Nguồn: Helen Warrell và Christopher Miller, “The teenagers enlisted as agents of mayhem by Russia and Iran,” Financial Times, 05/06/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Trẻ vị thành niên đang trở thành công cụ để thực hiện các hành vi thù địch từ Ukraine đến Tây Âu và Israel.
Vào một buổi chiều muộn tháng 9 năm ngoái, một cậu bé 17 tuổi người Hà Lan vừa mới bắt đầu làm bài tập về nhà tại ngôi nhà của gia đình ở Rotterdam thì có tiếng gõ cửa.
Khi cha cậu mở cửa, tám sĩ quan cảnh sát trùm mũ balaclava lao qua ông và xông lên phòng ngủ của cậu trên lầu. Họ đến để bắt giữ thiếu niên này với cáo buộc cung cấp dịch vụ cho một quốc gia nước ngoài.
Những chi tiết lộ ra sau đó đã gây sốc cho cả gia đình cậu lẫn cộng đồng an ninh châu Âu: cậu bị cáo buộc đã được các đặc vụ Nga trên Telegram chiêu mộ để theo dõi các tổ chức chấp pháp ở La Haye bằng một thiết bị nghe lén, chuyên đánh chặn tín hiệu mạng WiFi.
Thông qua các cuộc phỏng vấn với cảnh sát và quan chức tình báo ở sáu quốc gia trên khắp châu Âu và Trung Đông, tờ Financial Times đã xác định rằng cậu bé 17 tuổi này là một trong số ngày càng nhiều thanh thiếu niên đang bị các quốc gia thù địch chiêu mộ trực tuyến cho mục đích do thám và phá hoại.
Cậu bé — “một game thủ cuồng nhiệt và thành thạo máy tính,” theo một bài phỏng vấn với cha cậu trên tờ De Telegraaf — hiện đang chờ xét xử. Cha cậu, người mô tả con trai mình là “ngây thơ,” vẫn còn bàng hoàng. “Chúng tôi nuôi dạy con cái để chuẩn bị cho chúng đối mặt với mọi loại hiểm nguy trong cuộc sống: hút thuốc lá, hút thuốc lá điện tử, rượu, và ma túy,” ông nói với tờ báo Hà Lan. “Nhưng không phải cho một việc như thế này.”
Nga và Iran từ lâu đã sử dụng các lực lượng ủy nhiệm để thực hiện các hành vi thù địch trên lãnh thổ châu Âu, nhưng việc nhắm mục tiêu vào trẻ vị thành niên là một bước ngoặt mới trong nền kinh tế việc làm tự do mang tính lật đổ của họ.
Chiến thuật này xuất hiện lần đầu ở Ukraine, nơi thanh thiếu niên được chiêu mộ trực tuyến để thực hiện các công việc phá hoại, gián điệp, và truyền bá tuyên truyền. Kể từ đó, Moscow đã tìm kiếm các tay sai tuổi vị thành niên xa hơn về phía tây, đến tận Ba Lan, Hà Lan, và Anh. Tehran — nhận thấy cơ hội đẩy nhanh các chiến dịch chống lại những người bất đồng chính kiến Iran ở châu Âu và gieo rắc hỗn loạn ở Israel — cũng nhanh chóng học theo.
“Các quốc gia thù địch chắc chắn đang cố gắng nhắm mục tiêu vào thanh thiếu niên,” Dominic Murphy — người vừa từ chức sáu tuần trước khỏi vị trí đứng đầu bộ chỉ huy chống khủng bố của Cảnh sát Metropolitan London, đơn vị giám sát các cuộc điều tra về các mối đe dọa an ninh quốc gia trên khắp nước Anh và xứ Wales — tiết lộ. “Tôi đã ngạc nhiên trước quy mô của thách thức này vì nó thực sự ập đến rất bất ngờ, vào 18 tháng trước. Sau đó, tôi cũng không kém ngạc nhiên trước số lượng thanh thiếu niên sẵn sàng và tự nguyện tham gia trên mạng… và việc này đã chuyển thành hành động trong thế giới thực nhanh chóng như thế nào.”
Các quan chức tình báo Ukraine chia sẻ với FT rằng 21% số người bị bắt vì hợp tác với Nga vào năm 2025 là thanh thiếu niên. Một tỷ lệ đáng kể trong các vụ bắt giữ có liên quan đến các cuộc tấn công bài Do Thái trên khắp châu Âu do nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn Ashab al-Yamin — còn được biết đến với tên gọi đầy đủ hơn là Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia, hay Hayi — nhận trách nhiệm, liên quan đến những thủ phạm địa phương dưới 18 tuổi ở các quốc gia như Anh, Pháp, và Hà Lan.
Các vụ chiêu mộ diễn ra theo một kịch bản tương tự nhau. Những đứa trẻ thường được tiếp cận qua các kênh trực tuyến được che giấu kỹ lưỡng và khó theo dõi: từ Telegram đến TikTok, Snapchat, Facebook, và Discord. Chúng được đề nghị trả tiền, thường là tiền điện tử, để đổi lấy việc hoàn thành nhiệm vụ. Những kẻ chiêu mộ làm việc ẩn danh; nhiều kẻ trong số này làm việc cho các nhóm tội phạm, tương tự như các tin tặc, có thể hoạt động độc lập với nhà nước nhưng được các cơ quan tình báo thu nạp cho các chiến dịch bí mật.
Các trang web chơi game — phương tiện giải trí phổ biến nhất ở độ tuổi từ 13 đến 24 — đã trở thành địa bàn săn tìm những kẻ phá hoại tiềm năng có hứng thú với việc “giải quyết vấn đề.”
Tại Ukraine, chức năng trò chuyện trong trò chơi trực tuyến nổi tiếng World of Tanks thường được sử dụng như một cổng chiêu mộ, từ đó các đặc vụ sẽ chuyển cuộc trò chuyện sang Telegram. Một số đặc vụ được nhà nước hậu thuẫn, đặc biệt là những người làm việc cho Nga, còn khai thác định dạng nhiệm vụ và tâm lý “làm nhiệm vụ” của các trò chơi trực tuyến để dụ dỗ bọn trẻ vượt ra ngoài chiến trường ảo, tiến tới hành động trong thế giới thực. Một quan chức quân sự phương Tây ví von rằng nó “giống như Pokémon Go, nhưng là với các hệ thống phòng không.”
Việc ngăn chặn trẻ vị thành niên bị lôi kéo vào mạng lưới này đã nhanh chóng trở thành ưu tiên hàng đầu của Europol, cơ quan tình báo và chống tội phạm của EU. “Chúng ta có một thế hệ trẻ hơi xa cách với cha mẹ, được giáo dục trực tuyến, thường là bởi mạng xã hội hoặc các nền tảng chơi game,” giám đốc Europol Catherine De Bolle chia sẻ với FT trong một cuộc phỏng vấn được thực hiện ngay trước khi bà từ chức vào tháng trước.
“Một người trẻ vẫn đang trong quá trình phát triển la bàn đạo đức và luân lý, chưa tìm được vị trí của mình trong xã hội, về mặt tâm lý sẽ dễ bị tổn thương hơn nếu bị tiếp cận bởi ai đó chú ý đến mình, quan tâm đến mình, tìm cách len lỏi vào cuộc sống của mình và giành được lòng tin của mình,” bà nói.
Tuy nhiên, các quốc gia lại xem những thanh thiếu niên mà họ chiêu mộ như những vật tiêu hao. Rủi ro với họ rất thấp nếu các chiến dịch thất bại, và lợi ích rõ ràng nếu thành công. Việc chứng minh mối liên hệ với Nga hoặc Iran vốn đã rất khó đối với các cơ quan tình báo châu Âu, và với các quốc gia gây hấn này, khả năng phủ nhận luôn ở trong tầm tay. Rốt cuộc, người đối mặt với nguy hiểm chính là những người trẻ được chọn — như thiếu niên người Hà Lan kia — những người mà cuộc sống sẽ bị thay đổi vĩnh viễn nếu các nhiệm vụ trực tuyến được chuyển hóa thành hành động thực tế.
Kết quả, theo cảnh sát và các quan chức tình báo, là Nga và Iran đang lợi dụng một thế hệ cư dân bản địa kỹ thuật số để thúc đẩy các mục tiêu của họ trong cái gọi là chiến tranh hỗn hợp — vùng xám giữa hòa bình và xung đột vũ trang.
“Sự ẩn danh trên môi trường trực tuyến mang lại cho [trẻ vị thành niên] khả năng tham gia vào những gì chúng nghĩ là ngầu,” một quan chức an ninh Anh cho biết. “Chúng có thể không nhìn thấy tác động hay hậu quả trong thế giới thực.”
Chỉ hơn một năm trước, cảnh sát Ukraine đã bắt giữ hai nhóm bị tình nghi là đặc vụ Nga đang bí mật chụp ảnh các hệ thống phòng không ở ngoại ô Kharkiv.
Thoạt nhìn, đây trông giống như hành vi gián điệp thông thường, do cơ quan tình báo FSB của Moscow chỉ đạo nhằm phục vụ cuộc xung đột ở miền đông Ukraine. Nhưng thủ phạm không phải là những kẻ xâm nhập từ Nga hay các đặc vụ được đào tạo bài bản, mà là các thanh thiếu niên địa phương.
Những đứa trẻ, đều 15 hoặc 16 tuổi, đã vô tình bị FSB chiêu mộ để thu thập thông tin tình báo dưới vỏ bọc của một trò chơi “làm nhiệm vụ” — một cuộc săn kho báu quy mô toàn thành phố, nơi người chơi cạnh tranh để hoàn thành danh sách các thử thách.
Chúng nhận được tọa độ địa lý của các hệ thống phòng thủ từ người quản lý người Nga qua một phòng trò chuyện, theo chi tiết chiến dịch do cơ quan tình báo SBU của Ukraine lật tẩy. Chúng được yêu cầu di chuyển đến khu vực, chụp ảnh, quay video, và cung cấp mô tả; Moscow sau đó sử dụng thông tin này để tiến hành các cuộc không kích vào Kharkiv. Các nhiệm vụ khác được giao cho nhóm còn bao gồm đốt cháy các phương tiện quân sự của Ukraine.
Các quan chức tình báo SBU chia sẻ với FT rằng việc Nga chiêu mộ trẻ vị thành niên, thậm chí cả trẻ nhỏ — bắt đầu từ năm đầu tiên của cuộc xung đột — nay không còn là ngoại lệ mà đã trở thành chuẩn mực. Điện Kremlin đã mở rộng mạng lưới của mình sau khi những người Ukraine từng có chút thiện cảm với Nga dần xa lánh vì chiến tranh. Việc chiêu mộ người trẻ Ukraine giúp làm mất ổn định đất nước từ bên trong, bằng cách thu nạp thế hệ trẻ vào công cuộc phá hoại nỗ lực chiến tranh của quốc gia.
Đối với Moscow, trẻ vị thành niên Ukraine đại diện cho “tuyến kháng cự yếu nhất,” Laura Brady, nhà phân tích Ukraine-Nga tại công ty tư vấn Earendel Associates, nhận định. “Bọn trẻ có lẽ sẽ ít đặt câu hỏi hơn về lý do tại sao chúng được yêu cầu làm một việc gì đó,” cô nói. “Tiền thuê chúng cũng rẻ hơn. Chúng cũng ít thận trọng hơn khi thực hiện một hoạt động nghe có vẻ kỳ lạ. Trẻ em về cơ bản bốc đồng hơn.”
Các phương pháp của đặc vụ Nga bao gồm việc tự định vị như những người kiến tạo hòa bình. Một quan chức SBU mô tả cách một thiếu niên Ukraine có thể bị dụ dỗ đốt cháy các văn phòng tuyển quân địa phương và phương tiện quân sự, với lý lẽ rằng điều này sẽ ngăn anh trai, cha, hoặc những người thân nam giới khác của cậu bị cưỡng chế nhập ngũ.
Theo SBU, hai người Ukraine nhỏ tuổi nhất bị Moscow chiêu mộ mới chỉ 11 tuổi — một ở Kyiv, một ở Odesa. Những đứa trẻ này, đều là bé trai, đã được giao nhiệm vụ đốt xe hơi và phóng hỏa các hộp điện trong các tòa nhà dân cư.
Những thiếu niên lớn tuổi hơn thường được giao một chuỗi các hoạt động leo thang, giống như một quá trình huấn luyện. Chúng có thể được yêu cầu in các tờ rơi phản chiến và dán quanh khu phố, sau đó thực hiện các vụ phóng hỏa nhỏ, rồi tiến tới phóng hỏa có nguy hiểm đến tính mạng, và cuối cùng là chế tạo và kích nổ bom.
Hậu quả có thể rất thảm khốc, không chỉ với thủ phạm. Hồi tháng 3 năm ngoái, tại thành phố Ivano-Frankivsk ở miền tây Ukraine, một cậu bé 17 tuổi đã thiệt mạng và đồng phạm 15 tuổi mất đi đôi chân sau khi quả bom tự chế phát nổ trước khi chúng đến được địa điểm dự định. Hai cậu bé đã được các đặc vụ Nga chiêu mộ trên Telegram và được đề nghị 1.700 đô la để cài thiết bị này. Các quan chức SBU nói rằng chúng đã trở thành những kẻ đánh bom tự sát bất đắc dĩ — hay điều mà các đặc vụ Nga gọi là “các đặc vụ dùng một lần.”
Và các “tân binh” tuổi vị thành niên có thể phải nhận những hình phạt thay đổi cả cuộc đời nếu bị bắt. Hai cậu bé 14 tuổi kích nổ một quả bom tự chế gần một đồn cảnh sát ở Kyiv ba tháng trước theo lệnh của một kẻ chiêu mộ người Nga đã nhanh chóng bị SBU bắt giữ. Bất chấp tuổi tác — và thực tế là không ai bị thương trong vụ tấn công — hai thủ phạm nhí vẫn đối mặt với án tù lên đến 12 năm.
SBU tin rằng Nga đang mở rộng quy mô các nỗ lực nhắm mục tiêu của mình. Brady nói thêm rằng những người trẻ bị Nga lôi kéo thành công thường được giao thêm nhiệm vụ chiêu mộ bạn bè cùng trang lứa qua TikTok, Telegram, hoặc các nền tảng chơi game, “vì vậy chính các tân binh này cũng giúp nhân số tăng theo cấp số nhân.”
Những dấu hiệu đầu tiên cho thấy cuộc săn tìm kẻ phá hoại trẻ tuổi của Moscow đang vươn xa hơn vào châu Âu được nhìn thấy ở các quốc gia dọc theo biên giới Ukraine.
Tại Ba Lan, thanh thiếu niên Ukraine đã bị bắt quả tang xịt các khẩu hiệu chống Ba Lan lên các đài tưởng niệm quốc gia. Tại Latvia, Moscow thu nạp người trẻ để phân phát các tờ rơi tuyên truyền thân Nga và tấn công xe hơi cùng tòa nhà của cộng đồng người Ukraine hải ngoại. Tại Litva, một công dân Ukraine 17 tuổi, Daniil Bardadim, đã phóng hỏa một cửa hàng Ikea ở Vilnius vào năm 2024 thay mặt cho các cơ quan an ninh Nga. Cậu ta đã nhận tội phóng hỏa và hiện đang thụ án ba năm tù.
Các sĩ quan tình báo Ukraine — những người đã dần thành thạo việc phát hiện mối đe dọa nhắm vào trẻ vị thành niên — hiện đang tư vấn cho các đồng minh châu Âu về cách ứng phó. SBU tin rằng, dù FSB là chủ mưu trong các cách tiếp cận đối với thanh thiếu niên Ukraine, GRU (tổng cục tình báo quân sự) và SVR (cơ quan tình báo hải ngoại) mới là những đơn vị đứng sau các chiến dịch chiêu mộ trẻ vị thành niên ở các địa bàn xa hơn.
Tại trụ sở của cơ quan an ninh nội địa VDD của Latvia ở Riga, Tổng Giám đốc Normunds Mežviets mô tả cách các đặc vụ Moscow hướng dẫn những tân binh tập sự thực hiện một chuỗi hoạt động ngày càng rủi ro hơn.
Nhiệm vụ đầu tiên có thể chỉ là đốt một chiếc xe hơi. “Bạn cần có gan để làm điều đó vào ban đêm, khi bạn ở một mình. Bạn phải mua loại chất lỏng để chế tạo bom xăng Molotov, sau đó tìm kiếm mục tiêu, thực hiện một số hoạt động trinh sát,” Mežviets nói. “Rủi ro không quá cao, nhưng áp lực rất lớn. Bạn sẽ lo lắng về cách tiếp cận mục tiêu, rồi còn phải tìm cách thoát thân. Việc đó tiêu hao rất nhiều sức lực và tinh thần, đặc biệt với những người chưa có kinh nghiệm.”
Những kẻ phá hoại ở Latvia có thể được nâng cấp nhiệm vụ: nhắm vào các xe hơi mang biển số Ukraine, sau đó là xe tải Ukraine, rồi phóng hỏa tài sản của người di cư Ukraine. Bước tiếp theo sẽ là tấn công cơ sở hạ tầng quan trọng — một căn cứ quân đội với hàng rào, camera giám sát, và nhân viên an ninh. “Đến lúc đó, bạn đã được chuẩn bị về mặt cảm xúc và tâm lý để làm điều đó,” Mežviets giải thích. Thông thường, những cuộc tấn công tinh vi kiểu này được dành cho những tân binh lớn tuổi hơn, khoảng hai mươi hoặc ba mươi.
Các đặc vụ Nga thường bịa ra nhiều câu chuyện khác nhau để lý giải tại sao một nhiệm vụ cần phải được thực hiện. “Họ thường dựng lên một câu chuyện nào đó. Chẳng hạn như ‘đây là một gã tồi đang nợ tiền… vì vậy để trừng phạt hắn, tôi sẽ cho cậu 500 euro. Cậu đốt xe của hắn được chứ?'” Mežviets nói.
Vị lãnh đạo VDD tỏ ra ít cảm thông với những người bị lừa. “Nếu bạn không phải là kẻ hoàn toàn ngốc nghếch, sớm muộn gì bạn cũng sẽ hiểu rất rõ mình đang làm gì,” ông nói.
Các đặc vụ của Moscow hiện đang chiêu mộ thanh thiếu niên ở Tây Âu, kể cả Anh.
Những trường hợp này đặc biệt khó theo dõi vì chúng chỉ thu hút sự chú ý của công chúng khi được đưa ra xét xử, nhưng lại có nhiều hạn chế liên quan đến việc đưa tin về hành vi phạm tội của trẻ vị thành niên.
Tuy nhiên, Cảnh sát Met thừa nhận rằng họ đang bắt giữ thanh thiếu niên vì các hoạt động phá hoại và trinh sát. “Trẻ em và thanh thiếu niên dễ bị tổn thương trước… các hoạt động thù địch,” Vicki Evans, điều phối viên quốc gia cấp cao của Anh về chính sách chống khủng bố, đã thừa nhận vào năm ngoái. “Đây là mối quan tâm lớn đối với chúng tôi.”
Murphy, cựu chỉ huy Cảnh sát Met, nhớ lại rằng khoảng 18 tháng trước, lực lượng này bắt đầu nhận thấy có những người trẻ “tiến hành các hoạt động trinh sát thù địch vì nhiều lý do khác nhau thay mặt cho một quốc gia nước ngoài,” đề cập đến cả Nga lẫn Iran. “Chúng tôi ngày càng ghi nhận nhiều người trẻ tham gia vào thứ trông gần giống như một vũ trụ song song.”
Camera an ninh ghi hình các nghi phạm trong một cuộc tấn công phóng hỏa vào xe cứu thương Hatzola do cộng đồng Do Thái điều hành ở Bắc London vào tháng 3. Ba thanh niên — 17, 19, và 20 tuổi — đã bị buộc tội liên quan đến vụ việc.
Cảnh sát Met trước đây từng công bố dữ liệu cho thấy 20% những người bị bắt trong các vụ án chống khủng bố ở độ tuổi 17 trở xuống. Murphy ước tính rằng tỷ lệ tương tự hiện đang được ghi nhận ở các vụ bắt giữ liên quan đến hoạt động an ninh quốc gia.
Ngay trong tuần này, một tòa án tại Old Bailey ở London đã xét xử vụ một thiếu niên Na Uy được thuê bởi một nhóm tội phạm có tổ chức của Thụy Điển — được chế độ Iran sử dụng — để ám sát một mục tiêu chưa được xác định ở Anh.
Theo thông tin từ bên công tố, thủ phạm — Johannes Natland — chỉ vừa tròn 18 tuổi khi bay đến Sân bay Manchester và được những người quản lý hướng dẫn đến một kho vũ khí bí mật và một chiếc xe hơi bị đánh cắp. Cậu ta bị bắt trong một phòng khách sạn ở West Yorkshire trước khi kịp thực hiện vụ ám sát. Khám xét phòng của cậu phát hiện một khẩu súng lục bán tự động, một khẩu súng lục ổ quay, và 12 viên đạn thật. Natland phủ nhận cáo buộc âm mưu giết người, và phiên tòa vẫn đang tiếp diễn.
Các điều tra viên tại Europol đã quan sát thấy thanh thiếu niên trên khắp lục địa đang bị dụ dỗ hành động theo những cách tương tự.
Những kẻ bất chính thường tụ tập trong các diễn đàn trực tuyến như các nhóm Discord cực hữu và các kênh Telegram. “Đó có thể là một nhóm tội phạm có tổ chức của Thụy Điển chuyên buôn ma túy, một kẻ chiêu mộ khủng bố, hay một quốc gia đang tìm người để thực hiện các cuộc tấn công hỗn hợp,” De Bolle, cựu giám đốc Europol cho biết. “Tất cả các chủ thể khác nhau này đều có chung sở thích là cố gắng tìm kiếm người trẻ và giao cho chúng các nhiệm vụ.”
Thiếu niên 17 tuổi người Hà Lan bị bắt ở Rotterdam năm ngoái, cùng với một đồng phạm cùng tuổi, bị cáo buộc sử dụng công nghệ đánh chặn tín hiệu WiFi để nghe lén các tòa nhà chính phủ và cơ quan thực thi pháp luật ở La Haye, bao gồm cả chính trụ sở của Europol.
Một trong hai cậu bé đã được một nhóm tin tặc trực thuộc chính phủ Nga tiếp cận trên Telegram và đề nghị trả tiền để đổi lấy dịch vụ của chúng. Hai nghi phạm thiếu niên này hiện vẫn đang chờ ngày ra tòa.
Đối với De Bolle, việc trẻ vị thành niên bị lợi dụng bởi tội phạm thuộc mọi loại là ưu tiên hàng đầu của Europol và một rủi ro đang gia tăng nhanh chóng. Bà nói, việc xác định và chiêu mộ những đứa trẻ họp nhau trên mạng xã hội và các nền tảng chơi game là “siêu đơn giản.”
“Đối với các nhóm đang sử dụng bọn trẻ — nếu chúng thành công, tốt thôi; nếu chúng thành công một phần, tốt thôi; nếu chúng bị giết, thì sao nào? Nếu chúng bị bắt, thì sao nào? Bọn trẻ là một thứ vũ khí bắn-rồi-quên,” De Bolle bổ sung. Theo bà, đây là “phiên bản tội phạm của xã hội dùng-một-lần của chúng ta.”
Một ván cược nảy sinh trong sức nóng của cuộc chiến Ukraine nay đang được triển khai xa hơn về phía đông, trong cuộc xung đột giữa Israel và Iran.
Hồi tháng 3 năm nay, một cậu bé 14 tuổi ở Tel Aviv bị buộc tội liên lạc với một đặc vụ nước ngoài và chuyển thông tin tình báo cho kẻ thù. Theo các công tố viên Israel, con đường phạm tội của cậu bắt đầu từ 11 tháng trước, khi cậu trả lời một đặc vụ Iran trên Telegram — người đề nghị trả tiền điện tử để đổi lấy một loạt các hoạt động phá hoại.
Cậu nhóc đã quay video trụ sở quân sự Kirya của Tel Aviv, ghi lại thiệt hại do các cuộc tấn công tên lửa Iran tại hai địa điểm, và vẽ graffiti bôi nhọ khắp Tel Aviv, theo cáo trạng. Tổng cộng, cậu ta được trả hơn 1.170 đô la trải trên bốn ví kỹ thuật số khác nhau.
Shin Bet — cơ quan phản gián nội địa của Israel — đã cố gắng cảnh báo đất nước về mối nguy này. Mùa hè năm ngoái, cơ quan này đã tiên phong phát hành một thông báo gửi đến các bậc phụ huynh, cảnh báo rằng trẻ em và thanh thiếu niên Israel đã “gặp những thông điệp tưởng chừng ngây thơ ở trên mạng” yêu cầu chúng chụp ảnh các tòa nhà và cơ sở, thu thập thông tin, vẽ graffiti thù hận, và xác định vị trí các địa điểm nhạy cảm.
Những yêu cầu này, Shin Bet giải thích, đang xuất hiện trên Facebook, Telegram, Instagram, và TikTok. “Một cuộc điều tra cho thấy những lời kêu gọi này đang được thực hiện bởi các phần tử Iran thù địch… với mục đích chiêu mộ trẻ vị thành niên Israel cho các hoạt động gián điệp.”
Các chuyên gia tình báo cho rằng Tehran đang thiết kế các chiến dịch của mình trực tiếp theo cẩm nang của Moscow. “Iran cực kỳ không tin tưởng Nga, nhưng trong các tình huống mà hai bên có chung kẻ thù, lợi ích của họ lại song trùng,” một quan chức an ninh phương Tây nhận định. “Và trong những trường hợp đó, GRU chắc chắn đang hướng dẫn cho IRGC — trong chiến tranh máy bay không người lái, trong các chiến dịch hỗn hợp và trong các hành vi phá hoại.”
Một cựu sĩ quan tình báo của Lực lượng Phòng vệ Israel, phát biểu với điều kiện giấu tên, lập luận rằng các quốc gia thù địch đang khai thác sự bất mãn của thế hệ trẻ có tuổi thơ bị gián đoạn bởi xung đột và lệnh phong tỏa vì Covid.
“Những đợt chiêu mộ này thành công vì Tehran đã nhận định chính xác rằng trẻ em ở Israel dưới 18 tuổi lớn lên trong hậu quả của Covid và sự kiện ngày 7/10, cùng với cuộc chiến hiện tại với Iran, và ở một mức độ nào đó, chúng cảm thấy mình không được lắng nghe.”
Cựu sĩ quan nói thêm rằng thanh toán kỹ thuật số tạo cho những người muốn được chiêu mộ ảo tưởng về tính bí mật. “Hãy nhìn vào các khoản thanh toán — vì được thực hiện bằng tiền điện tử, bọn trẻ nghĩ rằng chúng sẽ dễ thoát tội hơn,” cựu sĩ quan nói. “Ngay khi tự mở ví kỹ thuật số và nhận tiền, chúng có thể có một nguồn tiền của riêng mình mà cha mẹ không hay biết. Vì vậy, với chúng, đó là cách giành được sự độc lập khỏi cha mẹ.”
Các nhóm do Iran hậu thuẫn dường như đang sử dụng cùng chiến lược ở châu Âu. Sự tham gia của trẻ vị thành niên là đặc điểm nổi bật trong các cuộc tấn công bài Do Thái mùa xuân này của Hayi — nhóm dân quân mà Bộ Tư pháp Mỹ đã gọi là bình phong để thực hiện các mục tiêu khủng bố của Kata’ib Hezbollah, Hezbollah, và IRGC.
Thanh thiếu niên ở Anh, Pháp, và Hà Lan đã bị bắt liên quan đến các sự cố mà Hayi nhận trách nhiệm. Tại Pháp, ba trong số bốn thủ phạm bị cáo buộc trong một âm mưu đánh bom thất bại ở Paris vào tháng 3 đang ở độ tuổi 16 hoặc 17. Tại Hà Lan, bốn thanh niên từ 17 đến 19 tuổi đang bị điều tra vì phóng hỏa một giáo đường Do Thái ở Rotterdam, cũng vào tháng 3.
Tại Anh — nơi số lượng các cuộc tấn công liên quan đến Hayi cao hơn nhiều — ba người bị buộc tội liên quan đến vụ tấn công phóng hỏa tháng 3 nhằm vào xe cứu thương Hatzola do cộng đồng Do Thái điều hành ở bắc London là các thanh thiếu niên 17, 19, và 20 tuổi.
Một cậu bé 17 tuổi đã nhận tội phóng hỏa sau vụ cháy tại một giáo đường Do Thái ở tây bắc London vào cuối tháng 4. Và gần đây nhất, hai thanh niên 19 và 21 tuổi cùng một thiếu niên 16 tuổi bị cáo buộc đã cố gắng ném bom cháy vào văn phòng của Volant Media, công ty mẹ của một đài truyền hình tiếng Ba Tư ở London. Thủ phạm nhỏ tuổi nhất đã bị đưa vào cơ sở giáo dưỡng.
Một quan chức an ninh chuyên về các hoạt động của Iran ở nước ngoài chia sẻ với FT rằng hồ sơ của nhiều kẻ tấn công ở London có cùng đặc điểm với những gì Shin Bet đã quan sát thấy ở Tel Aviv.
“Trong nhiều trường hợp, các đặc vụ nhí này đã được chiêu mộ trực tuyến qua các ứng dụng như Facebook, Telegram, và Snapchat trước khi được phân công người quản lý — rất có thể là thuộc IRGC hoặc Bộ Tình báo và An ninh,” quan chức này cho biết, và nói thêm rằng họ đã nhận thấy “các mô hình chiêu mộ gần như giống hệt nhau ở cả Israel và Anh.”
Bước đầu tiên để chống lại mối đe dọa này là nâng cao nhận thức, đặc biệt trong số các bậc cha mẹ — những người thường không hay biết gì về những rủi ro mà con cái có thể gặp phải trên mạng.
Và Ukraine — đất nước mà người dân vẫn phải sống mỗi ngày với hậu quả của cuộc xâm lược từ Nga — đang tiến xa hơn trên mặt trận này. SBU đã phát động một chiến dịch công khai cách đây hai năm, cảnh báo mọi người về việc bị người lạ tiếp cận trực tuyến với những lời hứa hẹn “kiếm tiền dễ dàng” khi thực hiện các “nhiệm vụ đơn giản.” SBU hiện đang đến các trường học để giảng dạy học sinh về các hành vi vi phạm pháp luật — và các bản án tù — đã khiến bạn bè cùng trang lứa của các em vướng vào vòng lao lý.
Xa hơn về phía tây, thách thức khó khăn hơn: những gia đình chưa bao giờ trải qua thực tế của xung đột hỗn hợp đơn giản là không thể ngờ rằng GRU hoặc IRGC đang can thiệp vào cuộc sống của con cái họ.
“Công chúng có thể hiểu được mối nguy của việc những người trẻ bị lôi kéo vào chủ nghĩa khủng bố theo một cách nào đó,” cựu chỉ huy cảnh sát Met Murphy nói. “Nhưng cũng cần có mức độ quan tâm tương tự đối với những người trẻ đang tiến hành hoạt động thay mặt cho nước ngoài.”
Sự bùng nổ của các nền tảng mới và hệ sinh thái trực tuyến — vốn là trung tâm trong các tương tác xã hội của thanh thiếu niên nhưng thường xa lạ với cha mẹ chúng — là một rào cản đáng kể khác đối với việc giám sát hiệu quả.
Cũng như SBU đã phát hiện các đặc vụ Nga liên lạc với người trẻ qua trò chơi trực tuyến World of Tanks, các quan chức tình báo Anh và Thụy Điển chia sẻ với FT rằng các nền tảng chơi game đang bị khai thác cho mục đích chiêu mộ — bởi cả những kẻ khủng bố lẫn các quốc gia thù địch.
“Các băng nhóm tội phạm, những kẻ khủng bố, và các chủ thể nhà nước chắc chắn bị thu hút vào cùng các không gian trực tuyến, bao gồm cả các nền tảng chơi game, bởi vì đây là nơi những người trẻ đang tập trung với số lượng lớn,” một quan chức của MI5 cho biết. “Cho dù bạn đang tìm kiếm những người theo dõi, lực lượng ủy nhiệm, hay đặc vụ dùng một lần, bạn đều có thể liên lạc trên các trang web hoặc nền tảng chơi game trước khi chuyển hướng sang một ứng dụng liên lạc bảo mật.”
Các nền tảng trò chuyện như Discord — thường được game thủ sử dụng để liên lạc khi đang chơi — có nhiều chức năng, bao gồm nhắn tin, âm thanh, và gọi video trong các cộng đồng lớn. “Nếu bạn nghĩ con cái của mình đang ở trên Discord và chỉ tán gẫu với bạn cùng trường, thì rất có thể bạn đã lầm,” vị quan chức MI5 cảnh báo.
Một phát ngôn viên của Discord mô tả quá trình cực đoan hóa và chiêu mộ để thực hiện hành động bạo lực là “những thách thức xã hội phức tạp” đòi hỏi “một phản ứng rộng rãi hơn trên toàn bộ các nền tảng và cả ở thế giới bên ngoài.” Công ty đang nỗ lực để “xác định và ngăn chặn hành vi này ngay khi nó xuất hiện, bao gồm gỡ bỏ nội dung, cấm người dùng, và phối hợp với cơ quan chấp pháp khi có rủi ro đáng tin cậy về tác hại trong thế giới thực,” phát ngôn viên này nói thêm.
Jonathan Hall, chuyên viên đánh giá độc lập về các đạo luật liên quan đến các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia ở Anh, lập luận rằng cần có một cuộc thảo luận công khai rộng rãi hơn về cách những người trẻ sử dụng các nền tảng này. Giống như lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi của Australia đã châm ngòi một cuộc tranh luận quốc tế về các thuật toán gây nghiện do các công ty công nghệ Mỹ thiết kế, ông gợi ý rằng những hiểm nguy trực tuyến do những kẻ chiêu mộ của nhà nước gây ra — những kẻ đang dùng các nền tảng web để gài bẫy và ép buộc trẻ em — cũng xứng đáng được chú ý không kém.
“Internet là cánh cổng dẫn vào cộng đồng người trẻ. Nó vô cùng quyền lực. Nó khơi gợi những cảm xúc mạnh mẽ, sự tham gia và cam kết, và bạn đang có những kẻ thao túng ở Thung lũng Silicon, cũng như ở Tehran và Moscow. Với tư cách một xã hội, chúng ta đang bắt đầu hiểu được loại thứ nhất,” ông nói. “Nhưng tôi không nghĩ chúng ta đã thực sự bắt đầu mường tượng đến nhóm thứ hai.”
Báo cáo bổ sung bởi James Shotter tại Jerusalem.
