Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

“Trung Quốc đã đủ thực lực để buộc Mỹ phải tôn trọng”

Nguồn: Kim Xán Vinh, 金灿荣：中美关系新定位背后，是中国用实力赢得了平等, Guancha, 15/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Đây là lần đầu Donald Trump trở lại Trung Quốc sau 9 năm, đồng thời cũng là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông trong nhiệm kỳ thứ hai.

Thành quả đáng chú ý nhất của cuộc gặp lần này là việc hai bên đã xác lập một định vị mới cho quan hệ Trung-Mỹ: “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng.” Điều này đánh dấu việc cả hai bên đều nhận thức được tầm quan trọng của việc cần phải thiết lập một khuôn khổ ổn định cho mối quan hệ song phương ngày càng phức tạp. Continue reading ““Trung Quốc đã đủ thực lực để buộc Mỹ phải tôn trọng””

Thế giới hôm nay: 18/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola ở Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.” Cơ quan y tế của Liên Hiệp Quốc cho biết loại virus này bị nghi ngờ đã lây nhiễm cho 250 người và cướp đi sinh mạng của 80 người ở các khu vực dọc biên giới giữa hai quốc gia. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho biết họ đang hỗ trợ các văn phòng của mình ở Châu Phi trong nỗ lực kiềm chế và theo dõi virus.

Donald Trump nói rằng “thời gian đang cạn dần” để Iran đồng ý một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Ông cảnh báo nếu Iran không “hành động” thì họ sẽ chẳng “còn lại bất cứ thứ gì.” Đàm phán đang bị đình trệ. Hôm Chủ nhật, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây ra hỏa hoạn gần một nhà máy điện hạt nhân ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Các quan chức vẫn đang điều tra nguồn gốc của chiếc máy bay này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/05/2026”

Lào có thể làm gì để giảm thiểu hóa chất ô nhiễm chảy vào Việt Nam

Nguồn: Phạm Phan Long, “Laos can do more to mitigate chemical pollution of rivers flowing into Vietnam (analysis)”, Mongabay, 30/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Do yêu cầu sản xuất toàn cầu trong các lĩnh vực như đồ điện tử, năng lượng tái tạo, quốc phòng và hàng hóa giá trị cao, nhu cầu tăng cao ở Đông Nam Á đối với đất hiếm và vàng đã đẩy nhanh hoạt động khai thác mỏ trên toàn khu vực. Trong khi các mỏ khai thác trái phép của Myanmar thu hút sự chú ý vì gây ô nhiễm các nhánh sông Mekong, được Ủy ban sông Mekong giám sát, thì một vấn đề cấp bách không kém nhưng ít được quan tâm hơn đang tồn tại dọc theo các hệ thống sông chung giữa Lào và Việt Nam, nơi không có hiệp ước song phương tương tự nào quy định về việc giám sát. Continue reading “Lào có thể làm gì để giảm thiểu hóa chất ô nhiễm chảy vào Việt Nam”

Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Chinese Hegemony Might Be Happening,” Foreign Policy, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vẫn luôn có những lý do để nghi ngờ kịch bản bá quyền Trung Quốc – nhưng giờ thì khác.

Liệu Trung Quốc có thể trở thành một cường quốc bá chủ ở châu Á? Hồi năm 2023, tôi đã viết một bài bình luận lập luận rằng những lo ngại về bá quyền khu vực của Trung Quốc đã bị phóng đại, dù không hoàn toàn viển vông. Một phiên bản dài hơn của lập luận này sau đó được xuất bản trong ấn bản Mùa xuân năm 2025 của tạp chí International Security. Tôi lập luận rằng không chỉ hầu hết các nỗ lực hiện đại nhằm tranh giành bá quyền khu vực đều thất bại (Mỹ là ngoại lệ duy nhất do một số hoàn cảnh thuận lợi hiếm có), mà triển vọng về một liên minh cân bằng lực lượng vững chắc ở châu Á là rất lớn. Hầu hết các nước láng giềng của Trung Quốc đều không muốn nước này thống trị khu vực, và Mỹ cũng vậy. Căn cứ vào xu hướng cân bằng các mối đe dọa của các cường quốc lớn, tôi kết luận rằng một nỗ lực công khai của Trung Quốc nhằm giành bá quyền nhiều khả năng sẽ thất bại và sẽ là thiếu khôn ngoan nếu Bắc Kinh cố gắng làm điều đó. Continue reading “Phải chăng kỷ nguyên bá quyền Trung Quốc đã bắt đầu?”

17/05/1954: Ra phán quyết vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục

Nguồn: Brown v. Board of Ed is decided, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1954, trong một chiến thắng lớn về dân quyền, Tối cao Pháp viện Mỹ đưa ra phán quyết nhất trí trong vụ án Brown kiện Hội đồng Giáo dục Topeka (Brown v. Board of Education of Topeka), tuyên bố rằng việc tách biệt chủng tộc tại các cơ sở giáo dục công lập là vi hiến. Quyết định lịch sử này — đánh dấu chấm hết cho sự dung túng của liên bang đối với tình trạng tách biệt chủng tộc — đã giải quyết cụ thể trường hợp của Linda Brown, một cô bé người Mỹ gốc Phi bị từ chối nhận vào trường tiểu học địa phương ở Topeka, Kansas, chỉ vì màu da của mình. Continue reading “17/05/1954: Ra phán quyết vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục”

Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?

Nguồn:  Eyck Freymann, “Will Trump Betray Taiwan?”, Project Syndicate, 12/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ cuộc chiến Iran và vũ khí hạt nhân cho đến thuế quan và AI, chương trình nghị sự cho hội nghị thượng đỉnh tuần này tại Bắc Kinh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang trở nên dày đặc. Ông Tập cũng gần như chắc chắn sẽ đề cập đến vấn đề Đài Loan, dẫu chỉ để thể hiện lập trường cứng rắn không thể lay chuyển của mình về vấn đề này.

Nhưng chẳng ai cần phải gặp trực tiếp ông Tập mới hiểu được quan điểm của ông. Một chuyến tham quan Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Quảng trường Thiên An Môn — đặc biệt là triển lãm Con đường Phục hưng, nơi ghi lại sự trỗi dậy và cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc — thậm chí có thể tiết lộ nhiều điều hơn thế. Continue reading “Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?”

‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Trong phần lớn thế kỷ 20, trật tự quốc tế vận hành dựa trên nguyên tắc “Hủy diệt lẫn nhau chắc chắn” (Mutual Assured Destruction — MAD) — một trạng thái ổn định được duy trì vì các siêu cường biết rằng chiến tranh sẽ dẫn tới sự hủy diệt lẫn nhau. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, sự bùng nổ của công nghệ cao, hạ tầng dữ liệu và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng đang tạo ra một dịch chuyển mang tính bước ngoặt về bản chất của quyền lực. Sức mạnh quốc tế ngày nay không còn đơn thuần nằm ở khả năng răn đe tàn phá quân sự truyền thống, mà chuyển dịch sâu sắc sang khả năng kiểm soát mạng lưới cấu trúc, phong tỏa dòng chảy bất đối xứng và vô hiệu hóa năng lực công nghệ cốt lõi của đối phương. Continue reading “‘Bụi hạt nhân’: Quyền kiểm soát thực thể và chuẩn mực an ninh mới của Mỹ-Trung”

16/05/1960: Thượng đỉnh Mỹ-Xô sụp đổ sau khi máy bay do thám U–2 bị bắn rơi

Nguồn: U.S.-Soviet summit meeting collapses after U-2 spy plane shot down, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, sau khi Liên Xô bắn rơi một chiếc máy bay do thám U-2 của Mỹ, nhà lãnh đạo Nga Nikita Khrushchev đã chỉ trích gay gắt nước Mỹ và Tổng thống Dwight D. Eisenhower ngay tại hội nghị thượng đỉnh ở Paris giữa hai nguyên thủ quốc gia. Sự tức giận của Khrushchev đã chọc giận Eisenhower và làm tiêu tan mọi cơ hội cho các cuộc đàm phán hay thương lượng thành công tại hội nghị. Continue reading “16/05/1960: Thượng đỉnh Mỹ-Xô sụp đổ sau khi máy bay do thám U–2 bị bắn rơi”

Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu

Tác giả: Charles Paine

Gần đây dư luận học thuật và công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một bước ngoặt đáng chú ý khi Trung Quốc chính thức thông qua Luật Học vị mới, cho phép trao bằng tiến sĩ kỹ thuật dựa trên các phát minh, nguyên mẫu vật lý hoặc dự án thực tế thay vì những luận án giấy hàng trăm trang truyền thống. Động thái đột phá vinh danh các tiến sĩ thực hành này nhằm giải quyết các điểm nghẽn công nghệ khẩn thiết, đồng thời minh chứng cho một quy luật sâu sắc rằng trong lịch sử phát triển chung của nhân loại, tri thức chưa bao giờ là một khối đóng băng bất động. Trái lại, tri thức luôn là một thực thể sống động, liên tục tái định hình để đưa ra những lời giải chuẩn xác nhất cho các bài toán đặc thù của từng thời đại. Sự phát triển của xã hội loài người không thể tách rời khỏi khả năng sản sinh, kế thừa và ứng dụng tri thức. Quá trình này không diễn ra một cách ngẫu nhiên mà được dẫn dắt bởi một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu thông qua sự tiến hóa của các bậc học vị cao nhất (terminal degree). Continue reading “Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu”

Thế giới hôm nay: 15/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump rời khỏi Trung Quốc sau một “chuyến thăm thành công thu hút sự chú ý trên toàn thế giới.” Tổng thống Mỹ nói rằng cả ông và Tập Cận Bình đều chia sẻ những cảm nhận “tương tự” về cách kết thúc chiến tranh ở Iran. Về phần mình, Tập khẳng định hội nghị thượng đỉnh “lịch sử” kéo dài hai ngày này sẽ giúp thiết lập một “quan hệ chiến lược và ổn định” giữa hai nước. Ông nói rằng hai bên sẽ thực hiện “sự đồng thuận quan trọng” đã đạt được, mà không cung cấp thêm chi tiết.

Thủ tướng Anh Keir Starmer dành thời gian đánh giá lại tình hình sau khi phải đối mặt với áp lực vô cùng lớn đè nặng lên vai trò lãnh đạo của mình. Andy Burnham – Thị trưởng Manchester và là ứng viên được các đảng viên Công Đảng ưa thích để thay thế Starmer – đã tìm được một ghế để tranh cử, thứ có thể đưa ông trở lại Quốc hội (người thách thức thủ tướng phải là một nghị sĩ). Trước đó, Angela Rayner, cựu Phó Thủ tướng, cũng được minh oan khỏi cáo buộc nộp thiếu thuế, mở đường cho khả năng tranh cử vị trí lãnh đạo của bà. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/05/2026”

Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan

Nguồn: Eyck Freymann, “The Real Threat to Taiwan,” Foreign Affairs, 29/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ đang không chuẩn bị cho đúng loại khủng hoảng.

Mọi chuyện bắt đầu không phải bằng tên lửa mà bằng các tàu tuần duyên. Một buổi sáng nọ, hàng chục tàu hải cảnh Trung Quốc bắt đầu tiến hành “kiểm tra hải quan thường lệ” đối với các tàu thương mại đang tiến vào các cảng lớn của Đài Loan. Giới chức hàng không dân dụng Trung Quốc bắt đầu yêu cầu bản kê khai hàng hóa và hành khách từ các chuyến bay đến và đi từ Đài Loan. Bắc Kinh khăng khăng rằng họ chỉ đang thực thi luật hải quan hiện hành của Trung Quốc, trong đó tuyên bố quyền quản lý luồng người và hàng hóa ra vào “Tỉnh Đài Loan.” Continue reading “Mối đe dọa thực sự đối với Đài Loan”

Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?

Nguồn:  Hanna Notte, “This Is Not the World Russia Wants”, Foreign Affairs, 07/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 mới chỉ là đỉnh điểm trong bước chuyển dài hạn của Nga sang chủ nghĩa xét lại. Kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Nga đã luôn tìm cách định hình cấu trúc an ninh châu Âu và áp đặt ý chí của mình lên các nước láng giềng nhỏ hơn. Điện Kremlin cũng đã đối đầu với Mỹ và châu Âu tại Liên Hợp Quốc cùng các thể chế đa phương khác. Giới lãnh đạo Nga lên án khái niệm trật tự quốc tế dựa trên luật lệ là một phát kiến của phương Tây nhằm củng cố vị thế bá quyền của Mỹ. Tự đóng vai đội quân tiên phong thúc đẩy một trật tự đa cực hơn, Nga tìm cách gia tăng tầm ảnh hưởng toàn cầu của riêng mình mà không bị cản trở bởi các rào cản và quy tắc. Continue reading “Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?”

14/05/1998: Ngày mất Frank Sinatra

Nguồn: Frank Sinatra dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, nam ca sĩ, diễn viên và biểu tượng huyền thoại của giới giải trí Frank Sinatra qua đời vì một cơn đau tim tại Los Angeles, hưởng thọ 82 tuổi.

Xuất thân từ một gia đình người Mỹ gốc Ý ở Hoboken, New Jersey, Sinatra đã vươn lên trở thành siêu sao hiện đại đầu tiên của nền âm nhạc đại chúng, với sự nghiệp giải trí kéo dài hơn năm thập kỷ. Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp ca hát, ông là bậc thầy của các bản ballad lãng mạn thịnh hành trong Thế chiến II. Sau khi sức hút của ông bắt đầu suy giảm vào cuối những năm 1940, Sinatra đã làm mới bản thân thành một quý ông lịch lãm với phong cách hát gai góc và từng trải hơn, đồng thời bắt đầu một màn tái xuất ngoạn mục vào những năm 1950. Continue reading “14/05/1998: Ngày mất Frank Sinatra”

Thế giới hôm nay: 14/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump và Tập Cận Bình gặp mặt trực tiếp tại một hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh. Trong bài phát biểu khai mạc, Trump bày tỏ sự tôn trọng đối với Chủ tịch Trung Quốc và nói rằng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc “sẽ trở nên tốt đẹp hơn bao giờ hết.” Về phần mình, Tập tuyên bố hai nước phải thoát khỏi Bẫy Thucydides – quan điểm cho rằng một cường quốc mới nổi chắc chắn sẽ xảy ra chiến tranh với một cường quốc hiện hữu. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, Tập cảnh báo rằng bất kỳ nước đi sai lầm nào về vấn đề Đài Loan đều có thể đẩy quan hệ này vào “nguy hiểm lớn,” theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.

Thượng viện Mỹ phê chuẩn Kevin Warsh làm chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 54-45 là kết quả sít sao nhất kể từ khi sự phê chuẩn của Thượng viện trở thành một yêu cầu vào năm 1977. Chỉ có một đảng viên Dân chủ ủng hộ Warsh. Giờ đây, ông phải đối phó với tình trạng lạm phát gia tăng: các số liệu được công bố hôm qua cho thấy chỉ số giá nhà sản xuất, một thước đo lạm phát bán buôn, đã tăng 6% trong 12 tháng tính đến tháng 4 – mức tăng lớn nhất kể từ tháng 12/2022. Continue reading “Thế giới hôm nay: 14/05/2026”

Nga đang sẩy chân trên chiến trường

Nguồn: “Russia is stumbling on the battlefield”, The Economist, 10/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Trong bối cảnh thương vong ở Ukraine tăng vọt, Vladimir Putin càng rơi vào thế khó khăn hơn bao giờ hết.

Lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm nay ở Moscow vào ngày 9/5 không có nhiều không khí chiến thắng. Lần đầu tiên trong hai thập kỷ, xe tăng và các phương tiện quân sự khác không diễu hành qua Quảng trường Đỏ để chúc mừng chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã. Các quan chức Nga nhận thấy việc tập trung xe bọc thép và xe chở tên lửa gần đó là một rủi ro quá lớn — chẳng khác nào trở thành mục tiêu hấp dẫn cho những máy bay không người lái ngày càng hoạt động hiệu quả của Ukraine. Khi ngày quan trọng dần đến gần, các dịch vụ internet di động ở Moscow và St. Petersburg đã bị cắt vì lý do an ninh. Số lượng lớn hệ thống phòng không đã được triển khai lại từ những vùng xa xôi của đất nước. Continue reading “Nga đang sẩy chân trên chiến trường”

Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi

Nguồn: Marina Yue Zhang, “Trump Goes to Beijing: What to Watch,” The Diplomat, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc Trung Quốc trì hoãn xác nhận chuyến thăm phản ánh cách tiếp cận rộng hơn của Bắc Kinh đối với Washington dưới thời chính quyền Trump thứ hai: không khởi xướng, không từ chối, và không thỏa hiệp.

Vào ngày 11/5, Bắc Kinh chính thức thông báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến ngày 15/5 — chỉ hai ngày trước khi hội nghị thượng đỉnh của ông với Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến bắt đầu. Continue reading “Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi”

Thế giới hôm nay: 13/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Keir Starmer dự kiến sẽ gặp Wes Streeting, một trong những đối thủ tiềm năng có thể thách thức quyền lãnh đạo của ông, vào hôm nay. Vị thủ tướng Anh đang gặp nhiều rắc rối vẫn đang cố bám trụ quyền lực, bất chấp việc bốn bộ trưởng đã từ chức khỏi chính phủ của ông – hầu hết trong số họ là đồng minh của Streeting, Bộ trưởng Y tế. Các đối thủ sẽ cần đảm bảo sự ủng hộ của 81 nghị sĩ Công Đảng để phát động một cuộc thách thức. Các thị trường trái phiếu lo lắng đã đẩy chi phí vay mượn của Anh lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Donald Trump tuyên bố nước Mỹ “không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về vấn đề Iran” từ Tập Cận Bình, trước khi lên đường tham gia các cuộc đàm phán với nhà lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Nhưng cả hai chắc chắn sẽ đề cập đến cuộc xung đột. Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, đang đi cùng Trump. Trước đó, Hegseth khẳng định rằng lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn nguyên hiệu lực. Giá dầu đang ổn định ở mức khoảng 107 đô la/thùng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/05/2026”

Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump

Nguồn: Derek Grossman, “Under Trump, the US-Philippines alliance enjoys a renaissance, for now”, Nikkei Asia, 04/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sự xích lại gần nhau trong lĩnh vực phòng thủ giữa hai nước này vẫn chưa phải đối mặt với thách thức từ đối thủ trong khu vực là Trung Quốc.

Bước sang năm thứ 75, quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chứng kiến một sự phục hưng. Cuộc tập trận quân sự thường niên và quan trọng nhất của hai nước, Balikatan, đang diễn ra và được đánh giá là có quy mô lớn nhất và có lẽ là phức tạp nhất từ trước đến nay, với hơn 17.000 binh lính và một số đồng minh khác, bao gồm cả Nhật Bản, tham gia tập trận các phương thức tác chiến mới. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây cũng gửi lời mời đến Manila để tham gia Sáng kiến Pax Silica, vốn hướng đến việc tăng cường an ninh chuỗi cung ứng chất bán dẫn, AI và các loại khoáng sản quan trọng. Trong khuôn khổ đó, hai quốc gia đang hợp tác thành lập Khu Công nghiệp Luzon để tiếp tục củng cố hợp tác an ninh kinh tế thông qua việc cùng bố trí các trung tâm sản xuất và logistics liên quan đến quân sự tại phía Bắc Luzon. Continue reading “Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump”

Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz

Nguồn:  Chee Meng Tan, “China’s Malacca Dilemma, After Hormuz”, Foreign Policy, 11/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào tháng Hai, Tehran đã làm điều họ luôn đe dọa: đóng cửa eo biển Hormuz, dải nước hẹp vốn bình thường vận chuyển tới một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới. Tên lửa bay rợp trời. Thủy lôi rải kín đáy biển. Những con tàu chở dầu phải quay đầu.

Việc phong tỏa lối thoát duy nhất của Vịnh Ba Tư không chỉ là một hành động vật lý mà còn là một đòn tấn công tài chính. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu băng qua Hormuz tăng vọt chỉ sau một đêm, khi các công ty bảo hiểm tư nhân định giá lại mức bảo hiểm vượt quá khả năng chi trả của bất kỳ hãng vận tải nào, hoặc thậm chí từ chối ký hợp đồng. Continue reading “Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz”

12/05/1957: Xe đua Ferrari gặp nạn tại Giải Mille Miglia, 11 người thiệt mạng

Nguồn: Ferrari race car crashes at Mille Miglia race, killing 11, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1957, trong giải đua xe thể thao sức bền danh tiếng Mille Miglia tại Ý, tay đua Alfonso de Portago của đội Ferrari tử nạn trong một vụ va chạm kinh hoàng. Vụ tai nạn cướp đi sinh mạng của tay đua 28 tuổi người Tây Ban Nha, lái phụ Edmund Nelson và chín khán giả, cuối cùng dẫn đến việc chấm dứt giải Mille Miglia — giải đua thường niên được thành lập vào năm 1927. Continue reading “12/05/1957: Xe đua Ferrari gặp nạn tại Giải Mille Miglia, 11 người thiệt mạng”