Featured

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Bảo hộ sở hữu trí tuệ là con dao hai lưỡi trong kinh tế học phát triển, chứ không phải một lợi ích hiển nhiên mà quốc gia nào cũng chỉ cần tối đa hóa. Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu chỉ xây dựng các chế độ thực thi nghiêm ngặt hiện nay sau khi ngành công nghiệp của họ đã trưởng thành thành những nước xuất khẩu ròng tài sản trí tuệ. Hàn Quốc công nghiệp hóa trong hai thập kỷ dưới Luật Sáng chế năm 1961 được cố ý thiết kế với mức bảo hộ yếu hơn, trước khi tăng cường chế độ này dưới sức ép thương mại trực tiếp của Hoa Kỳ vào năm 1986. Trung Quốc cũng xây dựng phần lớn nền tảng sản xuất trong bối cảnh dung túng mức độ vi phạm đủ lớn, dẫn tới bị Hoa Kỳ đưa vào Danh sách Theo dõi Ưu tiên trong cơ chế Đặc biệt 301 kể từ khi danh sách này được lập năm 1989. Continue reading “Bảo hộ sở hữu trí tuệ và khoảng trống thực thi”
Featured

Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

PHẦN I — TÀI TRỢ CHO NỀN KINH TẾ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Chương 1. Đặt cược vào thất bại: Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và chính trị học của vốn rủi ro

Yozma của Israel và Temasek-EDBI của Singapore cho thấy vốn nhà nước có thể kéo theo tư nhân nếu tách khỏi né tránh rủi ro hành chính. Việt Nam thiếu vốn giai đoạn hạt giống và Series A; nút thắt nằm ở quản trị, không phải nguồn vốn.

Chương 2. Nợ cho những kẻ mơ mộng: Tín dụng chính sách và giới hạn của việc cho start-up vay vốn

Tín dụng chính sách Hàn Quốc, đối lập tài trợ và vốn cổ phần Israel, cho thấy start-up ít phù hợp với công cụ nợ. Chương này xem xét Quỹ Hỗ trợ Đầu tư theo Nghị định 182, gợi ý rằng Việt Nam chọn cho vay, trợ cấp vì an toàn chính trị hơn rủi ro vốn cổ phần. Continue reading “Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’”

Thế giới hôm nay: 15/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Volodymyr Zelensky tuyên bố những giới hạn mới đối với khả năng truy cập Starlink của Ukraine là một “sai lầm lớn” và sẽ gây ra “tổn thất nhân mạng.” Dịch vụ internet vệ tinh của Elon Musk gần đây đã ngừng cho phép các máy bay không người lái của Ukraine di chuyển vượt một ngưỡng tốc độ nhất định sử dụng dịch vụ này. Vị tỷ phú ngụ ý rằng lực lượng vũ trang Mỹ và Donald Trump phải chịu trách nhiệm về bất kỳ hạn chế nào. Một cố vấn của Zelensky tiết lộ những hạn chế này có liên quan đến căng thẳng gần đây giữa Mỹ và Ukraine.

Anthropic tổ chức một buổi gặp mặt các nhà đầu tư tiềm năng trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Trong buổi gặp, công ty được cho là đã thông báo doanh thu tăng từ 11,6 tỷ USD trong quý II lên 16,8 tỷ USD trong quý III, đồng thời khẳng định đã thu lợi nhuận trên cơ sở điều chỉnh. Anthropic dự kiến sẽ tiến hành IPO vào tháng 11 tới, với hy vọng đạt mức định giá hơn 2 nghìn tỷ USD. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/10/2026”

15/10/1970: Đạo luật RICO về chống băng đảng được thông qua

Nguồn: RICO Act passed, heralding decline of the mob, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1970, trong nỗ lực nhằm ngăn chặn hoạt động của các băng đảng tại Mỹ, Quốc hội đã thông qua Đạo luật về các Tổ chức Gian lận và Tham nhũng (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act). Đạo luật này, thường được biết đến là Đạo luật RICO, tăng cường các hình phạt đối với những cá nhân phạm tội dưới danh nghĩa là một thành viên của các tổ chức tội phạm. Theo các điều khoản của đạo luật, bất kỳ ai bị kết án đều có thể phải đối mặt với mức án lên tới 20 năm tù và buộc phải nộp lại cho chính phủ toàn bộ lợi nhuận kiếm được từ các hoạt động phi pháp. Continue reading “15/10/1970: Đạo luật RICO về chống băng đảng được thông qua”

Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU

Nguồn: Clement Ngu, James Hand-Cukierman và Tay Han Nee, “China-EU trade talks yield prospect of Chinese hybrid exports halving”, Nikkei Asia, 09/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khi châu Âu cho biết đã giành được quyền tiếp cận thị trường tốt hơn đối với lượng hàng hóa trị giá 4,5 tỷ USD, tuyên bố từ phía Bắc Kinh tỏ ra dè dặt hơn.

Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã tránh được một cuộc chiến thương mại sau khi đạt được “thỏa thuận sơ bộ” về lộ trình cắt giảm một nửa lượng xe hybrid xuất khẩu từ Trung Quốc sang khối này, kết quả của hai ngày đàm phán giữa các quan chức thương mại cấp cao của hai bên. Continue reading “Đàm phán giảm lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang EU”

Học thuyết chiến thắng của Iran

Nguồn: Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s Theory of Victory”, Foreign Affairs, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi nói đến Iran, chính quyền Trump có một thành tích hết sức đáng thất vọng. Sau nhiều tháng không kích dữ dội, Mỹ vẫn không thể làm Iran suy kiệt. Washington cũng không thể buộc Tehran khuất phục trên bàn đàm phán. Thế nhưng, bất chấp những thất bại liên tiếp trong suốt bảy tháng, các quan chức Mỹ tin rằng tình hình đã bước sang một giai đoạn mới. Họ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa hiện có đối với vùng duyên hải phía nam Iran, bóp nghẹt khả năng giao thương của nước này với thế giới bên ngoài. Từ đó, Washington kết luận rằng Iran sẽ sớm phải nhượng bộ hoặc sụp đổ. “Chúng ta sẽ bóp nghẹt chế độ này về mặt kinh tế”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố hôm 1/9. Continue reading “Học thuyết chiến thắng của Iran”

Thế giới hôm nay: 14/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

FBI bắt giữ một nhân viên của OpenAI sau khi công ty phát hiện một “thiết bị ghi âm tinh vi” được cài cắm trong một văn phòng của mình. Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Abdulrahman Alfozan, một công dân Ả Rập Saudi, đã giấu thiết bị nghe lén này trong phòng họp ban điều hành tại trụ sở của OpenAI ở San Francisco. Người này sau đó đã bị sa thải. OpenAI cho biết “không có dấu hiệu nào” cho thấy trọng số mô hình, mã nguồn, hay dữ liệu khách hàng bị truy cập.

Bộ Tài chính Mỹ phạt Bank of America hơn 1,2 tỷ USD vì vi phạm luật trừng phạt và chống rửa tiền. Cơ quan này cho biết ngân hàng này – dự kiến sẽ công bố kết quả kinh doanh vào hôm nay – đã không báo cáo hơn 5 tỷ USD các giao dịch đáng ngờ. Trong một diễn biến khác, JPMorgan Chase, Citigroup, Goldman Sachs, và Wells Fargo đều báo cáo lợi nhuận khả quan trong quý III, dù thành tích của JPMorgan thấp hơn kỳ vọng của các nhà phân tích. Tuy nhiên, các nhà giao dịch trái phiếu lại có kết quả kém ở khắp mọi nơi, ngoại trừ Citigroup. Continue reading “Thế giới hôm nay: 14/10/2026”

Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan

Nguồn: Michael Poznansky và Ian Easton, “China Doesn’t Need to Invade Taiwan to Control It,” Foreign Policy, 06/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chiến thắng chính trị không đổ máu có thể là bài toán hóc búa hơn nhiều cho Washington.

Hiện nay đang có những cuộc tranh luận nảy lửa về việc liệu Mỹ có nên và có thể bảo vệ Đài Loan trong trường hợp hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công quân sự hay không. Tuy nhiên, dòng sự kiện có thể diễn ra theo một cách khác, không liên quan đến một cuộc phong tỏa kịch tính hay một cuộc đổ bộ xâm lược: đó là sự chuyển hướng liên minh không dùng vũ lực, hoặc trong kịch bản tồi tệ nhất, là sự sáp nhập không đổ máu. Khi đó, một chính phủ dân cử ở Đài Bắc sẽ ký một hiệp ước thực chất là nhượng lại lãnh thổ Đài Loan cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Một chiến lược như vậy, được gọi bằng những từ ngữ mỹ miều như “thắng mà không cần đánh” hay “thống nhất trong hòa bình,” chính là kết quả mà Bắc Kinh mong muốn nhất. Còn Washington lại chưa hề chuẩn bị cho điều này. Continue reading “Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan”

Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ

Nguồn: Alan Boswell, “The New Red Sea Wars”, Foreign Affairs, 06/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ngày 3 tháng Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Quốc hội rằng cuộc xung đột đã hoành hành suốt ba năm tại Sudan giờ đây là một “cuộc chiến ủy nhiệm”, đồng thời đổ lỗi cho Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vì cản trở những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự. Rubio đã nói ra điều mà nhiều nhà quan sát từ lâu đã nhận thấy: những gì khởi đầu như một cuộc tranh giành quyền lực trong nước đã biến thành một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn, lôi kéo các cường quốc bên ngoài và lan qua biên giới Sudan. Continue reading “Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ”

13/10/2021: Diễn viên William Shatner bay vào vũ trụ

Nguồn: William Shatner goes to space, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2021, nam diễn viên người Canada William Shatner – nổi tiếng nhất với vai diễn mang tính biểu tượng Thuyền trưởng Kirk trong loạt phim “Star Trek” – đã bước lên tàu vũ trụ Blue Origin của Jeff Bezos cùng ba người khác. Ở tuổi 90, ông trở thành người lớn tuổi nhất còn sống từng bay vào không gian. Các đài truyền hình cũng đã phát sóng sự kiện phóng tàu lịch sử này. Continue reading “13/10/2021: Diễn viên William Shatner bay vào vũ trụ”

Thế giới hôm nay: 13/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Nga tấn công sáu cơ sở năng lượng của Ukraine, chỉ vài giờ sau khi Donald Trump tuyên bố “lệnh ngừng bắn năng lượng.” Tổng thống Ukraine khẳng định nước này sẽ tiếp tục tấn công Nga trừ phi Điện Kremlin chấp nhận thỏa thuận. Trước đó, Trump đã lên tiếng bảo vệ quyết định dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga, bất chấp sự phản đối từ các thành viên Đảng Dân chủ và một số thành viên Đảng Cộng hòa.

Meta ra mắt Muse Wonder, một mô hình ngôn ngữ lớn mà hãng công nghệ này khẳng định sẽ đưa họ lên tuyến đầu trong việc phát triển AI. Dù bước vào cuộc đua AI khá muộn, công ty này đã đổ hàng tỷ đô la vào công nghệ này trong một năm rưỡi qua nhằm nỗ lực bắt kịp các đối thủ như OpenAI và Anthropic. Giá cổ phiếu của Meta theo đó tăng 4,7%. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/10/2026”

Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm

Nguồn: “Saudi Arabia is increasingly under siege”, The Economist, 11/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đây là vụ tấn công thứ ba nhằm vào sân bay Riyadh chỉ trong chưa đầy một tuần, đồng thời cũng là vụ gây thương vong nghiêm trọng nhất. Ngày 10/10, lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shia được Iran hậu thuẫn, đã phóng tên lửa tấn công sân bay này. Các nhân chứng cho biết tên lửa đánh trúng trực tiếp Nhà ga số 3, nơi phục vụ các chuyến bay nội địa, khiến một phần mái nhà ga đổ sập. Ít nhất 13 người thiệt mạng, gồm bốn công dân Ả Rập Saudi và tám người nước ngoài cư trú tại nước này, cùng 309 người bị thương, trong đó có một số trường hợp nguy kịch. Sân bay đã phải đóng cửa hơn 24 giờ và hiện chưa rõ khi nào có thể hoạt động trở lại. Một ngày sau, Houthi tiếp tục tấn công Nhà ga số 4, gây ra một đám cháy. Continue reading “Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm”

Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “A thaw in Japan-China ties at APEC remains elusive,” Nikkei Asia, 08/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thông điệp của Ngoại trưởng Trung Quốc khiến nhiều người phải tự hỏi nên hiểu thế nào cho đúng?

Những phát biểu của Vương Nghị vào cuối tháng trước với cựu Ngoại trưởng Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Bắc Kinh đã làm dấy lên vô số đồn đoán về ý định thực sự của nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc.

Khi ấy, Iwaya là người dẫn đầu một phái đoàn kinh tế của Hiệp hội Xúc tiến Thương mại Quốc tế Nhật Bản, một tổ chức lâu đời có mục đích tăng cường giao thương và trao đổi kinh tế giữa hai nước. Continue reading “Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay”

Thế giới hôm nay: 12/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thêm một quả tên lửa nữa đánh trúng Sân bay Quốc tế Vua Khalid ở Riyadh, Ả Rập Saudi, khiến một người thiệt mạng và 11 người khác bị thương. Cách đó chưa đầy một ngày, phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen cũng tấn công sân bay này, làm ít nhất 13 người chết và hơn 300 người khác bị thương. Đây là cuộc tấn công đẫm máu nhất nhắm vào một quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra vào tháng 2. Trước tình hình đó, lãnh đạo của một số tập đoàn dầu mỏ lớn phương Tây đã quyết định rút khỏi một sự kiện quan trọng của ngành này tại Riyadh.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump tuyên bố về một “lệnh ngừng bắn năng lượng” giữa Nga và Ukraine. Volodymyr Zelensky nói rằng đây là “chuyện lạ đối với tôi,” nhưng Tổng thống Ukraine sau đó nói thêm rằng ông ủng hộ thỏa thuận này nếu phía Nga cũng đồng ý. Tuy nhiên, hai nước vẫn tiếp tục ăn miếng trả miếng. Zelensky cho biết Nga đã tấn công một nhà máy điện, trong khi Ukraine đánh trúng một trung tâm dữ liệu của Yandex – “Google của Nga.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/10/2026”

Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực

Nguồn: Bobby Ghosh, “The United States Is Not Ready for the Arctic Age”, Foreign Policy, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

“CHÚNG TA KHÔNG CẦN CANADA, HỌ MỚI CẦN CHÚNG TA!”, Donald Trump viết trên Truth Social vào cuối tháng Tám, sau khi công bố một đợt thuế quan mới đối với hàng xuất khẩu của nước láng giềng phía bắc. Nhìn từ các quốc gia phương Nam, đây có vẻ chỉ là thêm một tràng công kích nữa của tổng thống, vừa làm căng phím caps-lock vừa thử thách lòng tin của người đọc. Nhưng thực tế là Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào Canada, với khoảng 4 triệu thùng dầu thô nhập khẩu mỗi ngày, chưa kể điện, nhôm, phụ tùng ô tô và nhiều mặt hàng khác.

Nhìn từ vùng cận Bắc Cực, khoảng cách giữa những lời khoa trương của Trump và thực tế còn lớn hơn nữa: tại những vùng cực bắc của lục địa mà hai nước cùng chia sẻ, Mỹ cần Canada, và cần một cách cấp thiết. Khi các chỏm băng tan chảy làm lộ ra một không gian cạnh tranh kinh tế mới ở Bắc Cực, triển vọng thành công của Mỹ phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ với chính quốc gia mà tổng thống đang bận gây hấn. Continue reading “Nước Mỹ chưa sẵn sàng cho Kỷ nguyên Bắc Cực”

11/10/1987: Tấm thảm AIDS lần đầu tiên được trưng bày tại National Mall

Nguồn: AIDS Quilt displayed for the first time on the National Mall, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1987, Tấm thảm Tưởng niệm AIDS (AIDS Memorial Quilt), được khâu lại từ 1.920 mảnh vải nhằm tưởng nhớ những người đã qua đời vì căn bệnh này, đã chính thức được trưng bày tại National Mall ở Washington, D.C. Sự kiện ra mắt tấm thảm – trải dài trên một diện tích lớn hơn cả một sân bóng đá – diễn ra cùng thời điểm với Cuộc Diễu hành Quốc gia vì Quyền của Người Đồng tính nữ và Đồng tính nam. Continue reading “11/10/1987: Tấm thảm AIDS lần đầu tiên được trưng bày tại National Mall”

10/10/1767: Mason và Dixon vạch ra đường ranh giới chia cắt các thuộc địa

Nguồn: Mason and Dixon draw a line, dividing the colonies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1767, Charles Mason và Jeremiah Dixon chính thức hoàn tất cuộc khảo sát ranh giới giữa hai thuộc địa Pennsylvania và Maryland, cùng với những khu vực mà sau này sẽ trở thành hai bang Delaware và West Virginia. Trước đó, hai nhà khảo sát người Anh đã được gia tộc Penn và Calvert thuê để giải quyết tranh chấp ranh giới giữa hai thuộc địa tư hữu của họ là Pennsylvania và Maryland. Continue reading “10/10/1767: Mason và Dixon vạch ra đường ranh giới chia cắt các thuộc địa”

Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào

Nguồn: Hunter Marston, “What to make of China’s new air facility in Laos”, The Interpreter, 08/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thông báo về một cơ sở quân sự mới do Trung Quốc tài trợ tại Lào nhằm huấn luyện phi công không quân nước này đã làm dấy lên câu hỏi liệu nơi đây có hoạt động trên thực tế như một căn cứ quân sự của Trung Quốc hay không, và nó có thể mở rộng khả năng triển khai sức mạnh của Bắc Kinh trên khắp khu vực như thế nào.

Trung tâm Huấn luyện và Hỗ trợ Chung kiêm Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc – Lào nằm tại Sân bay Ban Keun, cách Viêng Chăn khoảng 50 km về phía bắc. Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng cơ sở mới sẽ được sử dụng để huấn luyện phi công Không quân Lào, tăng cường “hợp tác quân sự thực chất” và thúc đẩy “hòa bình và ổn định khu vực”. Tuyên bố chính thức của phía Trung Quốc cũng nói thêm rằng trung tâm huấn luyện này “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”. Continue reading “Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào”

Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?

Nguồn: Carl Minzner, “China’s Long Twilight”, Foreign Affairs, 05/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm bùng nổ của thời kỳ cải cách, từ năm 1978 đến đầu những năm 2000, Trung Quốc là một đất nước tràn đầy sức lao động. Tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, từ 15 đến 64 tuổi, tăng từ 57% vào năm 1978 lên mức đỉnh gần 75% vào năm 2010. Lực lượng này đã xây dựng đường sá, nhà máy, khu chung cư và doanh nghiệp, tạo động lực cho ba thập kỷ tăng trưởng gần 10% mỗi năm, giúp quy mô nền kinh tế tăng gấp 20 lần.

Nhưng trong thập kỷ qua, xu hướng này đã đảo chiều. Chính sách một con của Bắc Kinh, cùng những lực lượng xã hội vốn đã kéo mức sinh ở Đông Á xuống mức thấp lịch sử, đã khiến tỷ lệ sinh của Trung Quốc nằm dưới mức thay thế suốt ba thập kỷ, làm cạn dần nguồn nhân lực từng thúc đẩy sự trỗi dậy của đất nước. Tổng dân số Trung Quốc đạt đỉnh 1,4 tỷ người vào năm 2021 và hiện giảm từ ba đến bốn triệu người mỗi năm, tương đương với việc mất đi một thành phố cỡ Los Angeles mỗi năm. Continue reading “Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?”

Thế giới hôm nay: 09/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chính quyền Trump đình chỉ Microsoft khỏi chương trình bảo lãnh thẻ xanh, cáo buộc công ty này lạm dụng hệ thống thị thực và tước đi cơ hội việc làm của người Mỹ. Các công ty công nghệ khác, bao gồm Adobe và Infosys, cũng bị cấm. Nhiều công ty công nghệ đang sử dụng lao động nước ngoài thông qua thị thực H-1B, trong đó các công ty này có thể thay mặt nhân viên nộp đơn xin thường trú. Về phần mình, Microsoft cho biết phần lớn nhân viên của họ tại Mỹ đều là công dân Mỹ.

Zack Polanski, lãnh đạo Đảng Xanh của Anh, thất bại trong việc trở thành nghị sĩ. Ông đã ra tranh cử trong cuộc bầu cử phụ ở Holborn và St Pancras, phía bắc London, được tổ chức sau khi cựu thủ tướng đến từ Công Đảng, Keir Starmer, từ chức. Ứng viên của Công Đảng, Sagal Abdi-Wali, giành được khoảng 45% số phiếu bầu so với 33% của Polanski. Từng dẫn đầu trong các cuộc thăm dò, Đảng Xanh hiện đang cho thấy dấu hiệu sa sút. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/10/2026”

Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki

Nguồn: Hiroyuki Akita, “Hiroshima and Nagasaki disasters offer lesson for AI governance”, Nikkei Asia, 04/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc ngăn chặn thảm họa do công nghệ gây ra đòi hỏi phản ứng nhanh hơn nhiều so với quá trình kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Kiểm soát trí tuệ nhân tạo song song với việc khai thác công nghệ này vì sự thịnh vượng của nhân loại đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21. Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 24/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí tiếp tục thảo luận về vấn đề này.

Hai cường quốc có những tính toán chiến lược khác nhau đối với AI. Mỹ, quốc gia hiện đang dẫn đầu cuộc đua công nghệ, tỏ ra thận trọng trước việc áp đặt các quy định có thể kìm hãm sự phát triển của lĩnh vực này. Trong khi đó, Trung Quốc hy vọng bắt kịp bằng cách đi đầu trong việc thiết lập những quy tắc có lợi cho mình. Đây chính là lý do ông Tập Cận Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản trị AI trong chuyến thăm Mỹ. Continue reading “Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki”