Category: Sự kiện

21/05/1997: Bùng dịch cúm gia cầm ở Hong Kong

Nguồn: Avian flu kills young boy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1997, một cậu bé ba tuổi đã tử vong vì bệnh cúm gia cầm ở Hong Kong. Tính đến khi đợt bùng phát được kiểm soát, sáu người đã tử vong và 1,6 triệu con gia cầm đã bị tiêu hủy.

Cậu bé — nạn nhân đầu tiên của đợt bùng phát — đã phải nhập viện sáu ngày trước đó với triệu chứng ho dữ dội và sốt cao. Em đã tiếp xúc với những con gà được phát hiện là đã nhiễm cúm gia cầm. Loại virus này, được xác định là cúm A(H5N1), đã được tìm thấy ở gà vào tháng 3. Những người khác làm việc với gà lập tức được xét nghiệm và một số có kết quả dương tính. Đáng lo ngại hơn, một nhân viên y tế, một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm và một người hàng xóm — tất cả đều không tiếp xúc trực tiếp với gà — cũng có kết quả dương tính với loại cúm này. Continue reading “21/05/1997: Bùng dịch cúm gia cầm ở Hong Kong”

19/05/1836: Cynthia Anne Parker bị bắt cóc trong cuộc đột kích của người Mỹ bản địa

Nguồn: Young Cynthia Anne Parker kidnapped during Native American raid, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1836, trong một cuộc đột kích, những người Mỹ bản địa thuộc các bộ tộc Comanche, Kiowa và Caddo ở Texas đã bắt cóc Cynthia Ann Parker (khi đó khoảng 9 hoặc 10 tuổi) và giết hại gia đình cô. Được nhận nuôi vào bộ tộc Comanche, sau này cô kết hôn với một vị thủ lĩnh Comanche được kính trọng và sinh được ba người con, trong đó có Quanah, người lớn lên và trở thành lãnh đạo cuối cùng của người Comanche. Parker sống cùng người Comanche cho đến khi bị lực lượng Texas Rangers bắt lại và ép cô phải trở về sống cùng những người Mỹ gốc Anh. Continue reading “19/05/1836: Cynthia Anne Parker bị bắt cóc trong cuộc đột kích của người Mỹ bản địa”

17/05/1954: Ra phán quyết vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục

Nguồn: Brown v. Board of Ed is decided, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1954, trong một chiến thắng lớn về dân quyền, Tối cao Pháp viện Mỹ đưa ra phán quyết nhất trí trong vụ án Brown kiện Hội đồng Giáo dục Topeka (Brown v. Board of Education of Topeka), tuyên bố rằng việc tách biệt chủng tộc tại các cơ sở giáo dục công lập là vi hiến. Quyết định lịch sử này — đánh dấu chấm hết cho sự dung túng của liên bang đối với tình trạng tách biệt chủng tộc — đã giải quyết cụ thể trường hợp của Linda Brown, một cô bé người Mỹ gốc Phi bị từ chối nhận vào trường tiểu học địa phương ở Topeka, Kansas, chỉ vì màu da của mình. Continue reading “17/05/1954: Ra phán quyết vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục”

16/05/1960: Thượng đỉnh Mỹ-Xô sụp đổ sau khi máy bay do thám U–2 bị bắn rơi

Nguồn: U.S.-Soviet summit meeting collapses after U-2 spy plane shot down, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, sau khi Liên Xô bắn rơi một chiếc máy bay do thám U-2 của Mỹ, nhà lãnh đạo Nga Nikita Khrushchev đã chỉ trích gay gắt nước Mỹ và Tổng thống Dwight D. Eisenhower ngay tại hội nghị thượng đỉnh ở Paris giữa hai nguyên thủ quốc gia. Sự tức giận của Khrushchev đã chọc giận Eisenhower và làm tiêu tan mọi cơ hội cho các cuộc đàm phán hay thương lượng thành công tại hội nghị. Continue reading “16/05/1960: Thượng đỉnh Mỹ-Xô sụp đổ sau khi máy bay do thám U–2 bị bắn rơi”

14/05/1998: Ngày mất Frank Sinatra

Nguồn: Frank Sinatra dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, nam ca sĩ, diễn viên và biểu tượng huyền thoại của giới giải trí Frank Sinatra qua đời vì một cơn đau tim tại Los Angeles, hưởng thọ 82 tuổi.

Xuất thân từ một gia đình người Mỹ gốc Ý ở Hoboken, New Jersey, Sinatra đã vươn lên trở thành siêu sao hiện đại đầu tiên của nền âm nhạc đại chúng, với sự nghiệp giải trí kéo dài hơn năm thập kỷ. Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp ca hát, ông là bậc thầy của các bản ballad lãng mạn thịnh hành trong Thế chiến II. Sau khi sức hút của ông bắt đầu suy giảm vào cuối những năm 1940, Sinatra đã làm mới bản thân thành một quý ông lịch lãm với phong cách hát gai góc và từng trải hơn, đồng thời bắt đầu một màn tái xuất ngoạn mục vào những năm 1950. Continue reading “14/05/1998: Ngày mất Frank Sinatra”

12/05/1957: Xe đua Ferrari gặp nạn tại Giải Mille Miglia, 11 người thiệt mạng

Nguồn: Ferrari race car crashes at Mille Miglia race, killing 11, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1957, trong giải đua xe thể thao sức bền danh tiếng Mille Miglia tại Ý, tay đua Alfonso de Portago của đội Ferrari tử nạn trong một vụ va chạm kinh hoàng. Vụ tai nạn cướp đi sinh mạng của tay đua 28 tuổi người Tây Ban Nha, lái phụ Edmund Nelson và chín khán giả, cuối cùng dẫn đến việc chấm dứt giải Mille Miglia — giải đua thường niên được thành lập vào năm 1927. Continue reading “12/05/1957: Xe đua Ferrari gặp nạn tại Giải Mille Miglia, 11 người thiệt mạng”

10/05/1785: Thảm họa hàng không đầu tiên trên thế giới

Nguồn: Hot air balloon crash becomes world’s first aviation disaster, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1785, một chiếc khinh khí cầu rơi ở Tullamore, Ireland, gây ra điều mà nhiều người xem là thảm họa hàng không đầu tiên trên thế giới. Được phóng lên trong một hội chợ địa phương, chiếc khinh khí cầu không người lái bay chệch hướng và gây ra một trận hỏa hoạn càn quét khắp thị trấn, phá hủy gần 100 ngôi nhà và cơ sở kinh doanh. Đám cháy, sau này được biết đến với tên gọi Đại hỏa hoạn Tullamore, đã phơi bày những mối nguy không lường trước được của các cuộc thử nghiệm khinh khí cầu thời kỳ đầu. Continue reading “10/05/1785: Thảm họa hàng không đầu tiên trên thế giới”

09/05/1915: Phe Hiệp ước mở cuộc tiến công kép trên Mặt trận phía Tây

Nguồn: Allies launch dual offensive on Western Front, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1915, các lực lượng Anh-Pháp chiến đấu trong Thế chiến I tiến hành nỗ lực phối hợp đầu tiên nhằm chọc thủng các chiến hào kiên cố của quân Đức trên Mặt trận phía Tây ở Pháp.

Tại Cao điểm Vimy, một dải đất có tầm chiến lược quan trọng trên sông Aisne ở tây bắc nước Pháp, quân đội Pháp mở một cuộc tấn công vào các cứ điểm của Đức sau khi nã đạn pháo mảnh suốt năm giờ đồng hồ vào sáng ngày 9/5/1915. Ngay sau đợt pháo kích, lính Pháp rời khỏi chiến hào để tiến qua Vùng đất Vô chủ, chỉ để rồi phát hiện ra rằng cuộc oanh tạc đã thất bại trong việc phá vỡ hàng rào dây thép gai đầu tiên của Đức. Continue reading “09/05/1915: Phe Hiệp ước mở cuộc tiến công kép trên Mặt trận phía Tây”

07/05/1824: Bản Giao hưởng số 9 của Beethoven được trình diễn lần đầu tiên

Nguồn: Beethoven’s Symphony No. 9 debuts, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1824, bản giao hưởng thứ chín và cũng là bản giao hưởng cuối cùng của Ludwig van Beethoven được trình diễn lần đầu tiên tại nhà hát Theater am Kärntnertor ở Vienna. Dù đã mất thính lực từ nhiều năm trước, nhà soạn nhạc vĩ đại này vẫn “chỉ huy” buổi biểu diễn ra mắt của Bản Giao hưởng số 9 — tác phẩm mà ngày nay được nhiều người xem là một trong những bản nhạc vĩ đại nhất từng được viết ra.

Continue reading “07/05/1824: Bản Giao hưởng số 9 của Beethoven được trình diễn lần đầu tiên”

05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ

Nguồn: Martha Jones becomes first Black woman to receive a U.S. patent, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1868, Martha Jones, đến từ hạt Amelia, bang Virginia, được cho là người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ nhờ phát minh ra một cỗ máy có thể lột bẹ và tách hạt ngô trong cùng một quy trình. Bằng sáng chế số 77.494 được cấp cho Jones ba năm sau Nội chiến, dành cho “Cải tiến đối với Máy lột bẹ và tách hạt ngô” của bà, là dành cho một thiết bị có khả năng kéo, cắt bẹ ngô và tách hạt ra khỏi lõi cùng một lúc — một bước tiến công nghệ then chốt trong việc tự động hóa quy trình nông nghiệp. Continue reading “05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ”

03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo

Nguồn: Trains collide near Tokyo, killing more than 160 people, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1962, hai đoàn tàu chở khách và một đoàn tàu chở hàng đã va chạm gần Tokyo, Nhật Bản, khiến hơn 160 người thiệt mạng và khoảng 320 người bị thương.

Sự việc xảy ra vào Ngày Hiến pháp ở Nhật Bản, khi một đoàn tàu chở khách rời ga Mikawashima lúc 9 giờ 30 tối để đưa hành khách ra khỏi Tokyo. Cách thành phố chừng 5 km về phía bắc, một đoàn tàu chở hàng vượt đèn đỏ, trật bánh và đâm vào đoàn tàu chở khách. Tuy nhiên, hầu hết hành khách đều sống sót sau vụ va chạm đầu tiên này. Continue reading “03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo”

02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola

Nguồn: Dick Clark survives the Payola scandal, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, Dick Clark khép lại ngày điều trần thứ hai trong chuỗi phiên điều trần sau này được biết đến với cái tên Payola — lời khai này vừa cứu vãn, vừa làm thay đổi quỹ đạo sự nghiệp của ông. Nếu Alan Freed, người dẫn chương trình đã đặt tên cho dòng nhạc rock and roll, phải chịu tổn thất lớn nhất sau bê bối Payola, thì Dick Clark chính là người sống sót nổi tiếng nhất.

Những ai biết đến Dick Clark qua chương trình “TV Bloops and Blunders” có thể sẽ khó hình dung được quyền lực mà ông từng nắm giữ trên bệ phóng “American Bandstand,” nhưng vào cuối thập niên 1950, quyền lực ấy đủ lớn để biến gần như bất cứ ai ông chọn thành ngôi sao — từ Connie Francis đến Fabian. Nó cũng đủ lớn để thu hút sự chú ý của Ủy ban Giám sát Lập pháp Hạ viện — tiểu ban của Quốc hội Mỹ điều tra vụ bê bối Payola. Continue reading “02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola”

30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook

Nguồn: Over 2,000 protesters occupy the Seabrook Nuclear Power Plant construction site, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1977, hơn 2.000 người biểu tình đã chiếm đóng công trường xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook ở New Hampshire. 1.414 người trong số này bị bắt giữ trong một sự kiện trở thành một trong những vụ bắt giữ hàng loạt lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Những người biểu tình chống hạt nhân dựng lều và mang theo các biểu ngữ với những khẩu hiệu như “Split Wood, Not Atoms” (Chẻ củi, đừng phân hạch nguyên tử) và “Go Fishing, Not Fission” (Câu cá thôi, đừng phân hạch) khi chiếm đóng khu vực này trong gần một ngày. Cảnh sát bang được triển khai để giải tán cuộc chiếm đóng. Những người tham gia bị buộc tội xâm nhập trái phép vào công trường nhà máy và bị giam giữ tại các kho vũ khí của Vệ binh Quốc gia suốt hai tuần. Continue reading “30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook”

28/04/1988: Máy bay của Aloha Airlines hạ cánh kỳ diệu sau khi bị bung nóc

Nguồn: Aloha Airlines Flight 243 miraculously lands after losing roof, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1988, một chuyến bay tưởng chừng bình thường kéo dài 35 phút từ Hilo đến Honolulu đã biến thành nỗi kinh hoàng khi một mảng thân trên dài 5,5 m bất ngờ bị xé toạc khỏi Chuyến bay 243 của hãng Aloha Airlines. Tình trạng giảm áp đột ngột và việc mất phần nóc máy bay đã khiến tiếp viên hàng không Clarabelle “C.B.” Lansing bị cuốn phăng khỏi chiếc Boeing 737, đồng thời tạo ra những luồng gió buốt giá mạnh như bão tràn qua khoang hành khách, khiến hành khách ở năm hàng ghế đầu tiên hoàn toàn phơi mình giữa bầu trời. Continue reading “28/04/1988: Máy bay của Aloha Airlines hạ cánh kỳ diệu sau khi bị bung nóc”

26/04/1913: Án mạng tại nhà máy bút chì dẫn đến vụ tư hình Leo Frank

Nguồn: Murder in Atlanta pencil factory leads to lynching of Leo Frank, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1913, cô bé 13 tuổi Mary Phagan đã được tìm thấy trong tình trạng bị lạm dụng tình dục và bị sát hại dưới tầng hầm của nhà máy bút chì ở Atlanta, bang Georgia, nơi cô làm việc. Vụ sát hại Phagan sau đó đã dẫn đến một trong những chương đáng hổ thẹn nhất trong lịch sử về thành kiến cố chấp, bất công, và bạo lực đám đông trong lịch sử nước Mỹ: vụ tư hình Leo Frank.

Bên cạnh thi thể của Phagan là hai tờ giấy nhỏ có ý đổ tội cho Newt Lee –bảo vệ ca đêm tại nhà máy. Lee đã bị bắt, nhưng rõ ràng những tờ giấy đó chỉ là nỗ lực vụng về của Jim Conley – một kẻ gần như không biết chữ – nhằm che giấu sự dính líu của chính hắn. Conley khi đó là lao công của nhà máy, một gã đàn ông da đen và một tên bợm nhậu khét tiếng. Continue reading “26/04/1913: Án mạng tại nhà máy bút chì dẫn đến vụ tư hình Leo Frank”

25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe”

Nguồn: “Robinson Crusoe” is published, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1719, tiểu thuyết The Life and Strange Adventures of Robinson Crusoe (Cuộc đời và những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Robinson Crusoe) của Daniel Defoe đã được xuất bản. Cuốn sách kể về một thủy thủ đắm tàu sống 28 năm trên một hòn đảo hoang, được lấy cảm hứng từ trải nghiệm của các nạn nhân đắm tàu và của Alexander Selkirk – một thủy thủ người Scotland đã dành bốn năm trên một hòn đảo nhỏ ngoài khơi Nam Mỹ vào đầu những năm 1700. Continue reading “25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe””

23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall

Nguồn: Judy Garland plays Carnegie Hall, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1961, Judy Garland đã có một buổi biểu diễn tại Carnegie Hall, sự kiện thường được mệnh danh là “đêm tuyệt vời nhất trong lịch sử giới giải trí.”

Garland được cho là một trong những ngôi sao điện ảnh lớn nhất và được yêu mến nhất mọi thời đại, xuất hiện trên phim lần đầu tiên khi mới 7 tuổi và giành được đề cử giải Oscar đầu tiên trong số ba đề cử của mình ở tuổi 17 nhờ vai chính trong tác phẩm có lẽ là bộ phim Mỹ được yêu thích nhất mọi thời đại, “Phù thủy xứ Oz” (The Wizard of Oz). Bà cũng là một ngôi sao thu âm có sức sáng tạo dồi dào, bán được hàng triệu bản thu và giành năm giải Grammy chỉ trong một năm, sau gần ba thập kỷ kể từ khi bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một trong những nghệ sĩ trẻ nhất từng ký hợp đồng với một hãng thu âm lớn. Continue reading “23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall”

21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston

Nguồn: Rosie Ruiz fakes Boston Marathon win, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1980, Rosie Ruiz, 26 tuổi, đã về nhất ở hạng mục dành cho nữ của giải Marathon Boston với thành tích 2:31:56. Cô được trao tặng một tấm huy chương, một vòng nguyệt quế, và một chiếc cúp bạc; tuy nhiên, tám ngày sau, Ruiz đã bị tước chiến thắng sau khi ban tổ chức cuộc đua phát hiện ra cô đã nhảy vào đường đua khi chỉ cách vạch đích khoảng một dặm. Continue reading “21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston”

19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý

Nguồn: Discussion of Italian claims begins at Paris peace conference, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1919, ngày thứ Bảy trước lễ Phục sinh, các cuộc đàm phán căng thẳng và phức tạp đã bắt đầu tại Hội nghị Hòa bình Paris về những yêu sách lãnh thổ của Ý đối với Đế quốc Áo-Hung cũ.

Ngoại trưởng Anh, Arthur Balfour, viết rằng: bằng cách nào đó, phải xoa dịu người Ý, và câu hỏi duy nhất là làm thế nào để xoa dịu họ với cái giá phải trả nhỏ nhất cho nhân loại. Ý đã đồng ý tham gia Thế chiến I vào mùa xuân năm 1915 sau khi phe Hiệp ước hứa sẽ hiện thực hóa giấc mơ quốc gia của họ và trao cho họ quyền kiểm soát tuyệt đối đối với vùng đất quanh biên giới phía đông bắc, bao gồm cả vùng Tyrol, nơi nhiều người Ý đang sống dưới sự kiểm soát của Áo-Hung. Continue reading “19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý”

18/04/1958: Tòa án liên bang quyết định thả nhà thơ Ezra Pound

Nguồn: Federal court decides to release poet Ezra Pound from hospital for criminally insane, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1958, một tòa án liên bang đã phán quyết rằng Ezra Pound không cần phải ở lại Bệnh viện St. Elizabeth dành cho tội phạm tâm thần ở Washington, D.C. nữa. Pound đã bị giam giữ trong 13 năm sau khi bị bắt ở Ý trong Thế chiến II vì tội phản quốc.

Pound sinh ra ở Hailey, Idaho, và lớn lên ở vùng ngoại ô gần Philadelphia, nơi cha ông làm việc tại Cục Đúc tiền Hoa Kỳ. Ông theo học Đại học Pennsylvania, nơi ông gặp William Carlos Williams và có mối tình lãng mạn với Hilda Doolittle, người sau này được biết đến với tên gọi nhà thơ H.D. Ông lấy bằng thạc sĩ ngôn ngữ tại Đại học Pennsylvania năm 1906. Continue reading “18/04/1958: Tòa án liên bang quyết định thả nhà thơ Ezra Pound”