Thế giới hôm nay: 16/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố một biên bản ghi nhớ với Iran đã được “ký toàn bộ” và Eo biển Hormuz sẽ “hoàn toàn rộng mở” vào thứ Sáu, khi thỏa thuận chấm dứt chiến tranh sẽ được chính thức hóa. Các chi tiết vẫn còn mơ hồ và nhiều khía cạnh có thể sẽ gây tranh cãi. Vẫn còn phải đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt có thể phụ thuộc vào tiến độ đàm phán. Trong khi đó, Mỹ, Iran, và Israel dường như bất đồng về việc thỏa thuận mới có ý nghĩa gì đối với sự chiếm đóng hiện tại của Israel ở miền nam Lebanon.

Chứng khoán châu Á phục hồi trong ngày thứ hai liên tiếp khi tin tức về thỏa thuận này đẩy giá cổ phiếu trên toàn thế giới tăng cao. Hôm qua, chỉ số S&P 500 của Mỹ tăng vọt gần 1,7%, trong khi chỉ số Nasdaq thiên về công nghệ tăng hơn 3%. Trước đó, chỉ số STOXX 600 của châu Âu cũng mở cửa ở mức cao kỷ lục mọi thời đại. Các cổ phiếu hàng không thì cất cánh trong lúc giá dầu toàn cầu giảm. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/06/2026”

Càng đòi hỏi đồng minh, Mỹ càng mất ảnh hưởng

Nguồn: Robert Dujarric, “The more the US demands of its allies, the less dominant it will be”, Nikkei Asia, 11/06/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khi các nước đối tác ngày càng gia tăng sức mạnh quân sự, việc phối hợp hành động sẽ ngày càng khó khăn hơn

Tại Đối thoại Shangri-La mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố rằng: “Thời đại mà Mỹ trợ cấp quốc phòng cho các quốc gia giàu có đã kết thúc. Chúng tôi cần đối tác chứ không phải các quốc gia được bảo hộ.”

Tuyên bố này phản ánh sự hiểu sai về các chính sách của Trump, nhưng đồng thời cũng phản ánh bản chất hệ thống đồng minh của Mỹ — do Franklin D. Roosevelt khởi xướng, Harry Truman và Dwight D. Eisenhower củng cố, và các đời tổng thống tiếp theo, trừ Trump, duy trì với nhiều điều chỉnh thành công lẫn thất bại. Continue reading “Càng đòi hỏi đồng minh, Mỹ càng mất ảnh hưởng”

Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel

Nguồn: Joshua Leifer, “The End of the U.S.-Israel Alliance”, Foreign Policy, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đạt được điều mà các vị tiền nhiệm của ông chỉ dám mơ ước: các chiến đấu cơ Mỹ và Israel sánh đôi trên bầu trời Tehran, còn các sĩ quan Israel thì thiết lập sở chỉ huy ngay tại trụ sở Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở Florida. Kể từ thời David Ben-Gurion, các nhà lãnh đạo Israel luôn tìm kiếm sự bảo trợ từ siêu cường số một thế giới với hy vọng điều đó sẽ bảo chứng cho sự tồn tại lâu dài của quốc gia này. Chưa ai từng hình dung ra mức độ hợp tác sâu sắc như những gì đang diễn ra trước mắt. Nếu có thể đánh thức “Ông già” — cách người ta gọi Ben-Gurion — dậy từ giấc ngủ ngàn thu giữa vùng cát trắng Sde Boker, ông chắc chắn sẽ vô cùng hân hoan trước tin này. Continue reading “Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel”

Thế giới hôm nay: 15/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận về cuộc chiến của họ. Tuy nhiên, các chi tiết vẫn còn khá sơ sài. Donald Trump tuyên bố thỏa thuận này sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn, khôi phục hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz, và rằng Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran. Iran nói rằng thỏa thuận này – mà họ khẳng định sẽ bao gồm cả Lebanon – sẽ được ký kết tại Geneva vào thứ Sáu. Thỏa thuận sơ bộ này dự kiến mở đường cho các cuộc đàm phán giải quyết chương trình hạt nhân của Iran và tiến tới kết thúc chiến tranh vĩnh viễn.

Các thị trường chứng khoán châu Á tăng vọt khi mở cửa, trong khi giá dầu thô Brent, chuẩn dầu mỏ toàn cầu, giảm 4%, xuống còn khoảng 83 USD/thùng. Một số lãnh đạo thế giới hoan nghênh thỏa thuận này, trong khi một số nhà lập pháp Mỹ lại tỏ ra hoài nghi. Lindsey Graham, vị thượng nghị sĩ từ Đảng Cộng hòa, cho biết ông “hơi lo ngại rằng quan điểm của Iran về thỏa thuận này dường như khác với những gì nhóm đàm phán Mỹ đang tuyên bố. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/06/2026”

World Cup là phép thử về khả năng kiểm soát lãnh thổ của Mexico

Nguồn: “The World Cup will test Mexico’s control over its territory”, The Economist, 07/06/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Donald Trump, người cho rằng chính phủ Mexico quá yếu ớt để chống lại các băng đảng ma túy, sẽ theo dõi sát sao tình hình.

Khi World Cup khởi tranh vào ngày 11 tháng 6, Guadalajara rất muốn giới thiệu với du khách không chỉ rượu tequila, nhạc mariachi và món tortas ahogadas — một loại bánh mì kẹp cay nổi tiếng của thành phố. Thủ phủ bang Jalisco — với khẩu hiệu “Jalisco là Mexico” — cũng là trung tâm công nghệ, đổi mới và đầu tư nước ngoài. “Chúng tôi hiểu rằng Guadalajara hiện đang thu hút sự chú ý từ cả thế giới,” trưởng ban tổ chức địa phương của giải đấu Monserrat Hidalgo phát biểu. Continue reading “World Cup là phép thử về khả năng kiểm soát lãnh thổ của Mexico”

Điều gì sẽ đến sau trật tự thế giới?

Nguồn: Bruno Maçães, “What Comes After Global Order,” Foreign Policy, 27/11/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thay vì một khuôn khổ quốc tế mới, chúng ta cần một hệ thống để chuyển đổi từ khuôn khổ này sang khuôn khổ tiếp theo.

Mọi đế chế cuối cùng đều nhận ra cùng một sự thật phũ phàng: chúng đều có ngày tàn. Người Mỹ giờ đây đang nhận ra điều đó. Người Trung Quốc, đáng khen thay, đã nhận ra điều này từ lâu. Họ biết rằng sẽ không có một thế kỷ Trung Quốc theo cách như từng có một thế kỷ Mỹ, bởi kỷ nguyên của trật tự thế giới đã kết thúc. Những gì chúng ta có hiện nay là quá trình thiết lập trật tự, kiến thiết thế giới — một quá trình không có hồi kết. Continue reading “Điều gì sẽ đến sau trật tự thế giới?”

14/06/1917: Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson đọc diễn văn Ngày Quốc kỳ

Nguồn: U.S. President Woodrow Wilson gives Flag Day address, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1917, khi các binh sĩ của Lực lượng Viễn chinh Mỹ (AEF) lên đường gia nhập phe Hiệp ước trên các chiến trường của Thế chiến I tại Pháp, Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson có bài phát biểu trước công chúng cả nước nhân lễ kỷ niệm Ngày Quốc kỳ hàng năm.

Chỉ một năm trước đó, vào ngày 30/5/1916, Wilson chính thức tuyên bố ngày 14/6 là “Ngày Quốc kỳ” (Flag Day) để kỷ niệm lá cờ “Stars and Stripes” (Sao và Sọc) — được chọn làm quốc kỳ vào ngày 14/6/1777, khi thiết kế chỉ bao gồm 13 ngôi sao tượng trưng cho 13 tiểu bang ban đầu. Continue reading “14/06/1917: Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson đọc diễn văn Ngày Quốc kỳ”

Mỹ đang tự vắt kiệt sức mạnh của mình

Nguồn:  Hal Brands, “U.S. Power Is Wrung Out”, Foreign Policy, 09/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến tại Vùng Vịnh đã tạo ra những cú sốc trên quy mô toàn cầu — làm chao đảo nền kinh tế thế giới, gây rạn nứt các liên minh của Mỹ, tạo ra những đứt gãy lịch sử đối với quyền tự do hàng hải, và đẩy trật tự không phổ biến vũ khí hạt nhân đến điểm giới hạn. Thế nhưng, một trong những hệ lụy quan trọng nhất và có khả năng gây bất ổn lớn nhất của cuộc xung đột này chính là việc phơi bày tình trạng mất cân bằng chiến lược của Mỹ dưới một lăng kính trần trụi. Continue reading “Mỹ đang tự vắt kiệt sức mạnh của mình”

13/06/1967: Thurgood Marshall được đề cử vào Tối cao Pháp viện Mỹ

Nguồn: Thurgood Marshall nominated to Supreme Court, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, Tổng thống Lyndon B. Johnson đề cử Thẩm phán Tòa Phúc thẩm Mỹ Thurgood Marshall vào vị trí của Phó Chánh án Tối cao Pháp viện Tom C. Clark sắp nghỉ hưu. Đến ngày 30/8, sau một cuộc tranh luận nảy lửa, Thượng viện phê chuẩn việc đề cử Marshall với tỷ lệ phiếu 69-11. Hai ngày sau, ông tuyên thệ nhậm chức trước Chánh án Earl Warren, trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên trong lịch sử ngồi vào tòa án cao nhất của nước Mỹ. Continue reading “13/06/1967: Thurgood Marshall được đề cử vào Tối cao Pháp viện Mỹ”

Trung Quốc và Nga đang tranh giành ảnh hưởng đối với Triều Tiên 

Nguồn:  “China and Russia are competing for influence over North Korea”, The Economist, 07/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tập Cận Bình đến thăm Triều Tiên lần gần nhất vào năm 2019, các nỗ lực quốc tế nhằm ngăn chặn chương trình vũ khí hạt nhân của nước này vẫn đang được tiến hành. Trung Quốc và Nga, những nước bảo trợ lâu năm của Triều Tiên, khi đó đã ủng hộ các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn của Liên Hợp Quốc đối với Bình Nhưỡng, như một phần trong chiến dịch “áp lực tối đa” do Mỹ dẫn đầu nhắm vào nhà lãnh đạo Kim Jong Un. Ông Kim khi đó vừa trải qua hai cuộc gặp thượng đỉnh với Donald Trump, người đang trong nhiệm kỳ đầu tiên tại Nhà Trắng. Và dù hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai kết thúc trong thất bại, ông Tập trong chuyến thăm năm đó vẫn bày tỏ hy vọng tiến trình này sẽ tiếp tục, đồng thời tán dương những nỗ lực của ông Kim hướng tới phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Continue reading “Trung Quốc và Nga đang tranh giành ảnh hưởng đối với Triều Tiên “

Thế giới hôm nay: 12/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố đã đạt được một “thỏa thuận tuyệt vời” với Iran, theo đó Cộng hòa Hồi giáo sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Ông nói một thỏa thuận sẽ nhanh chóng được ký, “có thể là ở châu Âu”. Bộ Ngoại giao Iran gọi điều đó là “mang tính suy đoán”. Họ cho biết một bản ghi nhớ đã gần được hoàn tất, nhưng những yêu cầu “quá đáng” của Mỹ vẫn là điểm gây bế tắc. Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã nói chuyện với Trump, nhưng Israel không tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào.

SpaceX huy động được 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất thế giới. Công ty AI và tên lửa của Elon Musk đã bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, định giá công ty ở mức 1,8 nghìn tỷ USD. Các cổ phiếu này sẽ bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào hôm nay. OpenAI và Anthropic cũng đã nộp đơn xin IPO, chắc chắn cũng sẽ có quy mô khổng lồ tương tự; các công ty này có thể niêm yết công khai vào cuối năm nay. Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/06/2026”

Thanh thiếu niên đang bị Nga và Iran chiêu mộ làm đặc vụ gây rối

Nguồn: Helen Warrell và Christopher Miller, “The teenagers enlisted as agents of mayhem by Russia and Iran,” Financial Times, 05/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trẻ vị thành niên đang trở thành công cụ để thực hiện các hành vi thù địch từ Ukraine đến Tây Âu và Israel.

Vào một buổi chiều muộn tháng 9 năm ngoái, một cậu bé 17 tuổi người Hà Lan vừa mới bắt đầu làm bài tập về nhà tại ngôi nhà của gia đình ở Rotterdam thì có tiếng gõ cửa.

Khi cha cậu mở cửa, tám sĩ quan cảnh sát trùm mũ balaclava lao qua ông và xông lên phòng ngủ của cậu trên lầu. Họ đến để bắt giữ thiếu niên này với cáo buộc cung cấp dịch vụ cho một quốc gia nước ngoài.

Những chi tiết lộ ra sau đó đã gây sốc cho cả gia đình cậu lẫn cộng đồng an ninh châu Âu: cậu bị cáo buộc đã được các đặc vụ Nga trên Telegram chiêu mộ để theo dõi các tổ chức chấp pháp ở La Haye bằng một thiết bị nghe lén, chuyên đánh chặn tín hiệu mạng WiFi. Continue reading “Thanh thiếu niên đang bị Nga và Iran chiêu mộ làm đặc vụ gây rối”

Kịch bản hậu xung đột: Bắc Kinh tính kế cai trị Đài Loan ra sao?

Nguồn:  Jude Blanchette và Richard McGregor, “After the Invasion: China Considers the Problem of Ruling Taiwan”, War on the Rocks, 05/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 8 năm 2024, các học giả tại một tổ chức tư vấn có trụ sở ở Hạ Môn đã công bố một bài nghiên cứu thúc giục Bắc Kinh ngay lập tức thành lập một chính phủ Đài Loan bí mật tại đại lục nhằm chuẩn bị cho việc tiếp quản toàn diện hòn đảo này. Họ khẳng định: “Việc chuẩn bị một kế hoạch tiếp quản toàn diện Đài Loan sau khi thống nhất là điều cấp bách.” Các học giả này đưa ra bài viết vào một thời điểm đầy căng thẳng đối với Bắc Kinh. Continue reading “Kịch bản hậu xung đột: Bắc Kinh tính kế cai trị Đài Loan ra sao?”

11/06/323 TCN: Ngày mất Alexander Đại đế

Nguồn: Alexander the Great dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 323 TCN, Alexander Đại đế — thiên tài quân sự trẻ tuổi người Macedonia, người đã gây dựng nên một đế chế trải dài từ vùng đông Địa Trung Hải đến Ấn Độ — đã qua đời tại Babylon, thuộc Iraq ngày nay, ở tuổi 32.

Sinh ra ở Macedonia, là con của Vua Philip II và Hoàng hậu Olympias, Alexander đã nhận được nền giáo dục kinh điển từ triết gia lừng danh Aristotle và nền giáo dục quân sự từ cha mình. Ở tuổi 16, Alexander dẫn dắt đội quân đầu tiên ra trận, và chỉ hai năm sau, ông chỉ huy một phần lớn quân đội của cha mình giành chiến thắng trong Trận Chaeronea — trận chiến đã đưa Hy Lạp về dưới quyền cai trị của Macedonia. Vào năm 336 TCN, Philip II bị ám sát và Alexander lên ngôi. Continue reading “11/06/323 TCN: Ngày mất Alexander Đại đế”

Thế giới hôm nay: 11/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ cho biết đã tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran, và Iran đáp trả bằng cách tấn công các căn cứ của Mỹ ở Bahrain và Kuwait. Iran cũng tuyên bố đã tấn công hai con tàu đang cố gắng đi qua Eo biển Hormuz một cách “bất hợp pháp.” Truyền thông nhà nước Iran cho biết eo biển này hiện đã “hoàn toàn đóng cửa.” Nhưng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ phủ nhận việc tuyến đường thủy này bị đóng. Hai bên đã nã đạn vào nhau kể từ thứ Ba, bất chấp một lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa.

Các cuộc không kích của Israel làm ít nhất 17 người ở miền nam Lebanon thiệt mạng, theo lời các quan chức địa phương. Israel khẳng định họ nhắm mục tiêu vào Hezbollah, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn. Iran từng đe dọa sẽ trả đũa Israel nếu nước này tiếp tục tấn công Lebanon. Trước đó, Liên Hiệp Quốc cho biết các nhà điều tra sẽ đến thăm Lebanon để xem xét các vi phạm luật pháp quốc tế có thể xảy ra bởi “tất cả các bên” đang tham chiến tại quốc gia này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/06/2026”

Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?

Nguồn: Diêu Cẩm Tường, 姚锦祥：日菲划界，台湾真的搞清自己的境况了吗？, Guancha, 09/06/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cách đây không lâu, Tổng thống Philippines Marcos Jr. đã đến thăm Nhật Bản. Trong tuyên bố chung giữa hai bên có câu “khởi động đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa” — và chính câu nói này đã khuấy động cục diện ba bên Trung Quốc – Nhật Bản – Philippines, đồng thời kéo cả vấn đề eo biển Đài Loan vào vòng xoáy.

Đối với sự việc này, phía Trung Quốc không chỉ dừng lại ở phản đối bằng lời nói mà đã trực tiếp hành động: kể từ ngày 6 tháng 6, hành động đã được nâng cấp từ việc thực thi pháp luật đơn lẻ của Lực lượng Hải cảnh lên thành chiến dịch thực thi pháp luật đặc biệt do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, với sự phối hợp của các cơ quan quản lý biển, bảo đảm hàng hải và cứu hộ của nhiều tỉnh. Cấp độ đã được nâng lên tầm bộ ngành trung ương, chức năng cũng được mở rộng từ bảo vệ chủ quyền sang kiểm soát toàn diện vùng biển — Trung Quốc đại lục đã thiết lập một hệ thống quản trị mang tính thường trực và thực chất tại vùng biển phía Đông đảo Đài Loan. Continue reading “Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?”

Iran chấp nhận một cuộc chiến vĩnh viễn

Nguồn: Mohammad Ayatollahi Tabaar, “Iran Embraces a Forever War,” Foreign Affairs, 02/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Về tính toán chiến lược mới của Tehran.

Trong hai tháng qua, Iran và Mỹ đã tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình ngắt quãng và không thành công. Sau khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào đầu tháng 4, giới chức từ hai nước đã trao đổi — và sau đó bác bỏ — các đề xuất dài hạn. Họ từng tuyên bố rằng đang tiến gần đến một thỏa thuận nào đó, để rồi ngay sau đó lại tấn công lẫn nhau bằng một loạt máy bay không người lái và tên lửa. “Thành thật mà nói, tôi không quan tâm liệu mọi chuyện kết thúc hay chưa,” Trump nói khi được hỏi về các báo cáo cho rằng Iran đang cắt đứt đàm phán. Ông tuyên bố rằng các cuộc thảo luận đã “bắt đầu trở nên rất nhàm chán.” Continue reading “Iran chấp nhận một cuộc chiến vĩnh viễn”

Thế giới hôm nay: 10/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran tiến hành một làn sóng tấn công nhằm vào các mục tiêu Mỹ trên khắp Trung Đông. Các quan chức Mỹ tuyên bố hầu hết tên lửa và máy bay không người lái đã bị đánh chặn. Trước đó, phía Mỹ đã tiến hành các “cuộc không kích tự vệ” sau khi Donald Trump cáo buộc Iran bắn rơi một trực thăng quân sự Apache. Trong khi đó, ở miền nam Lebanon, Israel cũng tiến hành các cuộc không kích vào thành phố Tyre, bất chấp cảnh báo của Iran về việc dừng các cuộc tấn công như vậy.

Liên minh Châu Âu đề xuất cấm tất cả lính Nga từng phục vụ ở Ukraine nhập cảnh vào khối này. Động thái này là một phần của vòng trừng phạt mới sẽ được các quốc gia thành viên bỏ phiếu thông qua. Các đề xuất khác bao gồm việc duy trì mức giá trần 44 đô la đối với việc mua dầu của Nga cho đến năm 2027, cũng như mở rộng các lệnh trừng phạt đối với các công ty tiền điện tử và ngân hàng giúp Nga né tránh lệnh trừng phạt. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/06/2026”

SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?

Nguồn:  Alessio Terzi và Stefano Marcuzzi, “SpaceX Is the New East India Company”, Project Syndicate, 08/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi SpaceX niêm yết một phần cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào cuối tuần này, với mức định giá dự kiến khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, đây sẽ là vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử. Các nhà đầu tư đang được yêu cầu định giá cho một công ty không chỉ chế tạo tên lửa, vận hành mạng lưới internet vệ tinh thống trị toàn cầu, mà còn ngày càng đảm trách cả hệ thống liên lạc quân sự cho Mỹ và các đồng minh — mặc dù những mảng kinh doanh thành công này phải gánh thêm dự án AI đốt tiền mà Elon Musk đã gộp chung vào cùng một cấu trúc tập đoàn. Continue reading “SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?”

Đại chiến lược mới của Iran

Nguồn:  Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s New Grand Strategy”, Foreign Affairs, 03/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt. Các trận không kích quy mô lớn đã san phẳng các khu công nghiệp cùng cơ sở hạ tầng, kết hợp với lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đã bóp nghẹt một nền kinh tế vốn đã kiệt quệ. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Chúng ta đã xóa sổ toàn bộ đế chế ác độc của chúng.” Vài tuần sau đó, ông dõng dạc khẳng định một “chiến thắng tổng lực và trọn vẹn.”

Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. Iran vẫn bảo toàn được năng lực quân sự lẫn công nghiệp, và bất chấp lời kêu gọi người dân Iran lật đổ chế độ, không có bất kỳ cuộc nổi dậy quần chúng nào xuất hiện. Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi. Continue reading “Đại chiến lược mới của Iran”