Category: Sự kiện

26/09/1980: Làng Olympic Lake Placid mở cửa lại thành nhà tù liên bang

Nguồn: Lake Placid’s Olympic Village reopens as federal prison, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1980, Làng Olympic Lake Placid đã mở cửa trở lại như một cơ sở cải tạo liên bang, đáp ứng yêu cầu của Quốc hội Mỹ về việc chuyển đổi mục đích sử dụng khu vực này sau kỳ Thế vận hội. Được xây dựng với mục tiêu đảm bảo an ninh cho các vận động viên sau các vụ tấn công khủng bố tại Thế vận hội năm 1972, thiết kế của khu phức hợp này đặc biệt phù hợp để cải tạo thành một nhà tù. Continue reading “26/09/1980: Làng Olympic Lake Placid mở cửa lại thành nhà tù liên bang”

24/09/1964: Báo cáo của Ủy ban Warren được trình lên Tổng thống Johnson

Nguồn: Warren Commission report delivered to President Johnson, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1964, Tổng thống Lyndon B. Johnson đã nhận được báo cáo từ một ủy ban đặc biệt về vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy, diễn ra vào ngày 22/12/1963 tại Dallas, Texas.

Do kẻ ám sát là Lee Harvey Oswald đã bị một người đàn ông tên là Jack Ruby giết chết gần như ngay sau khi sát hại Kennedy, nên động cơ ám sát Tổng thống của Oswald vẫn là một ẩn số. Bảy ngày sau vụ ám sát, Johnson thành lập Ủy ban Tổng thống về Vụ Ám sát Tổng thống Kennedy để điều tra về cái chết của ông. Ủy ban này do Chánh án Tối cao Pháp viện Earl Warren đứng đầu nên thường được biết đến với tên gọi Ủy ban Warren. Ủy ban kết luận rằng Oswald đã hành động một mình, đồng thời chỉ ra rằng Cơ quan Mật vụ thiếu sự chuẩn bị cho chuyến thăm Dallas của JFK và đã thất bại trong việc bảo vệ ông một cách thỏa đáng. Continue reading “24/09/1964: Báo cáo của Ủy ban Warren được trình lên Tổng thống Johnson”

22/09/1993: Tàu hỏa trật bánh tại đầm lầy ở Alabama

Nguồn: Train derails in Alabama swamp, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1993, một đoàn tàu Amtrak trên đường tới Miami bị trật bánh gần Mobile, bang Alabama, khiến 47 người thiệt mạng. Đây là vụ tai nạn chết người nghiêm trọng nhất trong lịch sử Amtrak, bắt nguồn từ sự bất cẩn của thủy thủ đoàn một tàu kéo trong điều kiện sương mù dày đặc.

Khi đó, chuyến tàu mang tên Sunset Limited chạy theo hành trình từ Los Angeles qua Texas tới New Orleans, trước khi tiếp tục đến Miami, bang Florida. Chuyến tàu đặc biệt được nhiều hành khách lớn tuổi lựa chọn vì họ không muốn di chuyển bằng máy bay hoặc ô tô. Rạng sáng ngày 22/9, đoàn tàu đang chạy qua Alabama. Ba đầu máy kéo theo tám toa xe rời Mobile lúc 1 giờ 30 phút sáng, hướng về Birmingham và đi qua một vùng đầm lầy. Continue reading “22/09/1993: Tàu hỏa trật bánh tại đầm lầy ở Alabama”

20/09/1878: Ngày sinh Upton Sinclair

Nguồn: Upton Sinclair is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1878, Upton Sinclair, nhà văn và nhà cải cách xã hội từng đoạt giải Pulitzer, chào đời tại Baltimore, bang Maryland. Sinclair xuất thân từ một gia đình miền Nam từng khá giả nhưng sau đó sa sút. Khi ông lên 10 tuổi, cả gia đình chuyển đến New York. Từ năm 15 tuổi, ông đã kiếm tiền bằng cách viết những cuốn tiểu thuyết bình dân giá rẻ, qua đó có thể trang trải học phí tại City College of New York và Đại học Columbia. Continue reading “20/09/1878: Ngày sinh Upton Sinclair”

19/09/1952: John Steinbeck xuất bản ‘Phía đông Vườn Địa đàng’

Nguồn: John Steinbeck publishes ‘East of Eden’, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1952, mười hai năm sau khi giành giải Pulitzer với tiểu thuyết Chùm nho uất hận (The Grapes of Wrath), John Steinbeck đã xuất bản cuốn sử thi hoành tráng Phía đông Vườn Địa đàng (East of Eden), củng cố di sản của ông như một trong những nhà văn xuất sắc nhất nước Mỹ. Dù ban đầu giới phê bình còn nhiều ý kiến trái chiều về cuốn tiểu thuyết – một phiên bản thời hiện đại của câu chuyện sử thi trong Kinh Thánh về Cain và Abel – Phía đông Vườn Địa đàng đã nhanh chóng vươn lên dẫn đầu danh sách bán chạy nhất và được đông đảo công chúng coi là kiệt tác của Steinbeck. Continue reading “19/09/1952: John Steinbeck xuất bản ‘Phía đông Vườn Địa đàng’”

17/09/1996: Oprah ra mắt câu lạc bộ sách nổi tiếng

Nguồn: Oprah launches influential book club, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1996, người dẫn chương trình trò chuyện ban ngày Oprah Winfrey đã ra mắt một câu lạc bộ sách trên truyền hình và công bố cuốn “The Deep End of the Ocean” của Jacquelyn Mitchard là lựa chọn đầu tiên của mình. Câu lạc bộ Sách của Oprah nhanh chóng trở thành một thế lực vô cùng ảnh hưởng trong giới xuất bản, bởi sự bảo chứng của nữ MC nổi tiếng hoàn toàn có thể đưa một cuốn sách trước đó ít người biết đến lọt vào danh sách bán chạy nhất. Continue reading “17/09/1996: Oprah ra mắt câu lạc bộ sách nổi tiếng”

15/09/1940: Bước ngoặt trong Trận chiến Nước Anh

Nguồn: Tide turns in the Battle of Britain, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1940, Trận chiến Nước Anh (Battle of Britain) đã lên đến đỉnh điểm khi Không quân Hoàng gia (RAF) bắn hạ 56 máy bay Đức xâm lược trong hai trận chiến kéo dài chưa đầy một giờ đồng hồ. Tổn thất nặng nề từ cuộc đột kích này khiến bộ chỉ huy tối cao của Đức tin rằng Không quân Đức (Luftwaffe) không thể giành được ưu thế trên không trước nước Anh, và ngay ngày hôm sau, các cuộc tấn công ban ngày bị thay thế bằng những đợt xuất kích ban đêm – một sự thừa nhận thất bại.

Bốn ngày sau, vào ngày 19/09, lãnh đạo phát xít Adolf Hitler đã hoãn vô thời hạn “Chiến dịch Sư tử biển” (Sea Lion) – cuộc đổ bộ xâm lược nước Anh. Dù các cuộc không kích dữ dội của Đức nhắm vào London và các thành phố khác của Anh vẫn tiếp diễn cho đến mùa xuân năm 1941, nhưng trên thực tế, Trận chiến Nước Anh đã kết thúc thắng lợi. Continue reading “15/09/1940: Bước ngoặt trong Trận chiến Nước Anh”

13/09/1990: “Law & Order” ra mắt

Nguồn: “Law & Order” debuts, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, loạt phim truyền hình dài tập “Law & Order” (Luật pháp và Trật tự) đã chính thức lên sóng trên kênh NBC. Bộ phim sau này trở thành một trong những loạt phim giờ vàng chiếu lâu nhất trong lịch sử truyền hình và cho ra đời nhiều phần ngoại truyện ăn khách.

Theo mô-típ đã trở nên nổi tiếng hiện nay của “Law & Order,” nửa đầu của mỗi tập phim kéo dài một giờ đồng hồ (lấy bối cảnh tại thành phố New York) tập trung vào quá trình cảnh sát điều tra một vụ án – thường được lấy cảm hứng từ các bản tin ngoài đời thực – trong khi nửa sau của chương trình xoay quanh việc truy tố những kẻ bị buộc tội trong vụ án đó. Mỗi tập phim mở đầu bằng lời của người dẫn truyện: “Trong hệ thống tư pháp hình sự, người dân được đại diện bởi hai nhóm riêng biệt nhưng có tầm quan trọng ngang nhau: cảnh sát, những người điều tra tội phạm, và các công tố viên quận, những người truy tố kẻ phạm pháp. Đây là câu chuyện của họ.” Continue reading “13/09/1990: “Law & Order” ra mắt”

12/09/2014: Vận động viên Paralympics Oscar Pistorius bị kết tội ngộ sát

Nguồn: Paralympian Oscar Pistorius convicted of culpable homicide, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2014, ngôi sao điền kinh người Nam Phi Oscar Pistorius đã bị kết tội ngộ sát (culpable homicide) – một tội danh tương đương với vô ý làm chết người (manslaughter) – vì đã sát hại bạn gái của mình, người mẫu và ngôi sao truyền hình thực tế Reeva Steenkamp.

Bản án này là hồi kết cho một phiên tòa xét xử tội giết người kéo dài bảy tháng, thu hút sự chú ý khổng lồ của dư luận quốc tế do sự nổi tiếng của cặp đôi. Continue reading “12/09/2014: Vận động viên Paralympics Oscar Pistorius bị kết tội ngộ sát”

10/09/1897: Vụ bắt giữ vì tội lái xe khi say rượu đầu tiên

Nguồn: First drunk driving arrest, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1897, một tài xế taxi 25 tuổi ở London tên là George Smith đã trở thành người đầu tiên trong lịch sử bị bắt vì tội lái xe khi say rượu sau khi tông chiếc xe của mình vào một tòa nhà. Smith sau đó đã nhận tội và bị phạt 20 shilling.

Smith đã để lại một dấu ấn hi hữu trong lịch sử ngành xe hơi khi vào lúc 12:45 sáng hôm đó, chiếc taxi chạy bằng điện của ông lao ra khỏi đường và tông thẳng vào một tòa nhà trên phố New Bond ở Mayfair, làm vỡ một đường ống nước và phần khung trên của một cửa sổ, theo một bản tin trên tờ Morning Post của London. Bài báo lưu ý rằng một cảnh sát đã phát hiện xe của Smith lạng lách bất thường trên những con phố lúc rạng sáng. Dấu hiệu này hoàn toàn trùng khớp với lời thú nhận sau đó của tài xế rằng ông đã uống “hai hoặc ba ly bia” trước khi ngồi sau vô lăng. Continue reading “10/09/1897: Vụ bắt giữ vì tội lái xe khi say rượu đầu tiên”

08/09/2022: Nữ hoàng Elizabeth II qua đời; Vua Charles lên ngôi

Nguồn: Queen Elizabeth II dies; Charles becomes King, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2022, Nữ hoàng Elizabeth II – vị quân chủ trị vì lâu nhất trong lịch sử nước Anh – đã qua đời ở tuổi 96 tại Lâu đài Balmoral ở Scotland. Ngôi vị được chuyển giao cho con trai cả của bà, người hiện là Vua Charles III.

Elizabeth Alexandra Mary Windsor lên ngôi vào ngày 02/06/1953 ở tuổi 27, sau khi cha bà là Vua George VI qua đời. Cậu con trai bốn tuổi của bà – người sau này trở thành Vua Charles – đã có mặt tại lễ đăng quang của bà. Đến lượt mình, Charles đã thực hiện nghi thức tuyên thệ trong lễ đăng quang vào ngày 06/05/2023 tại Tu viện Westminster, cùng với vợ là Vương hậu Camilla. Continue reading “08/09/2022: Nữ hoàng Elizabeth II qua đời; Vua Charles lên ngôi”

06/09/2018: Vụ giết hại Botham Jean

Nguồn: Off-duty police officer mistakenly enters neighbor’s apartment and shoots its owner to death, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2018, một sĩ quan cảnh sát Dallas đang trong thời gian nghỉ ca đã bắn chết một người đàn ông da đen không vũ trang ngay tại căn hộ của nạn nhân.

Khi trở về khu chung cư của mình ở Dallas, nữ sĩ quan cảnh sát Amber Guyger đã bước vào căn hộ của Botham Jean vì tưởng nhầm đó là nhà mình. Cô khai rằng cửa căn hộ đang khép hờ, và khi bước vào, cô thấy một người đàn ông ở bên trong. Cô đã nổ súng và khiến người này tử vong. Continue reading “06/09/2018: Vụ giết hại Botham Jean”

05/09/1922: Sarah Winchester qua đời, chấm dứt việc xây dựng Dinh thự Bí ẩn Winchester

Nguồn: Sarah Winchester dies, halting construction of the mysterious Winchester house, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1922, nhà từ thiện có lối sống khác thường Sarah Lockwood Pardee Winchester đã qua đời vì suy tim ở tuổi 83 ngay tại ngôi nhà đồ sộ mà bà đã dành gần bốn thập kỷ để xây dựng. Ngay khi tin tức về cái chết của bà được loan báo, công việc xây dựng khu dinh thự mang phong cách Victoria đầy bí ẩn – nơi bà đặt tên là “Llanada Villa” – đã lập tức dừng lại. Continue reading “05/09/1922: Sarah Winchester qua đời, chấm dứt việc xây dựng Dinh thự Bí ẩn Winchester”

04/09/1888: George Eastman nhận bằng sáng chế cho máy ảnh Kodak

Nguồn: George Eastman patents Kodak camera, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1888, nhà phát minh George Eastman đã nhận Bằng sáng chế Mỹ số 388.850 cho một chiếc máy ảnh cầm tay nhỏ dùng phim cuộn và đồng thời đăng ký nhãn hiệu “Kodak” (Số đăng ký 15.825). Được thiết kế hướng tới những người mới làm quen với nhiếp ảnh, thiết bị này tối ưu hóa sự tiện dụng. Cuộn phim được lắp sẵn cùng kiểu dáng hộp mới của máy ảnh đã tạo nên một cuộc cách mạng, biến nhiếp ảnh từ một nghề chuyên môn thành một thú vui phổ biến và được đông đảo mọi người đón nhận. Continue reading “04/09/1888: George Eastman nhận bằng sáng chế cho máy ảnh Kodak”

01/09/2004: Phiến quân ly khai Chechnya tấn công trường học ở Nga

Nguồn: Chechen separatists storm Russian school, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2004, một nhóm phiến quân ly khai có vũ trang người Chechnya đã xông vào một ngôi trường ở miền nam nước Nga, bắt giữ hơn 1.000 người làm con tin, và yêu cầu Nga rút quân khỏi khu vực tranh chấp Chechnya gần đó. Ngày 01/09 vốn là ngày tựu trường của hàng triệu học sinh trên khắp nước Nga, một ngày hội tại các trường học mà theo truyền thống, cả phụ huynh và học sinh đều tham dự. Gần 340 người – trong đó khoảng một nửa là trẻ em – đã thiệt mạng trong cơn ác mộng kéo dài ba ngày sau đó. Continue reading “01/09/2004: Phiến quân ly khai Chechnya tấn công trường học ở Nga”

30/08/2006: California thông qua Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu

Nguồn: California Senate passes Global Warming Solutions Act, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2006, Thượng viện Tiểu bang California đã thông qua Dự luật Hạ viện (AB) 32 – hay còn được biết đến là Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu (Global Warming Solutions Act). Văn bản luật này đã biến California trở thành tiểu bang đầu tiên ở Mỹ đặt ra giới hạn đối với lượng khí thải carbon dioxide và các loại khí nhà kính khác, bao gồm cả khí thải từ xe hơi. Continue reading “30/08/2006: California thông qua Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu”

29/08/1876: Ngày sinh Charles F. Kettering, nhà phát minh bộ khởi động điện

Nguồn: Charles F. Kettering, inventor of electric self-starter, is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1876, Charles Franklin Kettering, kỹ sư người Mỹ và giám đốc nghiên cứu lâu năm của Tập đoàn General Motors (GM), đã chào đời tại Loudonville, bang Ohio. Trong số 140 bằng sáng chế mà ông nhận được trong cuộc đời mình, đáng chú ý nhất có lẽ là bộ khởi động điện dành cho xe hơi, được cấp bằng sáng chế vào năm 1915.

Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Kettering làm việc tại Công ty National Cash Register ở Dayton, Ohio, nơi ông góp phần phát triển chiếc máy tính tiền đầu tiên được trang bị động cơ điện để tự động mở ngăn kéo. Cùng với Edward A. Deeds, ông thành lập Công ty Phòng thí nghiệm Kỹ thuật Dayton (DELCO), chuyên thiết kế các thiết bị cho xe hơi. Continue reading “29/08/1876: Ngày sinh Charles F. Kettering, nhà phát minh bộ khởi động điện”

27/08/1967: Quản lý của ban nhạc Beatles – Brian Epstein qua đời

Nguồn: Beatles manager Brian Epstein dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, Brian Epstein, quản lý của ban nhạc Beatles, được phát hiện đã tử vong do vô ý dùng thuốc quá liều. Ngày hôm sau, trang nhất của tờ London Daily Mirror xuất hiện dòng tiêu đề “EPSTEIN (Ông hoàng nhạc pop tạo nên The Beatles) QUA ĐỜI Ở TUỔI 32.” Brian Epstein chính là người đã thực sự đưa The Beatles vươn lên, và theo nhận định của John Lennon, thật khó để hình dung họ sẽ tiếp tục ra sao khi thiếu vắng người đàn ông đã quản lý mọi khía cạnh kinh doanh của ban nhạc cho đến lúc ông đột ngột qua đời. “Tôi biết lúc đó chúng tôi gặp rắc rối rồi,” John hồi tưởng lại sau này. “Tôi thực sự không có bất kỳ ảo tưởng nào về khả năng của chúng tôi ngoài việc chơi nhạc. Tôi đã rất sợ. Tôi nghĩ, ‘Chúng ta tiêu đời rồi.’” Continue reading “27/08/1967: Quản lý của ban nhạc Beatles – Brian Epstein qua đời”

25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77

Nguồn: Ted Kennedy, “liberal lion of the Senate,” dies at 77, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2009, Edward “Ted” Kennedy, em trai út của Tổng thống John F. Kennedy, người từng là Thượng nghị sĩ bang Massachusetts từ năm 1962 đến năm 2009, đã qua đời vì bệnh ung thư não ở tuổi 77 tại nhà riêng ở Hyannis Port, Massachusetts. Là một trong những thượng nghị sĩ tại vị lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ, Ted Kennedy được xem là nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ và là người phát ngôn cho các lý tưởng tự do, đồng thời cũng nổi tiếng với khả năng hợp tác với các cá nhân ở cả hai phe của chính trường. Continue reading “25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77”

23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố

Nguồn: Eunice Foote’s research on global warming is presented publicly, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1856, công trình của Eunice Foote đã được trình bày tại một cuộc họp của Hiệp hội Tiến bộ Khoa học Mỹ (AAAS) ở Albany, New York. Bà là người đầu tiên chỉ ra khả năng xảy ra hiện tượng nóng lên toàn cầu do carbon dioxide trong khí quyển.

Eunice Foote là một nhà khoa học, nhà phát minh, nhà vận động vì quyền phụ nữ, một người vợ và một người mẹ. Bài báo cáo năm 1856 của bà, “Các điều kiện ảnh hưởng đến sức nóng của tia nắng mặt trời”, lập luận rằng carbon dioxide và hơi nước hấp thụ và giữ lại nhiệt từ Mặt Trời dễ dàng hơn so với các loại khí khác. Thí nghiệm của Foote sử dụng một máy bơm không khí và các bình trụ để đo lường sự thay đổi nhiệt độ không khí của các loại khí khác nhau dưới ánh nắng Mặt Trời và trong bóng râm. Continue reading “23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố”