Category: Kinh tế – Luật pháp

Đất hiếm biển sâu: Nhật Bản lại đánh cược để tự chủ tài nguyên?

Nguồn: Trần Hồng Bân, 陈鸿斌：日本这就实现“稀土自由”了？, Guancha, 09/02/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

“Không chỉ thế hệ chúng ta, mà ngay cả thế hệ mai sau cũng sẽ không còn phải khốn đốn vì đất hiếm nữa!”

Vào ngày 4/2, trong bài diễn thuyết vận động tranh cử tại tỉnh Okayama, bà Sanae Takaichi đã tự hào tuyên bố: “Cảm tạ trời đất, kể từ đầu tháng 2, cuối cùng thì chúng ta cũng nhận được tin tốt về đất hiếm. Tàu thăm dò của Nhật Bản cuối cùng đã khai thác được lớp bùn chứa đất hiếm từ độ sâu 6.000 mét dưới đáy biển gần đảo Minami Tori-shima.” Continue reading “Đất hiếm biển sâu: Nhật Bản lại đánh cược để tự chủ tài nguyên?”

Mô hình tăng trưởng của Bắc Kinh vẫn gặp rắc rối

Nguồn: Dinny McMahon, “Beijing’s Growth Model Is Still Broken,” Foreign Affairs, 09/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Và nó đang gây tổn hại cho Trung Quốc cùng phần còn lại của thế giới.

Khi thị trường bất động sản Trung Quốc sụp đổ vào năm 2021, các nhà lãnh đạo nước này đã cuống cuồng tìm kiếm một động lực tăng trưởng kinh tế mới để thay thế cho việc xây dựng nhà ở. Đầu tư thêm vào cơ sở hạ tầng, vốn đã thúc đẩy phần lớn sự bùng nổ của đất nước trong nhiều thập kỷ, không còn là một lựa chọn: dân số đang đạt đỉnh, và sự sụp giảm doanh số bán đất đồng nghĩa với việc chính quyền địa phương thiếu vốn để chi cho các sân bay mới hay những con đường cao tốc tám làn xe. Bắc Kinh cũng không thể dựa thêm vào xuất khẩu. Trung Quốc hiện đã là nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới, và xét đến chi phí lao động cũng như đất đai ngày càng tăng, “công xưởng của thế giới” không còn lợi thế chi phí đáng kể đối với hàng hóa giá rẻ nữa. Continue reading “Mô hình tăng trưởng của Bắc Kinh vẫn gặp rắc rối”

Sách lược kinh tế của Trung Quốc đang phát huy tác dụng

Nguồn: Audrye Wong, “China’s Economic Statecraft Is Working,” Foreign Affairs, 28/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao Bắc Kinh có thể thành công ngay cả với một chiến lược không hoàn hảo?

Cùng với sự khởi đầu của chính quyền Trump nhiệm kỳ hai là một sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách kinh tế đối ngoại của Mỹ. Washington đang áp thuế lên cả đối tác lẫn đối thủ, cắt giảm viện trợ nước ngoài, đàm phán lại các thỏa thuận thương mại một cách quyết liệt, và khước từ ngoại giao đa phương. Nói cách khác, Mỹ đang hành xử như một kẻ bắt nạt. Và khi các quốc gia trên thế giới dần trở nên cảnh giác hơn trong việc giao dịch với Mỹ, họ đang chuyển hướng ngày càng nhiều sang đối thủ kinh tế chính của Mỹ là Trung Quốc. Hoạt động thương mại đó là một trong nhiều yếu tố góp phần vào sự gia tăng xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2025 – dẫn đến thặng dư thương mại đạt gần 1,2 nghìn tỷ đô la, tăng 20%. Continue reading “Sách lược kinh tế của Trung Quốc đang phát huy tác dụng”

Tại sao trật tự thương mại thế giới nên được thiết kế lại?

Nguồn: Peter E. Harrell, “The Case for Upending World Trade,” Foreign Affairs, 26/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tầm nhìn của Trump gợi nhớ cách tiếp cận truyền thống của Mỹ như thế nào?

Suốt một năm qua, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở thành thế lực gây xáo trộn nhất trong thương mại toàn cầu kể từ những năm 1930. Tuy nhiên, sự phá hủy trật tự thương mại hậu Chiến tranh Lạnh – một hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ nhằm thiết lập các nguyên tắc kinh tế cho các chính phủ tham gia – lại mang đến một cơ hội cần thiết để điều chỉnh thái độ cứng nhắc thái quá đối với thương mại.

Từ khi kết thúc Thế chiến II đến đầu những năm 1990, các tổng thống Mỹ thường ủng hộ thương mại tự do và khuyến khích các quốc gia khác hạ thấp rào cản thương mại thông qua các sáng kiến như Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT) năm 1947, vốn khuyến khích các nước (chủ yếu nằm ngoài khối Xô-viết) cùng cắt giảm thuế quan. Nhưng các chính quyền Mỹ đã cân bằng ưu tiên này nhờ chủ nghĩa thực dụng, áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt đối với chính sách, xem xét từng thách thức riêng biệt một cách cụ thể. Continue reading “Tại sao trật tự thương mại thế giới nên được thiết kế lại?”

Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Victor Cha, “South Korea Can Stand Up to China”, Foreign Affairs, 21/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đang nỗ lực hết mình để cải thiện quan hệ với Bắc Kinh. Trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới Trung Quốc vào đầu tháng Giêng, ông đã chụp ảnh selfie với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bằng chiếc điện thoại Xiaomi mới mà phía chủ nhà tặng, tuyên bố với người dân rằng ông mong muốn “nâng cấp” quan hệ Trung – Hàn, và ký kết hơn một chục thỏa thuận trên nhiều lĩnh vực từ thương mại, khí hậu đến giao thông. Điều này diễn ra sau cuộc hội đàm dài giữa hai nhà lãnh đạo bên lề diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc vào đầu tháng 11, nơi ông Lee đã đón tiếp ông Tập một cách trọng thị với đội cận vệ danh dự và quốc yến chào mừng, đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc sau nhiều năm. Continue reading “Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?”

Vấn đề Greenland: Bốn kịch bản chiến lược của Mỹ và nguy cơ đối với trật tự pháp lý quốc tế

Nguồn: Trịnh Qua, 郑戈：若让美国成功“拥有”格陵兰岛，将引发灾难性连锁反应, Guancha, 10/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Vào năm 2019, Trump gây chấn động dư luận toàn cầu khi công khai tuyên bố muốn “mua” Greenland. Gần đây, vấn đề này được Trump nhắc lại với những lời lẽ mạnh mẽ hơn, biến nó thành một trong những trọng tâm chính của Mỹ sau vụ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Chính quyền Đan Mạch và Greenland lên án ý tưởng này là “nực cười”, trong khi dư luận quốc tế phần lớn coi đó là một trò hề chính trị. Tuy nhiên, sự kiện tưởng chừng kỳ quặc này hoàn toàn không phải là ngẫu nhiên, mà đóng vai trò là chất xúc tác làm bùng phát những xung lực địa chiến lược vốn bị chôn vùi suốt một thế kỷ rưỡi, đồng thời đẩy trật tự pháp lý quốc tế của thế kỷ 21 vào một cuộc khủng hoảng căn bản về tính chính danh. Continue reading “Vấn đề Greenland: Bốn kịch bản chiến lược của Mỹ và nguy cơ đối với trật tự pháp lý quốc tế”

Đối thủ thiết yếu: Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc

Nguồn: Shantanu Roy-Chaudhury, “The Indispensable Adversary: India’s Approach to China”, War on the Rocks, 29/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trên một sườn núi Himalaya lạnh giá, quân đội Ấn Độ và Trung Quốc vẫn đang dè chừng nhau qua ống ngắm súng trường. Cách đó hàng nghìn dặm, các nhà máy Ấn Độ vẫn đang vận hành nhộn nhịp nhờ linh kiện Trung Quốc. Hiếm có sự đối đầu nào trên thế giới lại vừa xung đột vừa cộng sinh đến vậy, hoặc đã kéo dài lâu đến thế mà vẫn chưa đổ vỡ suốt chừng ấy thời gian.

Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc là một phép thử thực tế liệu sự phụ thuộc một chiều có mang lại cho một quốc gia những quân bài chiến lược mà các nền kinh tế gắn kết quá sâu không bao giờ có được? Việc Ấn Độ chủ yếu chỉ tiếp xúc với Trung Quốc qua nhập khẩu mà gần như không có doanh nghiệp nào đặt tại đây đã cho phép họ thực thi những chiến lược vốn sẽ gây tổn thất không thể gánh nổi đối với các quốc gia khác, những nơi mà doanh nghiệp đã cắm rễ sâu vào mạng lưới sản xuất của Trung Quốc. Continue reading “Đối thủ thiết yếu: Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc”

Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?

Nguồn: Wu Xinbo (Ngô Tâm Bá), “The Case for a Grand Bargain Between America and China,” Foreign Affairs, 31/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump và Tập có thể tái thiết lập quan hệ như thế nào?

Trong nửa thế kỷ qua, Washington và Bắc Kinh đã hai lần đối mặt với những bước ngoặt giúp định nghĩa lại các điều khoản trong quan hệ giữa hai nước. Lần đầu tiên diễn ra trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào năm 1972, khi Mỹ từ bỏ chính sách kiềm chế và thay vào đó tìm kiếm sự hòa giải với Bắc Kinh. Đây là nỗ lực nhằm hợp tác chống lại mối đe dọa từ sự bành trướng của Liên Xô, nhưng khi Liên Xô tan rã vào cuối Chiến tranh Lạnh, thỏa thuận này cũng tan vỡ theo. Lần thứ hai xảy ra vào giữa những năm 1990, khi chính quyền Clinton quyết định can dự với một Trung Quốc đang trỗi dậy và hỗ trợ quá trình hiện đại hóa kinh tế của nước này. Về phần mình, Bắc Kinh đã tìm cách tham gia vào hệ thống quốc tế do Mỹ dẫn đầu và đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề của thế giới. Tuy nhiên, sự thấu hiểu này đã sụp đổ trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, khi Washington xem Trung Quốc là thách thức chính của Mỹ và thay thế can dự bằng cạnh tranh. Continue reading “Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?”

Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “China’s Long Economic War,” Foreign Affairs, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cách Bắc Kinh xây dựng đòn bẩy cho cuộc cạnh tranh không hồi kết.

Trong phần lớn năm qua, phản ứng của Trung Quốc trước những căng thẳng thương mại đã liên tục khiến phe “diều hâu” ở Washington bất ngờ. Hồi tháng 12/2024, khi chính quyền Biden áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới đối với các chip tiên tiến, Bắc Kinh ngay lập tức đáp trả bằng cách cấm xuất khẩu một số nguyên tố kim loại sang Mỹ. Sang tháng 4/2025, sau khi chính quyền Trump đe dọa áp thuế khổng lồ lên Trung Quốc, Bắc Kinh kiên quyết chống trả, áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt lên bảy loại khoáng sản đất hiếm quan trọng cho quốc phòng và sản xuất năng lượng sạch. Kế đó, vào tháng 5, Trung Quốc ngừng mua đậu nành, vốn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Mỹ sang Trung Quốc. Và vào tháng 10, sau khi Mỹ mở rộng các hạn chế xuất khẩu hiện có đối với các công ty Trung Quốc sang tất cả các công ty con mà nước này sở hữu đa số, Trung Quốc đã bổ sung thêm năm loại đất hiếm và một loạt các công nghệ chế biến tiên tiến vào danh mục kiểm soát xuất khẩu của mình. Những biện pháp ngày càng táo bạo này không chỉ đặt ra mối đe dọa lớn đối với chuỗi cung ứng của Mỹ và toàn cầu, mà còn gây ra những hậu quả đáng kể trong nước. Thông điệp rất rõ ràng: Trung Quốc sẵn sàng chịu đau đớn để gây sức ép thực sự lên Mỹ. Continue reading “Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc”

Một Đồng thuận Washington mới

Nguồn: Katharina Pistor, The new Washington Consensus, Business and Financial Times, 30/01/2025

Biên dịch: Nguyễn Văn Đáp

Trong nhiều thập kỷ, chúng ta vẫn luôn được nghe rằng các doanh nghiệp do chính phủ điều hành là không tốt cho nền kinh tế. Một luận điểm cốt lõi của “Đồng thuận Washington” nổi lên vào những năm 1980 là “khu vực công nghiệp tư nhân được quản lý hiệu quả hơn các doanh nghiệp nhà nước”, bởi vì nguy cơ phá sản khiến các nhà quản lý trong các công ty tư nhân tập trung vào lợi nhuận thu được.

Ban đầu được hình thành cho các quốc gia ở Mỹ Latinh và sau đó được áp dụng trong quá trình chuyển đổi hậu cộng sản ở Trung và Đông Âu, Đồng thuận Washington đã trở thành mô hình chính sách kinh tế chủ đạo kể từ đó. Continue reading “Một Đồng thuận Washington mới”

Friend-shoring: Cơ hội và thách thức cho các nền kinh tế mới nổi

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Friend-shoring là việc chủ động tái cấu trúc hoặc dịch chuyển chuỗi cung ứng, sản xuất và mua sắm sang các quốc gia được coi là đáng tin cậy hoặc đối tác an toàn về chính trị và kinh tế, nhằm giảm rủi ro gián đoạn và tăng độ tin cậy của nguồn cung.[1]

Sự xuất hiện của friend-shoring phản ánh một bước chuyển quan trọng trong cách các quốc gia tổ chức chuỗi cung ứng. Trong nhiều thập kỷ, toàn cầu hóa vận hành dựa trên nguyên tắc đơn giản: sản xuất ở nơi có chi phí thấp nhất. Lao động rẻ ở Trung Quốc hay linh kiện giá thấp ở Đông Nam Á từng là yếu tố đủ để định hướng dòng dịch chuyển của các nhà máy và đơn hàng. Nhưng friend-shoring đưa thêm một tiêu chí mới vào quá trình này: mức độ tin cậy về chính trị và an ninh. Điều đó buộc cả doanh nghiệp lẫn chính phủ phải cân nhắc không chỉ chi phí, mà còn rủi ro phát sinh từ môi trường chính trị của từng quốc gia. Theo đó, những quốc gia có chi phí thấp nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể bị loại khỏi chuỗi cung ứng, trong khi các quốc gia ổn định và thân thiện về mặt chính trị, dù chi phí cao hơn, lại trở thành lựa chọn được ưu tiên. Continue reading “Friend-shoring: Cơ hội và thách thức cho các nền kinh tế mới nổi”

Những bài học từ nỗ lực của Nhật nhằm “cai” đất hiếm của Trung Quốc

Nguồn: “Lessons from Japan’s efforts to wean itself off Chinese rare earths”, The Economist, 04/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Nhật Bản và Trung Quốc xảy ra mâu thuẫn về một nhóm đảo đang tranh chấp vào năm 2010, Trung Quốc đã triển khai một vũ khí mới. Bắc Kinh đã áp đặt lệnh cấm không chính thức đối với việc xuất khẩu đất hiếm – các khoáng sản được sử dụng trong mọi thứ từ ô tô đến tên lửa. Kể từ đó, biện pháp cưỡng ép kinh tế như vậy đã trở nên phổ biến. Năm nay, Trung Quốc đã sử dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ mới đối với đất hiếm để buộc Mỹ phải lùi bước trong cuộc chiến thương mại. Continue reading “Những bài học từ nỗ lực của Nhật nhằm “cai” đất hiếm của Trung Quốc”

Viện trợ nước ngoài mang đặc sắc Trung Quốc

Nguồn: Alicia R. Chen, “Foreign Aid With Chinese Characteristics,” Foreign Affairs, 03/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh đang tìm kiếm ảnh hưởng ở đâu – và không ở đâu?

Đầu năm nay, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức đóng cửa Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), chương trình viện trợ song phương lớn nhất thế giới, nhiều nhà quan sát bày tỏ lo ngại rằng Trung Quốc sẽ nhảy vào lấp đầy khoảng trống địa chính trị. Suy cho cùng, USAID đã đóng vai trò là công cụ chủ chốt trong ngoại giao Mỹ trong hơn sáu thập kỷ, và sự rút lui của Mỹ tạo cơ hội cho Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng kinh tế và giành được ảnh hưởng ở nhiều nơi trên thế giới. Continue reading “Viện trợ nước ngoài mang đặc sắc Trung Quốc”

Trump đã đánh giá sai chiến lược của Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Raja Krishnamoorthi, “What Trump Gets Wrong About China”, Foreign Affairs, 28/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng Mười, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị APEC ở Hàn Quốc. Theo ông Trump, cuộc gặp với ông Tập – lần gặp đầu tiên kể từ khi ông tái nhậm chức vào tháng Giêng – là một “thành công lớn”, đến mức “đạt 12 trên 10 điểm”. Nhưng trên thực tế, đây là một thất bại. Ông Tập đã đưa ra một số cam kết với Mỹ, như giúp kiềm chế dòng fentanyl từ Trung Quốc. Tuy nhiên, những lợi ích này phải đánh đổi bằng những nhượng bộ đáng kể từ phía Mỹ trong các lĩnh vực kiểm soát xuất khẩu, thương mại và đóng tàu. Ngay cả với những nhượng bộ từ Bắc Kinh, thị trường Trung Quốc ngày nay vẫn khó tiếp cận hơn đối với các nhà sản xuất Mỹ so với mười tháng trước. Nói cách khác, vị thế cạnh tranh của Mỹ đối với Trung Quốc đã yếu hơn kể từ ngày ông Trump nhậm chức. Continue reading “Trump đã đánh giá sai chiến lược của Trung Quốc như thế nào?”

Tại sao thỏa thuận khoáng sản giữa Thái Lan và Mỹ lại gây phản ứng dữ dội?

Nguồn: Tom Fawthrop, “Thai-US Critical Minerals MoU Sparks Backlash Amid Mounting Environmental Costs,” The Diplomat, 29/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Với bằng chứng ngày càng nhiều, các nhà khoa học đang kêu gọi chính phủ các nước Đông Nam Á thức tỉnh trước cuộc khủng hoảng ô nhiễm đất hiếm.

Biên bản ghi nhớ (MoU) về khoáng sản quan trọng được Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Tổng thống Mỹ Donald Trump ký vội vàng vào ngày 26/10 đã gây sốc cho nhiều lãnh đạo cộng đồng ở miền bắc Thái Lan. Biên bản này không đề cập đến bất kỳ biện pháp bảo vệ môi trường nào, trong khi các cộng đồng Thái Lan đã và đang bị tàn phá, còn các dòng sông quý giá của họ thì bị hủy hoại bởi các mỏ đất hiếm hiện có. Continue reading “Tại sao thỏa thuận khoáng sản giữa Thái Lan và Mỹ lại gây phản ứng dữ dội?”

Tập đã định hướng cuộc chơi với Trump như thế nào?

Nguồn: Jonathan A. Czin, “How Xi Played Trump,” Foreign Affairs, 25/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh đã chọn đánh cược và giờ đang gặt hái thành quả.

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump từng hứa sẽ mở một cuộc tấn công kinh tế vào Trung Quốc sau khi trở lại nắm quyền, nhưng Bắc Kinh vừa có một năm ngoại giao đáng chú ý. Chính quyền Trump đã khơi lại và mở rộng cuộc thương chiến hồi nhiệm kỳ đầu với Bắc Kinh, tuyên bố sử dụng đàm phán thương mại với các nước khác để gây áp lực lên Trung Quốc. Nhưng Bắc Kinh vẫn gần như không bị cô lập trên trường quốc tế: trong những tháng trước cuộc gặp tháng 10 với Trump tại Hàn Quốc, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp đón một nhóm nguyên thủ quốc gia nước ngoài đến tham dự hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải và một cuộc duyệt binh.

Trung Quốc cũng không hề nhượng bộ trước các mối đe dọa của Mỹ. Sau khi dành phần lớn thời gian trong năm phản ứng lại các chính sách của Mỹ, Bắc Kinh đã chuyển sang thế tấn công, áp đặt chế độ kiểm soát xuất khẩu sâu rộng đối với chuỗi cung ứng các nguyên tố đất hiếm chỉ vài tuần trước cuộc gặp với Trump. Continue reading “Tập đã định hướng cuộc chơi với Trump như thế nào?”

Sơ lược các tranh luận ban đầu tại Tối cao Pháp viện Mỹ về vụ kiện thuế quan

Nguồn: Keith Johnson, “Initial Supreme Court Arguments on Tariffs Case Offer Some Hints,” Foreign Policy, 05/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một số thẩm phán tỏ ra nghi ngờ việc diễn giải quyền hạn “không giới hạn” của Tổng thống theo cách quá rộng.

Hôm thứ Tư, Tối cao Pháp viện Mỹ đã lắng nghe các lập luận miệng trong một vụ án vừa cực kỳ phức tạp – như hầu hết các vụ án được đưa lên tòa án cấp cao nhất – lại vừa tập trung vào một số vấn đề khá cơ bản và quan trọng: Liệu Tổng thống có toàn quyền không giới hạn để can thiệp vào nền kinh tế Mỹ và hàng chục nghìn tỷ đô la thương mại quốc tế hay không? Các vụ án đang được xem xét này thách thức chính sách thuế quan toàn cầu sâu rộng mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra sau khi ông ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia. Continue reading “Sơ lược các tranh luận ban đầu tại Tối cao Pháp viện Mỹ về vụ kiện thuế quan”

Chiến tranh Nga-Ukraine tròn 3 năm: Thời điểm thử thách Tổng thống Zelensky

Nguồn:  钱江：俄乌战争已三年 —— 考验泽林斯基的时刻, 红墙经典读书会, 27/02/2025.

Biên dịch và ghi chú: Nguyễn Hải Hoành

Tính đến nay, cuộc chiến Nga-Ukraine đã kéo dài tròn ba năm, gây ra thương vong cho hàng trăm nghìn binh sĩ, và đang tiến gần đến con số một triệu người.

Tổng thống mới đắc cử của Mỹ đã lên tiếng tuyên bố giảm bớt hoặc thậm chí ngừng viện trợ quân sự cho Ukraine, đẩy Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào thời khắc đen tối và khó khăn nhất.

Hiện nay chính là thời điểm thử thách Zelensky – cuộc kháng chiến của Ukraine đang đối mặt với một bước ngoặt lớn, liệu tiền đồ có sáng sủa, bước đi tiếp theo là gì? Đây là một thử thách cam go đối với lòng can đảm và trí tuệ của Zelensky, và cả thế giới đang dõi theo ông. Continue reading “Chiến tranh Nga-Ukraine tròn 3 năm: Thời điểm thử thách Tổng thống Zelensky”

Chính phủ Đài Loan đang sợ gã khổng lồ bán dẫn của chính họ

Nguồn: Hồng Phi Phi (Feifei Hung), “Taiwan’s Government Is Scared of Its Own Semiconductor Giant,” Foreign Policy, 03/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đài Bắc cần phải học cách sử dụng “lá chắn silicon” tốt hơn.

Cuối tháng 9, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã khiến Đài Bắc chấn động khi tuyên bố rằng Washington không thể đảm bảo sẽ bảo vệ Đài Loan trừ phi hòn đảo này đồng ý chia sản lượng bán dẫn với Mỹ theo tỷ lệ 50-50. Khái niệm “lá chắn silicon” – ý tưởng cho rằng sự phụ thuộc toàn cầu vào chip của Đài Loan sẽ giúp tăng cường an ninh của hòn đảo – từ lâu đã định hình nhận thức về giá trị chiến lược của Đài Loan đối với thế giới. Nhưng tuyên bố thẳng thừng của Lutnick lại đảo ngược logic đó: Sự thống trị của Đài Loan trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn không phải là lá chắn, mà còn là gánh nặng đối với Mỹ. Continue reading “Chính phủ Đài Loan đang sợ gã khổng lồ bán dẫn của chính họ”

Học thuyết Trump: Đừng dựa dẫm vào nước Mỹ

Nguồn: Gideon Rachman, “The Trump doctrine: don’t rely on America,” Financial Times, 31/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một năm sau khi tái đắc cử, ngoại giao đang bị thúc đẩy bởi ý thích cá nhân của Tổng thống Mỹ ở mức độ chưa từng có trong thời hiện đại.

Khi Sanae Takaichi gặp Donald Trump lần này, bà mang theo một tin tốt lành. Thủ tướng mới của Nhật Bản đã đề cử Trump cho Giải Nobel Hòa bình. Và bằng cách đó, Nhật Bản đã đi theo bước chân của chính phủ Campuchia, Pakistan, và Israel.

Việc tâng bốc Trump – và chiều theo những sở thích của ông – giờ đây đã trở thành thông lệ đối với các nhà lãnh đạo nước ngoài. Ngài Keir Starmer, Thủ tướng Anh, đã tận dụng cuộc gặp đầu tiên tại Phòng Bầu dục với Trump để công bố lời mời thăm cấp nhà nước lần thứ hai tới Vương quốc Anh. Ông nhấn mạnh rằng sự kiện này “thực sự mang tính lịch sử” và “chưa từng có tiền lệ.” Continue reading “Học thuyết Trump: Đừng dựa dẫm vào nước Mỹ”