Category: Bình luận

Lào có thể làm gì để giảm thiểu hóa chất ô nhiễm chảy vào Việt Nam

Nguồn: Phạm Phan Long, “Laos can do more to mitigate chemical pollution of rivers flowing into Vietnam (analysis)”, Mongabay, 30/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Do yêu cầu sản xuất toàn cầu trong các lĩnh vực như đồ điện tử, năng lượng tái tạo, quốc phòng và hàng hóa giá trị cao, nhu cầu tăng cao ở Đông Nam Á đối với đất hiếm và vàng đã đẩy nhanh hoạt động khai thác mỏ trên toàn khu vực. Trong khi các mỏ khai thác trái phép của Myanmar thu hút sự chú ý vì gây ô nhiễm các nhánh sông Mekong, được Ủy ban sông Mekong giám sát, thì một vấn đề cấp bách không kém nhưng ít được quan tâm hơn đang tồn tại dọc theo các hệ thống sông chung giữa Lào và Việt Nam, nơi không có hiệp ước song phương tương tự nào quy định về việc giám sát. Continue reading “Lào có thể làm gì để giảm thiểu hóa chất ô nhiễm chảy vào Việt Nam”

Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Chinese Hegemony Might Be Happening,” Foreign Policy, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vẫn luôn có những lý do để nghi ngờ kịch bản bá quyền Trung Quốc – nhưng giờ thì khác.

Liệu Trung Quốc có thể trở thành một cường quốc bá chủ ở châu Á? Hồi năm 2023, tôi đã viết một bài bình luận lập luận rằng những lo ngại về bá quyền khu vực của Trung Quốc đã bị phóng đại, dù không hoàn toàn viển vông. Một phiên bản dài hơn của lập luận này sau đó được xuất bản trong ấn bản Mùa xuân năm 2025 của tạp chí International Security. Tôi lập luận rằng không chỉ hầu hết các nỗ lực hiện đại nhằm tranh giành bá quyền khu vực đều thất bại (Mỹ là ngoại lệ duy nhất do một số hoàn cảnh thuận lợi hiếm có), mà triển vọng về một liên minh cân bằng lực lượng vững chắc ở châu Á là rất lớn. Hầu hết các nước láng giềng của Trung Quốc đều không muốn nước này thống trị khu vực, và Mỹ cũng vậy. Căn cứ vào xu hướng cân bằng các mối đe dọa của các cường quốc lớn, tôi kết luận rằng một nỗ lực công khai của Trung Quốc nhằm giành bá quyền nhiều khả năng sẽ thất bại và sẽ là thiếu khôn ngoan nếu Bắc Kinh cố gắng làm điều đó. Continue reading “Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?”

Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?

Nguồn:  Eyck Freymann, “Will Trump Betray Taiwan?”, Project Syndicate, 12/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ cuộc chiến Iran và vũ khí hạt nhân cho đến thuế quan và AI, chương trình nghị sự cho hội nghị thượng đỉnh tuần này tại Bắc Kinh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang trở nên dày đặc. Ông Tập cũng gần như chắc chắn sẽ đề cập đến vấn đề Đài Loan, dẫu chỉ để thể hiện lập trường cứng rắn không thể lay chuyển của mình về vấn đề này.

Nhưng chẳng ai cần phải gặp trực tiếp ông Tập mới hiểu được quan điểm của ông. Một chuyến tham quan Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Quảng trường Thiên An Môn — đặc biệt là triển lãm Con đường Phục hưng, nơi ghi lại sự trỗi dậy và cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc — thậm chí có thể tiết lộ nhiều điều hơn thế. Continue reading “Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?”

‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Trong phần lớn thế kỷ 20, trật tự quốc tế vận hành dựa trên nguyên tắc “Hủy diệt lẫn nhau chắc chắn” (Mutual Assured Destruction — MAD) — một trạng thái ổn định được duy trì vì các siêu cường biết rằng chiến tranh sẽ dẫn tới sự hủy diệt lẫn nhau. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, sự bùng nổ của công nghệ cao, hạ tầng dữ liệu và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng đang tạo ra một dịch chuyển mang tính bước ngoặt về bản chất của quyền lực. Sức mạnh quốc tế ngày nay không còn đơn thuần nằm ở khả năng răn đe tàn phá quân sự truyền thống, mà chuyển dịch sâu sắc sang khả năng kiểm soát mạng lưới cấu trúc, phong tỏa dòng chảy bất đối xứng và vô hiệu hóa năng lực công nghệ cốt lõi của đối phương. Continue reading “‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung”

Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu

Tác giả: Charles Paine

Gần đây dư luận học thuật và công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một bước ngoặt đáng chú ý khi Trung Quốc chính thức thông qua Luật Học vị mới, cho phép trao bằng tiến sĩ kỹ thuật dựa trên các phát minh, nguyên mẫu vật lý hoặc dự án thực tế thay vì những luận án giấy hàng trăm trang truyền thống. Động thái đột phá vinh danh các tiến sĩ thực hành này nhằm giải quyết các điểm nghẽn công nghệ khẩn thiết, đồng thời minh chứng cho một quy luật sâu sắc rằng trong lịch sử phát triển chung của nhân loại, tri thức chưa bao giờ là một khối đóng băng bất động. Trái lại, tri thức luôn là một thực thể sống động, liên tục tái định hình để đưa ra những lời giải chuẩn xác nhất cho các bài toán đặc thù của từng thời đại. Sự phát triển của xã hội loài người không thể tách rời khỏi khả năng sản sinh, kế thừa và ứng dụng tri thức. Quá trình này không diễn ra một cách ngẫu nhiên mà được dẫn dắt bởi một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu thông qua sự tiến hóa của các bậc học vị cao nhất (terminal degree). Continue reading “Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu”

Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan

Nguồn: Eyck Freymann, “The Real Threat to Taiwan,” Foreign Affairs, 29/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ đang không chuẩn bị cho đúng loại khủng hoảng.

Mọi chuyện bắt đầu không phải bằng tên lửa mà bằng các tàu tuần duyên. Một buổi sáng nọ, hàng chục tàu hải cảnh Trung Quốc bắt đầu tiến hành “kiểm tra hải quan thường lệ” đối với các tàu thương mại đang tiến vào các cảng lớn của Đài Loan. Giới chức hàng không dân dụng Trung Quốc bắt đầu yêu cầu bản kê khai hàng hóa và hành khách từ các chuyến bay đến và đi từ Đài Loan. Bắc Kinh khăng khăng rằng họ chỉ đang thực thi luật hải quan hiện hành của Trung Quốc, trong đó tuyên bố quyền quản lý luồng người và hàng hóa ra vào “Tỉnh Đài Loan.” Continue reading “Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan”

Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?

Nguồn:  Hanna Notte, “This Is Not the World Russia Wants”, Foreign Affairs, 07/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 mới chỉ là đỉnh điểm trong bước chuyển dài hạn của Nga sang chủ nghĩa xét lại. Kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Nga đã luôn tìm cách định hình cấu trúc an ninh châu Âu và áp đặt ý chí của mình lên các nước láng giềng nhỏ hơn. Điện Kremlin cũng đã đối đầu với Mỹ và châu Âu tại Liên Hợp Quốc cùng các thể chế đa phương khác. Giới lãnh đạo Nga lên án khái niệm trật tự quốc tế dựa trên luật lệ là một phát kiến của phương Tây nhằm củng cố vị thế bá quyền của Mỹ. Tự đóng vai đội quân tiên phong thúc đẩy một trật tự đa cực hơn, Nga tìm cách gia tăng tầm ảnh hưởng toàn cầu của riêng mình mà không bị cản trở bởi các rào cản và quy tắc. Continue reading “Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?”

Nga đang sẩy chân trên chiến trường

Nguồn: “Russia is stumbling on the battlefield”, The Economist, 10/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Trong bối cảnh thương vong ở Ukraine tăng vọt, Vladimir Putin càng rơi vào thế khó khăn hơn bao giờ hết.

Lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm nay ở Moscow vào ngày 9/5 không có nhiều không khí chiến thắng. Lần đầu tiên trong hai thập kỷ, xe tăng và các phương tiện quân sự khác không diễu hành qua Quảng trường Đỏ để chúc mừng chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã. Các quan chức Nga nhận thấy việc tập trung xe bọc thép và xe chở tên lửa gần đó là một rủi ro quá lớn — chẳng khác nào trở thành mục tiêu hấp dẫn cho những máy bay không người lái ngày càng hoạt động hiệu quả của Ukraine. Khi ngày quan trọng dần đến gần, các dịch vụ internet di động ở Moscow và St. Petersburg đã bị cắt vì lý do an ninh. Số lượng lớn hệ thống phòng không đã được triển khai lại từ những vùng xa xôi của đất nước. Continue reading “Nga đang sẩy chân trên chiến trường”

Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi

Nguồn: Marina Yue Zhang, “Trump Goes to Beijing: What to Watch,” The Diplomat, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc Trung Quốc trì hoãn xác nhận chuyến thăm phản ánh cách tiếp cận rộng hơn của Bắc Kinh đối với Washington dưới thời chính quyền Trump thứ hai: không khởi xướng, không từ chối, và không thỏa hiệp.

Vào ngày 11/5, Bắc Kinh chính thức thông báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến ngày 15/5 — chỉ hai ngày trước khi hội nghị thượng đỉnh của ông với Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến bắt đầu. Continue reading “Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi”

Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump

Nguồn: Derek Grossman, “Under Trump, the US-Philippines alliance enjoys a renaissance, for now”, Nikkei Asia, 04/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sự xích lại gần nhau trong lĩnh vực phòng thủ giữa hai nước này vẫn chưa phải đối mặt với thách thức từ đối thủ trong khu vực là Trung Quốc.

Bước sang năm thứ 75, quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chứng kiến một sự phục hưng. Cuộc tập trận quân sự thường niên và quan trọng nhất của hai nước, Balikatan, đang diễn ra và được đánh giá là có quy mô lớn nhất và có lẽ là phức tạp nhất từ trước đến nay, với hơn 17.000 binh lính và một số đồng minh khác, bao gồm cả Nhật Bản, tham gia tập trận các phương thức tác chiến mới. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây cũng gửi lời mời đến Manila để tham gia Sáng kiến Pax Silica, vốn hướng đến việc tăng cường an ninh chuỗi cung ứng chất bán dẫn, AI và các loại khoáng sản quan trọng. Trong khuôn khổ đó, hai quốc gia đang hợp tác thành lập Khu Công nghiệp Luzon để tiếp tục củng cố hợp tác an ninh kinh tế thông qua việc cùng bố trí các trung tâm sản xuất và logistics liên quan đến quân sự tại phía Bắc Luzon. Continue reading “Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump”

Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz

Nguồn:  Chee Meng Tan, “China’s Malacca Dilemma, After Hormuz”, Foreign Policy, 11/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào tháng Hai, Tehran đã làm điều họ luôn đe dọa: đóng cửa eo biển Hormuz, dải nước hẹp vốn bình thường vận chuyển tới một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới. Tên lửa bay rợp trời. Thủy lôi rải kín đáy biển. Những con tàu chở dầu phải quay đầu.

Việc phong tỏa lối thoát duy nhất của Vịnh Ba Tư không chỉ là một hành động vật lý mà còn là một đòn tấn công tài chính. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu băng qua Hormuz tăng vọt chỉ sau một đêm, khi các công ty bảo hiểm tư nhân định giá lại mức bảo hiểm vượt quá khả năng chi trả của bất kỳ hãng vận tải nào, hoặc thậm chí từ chối ký hợp đồng. Continue reading “Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz”

Ai mới thực sự là “Nhân vật Số 2” đứng sau Tập?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Who Is Xi’s Real No. 2?,” Foreign Policy, 07/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhà lãnh đạo Trung Quốc không sẵn sàng trao quyền lực cho bất kỳ ai khác.

Kể từ Đại hội Toàn quốc lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã có không ít cuộc tranh luận về việc ai là nhân vật số 2 của Chủ tịch Tập Cận Bình. Khi vai trò của vị quan chức 70 tuổi Thái Kỳ ngày càng lớn, nhiều nhà quan sát đã bắt đầu xem ông là “Nhân vật Số 2” đó. Một bài viết gần đây trên tờ The Economist cũng có cùng quan điểm, lập luận rằng Thái — với tư cách là Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, thành viên đứng đầu Ban Bí thư ĐCSTQ, và Chủ nhiệm Văn phòng Trung ương Đảng — từ lâu đã đồng hành cùng Tập trong các sự kiện quan trọng, đồng thời kiểm soát lịch trình, tài liệu, các cuộc họp, luồng thông tin cùng các công tác an ninh của nhà lãnh đạo tối cao. Continue reading “Ai mới thực sự là “Nhân vật Số 2” đứng sau Tập?”

AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?

Nguồn: Vijay Prashad, Hùng Tiết, 维杰·普拉沙德、熊节：怎么让AI服务人民？“赤脚医生”就是最好的回答, Guancha, 08/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bước vào đời sống công cộng, như thường lệ, nó kéo theo một làn sóng huyên náo quen thuộc: người ta kinh ngạc trước năng lực kỹ thuật của nó, lo ngại về những hệ quả xã hội của nó, và điều đáng suy ngẫm nhất là gương mặt hân hoan của những kẻ nhìn thấy trong đó một “biên cương mới” cho sự tích lũy. Ngôn ngữ dùng để mô tả AI tràn ngập giọng điệu về tính “tất yếu,” như thể chính lịch sử đã đồng lõa để trao công nghệ này vào tay trật tự kinh tế hiện hành của chúng ta.

Thế nhưng, lịch sử chưa bao giờ vận động nhờ “sự tất yếu” — nó được định hình bởi quyền lực. Theo nghĩa đó, AI cũng không sinh ra trên một vùng đất trung lập: nó bước vào một thế giới mà chỉ có thể mô tả là chủ nghĩa tư bản đang trên đà suy tàn. Do đó, suy cho cùng, AI không phải là bạn, cũng không phải là kẻ thù của chúng ta. Nó có tiềm năng phục vụ cho sự giải phóng con người, nhưng với điều kiện chúng ta phải giành lại nó khỏi quá trình chiếm hữu, ngăn nó trở thành một công cụ khác cho tích lũy tư nhân. Continue reading “AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?”

Cuộc chiến tại Iran có đang đẩy Đông Nam Á về phía Trung Quốc?

Nguồn:  Alejandro Reyes, “Is the Iran War Pushing Southeast Asia into China’s Arms?”, Foreign Policy, 06/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng quốc gia vào cuối tháng Ba, ông đã phơi bày một vấn đề mà Washington thà làm ngơ: chiếc ô an ninh của Mỹ không tự động bảo vệ Đông Nam Á khỏi những hệ lụy kinh tế từ việc leo thang xung đột tại Vịnh Ba Tư. Một quốc gia cách eo biển Hormuz hàng nghìn dặm bỗng chốc phải chật vật tìm nguồn cung nhiên liệu, xoa dịu áp lực trong nước và bảo vệ nền kinh tế khỏi một cuộc xung đột mà họ không hề khơi mào cũng chẳng thể can thiệp. Giới chức Philippines lúc đó cho biết quốc gia này chỉ còn lượng nhiên liệu dự trữ cho khoảng 45 ngày và đang tìm mua thêm 1 triệu thùng để xây dựng kho dự trữ. Đó hiện là tình cảnh chung của phần lớn Đông Nam Á. Continue reading “Cuộc chiến tại Iran có đang đẩy Đông Nam Á về phía Trung Quốc?”

BT hay không BT: Thế lưỡng nan trong phát triển hạ tầng của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Ngày 29/4/2026, Thành phố Hồ Chí Minh khởi công trung tâm hành chính mới tại khu đô thị Thủ Thiêm, do Sun Group xây dựng theo hợp đồng Xây dựng-Chuyển giao (BT). Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 29.600 tỷ đồng (1,2 tỷ USD), với tòa nhà trung tâm 26 tầng được thiết kế để cung cấp chỗ làm việc cho khoảng 8.000 cán bộ, công chức sau khi hoàn thành vào năm 2028. Đây là một trong bốn dự án BT và Đối tác Công-Tư (PPP) lớn được khởi động đồng loạt tại thành phố trong ngày hôm đó, với tổng giá trị 142.000 tỷ đồng (5,5 tỷ USD). Sự kiện này khiến người ta không khỏi thắc mắc: tại sao một mô hình đã bị chính thức cấm chưa đầy năm năm trước, vì những rủi ro tham nhũng của nó, nay lại được triển khai trở lại ở quy mô quốc gia? Continue reading “BT hay không BT: Thế lưỡng nan trong phát triển hạ tầng của Việt Nam”

Cái bẫy Trung Quốc của Trump

Nguồn:  Michael Kovrig, “Trump’s China Trap”, Foreign Affairs, 05/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng Giêng, sau nhiều tuần Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sáp nhập Canada thành “tiểu bang thứ 51,” Thủ tướng Canada Mark Carney có mặt tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, tươi cười niềm nở với giới lãnh đạo của quốc gia mà chưa đầy một năm trước ông từng gọi là mối đe dọa địa chính trị lớn nhất. Trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, ông phát biểu rằng “những tiến triển trong quan hệ đối tác đang chuẩn bị tốt cho chúng ta trước một trật tự thế giới mới.” Đó không phải là một khoảnh khắc vẻ vang gì cho nước Mỹ. Tuy nhiên, viễn cảnh đó — một nhà lãnh đạo lo ngại về Washington, vội vã tới Bắc Kinh với sự khẩn thiết chưa từng có — đã lặp đi lặp lại liên tục kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Continue reading “Cái bẫy Trung Quốc của Trump”

Ngộ nhận về việc Việt Nam nghiêng về phía Trung Quốc

Nguồn:  Khang Vũ, “The Myth of Vietnam’s Tilt Toward China”, The Diplomat, 04/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chuyến thăm Trung Quốc gần đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh dấu chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông kể từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và việc hợp nhất hai vị trí lãnh đạo cao nhất của Việt Nam vào tay một cá nhân duy nhất. Chuyến thăm mang ý nghĩa chính trị to lớn khi xác nhận rằng bất chấp những cuộc tái cấu trúc chính trị nội bộ, Việt Nam vẫn duy trì chính sách ngoại giao không liên kết và muốn duy trì mối quan hệ song phương hữu nghị trong bối cảnh Mỹ có những động thái sử dụng vũ lực đơn phương ở những nơi khác. Continue reading “Ngộ nhận về việc Việt Nam nghiêng về phía Trung Quốc”

Tại sao cuộc chiến tiếp theo giữa Ấn Độ và Pakistan sẽ leo thang

Nguồn:  Elizabeth Threlkeld, “Why the Next India-Pakistan War Will Escalate”, Foreign Affairs, 04/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong thông điệp liên bang năm 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lặp lại một điệp khúc quen thuộc ca ngợi vai trò của ông trong việc chấm dứt cuộc xung đột tháng 5/2025 giữa Ấn Độ và Pakistan — thỏa thuận mà ông tuyên bố là niềm tự hào lớn nhất của mình. Ông khẳng định rằng nếu không có những nỗ lực của Mỹ nhằm kéo cả hai bên khỏi miệng hố chiến tranh, cuộc xung đột “hẳn đã trở thành một cuộc chiến tranh hạt nhân”.

Những tuyên bố của Trump đã làm phật lòng New Delhi, bên vốn từ lâu khăng khăng rằng các tranh chấp với Pakistan hoàn toàn là chuyện song phương và không cần sự hòa giải hay can thiệp của các cường quốc bên ngoài. Nhưng vị tổng thống có cái lý của ông. Cuộc khủng hoảng tháng 5/2025, chứng kiến hai nước láng giềng đấu pháo dữ dội qua biên giới suốt bốn ngày, là cuộc giao tranh nghiêm trọng nhất giữa hai cường quốc hạt nhân trong nhiều thập kỷ. Nó đánh dấu một sự mở rộng đáng kể của xung đột thông thường dưới ngưỡng hạt nhân, với drone, tên lửa và pháo binh tấn công vào số lượng mục tiêu nhạy cảm chưa từng có, bao gồm cả các căn cứ quân sự và trung tâm đô thị. Continue reading “Tại sao cuộc chiến tiếp theo giữa Ấn Độ và Pakistan sẽ leo thang”

Việc can thiệp tỷ giá đồng yên đối mặt thách thức từ sự suy yếu cấu trúc

Nguồn: Ryo Saeki và Kenichi Onozawa, “Japan yen interventions face uphill battle against structural weakness”, Nikkei Asia, 02/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Chênh lệch lãi suất, thâm hụt thương mại và thâm hụt kỹ thuật số là nguyên nhân đằng sau sự trượt giá mạnh của đồng yên.

Hôm thứ Năm, các quan chức Nhật Bản đã can thiệp vào thị trường ngoại hối để vực dậy đồng yên một lần nữa, nhưng giới hạn của động thái này càng trở nên rõ ràng khi đồng yên tiếp tục giảm dưới ngưỡng 160 yên đổi 1 đô la. Nguyên nhân nằm ở những vấn đề cấu trúc tiềm ẩn, từ chênh lệch lãi suất đến thâm hụt thương mại kéo dài.

“Đã đến lúc cần có những hành động quyết đoán với tỷ giá đồng yên,” Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cảnh báo vào thứ Năm, ngay trước khi sự can thiệp diễn ra, khi đồng yên đã suy giảm xuống dưới ngưỡng 160 yên đổi 1 đô la. Thứ trưởng Bộ Tài chính phụ trách các vấn đề quốc tế Atsushi Mimura gọi đây là “cơ hội cuối cùng.” Vào thứ Sáu, Mimura cũng ám chỉ khả năng về vòng can thiệp thứ hai và thứ ba, bác bỏ mạnh mẽ các động thái đầu cơ. Continue reading “Việc can thiệp tỷ giá đồng yên đối mặt thách thức từ sự suy yếu cấu trúc”

Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?

Nguồn: Lizzi C. Lee, “Why Did Beijing Kill a $2 Billion AI Deal?” Foreign Policy, 06/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dòng vốn toàn cầu đang vấp phải những bức tường mới.

Các nhà phân tích và những người ủng hộ công nghệ từng mơ về một thế giới nơi nhân tài, nguồn vốn và ý tưởng chảy tự do giữa Trung Quốc và California. Nhưng việc chặn đứng thương vụ Meta mua lại công ty trí tuệ nhân tạo Manus của Trung Quốc lại là một minh chứng khác cho thấy ảo tưởng về toàn cầu hóa liền mạch có thể vỡ tan trước bức tường cứng rắn của chính trị an ninh quốc gia.

Continue reading “Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?”