Thế giới hôm nay: 08/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo phải đồng ý mở cửa Eo biển Hormuz“ngay lập tức.” Nói rằng Pakistan đang làm trung gian hòa giải giữa các quốc gia tham chiến, Tổng thống Mỹ cho biết ông đã nhận được đề xuất hòa bình mười điểm “khả thi” từ Iran để làm cơ sở đàm phán. Iran và Pakistan tuyên bố lệnh ngừng bắn được mở rộng sang cả Lebanon. Nhưng Israel bác bỏ điều này và vẫn tiếp tục ném bom Lebanon.

Hội đồng An ninh Quốc gia Iran tuyên bố “chiến thắng” và khẳng định Mỹ đã chấp nhận các yếu tố then chốt trong kế hoạch mười điểm của họ, bao gồm các đảm bảo an ninh, nới lỏng các lệnh trừng phạt, và quyền kiểm soát của Iran đối với Eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran khẳng định việc lưu thông qua eo biển này sẽ được cho phép trong hai tuần dưới sự giám sát của lực lượng vũ trang nước này. Trong khi đó, Israel và một số quốc gia Vùng Vịnh tiết lộ họ vẫn đang đánh chặn các tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/04/2026”

Lục đạo luân hồi giữa lòng New York: Trái Táo Lớn bị cắn dở

Tác giả: Charles Paine

Nữ thần Tự do đứng uy nghi ngoài vịnh, tay giương cao ngọn đuốc soi sáng cho những tâm hồn khao khát đổi đời. Nhưng thứ mà bà không bao giờ cảnh báo trên tờ rơi quảng cáo, là khi bạn bước chân lên bán đảo Manhattan, bạn đã chính thức đăng nhập vào một hệ thống phong kiến phiên bản tư bản chủ nghĩa tàn khốc nhất thế giới.

Ở New York, người ta không phân định giai cấp bằng dòng máu hay tước vị, mà bằng những con số vô hồn trên tờ khai thuế W-2, số lượng bất động sản đứng tên, và mã zip code nơi bạn ngả lưng sau một ngày rã rời. Nếu bạn nghĩ New York là một “nồi lẩu thập cẩm” đa văn hóa và bình đẳng, thì xin lỗi, bạn chỉ là củ cà rốt đang bị ninh nhừ dưới đáy nồi.

Hãy cùng bóc trần 6 tầng lớp xã hội tại kinh đô ánh sáng này – từ những kẻ đang trầy trật dưới mặt đất đến những vị thần ngự trị trên các tầng mây. Continue reading “Lục đạo luân hồi giữa lòng New York: Trái Táo Lớn bị cắn dở”

Tại sao Iran không thể khiến Tập xao nhãng khỏi quân đội của mình?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why has Iran not disrupted Xi Jinping’s focus on his military?,” Nikkei Asia, 02/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một nhân vật cánh tả thời thập niên 1930 – người từng học y ở Nhật Bản – sẽ giúp giải thích nỗi ám ảnh của Tập về lòng trung thành trong những năm 2020.

Cuộc chiến ở Iran đã bước sang tháng thứ hai. Sự kiện nổ ra vào ngày 28/02, khi Mỹ và Israel tấn công Tehran cùng nhiều mục tiêu khác bằng những trận mưa tên lửa. Cuộc chiến nhanh chóng bao trùm phần lớn Trung Đông khi Iran đáp trả tương xứng.

Cuộc chiến cùng hành động đóng cửa Eo biển Hormuz để trả đũa của Iran đã đẩy nền kinh tế toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn. Eo biển này là tuyến đường thủy trọng yếu đối với phần lớn lượng dầu nhập khẩu của châu Á, và Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đang cảm nhận rõ tác động. Continue reading “Tại sao Iran không thể khiến Tập xao nhãng khỏi quân đội của mình?”

07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan

Nguồn: Lewis and Clark depart Fort Mandan, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1805, sau một mùa đông dài, đoàn thám hiểm của Lewis và Clark đã rời khu trại của họ tại bộ lạc Mandan và tiếp tục hành trình về hướng Tây.

Đoàn Khám phá của hai người bắt đầu chuyến đi từ mùa xuân năm trước, và đến được các ngôi làng lớn của người Mandan và Minnetaree dọc theo thượng nguồn Sông Missouri (phía bắc khu vực Bismarck, North Dakota hiện nay) vào cuối tháng 10. Khi đến những nơi này, Meriwether Lewis và William Clark đã chỉ đạo mọi người xây dựng một pháo đài bằng gỗ kiên cố. Mùa đông sau đó rất khắc nghiệt, nhưng đoàn thám hiểm có nguồn lương thực dồi dào. Hai vị chỉ huy đã tận dụng tối đa thời gian buộc phải dừng chân này để ghi chép tỉ mỉ vào nhật ký và chuẩn bị bản đồ cho tuyến đường của họ. Quan trọng nhất, họ thường xuyên gặp gỡ những người Mỹ bản địa tại địa phương, những người đã cung cấp cho họ thông tin quý giá về vùng đất phía trước. Continue reading “07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan”

Thế giới hôm nay: 07/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cảnh báo rằng Iran có thể bị “xóa sổ chỉ trong một đêm” và “đêm đó có thể là ngày mai,” trước thềm hạn chót do ông đặt ra là 8 giờ tối giờ miền Đông ngày thứ Ba (hôm nay) để Iran mở cửa lại Eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ tuyên bố chính quyền của ông đã có kế hoạch “hủy diệt” mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu không đạt được thỏa thuận. Các cuộc đàm phán do Pakistan và các quốc gia khác điều phối vẫn đang tiếp diễn.

Tư lệnh tối cao của quân đội Iran gọi những bình luận của Trump là “hoang tưởng.” Trước đó, chế độ này đã bác bỏ một đề xuất ngừng bắn của Mỹ và được cho là khăng khăng yêu cầu chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Trong khi đó, Israel đã tấn công Tehran, thủ đô của Iran, đánh trúng máy bay và cơ sở hạ tầng tại một số sân bay, bao gồm Mehrabad, sân bay nội địa chính của thành phố. Các cuộc không kích riêng biệt cũng buộc các nhà máy hóa dầu ở thành phố Asaluyeh phải đóng cửa, bao gồm cả một phần của khu phức hợp khí đốt South Pars. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/04/2026”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Vấn đề Iran của Putin

Nguồn: Sergey Radchenko, “Putin’s Persian Problem,” Foreign Policy, 30/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đừng nghĩ quá nhiều. Cuộc chiến ở Iran là một điều tồi tệ với Nga.

Hiện nay, có quan điểm cho rằng cuộc chiến đang diễn ra của Mỹ-Israel nhằm chống lại Iran mang lại lợi ích cho Nga. Việc Mỹ chuyển sự chú ý và nguồn lực sang Trung Đông có thể nói là giúp Tổng thống Nga Vladimir Putin dễ dàng tiến hành cuộc chiến ở Ukraine hơn. Giá dầu tăng vọt giúp làm giàu kho bạc của Điện Kremlin. Quyết định của Washington tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga là một dấu hiệu cho thấy Nga có thể hưởng lợi như thế nào từ cuộc chiến mới này. Continue reading “Vấn đề Iran của Putin”

Thế giới hôm nay: 06/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu đường của Iran vào ngày mai nếu chế độ này không “mở cái eo biển chết tiệt đó ra.” Đây là lần thứ ba Trump đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng dân sự, một hành động thường được coi là tội ác chiến tranh theo luật pháp quốc tế. Trước đó, Trump cũng khoe khoang về cuộc giải cứu một lính không quân Mỹ bị Iran bắn rơi vào thứ Sáu.

Iran thẳng thừng gạt bỏ tối hậu thư đầy lời lẽ thô tục của Trump, gọi đây là “biểu hiện của một tư duy tội phạm.” Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố nước này sẽ tiếp tục chiến đấu “để bảo vệ an ninh quốc gia của chúng tôi.” Trong khi đó, Axios đưa tin các quan chức Mỹ và Iran đang thảo luận về một “lệnh ngừng bắn 45 ngày” tiềm năng. Nhưng cơ quan truyền thông Mỹ này cũng nhận định rằng cơ hội đạt được thỏa thuận là rất mong manh. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/04/2026”

Vấn đề nhân sự trước thềm Đại hội 21 của Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguồn: “China’s leadership is about to be shaken up”, The Economist, 29/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Những sự thay đổi này sẽ tác động đến mọi cấp lãnh đạo. Trừ một người.

Sau đợt thanh trừng quân đội đầy kịch tính, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đang phải đối mặt với một nhiệm vụ đầy căng thẳng khác. Mỗi năm năm, sẽ có sự thay đổi lãnh đạo từ cấp thấp lên cấp cao, đồng nghĩa với việc hàng trăm nghìn vị trí trong Đảng Cộng sản và bộ máy nhà nước sẽ đổi chủ. Cuộc sắp xếp lại nhân sự quy mô lớn, được dự kiến đạt đỉnh tại Đại hội Đảng lần thứ 21 vào cuối năm sau, tạo ra sự lo lắng trong giới quân sự và giới tinh hoa chính trị vốn đã bất ổn của Trung Quốc. Continue reading “Vấn đề nhân sự trước thềm Đại hội 21 của Đảng Cộng sản Trung Quốc”

Chiến sự Iran là cuộc chiến mà Netanyahu khao khát, chứ không phải Trump

Nguồn: Địch Đông Thăng, 翟东升：伊朗战争、中东变局与中国战略机遇, Guancha, 01/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Đã gần một tháng trôi qua kể từ khi Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi (Operation Epic Fury) – cuộc tấn công quy mô lớn của liên minh Mỹ và Israel nhằm vào Iran – bùng nổ. Nhiều bè bạn đã hỏi tôi về cách nhìn nhận và đánh giá của mình. Bài viết này vừa giúp tôi hệ thống lại tư duy, vừa tiết kiệm thời gian so với việc hồi đáp riêng lẻ.

Nguồn gốc của cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran

Ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch ném bom quy mô lớn đối với Iran. Ngày hôm sau, một loạt các nhà lãnh đạo tôn giáo, chính phủ và quân đội Iran, bao gồm cả Khamenei, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích. Việc Mỹ và Israel phát động cuộc chiến này xuất phát từ cả những toan tính chiến lược dài hạn, lẫn sự cấp bách trong ngắn hạn. Continue reading “Chiến sự Iran là cuộc chiến mà Netanyahu khao khát, chứ không phải Trump”

05/04/1859: Darwin gửi ba chương đầu cuốn ‘Nguồn gốc Muôn Loài’ cho nhà xuất bản

Nguồn: Charles Darwin sends first three chapters of “On the Origin of Species” to his publisher, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1859, nhà tự nhiên học Charles Darwin đã gửi cho các nhà xuất bản của mình ba chương đầu tiên của cuốn “Nguồn gốc Muôn Loài” (On the Origin of Species), tác phẩm sau này sẽ trở thành một trong những cuốn sách có sức ảnh hưởng lớn nhất từng được xuất bản.

Biết rõ số phận của những nhà khoa học từng công bố các lý thuyết táo bạo để rồi bị tẩy chay – hoặc thậm chí tệ hơn – Darwin đã trì hoãn việc xuất bản thuyết chọn lọc tự nhiên của mình trong nhiều năm. Ông âm thầm phát triển lý thuyết của mình xuyên suốt hai thập kỷ nghiên cứu bí mật sau khi trở về từ chuyến hành trình kéo dài 5 năm tới Nam Mỹ trên tàu HMS Beagle với tư cách là nhà thực vật học không hưởng lương của con tàu. Continue reading “05/04/1859: Darwin gửi ba chương đầu cuốn ‘Nguồn gốc Muôn Loài’ cho nhà xuất bản”

Xoay trục Châu Á-Thái Bình Dương là một ‘chính sách xác sống’

Nguồn: Robert A. Manning, “The Asia-Pacific Pivot Is a Zombie Policy,” Foreign Policy, 26/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một ý tưởng từng được ca ngợi rầm rộ giờ đây có lẽ đã cận kề cái chết.

Năm 2011, chính quyền Obama bất ngờ công bố chiến lược xoay trục sang Châu Á, tuyên bố Mỹ sẽ tái tập trung vào khu vực Châu Á-Thái Bình Dương để đối phó với Trung Quốc đang trỗi dậy. Các chính quyền kế nhiệm ít nhất cũng đã hứa suông với ý tưởng rằng Châu Á-Thái Bình Dương là khu vực chiến lược quan trọng nhất đối với Mỹ – cho đến khi Trump đắc cử nhiệm kỳ thứ hai và chuyển hướng sang Tây Bán Cầu.

Ý tưởng này liệu còn chút sức sống nào không? Zack Cooper, một chuyên gia dày dạn kinh nghiệm về Châu Á tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, tuyên bố nó đã chết, lập luận một cách đầy sức thuyết phục trên tạp chí Foreign Affairs rằng sự xoay trục đã thất bại. Việc Mỹ di dời các tài sản quân sự ở Châu Á-Thái Bình Dương – mà nổi bật nhất là việc rút các hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD và Patriot khỏi Hàn Quốc, cũng như điều động 5000 lính Thủy quân Lục chiến từ Nhật Bản đến Vịnh Ba Tư khi chiến tranh Iran leo thang – đã tự nói lên tất cả. Continue reading “Xoay trục Châu Á-Thái Bình Dương là một ‘chính sách xác sống’”

04/04/1967: Martin Luther King Jr. lên tiếng chống lại Chiến tranh Việt Nam

Nguồn: Martin Luther King Jr. speaks out against the war, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, Mục sư Martin Luther King Jr. – người đứng đầu Hội nghị Lãnh đạo Cơ đốc giáo Miền Nam – đã có bài phát biểu mang tên “Vượt ra ngoài Việt Nam” (Beyond Vietnam) trước 3.000 người tại Nhà thờ Riverside ở Thành phố New York. Trong bài phát biểu này, ông nói rằng đang hình thành một mối liên kết chung giữa các phong trào dân quyền và hòa bình. King đề xuất rằng Mỹ chấm dứt mọi cuộc không kích miền Bắc và miền Nam Việt Nam; tuyên bố ngừng bắn đơn phương với hy vọng điều này sẽ dẫn đến các cuộc đàm phán hòa bình; ấn định ngày rút toàn bộ quân đội khỏi Việt Nam; và trao cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam một vai trò trong các cuộc đàm phán. Continue reading “04/04/1967: Martin Luther King Jr. lên tiếng chống lại Chiến tranh Việt Nam”

Thế giới hôm nay: 04/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran và Mỹ đổ xô đi tìm phi công của chiếc tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi ở miền nam Iran. Reuters đưa tin rằng hai trực thăng Black Hawk của Mỹ tham gia tìm kiếm đã bị hỏa lực của Iran bắn trúng, nhưng may mắn thoát khỏi hiện trường. Nếu Iran bắt sống được phi công này, điều đó có thể châm ngòi cho một vòng leo thang quân sự mới từ Donald Trump. Iran cũng được cho là đã bắn hạ một chiếc máy bay A-10 Warthog gần Eo biển Hormuz. Phi công của chiếc máy bay này đã được giải cứu an toàn.

Nền kinh tế Mỹ tạo thêm 178.000 việc làm trong tháng 3, cao hơn nhiều so với dự kiến. Cục Thống kê Lao động cũng điều chỉnh giảm số liệu của tháng 2 từ mức giảm 92.000 xuống còn 133.000, nhấn mạnh sự biến động gần đây trên thị trường việc làm. Các nhà giao dịch hiện kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay khi họ đánh giá những tác động của cuộc chiến tranh Iran đối với lạm phát. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/04/2026”

Món nợ đạo lý chưa trả của nước Mỹ và nỗi đau nửa thế kỷ của người Việt hải ngoại

Tác giả: Charles Paine

Mỗi khi người Mỹ hồi tưởng về Chiến tranh Việt Nam, ký tự tập thể của họ thường dội ngay về những thước phim hoảng loạn vào tháng Tư năm 1975. Chúng ta bị ám ảnh bởi tiếng cánh quạt trực thăng phành phạch trên nóc Tòa đại sứ Mỹ ở Sài Gòn. Ta thấy những bàn tay tuyệt vọng cào xé cánh cổng sắt, cảnh đốt tài liệu vội vã, và nhịp thở dồn dập của một đế quốc đang cuống cuồng tháo chạy.

Những hình ảnh này có sức mạnh vô cùng to lớn, được khắc sâu vào tảng đá hoa cương của lịch sử hiện đại. Nhưng chúng cũng gây hiểu lầm một cách sâu sắc. Chúng đánh lừa ta tin rằng bi kịch của người Việt chỉ bắt đầu ở hồi kết trong câu chuyện của nước Mỹ. Chúng thu hút ánh nhìn của chúng ta vào cơ chế điên cuồng của cuộc tháo chạy, làm ta mù lòa trước những toan tính thâm độc đã khởi động cỗ máy này ngay từ thuở ban đầu. Continue reading “Món nợ đạo lý chưa trả của nước Mỹ và nỗi đau nửa thế kỷ của người Việt hải ngoại”

Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “What the Iran War Means for China”, Foreign Affairs, 30/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có được một nước Mỹ đúng như ông hằng mong muốn. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Washington ngày càng mất đi sự tự tin vào mục tiêu toàn cầu của mình, bớt cam kết hơn với trật tự dựa trên luật lệ mà họ từng duy trì, và sẵn lòng thực thi quyền lực theo những cách làm chao đảo các thị trường, các thể chế và các đồng minh. Uy tín và thẩm quyền toàn cầu của Washington đang dần bị mài mòn. Continue reading “Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?”

02/04/1968: “2001: A Space Odyssey” công chiếu toàn cầu

Nguồn: “2001: A Space Odyssey” has its world premiere, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1968, bộ phim 2001: A Space Odyssey của đạo diễn Stanley Kubrick đã chính thức được công chiếu tại các rạp phim trên toàn cầu.

Kubrick – người đứng sau bộ phim châm biếm Chiến tranh Lạnh Dr. Strangelove (1964) từng được cả khán giả lẫn giới phê bình yêu thích – rất hứng thú với khoa học viễn tưởng, nhưng lại cảm thấy thể loại này hiếm khi tạo ra được những bộ phim thú vị. Ông quyết tâm thực hiện một bộ phim thực sự thú vị, sử dụng truyện ngắn khoa học viễn tưởng The Sentinel làm tài liệu gốc và mời chính tác giả của nó, Arthur C. Clarke, làm người đồng viết kịch bản. Continue reading “02/04/1968: “2001: A Space Odyssey” công chiếu toàn cầu”

Thế giới hôm nay: 02/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong một bài phát biểu trên truyền hình, Donald Trump khẳng định “chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành tất cả các mục tiêu quân sự của Mỹ” tại Iran. Vị tổng thống thề sẽ tấn công Iran “cực kỳ mạnh trong hai đến ba tuần tới.” Ông cũng lặp lại lời đe dọa đánh bom cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này nếu chính quyền của họ không đồng ý với một thỏa thuận trong những tuần tới.

Bài phát biểu của Trump không có mấy tác dụng trong việc xoa dịu giá dầu hay các thị trường chứng khoán. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã tăng giá, trong khi các chỉ số ở châu Á giảm điểm. Trump đổ lỗi rằng giá xăng tăng “ngắn hạn” là do các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thương mại và gợi ý rằng các quốc gia khác nên mua dầu từ Mỹ, vì “Chúng tôi có rất nhiều.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/04/2026”

Trung Quốc đang bóp nghẹt Đông Nam Á

Nguồn: Jessica C. Liao và Zenel Garcia, “China Is Squeezing Southeast Asia,” Foreign Affairs, 24/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khi sự mất cân bằng gia tăng, một làn sóng phản đối đang dần nổi lên.

Đông Nam Á lẽ ra phải đang hưởng lợi từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Bắc Kinh xem sự tăng trưởng của khu vực này là một ưu tiên: Con đường Tơ lụa trên Biển của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình – trụ cột hàng hải của Sáng kiến Vành đai và Con đường, chương trình đầu tư và cơ sở hạ tầng toàn cầu của Trung Quốc – đã đặt Đông Nam Á vào trung tâm chiến lược địa kinh tế của Bắc Kinh và đưa khu vực này trở thành mục tiêu hàng đầu cho các cơ hội phát triển. Đông Nam Á thu hút khoảng 126 tỷ USD đầu tư từ Trung Quốc trong thập kỷ qua, và đến năm 2020, khu vực này đã vượt qua Mỹ và Liên minh châu Âu để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Khi Washington quay trở lại với đe dọa thuế quan và cầu toàn cầu chậm lại, Bắc Kinh càng đẩy mạnh thương mại với các quốc gia thuộc Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á. Hồi tháng 10, các nhà lãnh đạo đã ký Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc – ASEAN 3.0, một phiên bản cập nhật của hiệp định được sửa đổi lần cuối vào năm 2015, làm sâu sắc thêm sự hội nhập của khu vực với Trung Quốc. Continue reading “Trung Quốc đang bóp nghẹt Đông Nam Á”

Thế giới hôm nay: 01/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng Mỹ có thể kết thúc cuộc chiến với Iran trong hai hoặc ba tuần nữa, dù “chúng ta có thỏa thuận hay không.” Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố vẫn có “tiềm năng cho một cuộc gặp trực tiếp” với các nhà lãnh đạo Iran. Trước đó, Masoud Pezeshkian, Tổng thống Iran, nói rằng đất nước của ông sẽ xem xét việc chấm dứt chiến tranh nếu nhận được “sự đảm bảo” không bị tấn công trong tương lai.

Chứng khoán châu Á tăng vọt với hy vọng xung đột sẽ sớm kết thúc. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc tăng hơn 7%, còn chỉ số Topix của Nhật Bản tăng 4%. Giá dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu, giảm xuống còn khoảng 105 đô la/thùng, từ mức cao 119 đô la/thùng ngày hôm qua. Trước đó, các chỉ số S&P 500 và NASDAQ của Mỹ cũng ghi nhận mức tăng lớn nhất trong nhiều tháng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/04/2026”