Thế giới hôm nay: 26/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết họ đã tấn công các địa điểm đặt tên lửa ở miền nam Iran và các tàu rải mìn, trong một hành động mà họ gọi là tự vệ “để bảo vệ quân đội của chúng tôi.” Một người phát ngôn khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn “đang diễn ra” và rằng Mỹ đã hành động “trong sự kiềm chế.” Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran tiết lộ đã có tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình, dù một thỏa thuận “chưa thể đạt được ngay lập tức.”

Lực lượng Phòng vệ Israel nói rằng họ đã gia tăng các cuộc tấn công vào Lebanon, sau khi Benjamin Netanyahu ra lệnh leo thang chiến dịch tấn công chống lại Hezbollah. Thủ tướng Israel tuyên bố nước này sẽ “giáng những đòn mạnh mẽ hơn” và “nghiền nát” nhóm chiến binh Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn đang diễn ra. Trước đó, Donald Trump đã yêu cầu một số quốc gia Vùng Vịnh làm hòa với Israel sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/05/2026”

Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?

Nguồn:  William M. LeoGrande và Peter Kornbluh, “Is the United States on the Verge of Military Intervention in Cuba?”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bản cáo trạng chống lại cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro vì đã ra lệnh bắn hạ hai chiếc máy bay của tổ chức Anh em cứu hộ vào năm 1996 là món quà được chờ đợi từ lâu mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tổng thống Donald Trump dành tặng cho những người Mỹ gốc Cuba thuộc phe diều hâu ở Nam Florida. Việc công bố bản cáo trạng được dàn dựng công phu tại Tháp Tự do ở Miami — nơi từng là Trung tâm Tị nạn Cuba để làm thủ tục cho hàng ngàn người nhập cư — đã phơi bày rõ mục đích chính trị nội địa của nó. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo đáng ngại gửi tới giới lãnh đạo Cuba rằng chính quyền Trump đã sẵn sàng và tự nguyện từ bỏ giải pháp ngoại giao để chuyển sang các chiến dịch quân sự trong nỗ lực tìm kiếm sự thay đổi chế độ. Continue reading “Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?”

“Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm”

Nguồn: Andrey Kortunov, 安德烈·科尔图诺夫：“老朋友例行碰面”，中俄关系为何让人安心？, Guancha, 23/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Lần gần nhất Tổng thống Putin đến Bắc Kinh là vào tháng 9/2025, tức chỉ mới 8 tháng trước.

Tuy nhiên, hoàn toàn có lý do để nói rằng cục diện quốc tế hiện nay đã rất khác so với mùa thu năm ngoái, chủ yếu do hàng loạt hành động đơn phương đầy bất ngờ, khác thường và gây chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump: bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Maduro, áp đặt phong tỏa hải quân đối với Cuba, tuyên bố muốn sáp nhập Greenland và khu vực Kênh đào Panama, gây áp lực chưa từng có lên các đồng minh NATO, áp thuế quan mới trên diện rộng, rút khỏi nhiều tổ chức quốc tế, thậm chí gần đây còn tiến hành hành động quân sự quy mô lớn nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran. Continue reading ““Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm””

Thế giới hôm nay: 25/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng thỏa thuận với Iran “thậm chí vẫn chưa được đàm phán xong,” rút lại tuyên bố của ông trước đó rằng thỏa thuận này đã được “đàm phán phần lớn,” và bác bỏ những người “chỉ trích một điều mà họ chẳng biết gì cả.” (Một số thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã chỉ trích các chi tiết được báo cáo của thỏa thuận). Các nhà ngoại giao tiết lộ một điểm bế tắc chính là thời điểm tài sản của Iran sẽ được giải tỏa: vào thời điểm bắt đầu thỏa thuận, hay sau đó 30 đến 60 ngày tùy thuộc vào tiến độ của vấn đề hạt nhân.

Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai tuần giữa lúc có hy vọng rằng Eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa lại hoàn toàn. Trong khi đó, một số tàu đã tìm cách đi qua tuyến đường thủy này, bao gồm một siêu tàu chở dầu đã vượt qua phòng tuyến phong tỏa của Mỹ với khoảng 2 triệu thùng dầu thô của Iraq và lên đường tới Trung Quốc sau khi bị mắc kẹt gần ba tháng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/05/2026”

Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “US leaves no paper trail of Xi-Trump exchanges on Taiwan,” Nikkei Asia, 21/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong một khoảnh khắc ngoại giao lớn, Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước đã tiếp đón người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, vinh danh ông như một vị quốc khách tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung đầu tiên được tổ chức tại thủ đô sau chín năm.

Nhưng hai bên đã không thể tổ chức một cuộc họp báo chung để thể hiện với khán giả trong và ngoài nước những kết quả của “ngoại giao nước lớn” của Tập. Tệ hơn, thượng đỉnh còn không có bất kỳ thỏa thuận bằng văn bản nào được công bố chung. Continue reading “Thượng đỉnh Mỹ-Trung không có văn bản thỏa thuận nào về vấn đề Đài Loan”

Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng

Nguồn:  Victor Gaetan, “The Not-So-Quiet American”, Foreign Affairs, 19/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những tháng đầu sau khi Robert Prevost được bầu làm Giáo hoàng Leo XIV vào tháng 5/2025, ông trị vì khá kín tiếng. Ông thực hiện các chuyến công du đã lên lịch tới Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, đồng thời chỉ ban hành duy nhất một văn kiện giáo hoàng về tình yêu của giáo hội dành cho người nghèo — vốn là công cuộc còn dang dở của Giáo hoàng Francis. Nhưng bước sang năm 2026, Giáo hoàng Leo đã tạo nên dấu ấn riêng bằng những thông điệp từ Kinh Thánh chống lại chiến tranh. Tại thánh lễ ngày 1/1, sau khi chính quyền Trump sát hại hơn 100 người bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên vùng biển quốc tế trong bốn tháng trước đó, vị giáo hoàng đã lên tiếng thách thức các chính sách làm xói mòn “ngoại giao, trung gian hòa giải và luật pháp quốc tế”. Trong bài phát biểu hàng năm trước các nhà ngoại giao đại diện cho 184 quốc gia tại Tòa thánh tám ngày sau đó, ông thậm chí còn chỉ trích gay gắt hơn: “Chiến tranh đang trở lại thành xu thế thời đại và tính hiếu chiến đang lan rộng.” Continue reading “Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng”

24/05/1797: Thomas Jefferson hỏi thăm về “bóng hồng” năm xưa

Nguồn: Thomas Jefferson inquires about a former flame, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 24/5/1797, Tổng thống Mỹ tương lai Thomas Jefferson đã viết thư cho người bạn Angelica Church, nhân tiện hỏi thăm về người bạn chung của họ là Maria Cosway — người phụ nữ đã từng đánh cắp trái tim ông và là nguồn cảm hứng cho một bài luận mang chủ đề lãng mạn.

Quay trở lại năm 1786, Thomas Jefferson — lúc bấy giờ đang góa vợ — đã gặp Maria (phát âm là Mariah) Cosway ở Paris khi ông đang giữ chức đại sứ Mỹ tại Pháp. Cosway sinh ra ở Ý với cha mẹ là người Anh, và đến thời điểm gặp Jefferson, bà đã trở thành họa sĩ kiêm nhạc sĩ tài năng và cũng đã lập gia đình. Hai người đã phát triển một tình bạn sâu sắc — và có lẽ còn hơn thế nữa, dù một mối quan hệ thể xác chưa bao giờ được chứng minh. Continue reading “24/05/1797: Thomas Jefferson hỏi thăm về “bóng hồng” năm xưa”

Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào?

Tác giả: Charles Paine

Gần sáu mươi năm lăn lộn trên cái đất cờ hoa này, từ cái hồi chân ướt chân ráo bước xuống phi trường lóng ngóng ôm cái túi vải, cho đến bây giờ đầu tóc đã hai màu sương muối, ngồi nhìn tuyết bay ngoài cửa sổ Boston hay nhìn cái nắng chảy mỡ ở Houston, tôi mới nghiệm ra một điều. Người Việt mình qua đây không xưng bá thiên hạ bằng ba cái lý thuyết tài chính nhức đầu của người Do Thái, cũng chẳng thèm tranh ngôi lập quốc bằng công nghệ phần mềm như mấy anh bạn Ấn Độ. Giang hồ Mỹ có luật chơi của Mỹ, và người Việt mình nhập giới bằng bốn đại kiếm phái lừng lẫy — bốn cái “cần câu cơm” vĩ đại đã nuôi sống, làm giàu và dựng nên cả một bản đồ kinh tế cộng đồng suốt ba thế hệ qua. Người ta cứ kháo nhau về Giấc mơ Mỹ, nhưng với một lão già đã đi qua đủ thăng trầm như tôi, giấc mơ đó thực ra được gói gọn trong một câu khẩu quyết dân gian đầy thực dụng: Nhất móng, nhì răng, tam lông, tứ bì. Đây chính là bốn môn kiếm tiền, bốn công thức thành công tuyệt đối mà bất kỳ người Việt nào chỉ cần làm chủ một tiệm, thực hành một môn một cách chăm chỉ là chắc chắn tích lũy tốt, xây dựng cơ đồ vững chãi trên đất khách. Continue reading “Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào?”

23/05/1915: Ý tuyên chiến với Áo-Hung

Nguồn: Italy declares war on Austria-Hungary, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1915, Ý tuyên chiến với Áo-Hung, chính thức bước vào Thế chiến I và đứng về phe Hiệp ước — gồm Anh, Pháp và Nga.

Khi Thế chiến I nổ ra vào mùa hè năm 1914, Ý đã tuyên bố trung lập, bất chấp việc nước này là thành viên của cái gọi là Liên minh Ba bên cùng với Đức và Áo-Hung kể từ năm 1882. Trong những tháng tiếp theo, nước Ý và các nhà lãnh đạo của họ đã cân nhắc các lựa chọn; được cả hai bên lôi kéo, họ đã cẩn thận xem xét làm thế nào để đạt được lợi ích lớn nhất khi tham chiến. Continue reading “23/05/1915: Ý tuyên chiến với Áo-Hung”

Kế hoạch dự phòng của châu Âu để thay thế NATO

Nguồn: “Europe’s secret Plan B to replace NATO”, The Economist, 19/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Điều gì sẽ xảy ra nếu Mỹ rời khỏi tổ chức này.

Các binh sĩ thuộc lữ đoàn “Black Jack” đã thực hiện nghi thức cuộn và cất giữ cờ hiệu đơn vị tại Fort Hood, Texas vào đầu tháng 5, khi 4.000 binh sĩ của đơn vị xe tăng này chuẩn bị chuyển đến Ba Lan theo điều động để hỗ trợ phòng thủ NATO trước mối đe dọa từ Nga. “Khi một lữ đoàn thiết giáp tiến lên phía trước, nó gửi đi một tín hiệu rõ ràng và không thể nhầm lẫn,” Tướng Thomas Feltey, chỉ huy sư đoàn, phát biểu tại buổi lễ. Chưa đầy hai tuần sau, Mỹ lại gửi tín hiệu ngược lại: việc triển khai đã bị hủy bỏ. Đây là lần thứ hai trong tháng này Donald Trump thông báo cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu — phản ánh sự tức giận của ông trước việc châu Âu không mặn mà hỗ trợ cuộc chiến của Washington tại Iran. Theo Reuters, vào ngày 22/3, Mỹ dự kiến sẽ thông báo giảm số lượng binh lính cam kết triển khai trong trường hợp bị tấn công. Continue reading “Kế hoạch dự phòng của châu Âu để thay thế NATO”

Thế giới hôm nay: 22/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump trì hoãn ký một sắc lệnh hành pháp được cho là sẽ trao cho chính quyền Trump nhiều quyền giám sát hơn đối với các mô hình AI mới, bao gồm cả việc yêu cầu các phòng thí nghiệm chia sẻ các mô hình mới trước khi chúng được phát hành. Ông cho biết ông “không thích những khía cạnh nhất định” của sắc lệnh này và rằng nó “cản trở” cuộc chạy đua công nghệ của Mỹ với Trung Quốc.

Một tòa án Thổ Nhĩ Kỳ hủy bỏ kết quả đại hội của Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) vào năm 2023, theo đó bãi nhiệm Özgür Özel khỏi vị trí lãnh đạo đảng đối lập chính. Tổng thống cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan, đã liên tục sử dụng tòa án để củng cố quyền lực của mình. Tòa án cũng phục chức cho Kemal Kilicdaroglu – nhân vật gây chia rẽ từng thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023 trước Erdogan – làm lãnh đạo lâm thời của CHP. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/05/2026”

Canh bạc Syria của UAE

Nguồn:  Anas Alqaed, “The UAE’s Syrian Gambit”, Foreign Policy, 20/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang đều đặn mở rộng dấu ấn đầu tư tại Syria trong bối cảnh quốc gia này tự định vị cho mình một vai trò lớn hơn nhằm định hình tương lai kinh tế và định hướng khu vực của Damascus. Vượt ra ngoài khuôn khổ tái thiết, UAE ngày càng coi Syria thời hậu Assad là một đấu trường chiến lược để mở rộng tầm ảnh hưởng, củng cố các mạng lưới thương mại ngoài eo biển Hormuz và đảm bảo một vị thế lớn hơn trong trật tự khu vực đang thành hình giữa sự suy giảm ảnh hưởng của Iran. Trong bối cảnh đó, sự can dự của UAE tại Syria cũng đang trở thành một phần của cuộc cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn với các cường quốc khu vực như Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giành quyền định hướng tương lai chính trị và kinh tế của Damascus. Continue reading “Canh bạc Syria của UAE”

Tại sao Trung Quốc chờ đợi?

Nguồn: Amanda Hsiao và Bonnie S. Glaser, “Why China Waits,” Foreign Affairs, 08/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh đang chơi một ván cờ dài hạn trong vấn đề Đài Loan.

Việc quân đội Trung Quốc tiếp quản Đài Loan thường được phác họa là điều không thể tránh khỏi và sắp xảy ra. Đối với nhiều nhà quan sát — bao gồm cả những người viết bài cho Foreign Affairs — những tuyên bố công khai mập mờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump về các cam kết bảo vệ Đài Loan và thái độ thờ ơ rõ ràng của ông đối với số phận của hòn đảo này có thể cám dỗ Bắc Kinh sớm tìm cách thống nhất bằng vũ lực — có thể là trước cuối năm 2026. Cuộc chiến của Washington với Iran và việc điều chuyển lực lượng Mỹ từ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sang Trung Đông đã làm dấy lên thêm lo ngại rằng Trung Quốc có thể chiếm hòn đảo này mà không lo ngại phản ứng từ Washington. Continue reading “Tại sao Trung Quốc chờ đợi?”

21/05/1997: Bùng dịch cúm gia cầm ở Hong Kong

Nguồn: Avian flu kills young boy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1997, một cậu bé ba tuổi đã tử vong vì bệnh cúm gia cầm ở Hong Kong. Tính đến khi đợt bùng phát được kiểm soát, sáu người đã tử vong và 1,6 triệu con gia cầm đã bị tiêu hủy.

Cậu bé — nạn nhân đầu tiên của đợt bùng phát — đã phải nhập viện sáu ngày trước đó với triệu chứng ho dữ dội và sốt cao. Em đã tiếp xúc với những con gà được phát hiện là đã nhiễm cúm gia cầm. Loại virus này, được xác định là cúm A(H5N1), đã được tìm thấy ở gà vào tháng 3. Những người khác làm việc với gà lập tức được xét nghiệm và một số có kết quả dương tính. Đáng lo ngại hơn, một nhân viên y tế, một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm và một người hàng xóm — tất cả đều không tiếp xúc trực tiếp với gà — cũng có kết quả dương tính với loại cúm này. Continue reading “21/05/1997: Bùng dịch cúm gia cầm ở Hong Kong”

Thế giới hôm nay: 21/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

SpaceX – nhà sản xuất tên lửa và phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sở hữu – đã nộp đơn chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Công ty dự kiến sẽ chính thức lên sàn giao dịch NASDAQ của Mỹ vào tháng 6, trong thương vụ có thể trở thành đợt IPO giá trị nhất thế giới. Công ty đang tìm cách huy động 75 tỷ đô la, đưa mức định giá của mình lên khoảng 2.000 tỷ đô la.

Không chịu thua kém, đối thủ không đội trời chung của SpaceX là OpenAI được cho là cũng đang chuẩn bị nộp đơn IPO trong vài tuần tới. Đơn vị tạo ra ChatGPT được cho là đang làm việc với các ngân hàng, bao gồm cả Goldman Sachs, trước khi ra mắt trên thị trường đại chúng, có thể là ngay trong tháng 9. OpenAI – công ty được định giá khoảng 850 tỷ đô la trong một vòng gọi vốn kín gần đây – vẫn chưa xác nhận kế hoạch này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/05/2026”

Khủng hoảng vùng Vịnh và thế lưỡng nan của Đông Nam Á trong chuyển đổi xanh

Nguồn: Samantha Mythen, “Gulf Energy Crisis Exposes Southeast Asia’s Renewable Energy Dilemma,” The Diplomat, 13/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Liệu cú sốc nguồn cung dầu mỏ hiện tại sẽ cản trở hay thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của khu vực?

Việc giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt sau những gián đoạn xung quanh eo biển Hormuz đã phơi bày mức độ phụ thuộc nặng nề của Đông Nam Á vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Trên khắp khu vực, các chính phủ đã hối hả hành động để ổn định nguồn cung. Các nhà máy điện than đang hoạt động với công suất cao hơn, trong khi các biện pháp khẩn cấp được công bố nhằm bảo vệ nền kinh tế khỏi những cú sốc về giá. Continue reading “Khủng hoảng vùng Vịnh và thế lưỡng nan của Đông Nam Á trong chuyển đổi xanh”

Chiến lược chiến tranh mới của Ukraine đang phát huy tác dụng

Nguồn:  Paul Hockenos, “Ukraine Has a New War Strategy—and It’s Working”, Foreign Policy, 18/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một năm trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã vạch rõ chiến lược “đưa cuộc chiến ngược trở lại nước Nga”. “Cuộc chiến này do Nga khơi mào, và nó phải bị đẩy lùi ngược về chính nước Nga. Họ phải là những kẻ bị buộc phải chấp nhận hòa bình. Họ phải là những kẻ phải chịu áp lực để đảm bảo an ninh”, ông Zelensky phát biểu vào tháng 3/2025.

Kể từ đó, và ngày càng dồn dập hơn trong năm nay, Ukraine đã theo đuổi mục tiêu “vô hiệu hóa chiến lược” các khí tài nằm sâu trong lòng nước Nga. Điều này đồng nghĩa với việc cắt giảm các đợt phản công hao người tốn của, bấp bênh nhằm giành lại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng — vốn đã ngốn của Ukraine quá nhiều sinh mạng và tiền bạc — để chuyển sang tiến hành chiến tranh bất đối xứng tầm xa nhằm đánh sụp nền kinh tế Nga, làm tê liệt chuỗi sản xuất quân sự và gieo rắc tâm lý rệu rã trong dân chúng nước này. Mùa xuân năm nay, mọi dấu hiệu đều cho thấy chiến lược này đang đơm hoa kết trái — và có lẽ đang đảo chiều cục diện trên bàn cờ chiến sự bước sang năm thứ năm đầy mệt mỏi. Continue reading “Chiến lược chiến tranh mới của Ukraine đang phát huy tác dụng”

Thế giới hôm nay: 20/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vladimir Putin và Tập Cận Bình bắt đầu các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh. Nhà lãnh đạo Nga cho biết họ sẽ tập trung vào kinh tế. Trung Quốc đã tránh chỉ trích cuộc chiến của Nga ở Ukraine trong khi vẫn mua dầu và khí đốt của Nga. Còn Nga ngày càng trở nên phụ thuộc vào sự hỗ trợ đó. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về việc xây dựng một đường ống dẫn khí đốt đã được nhắc đến từ lâu giữa hai nước.

Donald Trump tuyên bố rằng Iran đang “cầu xin” để đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Mỹ, nhưng đe dọa sẽ có “một đòn giáng mạnh khác” trong vòng vài ngày nếu không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ cho biết, vào hôm qua, ông “chỉ còn cách một giờ nữa” là ra lệnh tấn công, nhưng đã mủi lòng trước yêu cầu của các nhà lãnh đạo Iran. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, Kazem Gharibabadi, tuyên bố đất nước của ông “đã sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/05/2026”

Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh

Nguồn:  “Now it’s Vladimir Putin’s turn to visit Beijing”, The Economist, 18/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có một khoảnh khắc đầy ẩn ý vào ngày thứ hai trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Donald Trump. Tổng thống Mỹ khi đó đang cùng ông Tập Cận Bình bách bộ qua những khu vườn thuộc Trung Nam Hải — khu phức hợp của giới lãnh đạo Trung Quốc — vào ngày 15/5. Ông Trump đã dừng lại và hỏi Chủ tịch Trung Quốc rằng liệu ông có thường xuyên đưa các nhà lãnh đạo nước ngoài đến đây không. “Rất hiếm khi”, ông Tập vừa nói vừa lắc đầu để nhấn mạnh. “Putin từng đến đây”, ông nói thêm với một tiếng cười nhẹ. Chưa đầy 24 giờ sau, một thông báo được đưa ra rằng Vladimir Putin sẽ tiếp bước ông Trump bằng chuyến thăm Bắc Kinh vào ngày 19 và 20/5. Continue reading “Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh”

Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?

Nguồn:  Steve Tsang, “Was Xi Jinping Inevitable?”, Project Syndicate, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giai đoạn chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình đã phản ánh một giả định đang phổ biến trong chính quyền của ông, đó là có thể đối xử với Trung Quốc như một cường quốc đang lên khác sẵn sàng đàm phán các thỏa thuận thực dụng với cường quốc bá quyền toàn cầu đương nhiệm.

Nhưng một Trung Quốc dưới thời ông Tập lại đại diện cho một thứ hoàn toàn khác biệt: một quốc gia cận độc tài toàn trị với một chiến lược rõ ràng và đầy tham vọng nhằm vượt mặt Mỹ và định hình lại trật tự toàn cầu. Được dẫn dắt bởi “Giấc mơ Trung Hoa” về sự phục hưng dân tộc của ông Tập, Trung Quốc không đơn thuần mưu cầu tạo ra một thế giới lưỡng cực hay thay thế vị trí của Mỹ. Họ cũng không hề khao khát kế thừa những gánh nặng và nghĩa vụ vốn luôn đi kèm với vị thế dẫn đầu của Mỹ. Continue reading “Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?”