Category: Kinh tế – Luật pháp

MOU có phải là điều ước quốc tế? Và tại sao chúng ta phải quan tâm?

Nguồn:  Duncan B. Hollis, “Is the MOU a Treaty or Not? And Why Should We Care?”, Foreign Policy, 23/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giới quan sát đang tranh luận sôi nổi về các hệ quả từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, hay còn gọi là Bản ghi nhớ (MOU) Islamabad. Bên cạnh tầm quan trọng về chính trị, quân sự và kinh tế, một câu hỏi pháp lý cốt lõi đang đặt ra là: Đây có phải là một thỏa thuận quốc tế có tính ràng buộc — nói cách khác là một điều ước quốc tế được điều chỉnh bởi luật pháp quốc tế — hay chỉ là một văn bản chính trị thể hiện ý định mà không ràng buộc pháp lý các bên? Chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ khẳng định đây không phải là điều ước quốc tế để tránh các rào cản nội bộ, như việc phải được Quốc hội phê chuẩn. Bản thân văn bản này lại chứa đựng các yếu tố của cả hai, tạo ra rủi ro về hệ quả và tính hiệu lực tổng thể. Tóm lại, đây là một nỗ lực được soạn thảo một cách vội vàng và thiếu chuyên nghiệp. Continue reading “MOU có phải là điều ước quốc tế? Và tại sao chúng ta phải quan tâm?”

Chiến lược xuất khẩu của Bắc Kinh đang kìm hãm các nước nghèo

Nguồn:  Shoumitro Chatterjee và Arvind Subramanian, “China Is Pulling Up the Ladder Behind It”, Foreign Affairs, 18/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trung Quốc đang ngày càng chủ động gánh vác vị thế đi kèm với tư cách một siêu cường toàn cầu. Sự trỗi dậy của Trung Quốc đang buộc phần còn lại của thế giới phải đánh giá năng lực của họ với tư cách là một bá quyền tiềm năng lẫn một bên cung cấp các lợi ích công. Và trong một lĩnh vực quan trọng, sức mạnh của họ có thể lại chính là một điểm yếu chí mạng. Nhiều quốc gia nghèo hơn lo ngại rằng sự bứt phá kinh tế của Trung Quốc sẽ không để lại khoảng trống cho họ công nghiệp hóa. Không giống như Mỹ và các quốc gia châu Âu — những bên trong quá khứ từng giúp tạo điều kiện cho quá trình công nghiệp hóa của các nước nghèo hơn (bao gồm cả Trung Quốc) — Bắc Kinh hiện tại lại đang trên đà tạo ra hiệu ứng ngược lại. Continue reading “Chiến lược xuất khẩu của Bắc Kinh đang kìm hãm các nước nghèo”

Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?

Nguồn: Diêu Cẩm Tường, 姚锦祥：日菲划界，台湾真的搞清自己的境况了吗？, Guancha, 09/06/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cách đây không lâu, Tổng thống Philippines Marcos Jr. đã đến thăm Nhật Bản. Trong tuyên bố chung giữa hai bên có câu “khởi động đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa” — và chính câu nói này đã khuấy động cục diện ba bên Trung Quốc – Nhật Bản – Philippines, đồng thời kéo cả vấn đề eo biển Đài Loan vào vòng xoáy.

Đối với sự việc này, phía Trung Quốc không chỉ dừng lại ở phản đối bằng lời nói mà đã trực tiếp hành động: kể từ ngày 6 tháng 6, hành động đã được nâng cấp từ việc thực thi pháp luật đơn lẻ của Lực lượng Hải cảnh lên thành chiến dịch thực thi pháp luật đặc biệt do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, với sự phối hợp của các cơ quan quản lý biển, bảo đảm hàng hải và cứu hộ của nhiều tỉnh. Cấp độ đã được nâng lên tầm bộ ngành trung ương, chức năng cũng được mở rộng từ bảo vệ chủ quyền sang kiểm soát toàn diện vùng biển — Trung Quốc đại lục đã thiết lập một hệ thống quản trị mang tính thường trực và thực chất tại vùng biển phía Đông đảo Đài Loan. Continue reading “Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?”

SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?

Nguồn:  Alessio Terzi và Stefano Marcuzzi, “SpaceX Is the New East India Company”, Project Syndicate, 08/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi SpaceX niêm yết một phần cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào cuối tuần này, với mức định giá dự kiến khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, đây sẽ là vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử. Các nhà đầu tư đang được yêu cầu định giá cho một công ty không chỉ chế tạo tên lửa, vận hành mạng lưới internet vệ tinh thống trị toàn cầu, mà còn ngày càng đảm trách cả hệ thống liên lạc quân sự cho Mỹ và các đồng minh — mặc dù những mảng kinh doanh thành công này phải gánh thêm dự án AI đốt tiền mà Elon Musk đã gộp chung vào cùng một cấu trúc tập đoàn. Continue reading “SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?”

Kéo dài hòa hõa tạm thời có thể mang lại lợi ích cho cả Tập và Trump

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Extending temporary truce could benefit Xi and Trump,” Nikkei Asia, 14/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hai nhà lãnh đạo sẽ cố gắng mang hai thế giới của họ lại gần nhau tại Thiên Đàn.

Khi bắt đầu chuyến đi đầu tiên tới Trung Quốc sau 9 năm, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải bận tâm đến sự đối đầu của quân đội Mỹ với Iran, trong khi chủ nhà của ông, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, lại trăn trở về những rắc rối chính trị và kinh tế của riêng mình.

Điểm nhấn trong chuyến đi ba ngày của Trump sẽ là cuộc gặp với Tập và chuyến tham quan Công viên Thiên Đàn, một Di sản Thế giới ở Bắc Kinh, cả hai sự kiện đều diễn ra vào thứ Năm ngày 14/5. Continue reading “Kéo dài hòa hõa tạm thời có thể mang lại lợi ích cho cả Tập và Trump”

Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi

Nguồn: Marina Yue Zhang, “Trump Goes to Beijing: What to Watch,” The Diplomat, 12/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc Trung Quốc trì hoãn xác nhận chuyến thăm phản ánh cách tiếp cận rộng hơn của Bắc Kinh đối với Washington dưới thời chính quyền Trump thứ hai: không khởi xướng, không từ chối, và không thỏa hiệp.

Vào ngày 11/5, Bắc Kinh chính thức thông báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến ngày 15/5 — chỉ hai ngày trước khi hội nghị thượng đỉnh của ông với Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến bắt đầu. Continue reading “Trump đến Bắc Kinh: Những điều cần theo dõi”

AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?

Nguồn: Vijay Prashad, Hùng Tiết, 维杰·普拉沙德、熊节：怎么让AI服务人民？“赤脚医生”就是最好的回答, Guancha, 08/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bước vào đời sống công cộng, như thường lệ, nó kéo theo một làn sóng huyên náo quen thuộc: người ta kinh ngạc trước năng lực kỹ thuật của nó, lo ngại về những hệ quả xã hội của nó, và điều đáng suy ngẫm nhất là gương mặt hân hoan của những kẻ nhìn thấy trong đó một “biên cương mới” cho sự tích lũy. Ngôn ngữ dùng để mô tả AI tràn ngập giọng điệu về tính “tất yếu,” như thể chính lịch sử đã đồng lõa để trao công nghệ này vào tay trật tự kinh tế hiện hành của chúng ta.

Thế nhưng, lịch sử chưa bao giờ vận động nhờ “sự tất yếu” — nó được định hình bởi quyền lực. Theo nghĩa đó, AI cũng không sinh ra trên một vùng đất trung lập: nó bước vào một thế giới mà chỉ có thể mô tả là chủ nghĩa tư bản đang trên đà suy tàn. Do đó, suy cho cùng, AI không phải là bạn, cũng không phải là kẻ thù của chúng ta. Nó có tiềm năng phục vụ cho sự giải phóng con người, nhưng với điều kiện chúng ta phải giành lại nó khỏi quá trình chiếm hữu, ngăn nó trở thành một công cụ khác cho tích lũy tư nhân. Continue reading “AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?”

Cái bẫy Trung Quốc của Trump

Nguồn:  Michael Kovrig, “Trump’s China Trap”, Foreign Affairs, 05/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng Giêng, sau nhiều tuần Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sáp nhập Canada thành “tiểu bang thứ 51,” Thủ tướng Canada Mark Carney có mặt tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, tươi cười niềm nở với giới lãnh đạo của quốc gia mà chưa đầy một năm trước ông từng gọi là mối đe dọa địa chính trị lớn nhất. Trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, ông phát biểu rằng “những tiến triển trong quan hệ đối tác đang chuẩn bị tốt cho chúng ta trước một trật tự thế giới mới.” Đó không phải là một khoảnh khắc vẻ vang gì cho nước Mỹ. Tuy nhiên, viễn cảnh đó — một nhà lãnh đạo lo ngại về Washington, vội vã tới Bắc Kinh với sự khẩn thiết chưa từng có — đã lặp đi lặp lại liên tục kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Continue reading “Cái bẫy Trung Quốc của Trump”

Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?

Nguồn: Lizzi C. Lee, “Why Did Beijing Kill a $2 Billion AI Deal?” Foreign Policy, 06/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dòng vốn toàn cầu đang vấp phải những bức tường mới.

Các nhà phân tích và những người ủng hộ công nghệ từng mơ về một thế giới nơi nhân tài, nguồn vốn và ý tưởng chảy tự do giữa Trung Quốc và California. Nhưng việc chặn đứng thương vụ Meta mua lại công ty trí tuệ nhân tạo Manus của Trung Quốc lại là một minh chứng khác cho thấy ảo tưởng về toàn cầu hóa liền mạch có thể vỡ tan trước bức tường cứng rắn của chính trị an ninh quốc gia.

Continue reading “Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?”

Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC

Nguồn:  Amir Handjani, “The Real Meaning of the UAE’s OPEC Exit”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Continue reading “Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC”

‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc

Nguồn: Nhạn Mặc, 雁默：菲律宾的“美国租界”，不能等闲视之, Guancha, 25/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cuộc đối đầu Mỹ – Trung đã đi đến giai đoạn nào? Cá nhân tác giả cho rằng, nó đã đạt đến giai đoạn mà chúng ta (Trung Quốc) buộc phải tự thuyết phục mình rằng: “Mỹ sẽ không sụp đổ”. Trong cuộc chiến dai dẳng mang tính sử thi này, dù mới trải qua vài năm nhưng không khó để nhận ra, Mỹ không chỉ liên tục tấn công vào điểm yếu, mà còn nhắm vào cả những điểm mạnh của Trung Quốc, không ngừng tìm cách làm suy giảm ý chí phản kháng cũng như năng lực đáp trả của chúng ta.

Chuỗi cung ứng công nghiệp hoàn chỉnh, hệ sinh thái chế biến khoáng sản trọng yếu và khả năng ứng dụng công nghệ là những thế mạnh của Trung Quốc. Chiến lược của Mỹ từng là “tách rời toàn diện”, nhưng sau khi va phải bức tường thực tế, họ đã chuyển hướng: Tránh tách rời hoàn toàn, thay vào đó tập trung đánh vào những lĩnh vực mà nước này vẫn còn lợi thế, nhằm đẩy Trung Quốc vào vị trí thứ yếu trong hệ thống công nghiệp toàn cầu – khi mà hiện nay, Trung Quốc đang là hạt nhân của hệ thống này. Continue reading “‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc”

Sự trở lại của quyền lực trong một thế giới ngày càng phân mảnh

Nguồn: Eko Ernada, “The Return of Power in a Fragmenting World”, E-International Relations, 17/04/2026

Biên dịch: Thuận Hoài

Trong phần lớn thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh, toàn cầu hóa không chỉ được nhìn nhận như một quỹ đạo phát triển, mà còn như một con đường mang tính phổ quát — một con đường có thể tích hợp các nền kinh tế, xã hội và hệ thống chính trị vào một trật tự chung ngày càng mang tính hợp tác. Tuy nhiên, câu chuyện này chưa bao giờ là trung lập. Nó phản ánh một thời điểm lịch sử cụ thể được định hình bởi sự thống trị của phương Tây, trong đó toàn cầu hóa vừa được nhìn nhận như một quá trình kinh tế, vừa là một dự án mang tính chuẩn tắc (normative project). Nó hứa hẹn một tương lai nơi sự phụ thuộc lẫn nhau sẽ làm dịu cạnh tranh địa chính trị và kiềm chế việc thực thi quyền lực. Ngày nay, lời hứa đó dường như không còn là điều tất yếu nữa, mà trở thành một giả định lịch sử đang chịu sức ép. Thay vì làm tan rã địa chính trị, toàn cầu hóa ngày càng bị chính địa chính trị tái định hình. Dựa trên phân tích của Eswar Prasad trên tạp chí Foreign Affairs (2026), bài viết này lập luận rằng sự chuyển dịch hiện nay không đơn thuần là một sự gián đoạn của toàn cầu hóa, mà là một khoảnh khắc mang tính phơi bày — cho thấy rằng hội nhập kinh tế toàn cầu vốn luôn gắn chặt với quyền lực, thứ bậc và lợi ích chiến lược. Continue reading “Sự trở lại của quyền lực trong một thế giới ngày càng phân mảnh”

Ngoại giao hàng không thực dụng của Việt Nam thông qua Thỏa thuận COMAC

Nguồn: Hoang Thi Ha, “Piloting Pragmatism: Vietnam’s Aircraft Diplomacy through the COMAC Deal”, FULCRUM, 21/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc Việt Nam hướng tới sử dụng máy bay COMAC do Trung Quốc sản xuất thể hiện một thử nghiệm có tính toán hơn là một sự xoay trục chiến lược.

Trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Trung Quốc từ ngày 14 đến 17 tháng 4, hãng hàng không giá rẻ VietJet đã ký thỏa thuận tài chính với một công ty con của Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải để thuê vận hành 10 tàu bay COMAC C909 do Trung Quốc sản xuất. Hơn cả một giao dịch thương mại đơn thuần, thỏa thuận này cho thấy cách Hà Nội xử lý mối quan hệ đang phát triển với Bắc Kinh thông qua cách tiếp cận ngày càng thực dụng và ưu tiên lợi ích kinh tế. Continue reading “Ngoại giao hàng không thực dụng của Việt Nam thông qua Thỏa thuận COMAC”

Ký với Đức nhưng thử tàu cao tốc Trung Quốc, Việt Nam toan tính gì?

Nguồn: Triệu Tòng Tâm Bất Túng, 在中国高铁上坐了12小时，赞不绝口，却转头把380亿订单给了德国 , Sohu, 20/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Danh xưng “quái kiệt xây dựng hạ tầng” của Trung Quốc không phải tự nhiên mà có. Mọi người trên khắp thế giới đều biết rằng, hễ muốn xây dựng một tuyến đường sắt cao tốc có chất lượng và tiêu chuẩn cao, thì đội ngũ xây dựng đường sắt Trung Quốc gần như luôn là cái tên hàng đầu.

Thế nhưng, người láng giềng Việt Nam lần này lại lựa chọn Siemens của Đức để cung cấp công nghệ, qua đó trực tiếp trao cho họ đơn hàng khổng lồ trị giá nhiều tỷ USD.

Điều gây khó hiểu hơn là, chỉ vài ngày sau khi khởi công, ông Tô Lâm – lãnh đạo cao nhất của Việt Nam – lại vượt hàng nghìn cây số tới Bắc Kinh. Ông bỏ lại chuyên cơ riêng để di chuyển bằng tàu cao tốc “Phục Hưng” (Fuxing) chạy xuyên suốt Trung Quốc – một hành trình kéo dài gần 12 tiếng. Continue reading “Ký với Đức nhưng thử tàu cao tốc Trung Quốc, Việt Nam toan tính gì?”

Trung Quốc đã tái định hình BRI như thế nào?

Nguồn: Jessica C. Liao và Zenel Garcia, “How China Reinvented the BRI,” Foreign Policy, 04/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thuế quan của phương Tây đã đẩy nhanh quá trình biến đổi sáng kiến này thành một phần mở rộng tinh vi trong chính sách công nghiệp của Trung Quốc.

Cách đây không lâu, các nhà hoạch định chính sách phương Tây từng viết điếu văn cho Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Nhưng nhận định đó giờ đây đã trở nên lỗi thời một cách nguy hiểm. Thực tế phũ phàng của năm 2025 đã đập tan câu chuyện về sự rút lui của Trung Quốc. Thay vì sụp đổ trong lặng lẽ, giá trị của các dự án BRI hiện đã phục hồi và vượt qua mức đỉnh điểm của năm 2016. Dữ liệu mới là một minh chứng đáng kinh ngạc về sức bền tài chính và địa chính trị, các dự án BRI đã đạt 213,5 tỷ USD trên khắp các khu vực và trong nhiều lĩnh vực vào năm ngoái. Sự trỗi dậy này diễn ra song song với sự thay đổi mang tính kiến tạo trong vị thế thương mại của Trung Quốc: năm 2025, tổng kim ngạch ngoại thương đã vượt mức 6,3 nghìn tỷ USD, mang lại thặng dư thương mại kỷ lục gần 1,2 nghìn tỷ USD. Continue reading “Trung Quốc đã tái định hình BRI như thế nào?”

Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan

Nguồn: Alvin Camba, “Hormuz closure is quietly threatening Taiwan’s semiconductor industry”, Nikkei Asia, 01/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Từ các trung tâm dữ liệu AI đến sản xuất ô tô, việc thiếu nguồn cung chip sẽ ảnh hưởng đến mọi mặt của nền kinh tế hiện đại.

Đài Loan là nơi sản xuất chip cho cả thế giới, phục vụ cho các hệ thống AI, mạng lưới phòng thủ và phương tiện chạy bằng điện. Điều quan trọng là quy trình sản xuất phụ thuộc vào một nguyên liệu hóa dầu gọi là naphtha, hiếm đến mức không bao giờ xuất hiện trong những cuộc thảo luận về chính sách chất bán dẫn, nhưng quan trọng tới mức chỉ cần thiếu nó, quá trình sản xuất sẽ trở nên đình trệ. Continue reading “Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Trung Quốc đang bóp nghẹt Đông Nam Á

Nguồn: Jessica C. Liao và Zenel Garcia, “China Is Squeezing Southeast Asia,” Foreign Affairs, 24/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khi sự mất cân bằng gia tăng, một làn sóng phản đối đang dần nổi lên.

Đông Nam Á lẽ ra phải đang hưởng lợi từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Bắc Kinh xem sự tăng trưởng của khu vực này là một ưu tiên: Con đường Tơ lụa trên Biển của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình – trụ cột hàng hải của Sáng kiến Vành đai và Con đường, chương trình đầu tư và cơ sở hạ tầng toàn cầu của Trung Quốc – đã đặt Đông Nam Á vào trung tâm chiến lược địa kinh tế của Bắc Kinh và đưa khu vực này trở thành mục tiêu hàng đầu cho các cơ hội phát triển. Đông Nam Á thu hút khoảng 126 tỷ USD đầu tư từ Trung Quốc trong thập kỷ qua, và đến năm 2020, khu vực này đã vượt qua Mỹ và Liên minh châu Âu để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Khi Washington quay trở lại với đe dọa thuế quan và cầu toàn cầu chậm lại, Bắc Kinh càng đẩy mạnh thương mại với các quốc gia thuộc Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á. Hồi tháng 10, các nhà lãnh đạo đã ký Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc – ASEAN 3.0, một phiên bản cập nhật của hiệp định được sửa đổi lần cuối vào năm 2015, làm sâu sắc thêm sự hội nhập của khu vực với Trung Quốc. Continue reading “Trung Quốc đang bóp nghẹt Đông Nam Á”

Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Cuộc chiến đang diễn ra giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế từ đầu tháng 3, gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng. Sự gián đoạn này ảnh hưởng đến khoảng một phần tư lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và một phần năm nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Kết quả là, giá dầu và khí đốt đã tăng vọt, trong khi Goldman Sachs dự báo rằng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn, giá dầu Brent chuẩn có thể vượt qua mức cao kỷ lục 147,5 USD đạt được vào năm 2008. Đối với Việt Nam, cuộc khủng hoảng này đã làm nổi bật những điểm yếu đáng kể trong an ninh năng lượng của đất nước, có khả năng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo, đồng thời làm phức tạp thêm nỗ lực duy trì sự cân bằng trong quan hệ của Việt Nam với các cường quốc toàn cầu. Continue reading “Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam”

Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới

Nguồn: Jonathan Walberg, “The Battlefield is the Next Betting Market”, War on the Rocks, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, chiến dịch này đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ — bởi quá trình lập kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Ngược lại, khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào rạng sáng ngày 28/2, phần lớn thế giới lại thức trắng để liên tục cập nhật màn hình, chờ đợi thời khắc khai chiến. Các chuyên gia phân tích nguồn mở đã theo dấu những chỉ số leo thang quen thuộc: ảnh vệ tinh, việc tái triển khai các nhóm tác chiến tàu sân bay, và những phát ngôn đầy ẩn ý từ giới chức. Các cơ quan tình báo giám sát việc triển khai tên lửa, trong khi giới báo chí dẫn lại các nguồn tin nội bộ. Thị trường năng lượng biến động theo từng tin đồn.

Giữa luồng tín hiệu dồn dập này, có một chỉ dấu nổi bật: Các nhà giao dịch đang đặt cược tiền thật vào thời điểm cuộc tấn công bắt đầu, và liệu nó có thực sự xảy ra hay không. Continue reading “Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới”