Tag: sách nói

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Nguồn: Saeid Golkar và Jason M. Brodsky,“What’s New About This Wave of Protests in Iran,” Foreign Policy, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trọng tâm đã chuyển dịch về phía thay đổi chế độ hơn là cải cách.

Trong những ngày cuối tháng 12/2025, vào tháng Dey theo lịch Ba Tư, và kéo dài sang năm mới, Iran một lần nữa chứng kiến làn sóng biểu tình lan rộng. Khởi đầu từ một khu chợ ở Tehran, biểu tình nhanh chóng lan sang các thành phố lớn khác và các trường đại học, đánh dấu đợt bất ổn nghiêm trọng nhất kể từ cuộc nổi dậy năm 2022 sau cái chết của Mahsa Amini. Nguyên nhân trực tiếp là sự sụp đổ kinh tế. Đồng tiền Iran đã giảm xuống mức gần 1,4 triệu rial/đô la, lạm phát vượt quá 52%, và giá cả hàng hóa thiết yếu tăng cao vượt quá khả năng chi trả của dân thường. Continue reading “Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?”

Bốn năm chiến tranh đã thay đổi xã hội Nga như thế nào?

Nguồn: Nina Khrushcheva, “Russia’s Descent Into Tyranny,” Foreign Affairs, 30/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau tháng 02/2022, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động cái gọi là chiến dịch quân sự đặc biệt – một cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine – mức độ phổ biến của 1984, tiểu thuyết phản địa đàng của George Orwell về một chế độ toàn trị được xây dựng trên giám sát hàng loạt và tuyên truyền liên tục, đã tăng vọt tại Nga. Khi Giáng sinh năm đó đến gần, một hiệu sách ở St. Petersburg đã xếp những cuốn 1984 thành một vòng hoa treo phía trên quầy thu ngân. Một hiệu sách khác thì trưng bày ở lối vào hàng loạt cuốn sách yêu nước – cùng với một chiếc cốc in hình khuôn mặt Orwell và một dòng chú thích ám chỉ đến nhà lãnh đạo bí ẩn, được cho là toàn năng trong tiểu thuyết. Dòng chú thích đó là “Hãy để Anh Cả nghĩ rằng trong cốc này có trà.” Continue reading “Bốn năm chiến tranh đã thay đổi xã hội Nga như thế nào?”

Cuba trên bờ vực sụp đổ

Nguồn: Michael J. Bustamante, “Cuba on the Brink”, Foreign Affairs, 01/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2014, sau khi chính quyền Obama và chính phủ Cuba công bố thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao, cả thế giới đã đổ dồn sự chú ý về Havana. Từ ban nhạc Rolling Stones cho đến các nhà đầu tư tiềm năng, tất cả đều vội vã tìm kiếm một vị thế tại hòn đảo này trong tương lai. Raúl Castro, người giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng lâu năm, đã tiếp quản quyền lực từ người anh trai đang lâm bệnh Fidel vài năm trước đó và triển khai những cải cách kinh tế vừa phải: cho phép nhiều doanh nghiệp tư nhân nhỏ hoạt động hơn, nới lỏng các quy định về đầu tư nước ngoài và cắt giảm biên chế nhà nước. Sự kết hợp giữa việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ và quá trình actualización (hay “hiện đại hóa” – một uyển ngữ ưa thích của Đảng Cộng sản Cuba) dường như đã sẵn sàng để đưa hòn đảo này bước vào thế kỷ 21. Continue reading “Cuba trên bờ vực sụp đổ”

Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ.[1] Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức.[2]

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López tố cáo trực thăng chiến đấu Mỹ đã bắn rocket và tên lửa vào khu vực dân cư, gây ra thương vong cho cả dân thường và quân nhân Venezuela.[3] Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lên án “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” này.[4] Continue reading “Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng”

Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?

Nguồn: Wu Xinbo (Ngô Tâm Bá), “The Case for a Grand Bargain Between America and China,” Foreign Affairs, 31/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump và Tập có thể tái thiết lập quan hệ như thế nào?

Trong nửa thế kỷ qua, Washington và Bắc Kinh đã hai lần đối mặt với những bước ngoặt giúp định nghĩa lại các điều khoản trong quan hệ giữa hai nước. Lần đầu tiên diễn ra trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào năm 1972, khi Mỹ từ bỏ chính sách kiềm chế và thay vào đó tìm kiếm sự hòa giải với Bắc Kinh. Đây là nỗ lực nhằm hợp tác chống lại mối đe dọa từ sự bành trướng của Liên Xô, nhưng khi Liên Xô tan rã vào cuối Chiến tranh Lạnh, thỏa thuận này cũng tan vỡ theo. Lần thứ hai xảy ra vào giữa những năm 1990, khi chính quyền Clinton quyết định can dự với một Trung Quốc đang trỗi dậy và hỗ trợ quá trình hiện đại hóa kinh tế của nước này. Về phần mình, Bắc Kinh đã tìm cách tham gia vào hệ thống quốc tế do Mỹ dẫn đầu và đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề của thế giới. Tuy nhiên, sự thấu hiểu này đã sụp đổ trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, khi Washington xem Trung Quốc là thách thức chính của Mỹ và thay thế can dự bằng cạnh tranh. Continue reading “Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?”

Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015

Nguồn: Dennis J. Blasko, “China’s Military Reforms Since 2015: Is Time on Its Side?,” The Diplomat, 29/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các cuộc cải cách mới nhằm chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh. Nhưng liệu chúng có hiệu quả?

Sau nhiều năm lập kế hoạch và thử nghiệm học thuyết, vào ngày cuối cùng của năm 2015, các lực lượng vũ trang Trung Quốc (gồm Quân Giải phóng Nhân dân, Cảnh sát Vũ trang Nhân dân, và Dân quân) đã chính thức bắt đầu chuỗi cải cách sâu rộng nhất kể từ thập niên 1950, khi họ áp dụng cấu trúc tổ chức quân sự của Liên Xô.

Các cải cách mới nhằm mục đích chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh, cả trong việc bảo vệ lãnh thổ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và tại các khoảng cách ngày càng xa biên giới. Sự hợp tác với khu vực dân sự (hội nhập quân-dân, được gộp vào khái niệm mới là “Hệ thống và Năng lực Chiến lược Quốc gia Tích hợp”) là điều cần thiết để cung cấp nhân lực, vũ khí hiện đại (hiện gần như tất cả đều được sản xuất trong nước), hậu cần, và sự hỗ trợ chính trị cần thiết để tiến hành các hoạt động tác chiến liên hợp tích hợp trên nhiều miền (đất liền, biển, không trung, vũ trụ, không gian mạng, và thông tin). Continue reading “Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015”

Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?

Nguồn: Amara Thiha, “How China Carved Up Myanmar”, Foreign Affairs, 26/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Gần 5 năm kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính quyền dân sự, Myanmar hiện đang rơi vào tình trạng chia cắt sâu sắc. Ngọn lửa nội chiến bùng phát sau đảo chính đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, đồng thời đẩy hơn 18 triệu dân vào cảnh cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Hiện tại, chính quyền trung ương do quân đội nắm quyền hiện chỉ còn kiểm soát thực tế chưa đầy một nửa lãnh thổ. Trong khi đó, hàng loạt tổ chức vũ trang sắc tộc và các nhóm phiến quân khác đang ráo riết tranh giành đất đai, tài nguyên và tầm ảnh hưởng, biến nhiều vùng rộng lớn thành những khu vực tự trị riêng của họ. Continue reading “Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?”

Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “China’s Long Economic War,” Foreign Affairs, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cách Bắc Kinh xây dựng đòn bẩy cho cuộc cạnh tranh không hồi kết.

Trong phần lớn năm qua, phản ứng của Trung Quốc trước những căng thẳng thương mại đã liên tục khiến phe “diều hâu” ở Washington bất ngờ. Hồi tháng 12/2024, khi chính quyền Biden áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới đối với các chip tiên tiến, Bắc Kinh ngay lập tức đáp trả bằng cách cấm xuất khẩu một số nguyên tố kim loại sang Mỹ. Sang tháng 4/2025, sau khi chính quyền Trump đe dọa áp thuế khổng lồ lên Trung Quốc, Bắc Kinh kiên quyết chống trả, áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt lên bảy loại khoáng sản đất hiếm quan trọng cho quốc phòng và sản xuất năng lượng sạch. Kế đó, vào tháng 5, Trung Quốc ngừng mua đậu nành, vốn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Mỹ sang Trung Quốc. Và vào tháng 10, sau khi Mỹ mở rộng các hạn chế xuất khẩu hiện có đối với các công ty Trung Quốc sang tất cả các công ty con mà nước này sở hữu đa số, Trung Quốc đã bổ sung thêm năm loại đất hiếm và một loạt các công nghệ chế biến tiên tiến vào danh mục kiểm soát xuất khẩu của mình. Những biện pháp ngày càng táo bạo này không chỉ đặt ra mối đe dọa lớn đối với chuỗi cung ứng của Mỹ và toàn cầu, mà còn gây ra những hậu quả đáng kể trong nước. Thông điệp rất rõ ràng: Trung Quốc sẵn sàng chịu đau đớn để gây sức ép thực sự lên Mỹ. Continue reading “Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc”

Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc: Xưa và nay

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China’s panda diplomacy was not pioneered by the Communist Party,” Nikkei Asia, 25/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Từ năm 1941, Tưởng Giới Thạch đã bắt đầu dùng những con vật đáng yêu này để thu phục công chúng Mỹ.

Trong một diễn biến quan trọng mang tính biểu tượng cho quan hệ ngoại giao song phương, hai chú gấu trúc khổng lồ còn lại của Nhật Bản sẽ được trả về Trung Quốc vào cuối tháng 1 khi hợp đồng cho thuê hết hạn.

Những chú gấu cưng với hai màu đen trắng này có nguồn gốc từ Trung Quốc và đã trở thành biểu tượng hữu nghị giữa hai láng giềng châu Á. Continue reading “Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc: Xưa và nay”

Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?

Nguồn: Sudha David-Wilp và Liana Fix, “Can Germany Afford to Be Europe’s Protector?”, Foreign Affairs, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trước khi Friedrich Merz giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội Đức vào tháng 2 năm nay, quốc gia này đã đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan về tài chính: sự trì trệ kinh tế đòi hỏi những cải cách và đầu tư khổng lồ để vực dậy nền công nghiệp, trong khi Mỹ yêu cầu chi tiêu nhiều hơn cho phòng thủ tập thể. Tranh chấp ngân sách về việc làm thế nào để đồng thời giải quyết các ưu tiên mâu thuẫn này đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Thủ tướng Olaf Scholz. Để tránh vết xe đổ đó, các nhà lập pháp trong liên minh đại diện của Merz, bao gồm Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) trung hữu, Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) trung tả và Đảng Xanh, đã đồng thuận dùng đòn bẩy nợ vay để cùng lúc giải quyết hai gánh nặng tài chính. Đột nhiên, nước Đức lại có đầy tiền. Continue reading “Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?”

Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?

Nguồn: Hoàng Tử Dương, 专访柬副首相特别助理：三方调停，泰柬冲突为何难解？, ThePaper, 22/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Gần đây, cuộc xung đột tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan liên tục leo thang, gây quan ngại rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Bối cảnh của cuộc xung đột này là gì? Làm thế nào để có thể thúc đẩy giải quyết tranh chấp này một cách hòa bình?

Diễn đàn Đối thoại Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Hoàng Tử Dương – Trợ lý đặc biệt của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục Campuchia – về những vấn đề này.

Hỏi: Sau khi Tuyên bố chung Hòa bình Kuala Lumpur được ký kết vào tháng 10/2025, căng thẳng dọc biên giới Campuchia – Thái Lan đã có dấu hiệu hạ nhiệt, thế nhưng lại leo thang sau tháng 11. Vì sao lại xảy ra tình huống này? Tình hình tổng thể hiện nay ở biên giới Campuchia – Thái Lan ra sao? Continue reading “Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?”

Trạng thái bình thường mới ở Gaza

Nguồn: Daniel Byman, “Gaza’s New Normal,” Foreign Affairs, 23/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Xung đột hạn chế kéo dài có nhiều khả năng xảy ra hơn là hòa bình.

Gaza đã đạt đến một trạng thái cân bằng mới. Và cũng không ngạc nhiên khi đó là một trạng thái cân bằng tồi tệ. Tin tốt là giao tranh dữ dội đã kết thúc, và viện trợ nhân đạo đang liên tục được đưa vào dải đất này. Kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào ngày 10/10, Israel đã thả gần 2.000 tù nhân Palestine, trong khi Hamas trao trả tự do cho tất cả các con tin còn sống cũng như hầu hết thi thể của những người thiệt mạng, phù hợp với kế hoạch hòa bình 20 điểm của chính quyền Trump. Israel đã mở lại các cửa khẩu biên giới Kerem Shalom, Kissufim, và Zikim và hứa sẽ cho phép 600 xe tải vào Gaza mỗi ngày, mang theo cả hàng viện trợ lẫn hàng hóa thương mại để bán, và họ đã bắt đầu thực hiện điều này. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng rút quân về “ranh giới màu vàng” giới hạn sự hiện diện của họ ở khoảng 53% dải Gaza, dù một số ranh giới cụ thể vẫn đang gây tranh cãi. Continue reading “Trạng thái bình thường mới ở Gaza”

Ảo mộng drone của Mỹ

Nguồn: Justin Bronk, “America’s Drone Delusion”, Foreign Affairs, 15/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau gần bốn năm chiến đấu, có lẽ không có khía cạnh nào trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine thu hút sự chú ý của quân đội phương Tây nhiều bằng sự mở rộng nhanh chóng của chiến tranh drone. Kể từ năm 2023, cả hai bên đã triển khai hàng triệu drone bốn cánh giá rẻ trên khắp chiến trường. Ở một số khu vực tiền tuyến, những drone nhỏ này hiện gây ra tới 70% thương vong. Trong khi đó, Nga đang sử dụng hàng ngàn drone cảm tử chạy bằng cánh quạt Geran-2 và Geran-3 trong các cuộc tấn công tầm xa gần như hàng đêm vào các thành phố của Ukraine, trong khi Ukraine cũng dùng nhiều loại drone cảm tử của mình để thường xuyên tấn công các căn cứ, nhà máy và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Continue reading “Ảo mộng drone của Mỹ”

Đừng để Trump phá nát G-20

Nguồn: Binaifer Nowrojee, “Don’t Let Trump Destroy the G-20”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt một phần tư thế kỷ qua, nhóm G-20 có lẽ đã trở thành diễn đàn quan trọng nhất về quản trị toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ. Từ một cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính nhằm ứng phó với khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhóm đã phát triển thành không gian then chốt để 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng giải quyết các thách thức toàn cầu.

Khi tầm ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc suy giảm và Hội đồng Bảo an rơi vào bế tắc, vị thế của G-20 càng trở nên có sức nặng. Bất chấp những khiếm khuyết nội tại—một tổ chức thiếu tính đại diện, hoạt động dựa trên sự đồng thuận và các quyết định không mang tính ràng buộc—G-20 đã thành công trong việc kết nối những quốc gia chủ chốt từ cả hai khối Bắc và Nam bán cầu. Continue reading “Đừng để Trump phá nát G-20”

Liệu Trung Quốc có thể thay đổi cục diện xung đột Campuchia-Thái Lan?

Nguồn: Zi Yang, “The Cambodia-Thailand Conflict: Can China’s Influence Tip the Scales?,” The Diplomat, 17/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Xét đến quan hệ chặt chẽ của cả Thái Lan và Campuchia với Trung Quốc, việc đánh giá cách Bắc Kinh nhìn nhận cuộc xung đột này và tầm ảnh hưởng của họ có thể định hình kết quả ra sao là điều cần thiết.

Tranh chấp biên giới dai dẳng giữa Campuchia và Thái Lan – vốn trở nên trầm trọng hơn bởi những hiềm khích cá nhân giữa lãnh đạo hai nước – đã bùng nổ thành xung đột vũ trang vào tháng 07/2025. Dù một lệnh ngừng bắn và một hiệp định hòa bình đã được ký trong những tháng sau đó, nhưng các thỏa thuận này chẳng thể tồn tại được lâu, và chiến sự lại bùng phát vào ngày 07/12, với việc cả hai bên đều cáo buộc đối phương khai hỏa trước. Quy mô của các cuộc đụng độ quân sự leo thang nhanh chóng, với các trận đánh nổ ra dọc theo các khu vực tranh chấp thuộc dãy núi Dangrek, biên giới Sa Kaeo-Banteay Meanchey, và gần các tỉnh phía tây nam của Campuchia là Pursat và Koh Kong giáp ranh với Thái Lan. Continue reading “Liệu Trung Quốc có thể thay đổi cục diện xung đột Campuchia-Thái Lan?”

Các phụ tá của Tập tìm cách công kích Nhật Bản để giữ mình an toàn

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping’s aides bash Japan to keep the heat off themselves,” Nikkei Asia, 18/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lại có thêm một thành viên khác của Bộ Chính trị mất tích. Các quan chức khác đang nơm nớp lo sợ.

Thông thường, Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc là cuộc họp được theo dõi sát sao nhằm tìm kiếm manh mối về tương lai chính sách kinh tế của đất nước, nhưng lần này thì khác.

Hội nghị này thường được tổ chức vào cuối mỗi năm để đề ra phương hướng quản lý kinh tế cho 12 tháng tiếp theo. Tất cả các lãnh đạo đảng đều tham dự sự kiện quan trọng này. Continue reading “Các phụ tá của Tập tìm cách công kích Nhật Bản để giữ mình an toàn”

An ninh tập thể đang thoi thóp

Nguồn: Stephen M. Walt, “‘Collective Security’ Is on Life Support,” Foreign Policy, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một khái niệm cơ bản của quan hệ quốc tế đang chịu sức ép chưa từng có.

Đứng trước trật tự toàn cầu mong manh như hiện nay, người ta không thể không tự hỏi liệu khái niệm “an ninh tập thể” đã chết hay chưa. Câu trả lời phụ thuộc vào việc chúng ta hiểu thuật ngữ này như thế nào. Nếu an ninh tập thể có nghĩa là một hệ thống trong đó các cường quốc lớn trên thế giới từ bỏ việc sử dụng vũ lực để thay đổi hiện trạng và đồng ý đoàn kết lại để ngăn chặn bất kỳ quốc gia nào vi phạm cam kết này, thì an ninh tập thể không chết, vì một lý do đơn giản: nó chưa bao giờ thực sự tồn tại. Continue reading “An ninh tập thể đang thoi thóp”

Lợi thế ‘nhân quyền thấp’ của Trung Quốc 

Nguồn: Tần Huy và Perry Link, “China’s ‘Low-Human-Rights’ Advantage,” The Diplomat, 13/12/2025 

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng 

Người phương Tây nói rằng họ cần phải tránh một cuộc Chiến tranh Lạnh mới mà không nhận ra rằng họ đã ở trong cuộc chiến đó rồi – và Trung Quốc đang thắng thế. 

Tần Huy (Qin Hui), giáo sư danh dự ngành lịch sử và kinh tế tại Đại học Thanh Hoa và là một trí thức công lỗi lạc của Trung Quốc, hiện đang sống và viết sách ở nước ngoài. Hồi tháng 4 năm nay, ông đã xuất bản một cuốn sách về “lợi thế nhân quyền thấp” của Trung Quốc. Suốt nhiều năm, người phương Tây đã trầm trồ trước “phép màu” kinh tế ở Trung Quốc và kỳ vọng rằng sự phát triển của tầng lớp trung lưu Trung Quốc sẽ dẫn đến tự do hóa chính trị. Nhưng Tần chưa bao giờ nghĩ rằng ông đang chứng kiến một phép màu.  Continue reading “Lợi thế ‘nhân quyền thấp’ của Trung Quốc “

Giấc mơ điện hạt nhân của Việt Nam: Khó mấy cũng phải “né” Trung Quốc

Nguồn: Văn Thiếu Khanh, 文少卿：日本人说“时间不够了”，把越南留在了冬日的冷风里, Sina Finance, 14/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 8/12, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Naoki Ito nói với Reuters rằng, Nhật Bản đã rút khỏi kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn tại Việt Nam, với lý do tiến độ “quá gấp gáp”.

Nói một cách đơn giản, Nhật Bản đã “xách đồ nghề bỏ chạy”. Họ thậm chí còn không bận tâm đến việc đưa ra một lời nói giảm nói tránh kiểu “điều kiện chưa chín muồi”, mà trực tiếp dùng đến câu thoái thác quen thuộc nhất, qua đó thẳng tay ném bản kế hoạch phát triển điện hạt nhân, thậm chí cả giấc mơ tạo ra “kỳ tích châu Á tiếp theo” của Việt Nam, vào giữa bầu không khí lạnh lẽo của tháng 12. Continue reading “Giấc mơ điện hạt nhân của Việt Nam: Khó mấy cũng phải “né” Trung Quốc”

Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?

Nguồn: Sabine Mokry, “Do China’s Foreign Policy Experts Matter? How?”, War on the Rocks, 10/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong các xã hội dân chủ, giới chuyên gia chính sách đối ngoại thường có xu hướng tranh luận về vai trò và ảnh hưởng của chính họ. Các nhà phân tích thường tranh cãi xem liệu những ý kiến chuyên sâu của họ thực sự giúp định hình đường lối quản lý quốc gia hay chỉ đơn thuần là sự tô điểm bên ngoài và chính phủ có thể đón nhận hoặc phớt lờ họ tùy từng thời điểm. Người ta dễ dàng cho rằng ở Trung Quốc, động lực này hầu như không tồn tại—một hệ thống độc tài sẽ đơn giản buộc các chuyên gia phải tuân theo lề lối và chỉ tưởng thưởng những người ủng hộ ưu tiên của lãnh đạo. Continue reading “Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?”