Thế giới hôm nay: 31/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một máy bay không người lái của Iran tấn công một tàu chở dầu khổng lồ của Kuwait ngoài khơi Dubai, dẫn đến những cảnh báo về sự cố tràn dầu và đẩy giá dầu thô Brent tăng lên trong thời gian ngắn. Giá dầu sau đó đã giảm xuống còn khoảng 107 đô la/thùng sau khi tờ Wall Street Journal đưa tin Donald Trump đã nói với các trợ lý rằng ông sẵn sàng kết thúc chiến tranh ngay cả khi Eo biển Hormuz phần lớn vẫn bị phong tỏa. Trước đó, Trump đã đe dọa sẽ “xóa sổ hoàn toàn” cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, ca ngợi các thỏa thuận an ninh “mang tính lịch sử” mà nước ông đạt được với Ả Rập Saudi, Qatar, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Ông cho biết Ukraine đang thảo luận về các thỏa thuận tương tự với một số quốc gia Trung Đông khác. Trong một chuyến công du gần đây tới khu vực này, Zelensky đã đưa ra lời khuyên về cách chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran. Trước đó, Nga đã triển khai các máy bay không người lái do Iran thiết kế để chống lại Ukraine. Continue reading “Thế giới hôm nay: 31/03/2026”

Tập đối mặt với thế lưỡng nan trong quan hệ với Nhật và Mỹ

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping finds himself in a Japan-US dilemma,” Nikkei Asia, 26/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn công kích Sanae Takaichi nhưng không muốn chọc giận Donald Trump.

Chính quyền của nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp tục hành xử hết sức thận trọng để tránh làm mất lòng Donald Trump, do họ ưu tiên chuyến thăm Trung Quốc của vị tổng thống Mỹ thất thường này.

Hội nghị thượng đỉnh Nhật-Mỹ tuần trước đã đẩy chính quyền Tập vào thế lưỡng nan về việc làm thế nào để cân bằng lập trường cứng rắn đối với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi với cách tiếp cận hòa giải dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump. Continue reading “Tập đối mặt với thế lưỡng nan trong quan hệ với Nhật và Mỹ”

Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Cuộc chiến đang diễn ra giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế từ đầu tháng 3, gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng. Sự gián đoạn này ảnh hưởng đến khoảng một phần tư lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và một phần năm nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Kết quả là, giá dầu và khí đốt đã tăng vọt, trong khi Goldman Sachs dự báo rằng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn, giá dầu Brent chuẩn có thể vượt qua mức cao kỷ lục 147,5 USD đạt được vào năm 2008. Đối với Việt Nam, cuộc khủng hoảng này đã làm nổi bật những điểm yếu đáng kể trong an ninh năng lượng của đất nước, có khả năng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo, đồng thời làm phức tạp thêm nỗ lực duy trì sự cân bằng trong quan hệ của Việt Nam với các cường quốc toàn cầu. Continue reading “Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam”

Thế giới hôm nay: 30/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã đàm phán “trực tiếp và gián tiếp” và các nhà lãnh đạo mới của Iran “rất biết điều.” Nhưng Tổng thống Mỹ cũng nói với tờ Financial Times rằng ông muốn “chiếm lấy dầu ở Iran” và có thể sẽ thâu tóm Đảo Kharg, nơi đặt trạm xuất khẩu dầu chính của nước này. Trong khi đó, Pakistan cho biết họ đang chuẩn bị tổ chức các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh trong những ngày tới.

Trước đó, Iran cáo buộc Mỹ “bí mật lên kế hoạch cho một cuộc xâm lược trên bộ” sau khi có thêm nhiều binh sĩ Mỹ được triển khai đến Trung Đông. Chủ tịch Quốc hội Iran nói rằng đất nước ông đang “chờ đợi” lính Mỹ. Một quan chức Iran khác tuyên bố nước này sẽ bắt đầu nhắm mục tiêu vào nhà cửa của các “chỉ huy và quan chức chính trị trong khu vực” của Mỹ và Israel. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/03/2026”

Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran

Nguồn: Derek Grossman, “Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran”, Foreign Policy, 24/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là mạch máu của quốc gia này. Vượt ra ngoài những tổn thất kinh tế, hào quang về một UAE biệt lập huy hoàng khỏi những bất ổn của khu vực đã bị đập tan trong nhiều năm tới — và có lẽ là không thể cứu vãn. Continue reading “Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran”

Cuộc tranh luận ‘Nga có thuộc châu Âu hay không?’ đã kéo dài ba thế kỷ

Nguồn: Alexey Gromyko, Khương Phong, 姜锋对话阿列克谢·葛罗米柯：欧盟外长称俄罗斯为“地区大国”，这是不专业的宣传, Guancha, 23/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tháng 3/2026, bối cảnh an ninh châu Âu trải qua biến động sâu sắc nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Khi cuộc khủng hoảng Ukraine bước sang năm thứ tư, sự đối đầu trực diện giữa NATO và Nga tiếp tục leo thang, trong khi đề xuất của Pháp về việc mở rộng “ô bảo hộ hạt nhân” càng khiến vấn đề tự chủ quốc phòng của châu Âu trở nên phức tạp và khó lường. Trong bối cảnh này, việc làm thế nào để vượt lên trên các xung đột địa chính trị ngắn hạn và xem xét lại mối quan hệ lịch sử phức tạp kéo dài hàng thế kỷ giữa Nga và lục địa châu Âu đã trở thành một vấn đề then chốt liên quan đến sự ổn định toàn cầu trong tương lai. Continue reading “Cuộc tranh luận ‘Nga có thuộc châu Âu hay không?’ đã kéo dài ba thế kỷ”

29/03/1974: Tàu thăm dò vũ trụ Mariner của Mỹ đến thăm Sao Thủy

Nguồn: U.S. space probe, Mariner, visits Mercury, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1974, tàu thăm dò vũ trụ không người lái Mariner 10 của Mỹ, do NASA phóng đi vào tháng 11/1973, đã trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đến thăm Sao Thủy, gửi về những hình ảnh cận cảnh của thiên thể thường bị che khuất do nằm quá gần Mặt Trời.

Mariner 10 đã đến thăm Sao Kim tám tuần trước đó, nhưng chỉ nhằm mục đích sử dụng lực hấp dẫn của Sao Kim để tạo đà đẩy nó về phía hành tinh gần Mặt Trời nhất. Trong ba lần bay ngang qua Sao Thủy giữa năm 1974 và 1975, tàu vũ trụ của NASA đã chụp được những hình ảnh chi tiết về hành tinh này và lập bản đồ thành công khoảng 35% bề mặt đầy miệng hố, giống hệt Mặt Trăng của nó. Continue reading “29/03/1974: Tàu thăm dò vũ trụ Mariner của Mỹ đến thăm Sao Thủy”

Hiến pháp Hoa Kỳ và hàm ý cho Việt Nam trong cải cách lập pháp và thể chế

Tác giả: PGS. TS. Phạm Quý Thọ

Khi đám đông tràn vào tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ trong sự kiện tấn công Quốc hội Mỹ ngày 6 tháng 1 năm 2021, thế giới chứng kiến một cảnh tượng tưởng như nghịch lý: trung tâm quyền lực của một nền dân chủ lâu đời bị thách thức ngay từ bên trong. Nhưng sau những giờ hỗn loạn, một điều đáng chú ý đã xảy ra. Quốc hội Mỹ quay trở lại làm việc, quy trình hiến định tiếp tục, và kết quả bầu cử vẫn được xác nhận theo đúng thủ tục pháp luật.

Đối với nhiều nhà quan sát, khoảnh khắc đó giống như một “bài kiểm tra sức chịu đựng” của Hiến pháp Hoa Kỳ – văn bản được soạn thảo từ cuối thế kỷ 18 nhưng vẫn đang vận hành trong một xã hội hoàn toàn khác của thế kỷ 21. Sự kiện này làm sống lại một câu hỏi đã được tranh luận suốt hơn hai trăm năm: liệu Hiến pháp Hoa Kỳ thực sự là một cỗ máy thể chế có khả năng kiềm chế quyền lực, hay nó đã trở thành một huyền thoại chính trị hiện đại được tôn vinh quá mức? Continue reading “Hiến pháp Hoa Kỳ và hàm ý cho Việt Nam trong cải cách lập pháp và thể chế”

Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới

Nguồn: Jonathan Walberg, “The Battlefield is the Next Betting Market”, War on the Rocks, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, chiến dịch này đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ — bởi quá trình lập kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Ngược lại, khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào rạng sáng ngày 28/2, phần lớn thế giới lại thức trắng để liên tục cập nhật màn hình, chờ đợi thời khắc khai chiến. Các chuyên gia phân tích nguồn mở đã theo dấu những chỉ số leo thang quen thuộc: ảnh vệ tinh, việc tái triển khai các nhóm tác chiến tàu sân bay, và những phát ngôn đầy ẩn ý từ giới chức. Các cơ quan tình báo giám sát việc triển khai tên lửa, trong khi giới báo chí dẫn lại các nguồn tin nội bộ. Thị trường năng lượng biến động theo từng tin đồn.

Giữa luồng tín hiệu dồn dập này, có một chỉ dấu nổi bật: Các nhà giao dịch đang đặt cược tiền thật vào thời điểm cuộc tấn công bắt đầu, và liệu nó có thực sự xảy ra hay không. Continue reading “Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới”

28/03/1960: Ngôi sao đầu tiên được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood

Nguồn: First star laid on the Hollywood Walk of Fame, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, ngôi sao vĩnh viễn đầu tiên đã chính thức được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, tại ngã tư đường Hollywood và Gower. Ngôi sao này vinh danh nhà sản xuất kiêm đạo diễn phim Stanley Kramer.

Kramer tạo dựng danh tiếng nhờ sản xuất các bộ phim như High Noon và The Caine Mutiny, cũng như góp phần làm bệ phóng cho sự nghiệp của Marlon Brando. Sau này, ông nổi tiếng với những bộ phim mang “thông điệp” thức tỉnh xã hội như Inherit the Wind, Judgment at Nuremberg, và Guess Who’s Coming to Dinner. Continue reading “28/03/1960: Ngôi sao đầu tiên được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood”

Châu Âu không thể là một cường quốc quân sự

Nguồn: Hugo Bromley, “Europe Cannot Be a Military Power,” Foreign Affairs, 17/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao hội nhập quốc phòng có thể làm rạn nứt lục địa già?

Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, các quốc gia Tây Âu đã dựa vào Mỹ để đảm bảo an ninh. Nhờ được bảo vệ như vậy, các nước này có thể tự do theo đuổi hội nhập kinh tế trong khi vẫn duy trì hệ thống chính phủ dân chủ của mình. Trách nhiệm được chia đôi, với Washington đảm nhận an ninh của lục địa, còn Brussels gánh vác vai trò kinh tế ngày một lớn hơn. Giờ đây, sự phân chia trách nhiệm này đang trở nên bấp bênh. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị mua lại Greenland, công kích các nhà lãnh đạo Châu Âu, và can thiệp vào chính trị nội bộ của các nước Châu Âu. Gần đây hơn, ông cảnh báo rằng, nếu các đồng minh NATO không hỗ trợ mở cửa Eo biển Hormuz, “điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO.” Continue reading “Châu Âu không thể là một cường quốc quân sự”

Thế giới hôm nay: 27/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tạm hoãn lời đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran thêm 10 ngày nữa, cho đến ngày 06/04. Trước đó, ông đã đặt hôm nay là hạn chót cho các cuộc đàm phán. Ông tuyên bố điều này là theo yêu cầu của chính phủ Iran và nhấn mạnh rằng đàm phán vẫn đang diễn ra. Phía Iran cũng đưa ra phản hồi về kế hoạch hòa bình của Trump. Có thông tin cho rằng nước này yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh và công nhận chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz – cả hai đều là những yêu cầu bất khả thi.

Thị trường chứng khoán giảm điểm sau những thông điệp mâu thuẫn từ Trump và Iran về các cuộc đàm phán. Chỉ số S&P 500 của Mỹ giảm 1,7%, mức giảm lớn nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Chỉ số NASDAQ giảm 2,4%. Các sàn giao dịch chứng khoán châu Á cũng giảm điểm trong phiên giao dịch sớm. Giá dầu giảm nhẹ sau khi Trump lùi bước trong việc tấn công các mục tiêu năng lượng của Iran. Dầu thô Brent hiện được bán với giá 107 đô la/thùng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/03/2026”

Trump, Tập, và lợi ích của bình yên chiến lược

Nguồn: Ryan Hass, “Trump, Xi, and the Case for Strategic Calm,” Foreign Affairs, 20/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nước Mỹ có thể tận dụng cục diện hiện tại như thế nào?

Sau một thập kỷ leo thang căng thẳng, Washington và Bắc Kinh hiện đang bước vào một ‘vùng nước’ tương đối yên ả. Tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một thỏa thuận tại Busan, Hàn Quốc, nhằm tạm dừng cuộc thương chiến giữa hai nước. Thỏa thuận đình chiến tạm dừng các mức thuế quan mới của Mỹ, đồng thời đảo ngược các hạn chế của Trung Quốc đối với quyền tiếp cận của Mỹ vào đất hiếm và nam châm. Đúng là tình thế đã được cứu vãn – nhưng rất mong manh. Continue reading “Trump, Tập, và lợi ích của bình yên chiến lược”

26/03/1804: Tổng thống Jefferson được tặng một “ổ bánh mì ma mút”

Nguồn: President Jefferson presented with a “mammoth loaf” of bread, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1804, Tổng thống Thomas Jefferson đã tham dự một bữa tiệc công cộng tại Thượng viện Mỹ và cùng một đám đông đa dạng xuất thân thưởng thức một ổ bánh mì khổng lồ được mệnh danh là “ổ bánh mì ma mút” (the mammoth loaf). Ổ bánh khổng lồ này đã được nướng để ăn kèm với phần còn lại của một tảng phô mai khổng lồ. Continue reading “26/03/1804: Tổng thống Jefferson được tặng một “ổ bánh mì ma mút””

Thế giới hôm nay: 26/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngoại trưởng Iran khẳng định nước này đang trao đổi thông điệp với Mỹ thông qua các nước thứ ba, nhưng “hiện tại” họ “không có ý định đàm phán” về đề xuất ngừng bắn 15 điểm của Donald Trump. Tổng thống Mỹ nói rằng các nhà lãnh đạo Iran “sợ” phải thừa nhận về các cuộc đàm phán này. Trước đó, một quan chức Iran đã gọi đề xuất này là “quá đáng” và đưa ra các điều kiện riêng của Iran để chấm dứt chiến tranh, trong đó bao gồm quyền chủ quyền đối với Eo biển Hormuz.

Trong một quyết định mang tính bước ngoặt, một bồi thẩm đoàn ở California phán quyết rằng Google và Meta đã cố tình xây dựng các nền tảng mạng xã hội của họ có tính gây nghiện, theo đó thu hút trẻ em cũng như gây hại cho sức khỏe tâm thần của chúng. Các công ty này, lần lượt là chủ sở hữu của Youtube và Instagram, được yêu cầu phải bồi thường 3 triệu đô la cho một nguyên đơn 20 tuổi. Hàng ngàn vụ kiện tương tự chống lại các công ty mạng xã hội đang chờ được giải quyết. Cả hai công ty đều sẽ kháng cáo. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/03/2026”

Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?

Nguồn: Jorge G. Castañeda, “What Is America’s Goal in Cuba?”, Project Syndicate, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong khi thế giới lo âu theo dõi sự leo thang của cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran, nhiều người tại Mỹ và khắp Mỹ Latinh lại đang bận tâm hơn đến một vấn đề gần nhà: khả năng chấm dứt chế độ cộng sản tại Cuba. Dù giới học giả đã dự đoán về sự sụp đổ của chính thể này hàng chục lần kể từ cuộc cách mạng năm 1959 của Fidel Castro, nhưng lần này có lẽ họ đã đúng. Vấn đề nằm ở chỗ: sự sụp đổ đó sẽ diễn ra như thế nào?

Hiện có hai luồng tư tưởng trong cộng đồng người Cuba hải ngoại và các chuyên gia hàng đầu về việc hạ màn chế độ này. Dù không hoàn toàn loại trừ lẫn nhau, chúng hàm chứa những cách tiếp cận khác biệt căn bản trong việc thương lượng với các nhà lãnh đạo Cuba. Continue reading “Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?”

Vì sao chính trị Mỹ thường đứng cùng phía với Israel?

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Trong quan hệ quốc tế hiện đại, có lẽ hiếm có quan hệ song phương nào vừa bền vững vừa khó giải thích như quan hệ Mỹ – Israel. Một siêu cường với ngân sách quốc phòng vượt mốc 800 tỷ USD mỗi năm[1] duy trì mức độ ủng hộ ngoại lệ dành cho một quốc gia có diện tích nhỏ hơn bang New Jersey và dân số chỉ khoảng 9 triệu người, kể cả khi điều đó đặt Mỹ vào thế bị cô lập ngoại giao trước Hội đồng Bảo an, gây tổn hại hình ảnh của Mỹ trong thế giới Hồi giáo, và ngày càng chia rẽ nội bộ chính trị Mỹ theo những đường đứt gãy khó hàn gắn.

Để hiểu vì sao điều đó xảy ra và vì sao nó tiếp tục được duy trì qua nhiều đời tổng thống Mỹ, cần phân tích theo hai tầng song song. Thứ nhất là những lý do chính thức mà hệ thống chính trị Mỹ thường đưa ra để giải thích cho sự ủng hộ này. Các lập luận này thường xoay quanh việc coi Israel là một đồng minh dân chủ, có chung giá trị với Mỹ, và vì vậy Mỹ có trách nhiệm đạo đức trong việc bảo vệ và hỗ trợ. Thứ hai là những yếu tố mang tính cấu trúc, ít được trình bày công khai hơn. Những yếu tố này bao gồm hoạt động vận động chính sách của các nhóm lợi ích, nguồn tài chính đóng góp cho các chiến dịch bầu cử, và hệ thống các tổ chức, viện nghiên cứu, cũng như diễn đàn chính sách đã được xây dựng và duy trì trong nhiều thập niên. Continue reading “Vì sao chính trị Mỹ thường đứng cùng phía với Israel?”

Thế giới hôm nay: 25/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhiều nguồn tin cho biết Mỹ đang chuẩn bị đưa khoảng 2.000 lính chiến đấu đến Trung Đông. Theo tờ New York Times, lính dù có thể được sử dụng để chiếm Đảo Kharg, một trung tâm năng lượng của Iran. Đợt triển khai mới này sẽ bổ sung vào lực lượng 50.000 quân đã được biên chế cho Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury). Trong khi đó, Israel và Iran vẫn tiếp tục các cuộc tấn công qua lại.

Có thông tin rằng Mỹ đã gửi cho Iran một kế hoạch 15 điểm nhằm chấm dứt chiến tranh. Bản đề xuất được cho là bao gồm các kế hoạch về chương trình hạt nhân của Iran và các tuyến đường biển. Trước đó, Iran khẳng định sẽ để “các tàu không thù địch” đi qua Eo biển Hormuz, nhưng chính quyền này tiếp tục phủ nhận việc đã có bất kỳ cuộc đàm phán nào diễn ra với Mỹ. Còn Donald Trump khẳng định rằng Mỹ đang liên lạc với “đúng người” ở Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/03/2026”

Ấn Độ và Taliban xích lại gần nhau nhờ Pakistan và Afghanistan leo thang xung đột

Nguồn: Kanika Gupta, “India and Taliban deepen ties as Pakistan-Afghan conflict intensifies”, Nikkei Asia, 22/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Người đứng đầu văn phòng Taliban ở Doha cho rằng việc phát triển nguồn tài nguyên thiên nhiên sẽ mang lại ‘lợi ích chung cho cả hai’.

Ấn Độ và Afghanistan đang xích lại gần nhau trong bối cảnh xung đột vũ trang vẫn đang diễn ra giữa chính quyền Taliban và Pakistan. Trong khi New Delhi ngày càng gia tăng sức ép lên Islamabad thì Kabul cũng đang tìm kiếm sự hỗ trợ trong việc phát triển các nguồn tài nguyên thiên nhiên chưa được khai thác.

Phát biểu tại một cuộc họp về Afghanistan tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào đầu tháng này, Đại diện thường trực của Ấn Độ Parvathaneni Harish bày tỏ nước này “phản đối mạnh mẽ các cuộc không kích vào lãnh thổ Afghanistan vì đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và nguyên tắc chủ quyền quốc gia.” Continue reading “Ấn Độ và Taliban xích lại gần nhau nhờ Pakistan và Afghanistan leo thang xung đột”

Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?

Nguồn: Robert Muggah và Misha Glenny, “Starlink Has Privatized Geopolitics”, Foreign Policy, 20/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Starlink không chỉ đơn thuần là một dịch vụ kết nối vệ tinh thương mại. Nó là một hạ tầng chiến lược đang ngày càng định hình cách thức tiến hành chiến tranh, cách các quốc gia quản lý bất ổn nội bộ và cách các mạng lưới tội phạm vận hành trong những không gian không chịu sự kiểm soát của luật pháp. Điều làm cho Starlink có tầm ảnh hưởng chính trị to lớn không chỉ là phạm vi bao phủ toàn cầu mà còn là mô hình quản trị đứng sau nó.

Một công ty tư nhân hiện đang đóng vai trò là người gác cổng ngoài không gian, giúp quyết định ai được kết nối mạng, kết nối ở đâu, dưới những điều kiện nào và với những hạn chế kỹ thuật gì. Khi số lượng các cuộc xung đột ngày càng tăng, những quyết định này mang lại các hiệu ứng quân sự và chính trị mà các quốc gia khó có thể mô phỏng hoặc kiểm soát. Nếu nhiều chuỗi cung ứng chiến lược hiện nay phụ thuộc vào các công ty tư nhân, thì Starlink là một trường hợp tập trung quyền hạn cá nhân bất thường đối với các chức năng an ninh công cộng. Continue reading “Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?”