra đòi hỏi phản ứng nhanh hơn nhiều so với quá trình kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Kiểm soát trí tuệ nhân tạo song song với việc khai thác công nghệ này vì sự thịnh vượng của nhân loại đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21. Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 24/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí tiếp tục thảo luận về vấn đề này.

Hai cường quốc có những tính toán chiến lược khác nhau đối với AI. Mỹ, quốc gia hiện đang dẫn đầu cuộc đua công nghệ, tỏ ra thận trọng trước việc áp đặt các quy định có thể kìm hãm sự phát triển của lĩnh vực này. Trong khi đó, Trung Quốc hy vọng bắt kịp bằng cách đi đầu trong việc thiết lập những quy tắc có lợi cho mình. Đây chính là lý do ông Tập Cận Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản trị AI trong chuyến thăm Mỹ. Continue reading “Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki”

Tiềm năng của Nhật Bản trong vai trò ‘Lựa chọn Thứ Ba’ cho ASEAN

Nguồn: Oba Mie, “Japan’s Potential as a ‘Third Option’ for ASEAN,” The Diplomat, 05/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

ASEAN đang tìm kiếm một đối tác thứ ba, và Nhật Bản là lựa chọn hoàn toàn phù hợp – nếu nước này đi những nước cờ đúng đắn.

Theo truyền thống, các quốc gia ASEAN luôn tìm cách duy trì quyền tự chủ của mình dưới ngọn cờ “trung tâm”, tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ thế lực bên ngoài nào – dù là Mỹ, Trung Quốc, hay các nước khác – thông qua điều có thể được gọi là chiến lược đa hướng. Mở rộng hợp tác với càng nhiều đối tác ngoài khu vực càng tốt trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, và phát triển cơ sở hạ tầng là một chiến lược hữu ích nhằm xây dựng nền tảng duy trì quyền tự chủ đó. Continue reading “Tiềm năng của Nhật Bản trong vai trò ‘Lựa chọn Thứ Ba’ cho ASEAN”

Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng

Nguồn: “The world is facing an almighty LNG crunch”, The Economist, 04/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bốn năm trước, châu Âu đã phải vội vã tìm nguồn thay thế cho 40% lượng khí đốt nhập khẩu sau khi nguồn cung qua các đường ống của Nga bị cắt đứt trong bối cảnh chiến tranh Ukraine. Châu Âu quay sang Qatar, khi đó là nước sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. “Chúng tôi đã đáng tin cậy suốt hơn 26 năm”, Bộ trưởng Năng lượng của quốc gia vùng Vịnh này, ông Saad al-Kaabi, tự hào tuyên bố khi ấy trong văn phòng dát vàng của mình. “Chúng tôi chưa bao giờ bỏ lỡ một chuyến hàng nào”.

Ngày nay, lời khoe khoang ấy nghe thật rỗng tuếch. Vào tháng Ba, sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz vì bị Mỹ và Israel tấn công, Qatar tuyên bố tình trạng bất khả kháng và thông báo với các khách hàng rằng họ không thể thực hiện hợp đồng. Kể từ đó, nước này chỉ giao được 98 chuyến hàng, ít hơn 536 chuyến so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng thiếu hụt lên tới 39 triệu tấn, tương đương 9% nguồn cung toàn cầu của năm ngoái, và con số này vẫn tiếp tục tăng. Ở mức khoảng 25 USD cho mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu), giá LNG tại châu Á hiện cao hơn 140% so với trước chiến tranh. Continue reading “Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng”

Trung Quốc ứng phó với cú sốc dầu mỏ như thế nào?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “How China Managed the Oil Shock,” Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh chọn dồn tác động lên các nhà máy lọc dầu thay vì người dân.

Kể từ khi tình trạng mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế gọi là “đợt gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu” xảy ra vào tháng 2, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, với hơn 90% lượng nhập khẩu qua đường biển – đã không vội vã tranh mua từng thùng dầu thay thế. Đến tháng 6, tức bốn tháng sau khi nguồn cung bị gián đoạn, Trung Quốc đã cắt giảm lượng dầu thô nhập khẩu xuống mức thấp nhất trong gần một thập kỷ. Bắc Kinh chỉ bắt đầu thận trọng khôi phục nhập khẩu dầu thô vào tháng 7, nhưng đà phục hồi mua sắm vẫn yếu trong suốt tháng 8 và tháng 9, thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng. Continue reading “Trung Quốc ứng phó với cú sốc dầu mỏ như thế nào?”

Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?

Nguồn: Tom Brown và Pragathi Ravi, “The Illicit World of Sea Cucumbers”, Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào một buổi chiều tháng 8 năm 2017, Cesar Daleo, một cựu đặc vụ Cục Tuần tra Biên phòng Mỹ, đã tìm cách vận chuyển trái phép 1 kg hóa chất tiền chất fentanyl mà ông ta tưởng là hàng cấm từ San Ysidro, California, qua biên giới sang Mexico. Daleo không hề biết rằng vài tuần trước đó, lực lượng hải quan tại Sân bay Quốc tế Los Angeles đã chặn kiện hàng này trên đường vận chuyển từ Trung Quốc.

Các đặc vụ thuộc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa sau đó đã tráo chất bị kiểm soát này, vốn được ngụy trang dưới dạng bột củ sen, bằng một loại bột trắng vô hại rồi để kiện hàng tiếp tục hành trình đến điểm nhận. Lực lượng hành pháp phục kích và bắt giữ Daleo ngay trước khi ông ta vượt biên, sau đó khởi tố ông ta về tội thông đồng phân phối chất cấm. Trước đó, Daleo đã 13 lần nhận trót lọt những kiện hàng tương tự; đến năm 2019, ông ta bị tuyên phạt 30 tháng tù giam. Continue reading “Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?”

Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín

Nguồn: Sergei Lavrov, 独家·瓦尔代现场|拉夫罗夫：俄罗斯如何回答“没有西方怎么办”, Guancha, 01/10/2026 (lược dịch).

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 29/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 23 của Câu lạc bộ Valdai. Ngay trước đó, ông vừa tham dự Tuần lễ Cấp cao của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) khóa 81, với hơn 50 cuộc gặp trong vòng ba ngày. Ông mở đầu bằng lời tự giễu: “Đang trong thế ‘bị cô lập’ thì còn biết làm sao?”

Vấn đề Ukraine là một trọng tâm của buổi thảo luận. Khi được hỏi liệu “phần lãnh thổ còn lại của Donbass có đáng để nỗ lực hay không”, ông lần lượt đề cập từ Hiệp định Liên kết năm 2013, cuộc đảo chính năm 2014, Thỏa thuận Minsk, bản dự thảo hòa bình Istanbul cho đến các đồng thuận tại Anchorage, nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở lãnh thổ mà nằm ở con người. Bên cạnh đó, ông đặt nghi vấn về tính chân thực của sự kiện Bucha, đồng thời chỉ trích xu hướng tái quân sự hóa của châu Âu, việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, cũng như tình trạng căng thẳng gia tăng theo hướng Kaliningrad. Continue reading “Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín”

Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng

Nguồn: “The world’s busiest migration route has gone quiet”, The Economist, 01/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các biện pháp hạn chế nhập cư của Donald Trump đã làm thay đổi luồng di cư trên khắp Tây bán cầu.

Trong 50 năm qua, ít nhất 23 triệu người sinh ra tại Mỹ Latinh đã di cư sang Hoa Kỳ. Đây là luồng di cư liên tục lớn nhất thế giới hướng tới một quốc gia duy nhất, và đã tăng mạnh trong những năm sau đại dịch COVID-19. Chính phủ và người dân Mỹ Latinh dần quen với thực tế này, cũng như với nguồn kiều hối mà những người di cư tại Mỹ gửi về quê nhà. Continue reading “Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng”

Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Donald Trump steps into Xi Jinping’s Taiwan trap,” Nikkei Asia, 01/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phát ngôn của Tổng thống Mỹ về “đồng minh Thế chiến II” đã trao tính chính danh lịch sử cho Trung Quốc ngày nay.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hẳn đã thầm mỉm cười sau khi kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày tới Mỹ, dù chuyến đi này không mang lại nhiều tiến triển rõ rệt về các vấn đề kinh tế và thương mại.

Thành tựu lớn nhất của Tập thực ra lại là một câu nói của Donald Trump. Tổng thống Mỹ đã gọi Trung Quốc là một đồng minh trong Thế chiến II. Phía Mỹ sau đó còn phát hành một tài liệu chính thức lặp lại những lời này. Continue reading “Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình”

Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine

Nguồn: Dmytro Kuleba, “Russia’s Plan to Break Ukraine”, Foreign Affairs, 30/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ đầu tháng 7, drone và tên lửa Nga đã dội xuống Kyiv với cường độ tàn khốc chưa từng có. Còi báo động không kích vang lên ngày đêm, cảnh báo người dân về những đợt tấn công đang tới và buộc họ phải chạy xuống các hầm trú ẩn. Nhiều drone đã bị bắn hạ, nhưng không phải tất cả, còn phần lớn tên lửa đạn đạo vẫn xuyên qua được hệ thống phòng không, phá hủy các tòa nhà và cướp đi sinh mạng của dân thường; cho đến nay đã có khoảng 100 người thiệt mạng. Các đợt oanh tạc trở nên dữ dội đến mức trong những tuần gần đây, người dân Ukraine bắt đầu lan truyền trên Instagram và TikTok một câu nói đùa cay đắng: “Cảm ơn Chúa vì tôi sống ở Kyiv, nên chẳng cần nhọc công lên kế hoạch cho tương lai làm gì”. Continue reading “Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine”

Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Phần lớn thảo luận chính sách về kinh tế số Việt Nam tập trung vào việc thu hút thêm nền tảng. Chương này đặt ra câu hỏi tiếp theo: khi các nền tảng đã hiện diện và thành công, điều gì xảy ra với cạnh tranh và với các doanh nghiệp nhỏ không thể sánh về quy mô, dữ liệu và mức độ tích hợp? Câu hỏi này đặc biệt cấp thiết khi một số ít siêu ứng dụng — như Grab, Shopee, TikTok Shop, Zalo và MoMo — đã định hình cách người tiêu dùng Việt Nam thanh toán, mua sắm, đặt đồ ăn và di chuyển. Continue reading “Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng”

Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?

Nguồn: Cole Bucy và Nate Swanson, “Trump Unleashed,” Foreign Policy, 30/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Mỹ có thể leo thang căng thẳng với Iran như thế nào sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Có lý do để tin rằng một khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ trôi qua, Tổng thống Donald Trump sẽ leo thang hành động chống lại Iran. Cho đến nay, nguy cơ giá năng lượng tăng vọt đã đóng vai trò như một yếu tố kìm hãm hành động của Trump. Vào tháng 4, điều này từng buộc ông phải lùi bước khỏi một cuộc xung đột công khai và theo đuổi giải pháp ngoại giao. Nhưng khi Bản Ghi nhớ (MOU) đạt được sau đó sụp đổ do những tranh cãi về cách diễn giải, Trump liền quay trở lại việc gây áp lực kinh tế lên Iran. Tuy nhiên, ông phần lớn vẫn tránh các cuộc giao tranh dữ dội hơn để không kích động thêm sự phản đối trong nước trước tình trạng chi phí năng lượng leo thang. Continue reading “Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?”