Thế giới hôm nay: 23/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran đe dọa đóng cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz nếu Donald Trump thực hiện lời đe dọa “xóa sổ” các nhà máy điện của nước này. Tối thứ Bảy, Trump đã ra tối hậu thư 48 giờ yêu cầu Iran mở cửa hoàn toàn tuyến đường vận tải biển quan trọng này. Sang Chủ nhật, Tổng thống Mỹ đã nói chuyện với Keir Starmer, Thủ tướng Anh, về sự cần thiết phải mở lại eo biển, dù không có thông tin chi tiết nào về một kế hoạch chung.

Chứng khoán lao dốc trên khắp châu Á. Trong phiên giao dịch sớm, chỉ số Topix của Nhật Bản giảm 3,1%; chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 4,7%. Cả hai nước đều chịu ảnh hưởng nặng nề trước chi phí năng lượng ngày càng tăng. Giá dầu thô Brent đã tăng lên 114 đô la/thùng trước khi giảm nhẹ. Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế, cho biết cuộc chiến đã gây ra “hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ và một cuộc khủng hoảng khí đốt gộp lại cùng lúc.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/03/2026”

Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?

Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

Chiến lược của một cường quốc muốn có ảnh hưởng nhưng tránh chiến tranh.

Khi căng thẳng leo thang giữa Iran và liên minh do Mỹ và Israel dẫn đầu, phần lớn sự chú ý của dư luận quốc tế tập trung vào các diễn biến quân sự: những cuộc không kích, các đòn trả đũa và nguy cơ chiến tranh lan rộng tại Trung Đông. Nhưng song song với câu hỏi ai đang chiếm ưu thế trên chiến trường là một câu hỏi chiến lược khác: Trung Quốc đang ở đâu trong cuộc khủng hoảng này?

Trung Quốc không phải là một bên tham chiến, cũng không có vai trò trực tiếp trong các tính toán quân sự của cuộc xung đột. Tuy nhiên, Trung Quốc lại là một trong những cường quốc có lợi ích kinh tế sâu sắc nhất gắn với ổn định của khu vực. Điều này tạo ra một nghịch lý: Trung Quốc có nhiều thứ để mất nếu chiến tranh mở rộng, nhưng lại rất ít lý do để trực tiếp can dự nhằm kết thúc nó. Continue reading “Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?”

Tập Cận Bình vẫn chưa thể rũ bỏ sự tôn sùng GDP

Nguồn: Lizzi C. Lee và Shengyu Wang, “Xi Just Can’t Shake GDP Worship,” Foreign Policy, 18/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các quan chức Trung Quốc đang được yêu cầu phải làm mọi thứ cùng một lúc.

Trước thềm kỳ họp Lưỡng hội năm nay, kỳ họp Quốc hội Trung Quốc kéo dài một tuần bắt đầu từ ngày 04/03, Chủ tịch Tập Cận Bình đã công bố thêm một tuyển tập các bài phát biểu mới của mình – lần này là về điều mà Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gọi là “quan điểm đúng đắn về thành tích chính trị,” một khái niệm đã trở thành trọng tâm của chiến dịch đang diễn ra nhằm định nghĩa lại cách đánh giá các quan chức.

Thời điểm công bố tuyển tập mang rất nhiều hàm ý. Suốt nhiều tháng, Bắc Kinh đã thúc giục các cán bộ trên cả nước suy nghĩ lại về ý nghĩa của thành công trong bộ máy hành chính. Tuy nhiên, ngay cả một nhà lãnh đạo quyền lực như Tập đôi khi cũng gặp khó khăn trong việc thuyết phục bộ máy hành chính khổng lồ của Trung Quốc đi theo hướng mà ông mong muốn. Continue reading “Tập Cận Bình vẫn chưa thể rũ bỏ sự tôn sùng GDP”

22/03/1820: Stephen Decatur thiệt mạng trong cuộc đấu súng

Nguồn: American naval hero killed in duel, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1820, sĩ quan Hải quân Mỹ Stephen Decatur, người anh hùng trong Các Cuộc chiến Barbary, đã bị thương chí mạng trong một cuộc đấu súng với Phó đô đốc Hải quân thất sủng James Barron tại Bladensburg, Maryland. Dù từng là bạn bè, Decatur lại là một thành viên của tòa án binh đã ra phán quyết đình chỉ Barron khỏi Hải quân trong 5 năm vào năm 1808, rồi sau đó còn phản đối việc phục chức cho ông, dẫn đến một cuộc cãi vã đẫm máu giữa hai người. Continue reading “22/03/1820: Stephen Decatur thiệt mạng trong cuộc đấu súng”

Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?

Nguồn: Alexander Gabuev, Nicole Grajewski, và Sergey Vakulenko, “Why Russia Is Watching Iran Burn”, Foreign Affairs, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, cam kết hai nước sẽ phản đối sự can thiệp của bên thứ ba vào công việc nội bộ và đối ngoại của nhau. Moscow và Tehran đã ca tụng hiệp ước này là đỉnh cao của mối quan hệ ngày càng thắt chặt giữa hai chế độ.

Thế nhưng, khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2 vừa qua—cuộc tấn công thứ hai chỉ trong vòng tám tháng sau cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái—Nga hầu như chỉ đứng ngoài quan sát. Ông Putin gọi việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là một “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi “hạ nhiệt leo thang ngay lập tức, chấm dứt thù địch và nối lại các tiến trình chính trị, ngoại giao”, nhưng không có tuyên bố nào nhắc tên Tổng thống Mỹ Donald Trump hay đề cập đến khả năng Nga sẽ tham chiến để bảo vệ Iran. Continue reading “Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?”

21/03/1678: Truy tìm danh tính tác giả “An Account of the Growth of Popery”

Nguồn: Reward offered for identity of pamphlet author, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1678, tờ London Gazette đã treo thưởng cho bất kỳ ai tiết lộ danh tính tác giả của tập tờ rơi mang tên An Account of the Growth of Popery (tạm dịch: Ghi chép về Sự Bành trướng của thế lực Giáo hoàng). Như sau này được tiết lộ, tập sách đã được Andrew Marvell xuất bản ẩn danh vào năm 1677. Continue reading “21/03/1678: Truy tìm danh tính tác giả “An Account of the Growth of Popery””

Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?

Nguồn: “Will America’s Asian allies get dragged into the Iran war?”, The Economist, 16/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các nước này đang lo lắng Mỹ sẽ bỏ rơi họ nếu như không tham gia vào cuộc chiến.

Sau khi gây ra hỗn loạn trên thị trường năng lượng toàn cầu bằng cuộc tấn công vào Iran, Donald Trump đang yêu cầu đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới gửi lực lượng để hỗ trợ bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 14/3, Trump nêu đích danh các đồng minh châu Á trong số những quốc gia ông hy vọng sẽ gửi tàu đến Vùng Vịnh, bao gồm Nhật Bản và Hàn Quốc. Và không chỉ các đồng minh, Trump còn trả lời tờ Financial Times vào ngày 15/3 rằng: “Tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên giúp đỡ.” Ngay ngày hôm sau, ông tìm cách trì hoãn cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, vốn ban đầu được lên lịch vào cuối tháng này, để có thể tập trung vào cuộc chiến. Continue reading “Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?”

Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công

Nguồn: Raphael S. Cohen, “Iran’s Escalation Strategy Won’t Work,” Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thói quen đánh cược của Tehran từng mang lại kết quả trong quá khứ, nhưng lần này có vẻ khác.

Chiến lược quân sự của chính quyền Iran luôn bao hàm một ván cược ngầm rằng họ có thể kiểm soát được sự leo thang. Trong phần lớn nửa thế kỷ qua, ván bài này chủ yếu đã thành công. Dù là bắt giữ con tin tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, đánh bom doanh trại Thủy quân Lục chiến Mỹ ở Beirut và khu nhà ở của Không quân Mỹ tại Ả Rập Saudi, hay tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm từ Afghanistan đến Gaza và Iraq, hành động của Iran, cho đến tận gần đây, chưa bao giờ bị phản tác dụng nghiêm trọng.

Tháng này, Iran đã đặt ván cược lớn nhất từ trước đến nay vào khả năng kiểm soát leo thang của mình. Nhưng lần này, có vẻ như họ đang hướng tới một thảm họa. Continue reading “Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công”

Thế giới hôm nay: 20/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel vừa tiến hành một làn sóng tấn công mới nhắm vào Iran. Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết chính phủ của ông đã hành động đơn độc khi tấn công vào phân khu mỏ khí đốt Nam Pars thuộc Iran. Ông cũng đồng ý “tạm hoãn” các cuộc tấn công tiếp theo vào các mỏ khí đốt của Iran theo yêu cầu của Donald Trump. Netanyahu cũng tuyên bố rằng các cuộc không kích của Mỹ-Israel đã phá hủy khả năng làm giàu uranium và chế tạo tên lửa đạn đạo của Iran.

Giá dầu thô Brent, từng vượt mốc 119 đô la/thùng trong một thời gian ngắn vào hôm qua, đã giảm xuống dưới 107 đô la sau những bình luận của Netanyahu. Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, cho biết chính quyền Trump sẽ xem xét nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran trên biển nhằm nỗ lực xoa dịu các thị trường năng lượng đang biến động. Hôm nay, Iran đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Bahrain, Kuwait, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, sau khi tuyên bố sẽ mở rộng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Vùng Vịnh. Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/03/2026”

BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông

Nguồn: C. Raja Mohan, “BRICS Meets Reality in the Middle East War”, Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau hai tuần nổ ra cuộc chiến tại Vịnh Ba Tư, khối BRICS vẫn chưa đưa ra được bất kỳ tuyên bố chung nào về xung đột. Điều này đã gây thất vọng cho nhiều người kỳ vọng vào BRICS ở cả phương Đông lẫn phương Tây, những người từng hình dung nhóm này là một đối trọng đáng tin cậy đối với quyền lực của Mỹ và là điềm báo cho một trật tự đa cực. Tuy nhiên, thất bại này không gây ngạc nhiên cho bất kỳ ai; nó vốn đã được tiên liệu ngay từ trong cấu trúc của nhóm này.

Với tư cách là một tổ chức tập thể, BRICS đã làm được rất ít cho Nga trong suốt cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm qua với cái mà Moscow gọi là “tập thể phương Tây”. Giờ đây, vấn đề càng trở nên nhức nhối hơn. Khi Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran—một thành viên khác của BRICS—diễn đàn này đã chật vật để đưa ra một tiếng nói chung. Một số thành viên đang hợp tác chặt chẽ với các chiến dịch quân sự của Washington; những thành viên khác, chẳng hạn như Ấn Độ, lại phát triển quan hệ đối tác mạnh mẽ với Israel. Continue reading “BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông”

Chiến trường tự hành

Nguồn: David Petraeus và Isaac C. Flanagan, “The Autonomous Battlefield,” Foreign Affairs, 12/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Và tại sao quân đội Mỹ vẫn chưa sẵn sàng cho kiểu chiến trường này?

Kỷ nguyên của chiến tranh tự hành sẽ không bắt đầu bằng những đội quân robot rầm rập tiến qua các chiến trường. Thay vào đó, nó đang dần hiện ra, lặng lẽ và không thể ngăn cản, trên bầu trời và những cánh đồng ở miền đông Ukraine (và ở mức độ thấp hơn là tại Trung Đông), nơi các nhiệm vụ ngày càng được thực hiện bởi máy móc với tốc độ mà không con người nào có thể sánh kịp, trong lúc tác chiến điện tử đang cắt đứt mối liên kết giữa những nhân viên vận hành và máy móc của họ. Chẳng bao lâu nữa, các hệ thống tự hành sẽ không còn hoạt động đơn lẻ; theo thời gian, chúng sẽ hình thành các đơn vị quy mô cấp trung đội, thậm chí cấp tiểu đoàn, có khả năng chia sẻ thông tin và phối hợp mà không cần sự can thiệp của con người. Và bên nào còn phải chờ đợi sự phê duyệt của con người trước khi hành động thì bên đó sẽ nắm chắc phần thua. Continue reading “Chiến trường tự hành”

19/03/1999: Tìm thấy các thi thể trong vụ giết người hàng loạt ở Yosemite

Nguồn: Bodies found in Yosemite serial killer case, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1999, các nhân viên hành pháp đã phát hiện thi thể cháy đen của Carol Sund 42 tuổi và Silvina Pelosso 16 tuổi trong cốp chiếc xe thuê đã bị thiêu rụi của họ – một ngày sau khi chiếc xe được tìm thấy ở một khu vực hẻo lánh cách Công viên Quốc gia Yosemite vài giờ lái xe. Cary Stayner, một nhân viên bảo trì làm việc tại nhà nghỉ nơi những người phụ nữ này được nhìn thấy lần cuối cùng một tháng trước đó, sau này đã thú nhận sát hại họ cùng với hai người phụ nữ khác. Continue reading “19/03/1999: Tìm thấy các thi thể trong vụ giết người hàng loạt ở Yosemite”

Thế giới hôm nay: 19/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng ông “không biết gì” về các cuộc không kích của Israel nhắm vào khu vực thuộc Iran của mỏ khí đốt South Pars. Để đáp trả cuộc tấn công này, Iran đã tấn công Ras Laffan, trung tâm năng lượng chính của Qatar. Tổng thống Mỹ nói rằng mình sẽ “thổi bay hoàn toàn” South Pars nếu Iran tấn công Qatar một lần nữa. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu toàn cầu, đã vọt lên trên 110 đô la/thùng sau cuộc tấn công của Iran, sự việc mà QatarEnergy cho biết đã gây ra “thiệt hại trên diện rộng.”

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên mức lãi suất ngắn hạn chủ chốt ở mức 0,75%, đúng như dự kiến. Các nhà hoạch định chính sách cho biết họ sẽ theo dõi sát sao cuộc chiến ở Vùng Vịnh, vốn đã làm tăng thêm danh sách các rủi ro kinh tế của họ. Lần gần đây nhất ngân hàng tăng lãi suất là vào tháng 12, lên mức cao nhất trong 30 năm qua. Động thái đó đáng ra phải thu hút được dòng vốn đang khao khát lợi nhuận và củng cố đồng yên, nhưng hiện tại, đồng tiền này vẫn còn yếu. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/03/2026”

Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran

Nguồn: Tống Lỗ Trịnh, 宋鲁郑：欧洲不仅不支持特朗普，甚至希望他输, Guancha, 15/03/2026.

 Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau khi Trump phát động cuộc chiến với Iran, một số quốc gia châu Âu đã không chỉ lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel, mà còn từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của họ; rõ ràng, các đồng minh châu Âu đã không “kề vai chiến đấu” cùng Mỹ như Mỹ mong đợi, mà ngược lại còn thể hiện rõ thái độ xa cách và phản đối.

Nguyên nhân nào đã dẫn đến sự thay đổi thái độ này? Điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đến quan hệ giữa Mỹ và châu Âu? Khi đã mất đi sự ủng hộ của các đồng minh, Trump sẽ phải gì để có thể rút khỏi chiến trường Iran? Trang Guancha đã phỏng vấn ông Tống Lỗ Trịnh – một học giả đang công tác tại Pháp và là nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Đại học Phúc Đán – để có được những phân tích mới nhất. Continue reading “Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran”

Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?

Nguồn: Colin H. Kahl, “What Is the Endgame in Iran?”, Foreign Affairs, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sương mù chiến tranh đang bao trùm dày đặc Iran, nhưng có hai điều đã hiện rõ mồn một. Không còn ai có thể nghi ngờ sức mạnh quân sự vô song mà Mỹ và Israel đã phô diễn. Kể từ ngày 28 tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng các chỉ huy cao cấp của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tấn công hàng ngàn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, đồng thời làm suy yếu đáng kể các bệ phóng tên lửa, kho chứa drone và các khí tài hải quân của nước này. Cũng không ai nên nghi ngờ sự tàn bạo của chế độ Iran mà họ đang nhắm tới, một chế độ đã dành nhiều thập kỷ để sát hại người Mỹ, ngược đãi chính nhân dân mình, đe dọa các nước láng giềng bằng tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, đồng thời chạy đua xây dựng chương trình hạt nhân. Continue reading “Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?”

Thế giới hôm nay: 18/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tư lệnh quân đội Iran thề sẽ phản ứng “quyết liệt” đối với vụ sát hại Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của nước này. Larijani là gương mặt đại diện công khai nhất của chế độ và đã điều hành các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ. Trước đó, truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng các cuộc không kích của Israel đã giết chết cả ông và Gholamreza Soleimani, người đứng đầu lực lượng dân quân Basij thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Phản ứng đó bắt đầu bằng việc Iran tấn công Tel Aviv bằng các đầu đạn chùm, làm hai người thiệt mạng. Israel tiếp tục tấn công Lebanon, giết chết ít nhất sáu người ở Beirut, theo chính quyền địa phương. Mỹ cho biết họ đã tấn công các địa điểm tên lửa của Iran gần Eo biển Hormuz. Giá dầu thô Brent giảm nhẹ, xuống dưới mức 103 USD/thùng, sau khi Iraq đồng ý nối lại xuất khẩu dầu qua Thổ Nhĩ Kỳ, tránh eo biển này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/03/2026”

Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’

Nguồn: Robert D. Kaplan, “The Curse of Middle-Sized Wars,” Foreign Affairs, 11/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại Iran, Trump có nguy cơ rơi vào cái bẫy quen thuộc.

Năm 1988, nhà sử học quân sự James Stokesbury nhận định rằng các nền dân chủ tham chiến tốt nhất trong hai trường hợp: một là những cuộc chiến nhỏ, dành riêng cho giới “chuyên nghiệp” và không dính líu đến công dân bình thường; hai là những cuộc chiến thực sự lớn nhằm huy động toàn xã hội. Ông nói thêm, những nền dân chủ này “gặp vấn đề rất lớn khi cố gắng tiến hành một cuộc chiến tầm trung, nơi một số người ra trận còn những người khác ở nhà.”

Những cuộc chiến tầm trung (middle-sized war) đủ lớn để gây ra sự tàn phá và đổ máu kinh hoàng, nhưng lại đủ nhỏ để không đòi hỏi toàn bộ hậu phương phải tham gia. Không nên nhầm lẫn chúng với điều mà nhà lý luận quân sự Carl von Clausewitz gọi là chiến tranh hạn chế (limited war), trong đó mục tiêu thường chỉ là gây tổn thất cho kẻ thù chứ không phải tiêu diệt họ hoàn toàn. Chiến tranh hạn chế là có chủ đích từ trước, trong khi chiến tranh tầm trung lại bùng phát từ những gì ban đầu được dự định chỉ là một cuộc chiến nhỏ. Các tướng lĩnh và nhà lãnh đạo chính trị biết họ đang làm gì trong một cuộc chiến hạn chế. Nhưng các nhà lãnh đạo Mỹ trong những cuộc chiến tầm trung ngày nay thì không. Continue reading “Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’”

17/03/1601: Cuộc diễu hành Ngày Thánh Patrick đầu tiên

Nguồn: First St. Patrick’s Day parade, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1601, cuộc diễu hành đầu tiên được ghi nhận nhằm tôn vinh Ngày Lễ Thánh Patrick, vị thánh bảo trợ Ireland, đã được tổ chức tại nơi mà ngày nay là St. Augustine, Florida.

Các ghi chép cho thấy một cuộc diễu hành Ngày Thánh Patrick đã diễn ra vào ngày 17/03/1601, tại nơi khi đó là một khu định cư thuộc địa của Tây Ban Nha, dưới sự chỉ đạo của linh mục quản xứ người Ireland ở thuộc địa này, Ricardo Artur. Hơn một thế kỷ sau, những người lính Ireland nhớ quê hương đang phục vụ trong quân đội Anh đã tổ chức diễu hành ở Boston vào năm 1737 và ở Thành phố New York vào tháng 03/1762. Continue reading “17/03/1601: Cuộc diễu hành Ngày Thánh Patrick đầu tiên”

Thế giới hôm nay: 17/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump yêu cầu Trung Quốc lùi thời gian cuộc gặp với Tập Cận Bình “khoảng một tháng hoặc lâu hơn.” Tổng thống Mỹ cho biết ông muốn hoãn lại vì cuộc chiến ở Iran đòi hỏi ông phải ở lại Washington. “Không có mánh khóe nào” trong yêu cầu này, ông nói. Trước đó, Trump từng ám chỉ rằng thượng đỉnh Mỹ-Trung, vốn được lên kế hoạch bắt đầu vào ngày 31/03, sẽ bị hoãn lại trừ phi Trung Quốc giúp Mỹ mở cửa Eo biển Hormuz trở lại.

Tổng thống Mỹ cũng lên án các đồng minh đã từ chối yêu cầu hỗ trợ mở lại eo biển của ông. Đức, Ý, và Tây Ban Nha đã loại trừ khả năng tham gia vào các sứ mệnh quân sự, trong khi Australia, Pháp, và Nhật Bản không có ý định gửi tàu chiến. Về phần mình, Thủ tướng Anh cho biết ông đang theo đuổi một “kế hoạch khả thi” nhưng sẽ không “bị kéo vào một cuộc chiến rộng lớn hơn.” Trong một diễn biến khác, một máy bay không người lái đã tấn công đại sứ quán Mỹ tại Baghdad, thủ đô Iraq. Continue reading “Thế giới hôm nay: 17/03/2026”

Làn sóng xe điện Trung Quốc phá vỡ vị thế bá chủ của ô tô Nhật tại Đông Nam Á

Nguồn: Tim Daiss, “China’s EV surge is dismantling Japan’s auto empire in Southeast Asia”, Nikkei Asia, 13/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc và Việt Nam làm lộ rõ những rủi ro trong thái độ thận trọng của Tokyo đối với việc điện khí hóa ngành xe hơi.

Nếu bạn đã từng bắt một chuyến Grab hoặc dùng một ứng dụng gọi xe nào khác ở Đông Nam Á, bạn sẽ có thể nhận thấy một sự thay đổi gần đây. Ngày càng nhiều tài xế không còn lái ô tô xăng của Nhật Bản nữa, mà thay vào đó là một loạt những chiếc xe điện lạ lẫm được sản xuất bởi các nước khác. Chắc chắn rằng, những chiếc xe có vẻ ngoài thời thượng này có thể không dễ nhận ra, nhưng rõ ràng các công ty sản xuất chúng, đặc biệt là của Trung Quốc và cả Việt Nam, đang tích cực giành thị phần từ tay các nhà sản xuất ô tô truyền thống của Nhật Bản. Continue reading “Làn sóng xe điện Trung Quốc phá vỡ vị thế bá chủ của ô tô Nhật tại Đông Nam Á”