Thế giới hôm nay: 05/06/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Donald Trump cho biết Vladimir Putin đã nói với ông một cách “rất cương quyết” qua điện thoại rằng ông ta “sẽ phải đáp trả” các cuộc tấn công gần đây của Ukraine vào lãnh thổ Nga. Trước đó, ông Putin đã bác bỏ yêu cầu ngừng bắn của Ukraine, tuyên bố rằng không thể đàm phán với “những kẻ khủng bố.” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng các yêu sách của Nga chẳng khác gì một “tối hậu thư.”

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), một cơ quan phi đảng phái, ước tính dự luật ngân sách “to lớn và tuyệt đẹp” của ông Trump sẽ làm tăng thâm hụt ngân sách liên bang thêm khoảng 2,4 nghìn tỷ USD trong mười năm tới. Phần lớn tác động đó đến từ việc gia hạn các đợt cắt giảm thuế mà ông Trump đã ban hành vào năm 2017. Dự luật đã được Hạ viện thông qua với tỷ lệ sít sao và hiện đang được Thượng viện xem xét. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/06/2025”

Trang phục thể hiện quyền lực trong chính trị thế giới như thế nào?

Nguồn: Clare Caldwell, “No jacket required? Power dressing in world politics”, 03/06/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ áo kurta đến bộ suit ba mảnh, trang phục mà các nhà lãnh đạo thế giới mặc nói lên rất nhiều điều.

Trong chính trị thế giới, mọi cử chỉ đều quan trọng, bao gồm cả trang phục và phụ kiện mà các nhà lãnh đạo thế giới lựa chọn. Một phụ kiện được đặt đúng chỗ hoặc một bộ suit được cắt may tinh xảo không chỉ thể hiện quyền lực mà còn thể hiện hệ tư tưởng – chúng là những tín hiệu trực quan và đôi khi là sự khẳng định không quá tinh tế về tình bạn, sự đoàn kết hoặc thách thức. Continue reading “Trang phục thể hiện quyền lực trong chính trị thế giới như thế nào?”

Ý đồ của Bắc Kinh tại Đá Hoài Ân

Nguồn: Lynn Kuok, “Beijing’s Play for Sandy Cay,” Foreign Policy, 01/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến thuật cắt lát salami của Trung Quốc ở Biển Đông đang làm xói mòn uy tín của Mỹ.

Các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông đang gia tăng trở lại – nhưng không thu hút được nhiều sự chú ý quốc tế. Tháng trước, lực lượng Hải cảnh Trung Quốc đã sử dụng vòi rồng tấn công các tàu đánh cá của Philippines, gây ra một vụ va chạm gần Đá Hoài Ân, nơi đang nhanh chóng trở thành điểm nóng mới trong các hành động gây sức ép của Trung Quốc và sự phản kháng của Philippines ở Biển Đông. Sự kiện này diễn ra sau khi Trung Quốc giương quốc kỳ trên bãi đá này vào cuối tháng 4 – đây là lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ, nước này chính thức khẳng định chủ quyền trên thực địa đối với một thực thể địa lý chưa từng có người ở. Động thái này xuất hiện trong bối cảnh các cuộc tập trận quân sự chung Mỹ-Philippines đang diễn ra và các chính phủ nước ngoài đang bận rộn đối phó với những mức thuế do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt. Continue reading “Ý đồ của Bắc Kinh tại Đá Hoài Ân”

Thế giới hôm nay: 04/06/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Lee Jae-myung thuộc Đảng Dân chủ tự do đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Hàn Quốc sau khi Kim Moon-soo, ứng viên của Đảng Quyền lực Nhân dân bảo thủ, thừa nhận thất bại. Ông Lee giành được 48% số phiếu so với 43% của ông Kim. Các quan chức bầu cử cho biết tỷ lệ cử tri đi bầu tại thời điểm một giờ trước khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa là 78% — cao nhất ba mươi năm qua.

Elon Musk gọi dự luật ngân sách của Donald Trump là “đáng kinh tởm,” vài ngày sau khi ông rời khỏi chính phủ. Nhà Trắng cho biết họ sẽ không thay đổi quan điểm của tổng thống. Dự luật này, với tác dụng cắt giảm thuế và làm tăng thâm hụt ngân sách, đã được Hạ viện thông qua một cách sít sao nhưng sẽ bị xem xét kỹ lưỡng và phản đối mạnh ở Thượng viện. Trước đó, ông Musk từng nói bị “thất vọng” về dự luật. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/06/2025”

Chính sách công nghiệp Mỹ nên được xây dựng và triển khai như thế nào?

Nguồn: Nikita Lalwani và Sam Marullo, “A Playbook for Industrial Policy,” Foreign Affairs, 22/05/2025.

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Washington có thể học được gì từ CHIPS.

Đạo luật CHIPS và Khoa học năm 2022 đã đánh dấu nỗ lực tham vọng nhất của Mỹ đối với chính sách công nghiệp trong hơn nửa thế kỷ. Đạo luật này bao gồm khoản đầu tư 50 tỷ đô la nhằm phục hồi ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ, vốn đã suy yếu trầm trọng trong những thập kỷ vừa qua do hoạt động sản xuất được dịch chuyển ra nước ngoài. Chính sách công nghiệp, từng bị giới hoạch định chính sách né tránh, nay lại trở nên thịnh hành như một cách để củng cố khả năng phục hồi chuỗi cung ứng cho các ngành công nghiệp then chốt đối với an ninh kinh tế và quốc gia. Để thông qua đạo luật này, Quốc hội đã phải trải qua một quy trình kéo dài nhiều năm với những cuộc đàm phán dai dẳng và nhiều động thái phức tạp. Nhưng việc thông qua đạo luật chỉ là bước khởi đầu. Ngay sau khi được ký, CHIPS đã được chuyển từ Quốc hội sang Bộ Thương mại, nơi phải tìm ra cách thành lập một văn phòng và cơ sở hạ tầng mới để hiện thực hóa các mục tiêu của mình một cách nhanh chóng và không được phép sai sót. Continue reading “Chính sách công nghiệp Mỹ nên được xây dựng và triển khai như thế nào?”

Đã đến lúc xây dựng một hiệp ước phòng thủ tập thể ở châu Á

Nguồn: Ely Ratner, “The Case for a Pacific Defense Pact”, Foreign Affairs, 27/05/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đã đến lúc Mỹ xây dựng một hiệp ước phòng thủ tập thể ở châu Á. Trong nhiều thập kỷ, một hiệp ước như vậy vừa không thể thực hiện được vừa không cần thiết. Nhưng ngày nay, trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc, nó vừa khả thi vừa thiết yếu. Các đồng minh của Mỹ trong khu vực đã và đang đầu tư vào hệ thống phòng thủ của riêng họ và tăng cường các mối quan hệ quân sự sâu sắc hơn. Nhưng nếu không có cam kết mạnh mẽ đối với phòng thủ tập thể, khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang đi trên con đường dẫn đến sự bất ổn và xung đột.

Bỏ qua những thay đổi chiến thuật, khát vọng địa chính trị của Bắc Kinh về “sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa” vẫn không thay đổi. Trung Quốc tìm cách chiếm Đài Loan, kiểm soát Biển Đông, làm suy yếu các liên minh của Mỹ và cuối cùng thống trị khu vực. Nếu thành công, kết quả sẽ là một trật tự do Trung Quốc lãnh đạo, đẩy Mỹ xuống hàng một cường quốc lục địa bị suy yếu: kém thịnh vượng hơn, kém an ninh hơn, và không thể tiếp cận hoặc hoàn toàn dẫn đầu các thị trường và công nghệ quan trọng nhất thế giới. Continue reading “Đã đến lúc xây dựng một hiệp ước phòng thủ tập thể ở châu Á”

Thế giới hôm nay: 03/06/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Vòng đàm phán hòa bình thứ hai giữa Nga và Ukraine chỉ kéo dài hơn một giờ đồng hồ, và các quan chức nói không có mấy tiến triển. Ukraine cho biết hai bên đã trao đổi bản ghi nhớ hòa bình và chuẩn bị cho một cuộc trao đổi tù nhân. Đàm phán diễn ra một ngày sau khi Ukraine thực hiện một cuộc tấn công táo bạo bằng máy bay không người lái vào các sân bay của Nga, tuyên bố đã phá hủy ít nhất 41 máy bay.

Ủy ban châu Âu cho biết họ “tin tưởng” các cải cách mà chính phủ Ba Lan theo đuổi sẽ tiếp tục bất chấp chiến thắng của Karol Nawrocki, ứng cử viên theo đường lối dân túy cánh hữu, trong cuộc bầu cử tổng thống của nước này. Ông Nawrocki đã đánh bại Rafal Trzaskowski, một đồng minh tự do của thủ tướng Ba Lan Donald Tusk. Giới cực hữu châu Âu ăn mừng kết quả: Marine Le Pen của Pháp gọi đó là một “sự phủ nhận đối với tầng lớp đầu sỏ Brussels.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/06/2025”

03/06/1864: Thảm họa của phe Liên minh miền Bắc tại Cold Harbor

Nguồn: Union disaster at Cold Harbor, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1864, Tướng Liên minh miền Bắc Ulysses S. Grant đã phạm phải sai lầm mà sau này ông nhận ra là sai lầm lớn nhất của đời mình, khi ra lệnh tấn công trực diện vào quân Hợp bang miền Nam đang cố thủ tại Cold Harbor, Virginia. Hậu quả là khoảng 7.000 thương vong của phe Liên minh trong vòng chưa đầy một giờ giao tranh.

Một tháng trước đó, Quân đoàn Potomac của Grant và Quân đoàn Bắc Virginia của Robert E. Lee đã gây tổn thất khủng khiếp cho nhau trong lúc tiến quân theo đường vòng cung xung quanh Richmond, Virginia – từ Rừng Wilderness đến Spotsylvania và nhiều địa điểm chiến đấu nhỏ hơn. Continue reading “03/06/1864: Thảm họa của phe Liên minh miền Bắc tại Cold Harbor”

Căng thẳng Mỹ – Trung lan sang cả vấn đề biên phiên dịch

Nguồn: Jane Caiin và Meredith Chen, “‘Never right’: why there’s a war of words over Beijing’s English translations,” SCMP, 28/05/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, và chính trị khiến việc dịch thuật trở nên rất khó, nhưng các nhà phân tích cũng chỉ ra các nguyên nhân khác như đối tượng mục tiêu.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ, Marco Rubio đã công khai bày tỏ sự không tin tưởng vào bản dịch tiếng Anh của Bắc Kinh đối với phát biểu của các quan chức Trung Quốc – nói rằng chúng “không bao giờ đúng.”

Thay vào đó, Ngoại trưởng Mỹ, người chủ trương đi theo đường lối cứng rắn với Trung Quốc, đã thúc giục các đồng nghiệp của mình xem bản gốc tiếng Trung của các tuyên bố do Bắc Kinh đưa ra để hiểu chính xác hơn những gì đang diễn ra. Continue reading “Căng thẳng Mỹ – Trung lan sang cả vấn đề biên phiên dịch”

Liệu Đông Nam Á có ngả về Trung Quốc khi Mỹ từ bỏ ‘bá quyền nhân từ’?

Nguồn: Tra Văn, 查雯：美国“仁慈霸权”终结，东南亚国家会倒向中国吗？, Guancha, 26/05/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Kể từ khi nhậm chức Tổng thống Mỹ, Trump đã tập trung vào và phần nào hoàn thành ba nhiệm vụ trong chính sách đối ngoại:

Đầu tiên, tháo gỡ các trách nhiệm và nghĩa vụ mà Mỹ đã đảm nhận đối với Ukraine, cải thiện quan hệ Mỹ-Nga và cuối cùng là đảm bảo rằng Mỹ rút khỏi cuộc khủng hoảng Ukraine, cũng như đảm bảo các lợi ích kinh tế của nước này trong quá trình tái thiết Ukraine sau chiến tranh. Thành tựu tiêu biểu là việc ký kết Thỏa thuận Quỹ đầu tư tái thiết Mỹ – Ukraine. Continue reading “Liệu Đông Nam Á có ngả về Trung Quốc khi Mỹ từ bỏ ‘bá quyền nhân từ’?”

Thế giới hôm nay: 02/06/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Ukraine tuyên bố đã phá hủy ít nhất 41 máy bay Nga, một số nằm tại sân bay ở tận Siberia, cách xa biên giới hai nước hàng nghìn km. Ở chiều ngược lại, Ukraine cũng cho biết Nga đã sử dụng 472 máy bay không người lái cùng với bảy tên lửa hành trình và đạn đạo để tấn công nước này trong đêm — cuộc tấn công bằng drone lớn nhất của Nga kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Các phái đoàn của Ukraine và Nga dự kiến sẽ gặp nhau tại Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Hai để đàm phán hòa bình.

Các quan chức và nhân chứng Palestine cho biết hàng chục người đã thiệt mạng sau khi binh lính Israel nổ súng vào một đám đông gần điểm phân phát viện trợ ở Gaza. Tổ chức Gaza Humanitarian Foundation — cơ quan được Israel giao nhiệm vụ phân phối viện trợ trong khu vực — đã bác bỏ các báo cáo này. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố họ “hiện không ghi nhận có thương vong nào do hỏa lực của IDF gây ra” tại địa điểm đó. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/06/2025”

Mỹ điều chuyển binh sĩ ở Hàn Quốc để tập trung vào mối đe dọa từ Bắc Kinh

Nguồn: Gabriela Bernal, “US troops in Korea may soon switch focus from Pyongyang to Beijing”, The Interpreter, 27/05/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt những năm kể từ hiệp định đình chiến năm 1953 chấm dứt giao tranh trong Chiến tranh Triều Tiên, quân đội Mỹ đã đồn trú tại Hàn Quốc với mục đích răn đe Triều Tiên và bảo vệ Hàn Quốc. Nhưng những lo ngại đang gia tăng ở Seoul rằng chính quyền Trump có thể đang tìm cách mở rộng vai trò của Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc (USFK) vượt ra ngoài nhiệm vụ ban đầu này. Căng thẳng song phương đã leo thang hơn nữa vào tuần trước sau một báo cáo của Wall Street Journal rằng Lầu Năm Góc đang cân nhắc việc tái bố trí khoảng 4.500 trong số 28.500 lính Mỹ hiện đang đóng quân tại Hàn Quốc đến các căn cứ ở Guam và các địa điểm khác trên khắp khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Continue reading “Mỹ điều chuyển binh sĩ ở Hàn Quốc để tập trung vào mối đe dọa từ Bắc Kinh”

Tập Cận Bình chỉ đạo hoạch định chính sách một cách ‘khoa học’ và ‘dân chủ’

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping resuscitates Hu Jintao’s parting words,” Nikkei Asia, 29/05/2025.

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao nhà lãnh đạo Trung Quốc đột nhiên nhấn mạnh đến việc hoạch định chính sách một cách “khoa học” và “dân chủ”?

Trong một động thái bất ngờ gây chấn động chính trị ở cả trong và ngoài nước, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh sự cần thiết phải kiên định duy trì việc hoạch định chính sách một cách “khoa học,” “dân chủ,” và “dựa trên pháp luật.”

Tập, người đồng thời giữ chức Chủ tịch nước và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã phát biểu những lời này trong bối cảnh Bắc Kinh đang chuẩn bị xây dựng Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, một lộ trình kinh tế và xã hội cho giai đoạn 2026-2030. Continue reading “Tập Cận Bình chỉ đạo hoạch định chính sách một cách ‘khoa học’ và ‘dân chủ’”

01/06/1974: Bác sĩ Heimlich công bố kỹ thuật cứu nạn nhân bị hóc nghẹn

Nguồn: Dr. Heimlich first publishes his technique for rescuing choking victims, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1974, kỹ thuật cứu nạn nhân bị hóc nghẹn do bác sĩ phẫu thuật Henry J. Heimlich ở Cincinnati phát minh đã được công bố trên tạp chí y khoa Emergency Medicine. Thủ thuật Heimlich, bao gồm việc dùng lực đẩy vào trong và lên trên vùng bụng của nạn nhân bị hóc, đã nhanh chóng trở thành phương pháp hàng đầu để cứu sống nhiều người.

Heimlich đã chia sẻ những phát hiện không chính thức của mình trong một bài luận ông viết cho tạp chí số tháng 6/1974, có tên là “Pop Goes the Café Coronary” (Tạm dịch: Khi Đau tim ở Quán Cà phê). Thuật ngữ “Hội chứng Đau tim ở Quán Cà phê” chỉ tình huống một người bị nghẹn khi đang ăn tại nhà hàng và những người chứng kiến ​​lầm tưởng rằng nạn nhân đang bị đau tim. Phương pháp điều trị y tế chuyên nghiệp tiêu chuẩn lúc bấy giờ là mở khí quản, tức là đưa một kim tiêm cỡ lớn vào khí quản để tạo đường thở tạm thời – một thủ thuật chỉ có bác sĩ mới thực hiện được. Continue reading “01/06/1974: Bác sĩ Heimlich công bố kỹ thuật cứu nạn nhân bị hóc nghẹn”

Trump tấn công Harvard gây lo ngại ở Trung Quốc

Nguồn: James Palmer, “Trump’s Attacks on Harvard Cause Alarm in China”, Foreign Policy, 27/05/2025

Biên dịch: Tạ Kiều Trang

Những mối lo ngại hiện nay về việc sinh viên làm gián điệp phần lớn là vô căn cứ.

Tiêu điểm tuần này: Sinh viên Trung Quốc bị cuốn vào cuộc đối đầu giữa Đại học Harvard với chính quyền Trump; Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc không tham dự diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á; Bắc Kinh tiếp tục đẩy mạnh sản xuất nội địa.

Tổng thống Trump nhắm vào sinh viên quốc tế

Quyết định của chính quyền Trump hồi tuần trước nhằm ngăn Đại học Harvard tiếp nhận sinh viên quốc tế đã gây bàng hoàng ở Trung Quốc, nơi Harvard từ lâu có được vị thế gần như huyền thoại trong mắt các sinh viên đầy tham vọng và phụ huynh của họ. Hiện có 1,282 sinh viên Trung Quốc tại Harvard – chiếm khoảng 12,6% tổng số sinh viên quốc tế của trường. Tuy quy định mới đang được tạm hoãn theo lệnh của toà án nhưng theo đó, những sinh viên này sẽ buộc phải chuyển trường. Continue reading “Trump tấn công Harvard gây lo ngại ở Trung Quốc”

31/05/1889: Hơn 2.000 người thiệt mạng trong trận lũ Johnstown

Nguồn: More than 2,000 die in the Johnstown Flood, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1889, Đập South Fork của Pennsylvania bất ngờ bị vỡ, gây ra Trận Lũ Johnstown thảm khốc. Hơn 2.200 người đã thiệt mạng trong thảm họa này.

Nằm cách Pittsburgh gần 100km về phía đông trong một thung lũng gần các con sông Allegheny, Little Conemaugh, và Stony Creek, Johnstown nằm trên một vùng đồng bằng ngập lụt thường xuyên xảy ra thảm họa. Năm 1840, các quan chức đã quyết định xây dựng một con đập trên Sông Little Conemaugh, cách Johnstown khoảng 22km về phía thượng nguồn. Continue reading “31/05/1889: Hơn 2.000 người thiệt mạng trong trận lũ Johnstown”

Người châu Phi đang chế tạo máy bay không người lái tự sát cho Putin

Nguồn: “Africans are building Putin’s suicide drones”, The Economist, 29/05/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc lắp ráp máy bay không người lái của Iran tại một nhà máy ở Nga là một lựa chọn khác thường đối với chương trình vừa học vừa làm. Có lẽ ít sinh viên hoặc lao động nhập cư, dù tuyệt vọng hay liều lĩnh đến mấy, sẽ tự nguyện đăng ký để trở thành mục tiêu quân sự. Tuy nhiên, đó lại là tình cảnh mà hàng trăm phụ nữ trẻ châu Phi, một số người trong số họ chưa đủ 18 tuổi, đã vô tình rơi vào. Continue reading “Người châu Phi đang chế tạo máy bay không người lái tự sát cho Putin”

Đại Việt dưới thời vua Lê Duy Phường và Lê Thuần Tông

Tác giả: Hồ Bạch Thảo

Xem thêm: Các bài khác trong chuỗi bài “Lịch sử Việt Nam thời tự chủ”

Tháng 4 năm Kỷ Dậu, tức năm Bảo Thái thứ 10 [28/4-27/5/1729],[1] Chúa Trịnh Cương ép Vua Lê Dụ Tông truyền ngôi cho Thái tử Duy Phường. Duy Phường là cháu ngoại Trịnh Cương, trước đây 2 năm được lập làm Thái tử để chuẩn bị nối ngôi. Nay lên ngôi vua, đổi niên hiệu là Vĩnh Khánh năm thứ nhất, ân xá người trong nước. Tôn Vua Lê Dụ Tông làm Thái thượng hoàng, lui ra ở điện Kiền Thọ.

Tháng 7 [26/7-23/8/1729] lụt lớn, nước sông Nhị Hà tràn ngập, đường đê nhiều chỗ bị vỡ. Triều đình sai bọn Tả thị lang Hồ Phi Tích đào sông Nghĩa Trụ [huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh][2] để cho thủy thế lưu thông. Một mặt mở kho thóc Vị Hoàng [Nam Định] chẩn cấp cho dân bị thủy tai. Những ruộng cấy lúa mùa, bị ngập lụt được cấp cho thóc giống. Lại sai quan khuyến nông chia ra từng đạo đi khám xét, chia dân lưu vong làm 4 hạng, bàn định thi hành việc cứu vớt. Continue reading “Đại Việt dưới thời vua Lê Duy Phường và Lê Thuần Tông”

Nỗi ám ảnh của Trump về Greenland sẽ không đảm bảo an ninh cho Mỹ

Nguồn: Isaac B. Kardon và Alexander Gabuev, “Trump’s Greenland Obsession Will Not Secure America”, Foreign Policy, 26/05/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một trong những mối bận tâm thường xuyên nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong 100 ngày đầu nhậm chức là mong muốn “có được Greenland”. Khi biện minh cho ý định cấp tiến này, tổng thống và các phụ tá đã viện dẫn sự cần thiết phải “đối trọng” với sự hợp tác ngày càng tăng ở Bắc Cực giữa các đối thủ quan trọng nhất của Mỹ — Nga và Trung Quốc.

“Các tàu của Nga có mặt khắp nơi. Các tàu của Trung Quốc có mặt khắp nơi. Họ đang giong thuyền khắp Canada, họ đang giong thuyền ngay cạnh Greenland. Chúng ta sẽ không để điều đó xảy ra”, ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn. Ông nói đúng rằng sự hợp tác mở rộng giữa Bắc Kinh và Moscow ở vùng Cực Bắc thách thức an ninh quốc gia của Mỹ. Nhưng việc kiểm soát mối đe dọa mới nổi này đối với Tây Bán cầu đòi hỏi Washington phải hợp tác với các đồng minh Bắc Cực của mình, chứ không phải xa lánh hoặc sáp nhập họ. Các nhà hoạch định chính sách và chiến lược nên tập trung sự chú ý và nguồn lực của Mỹ vào vị trí của Mỹ ở Alaska, đặc biệt là gần eo biển Bering, vốn là điểm nút để Trung Quốc tiếp cận Bắc Băng Dương. Continue reading “Nỗi ám ảnh của Trump về Greenland sẽ không đảm bảo an ninh cho Mỹ”

Đồng đô la Mỹ có thể suy yếu, nhưng nó vẫn là đồng tiền mạnh nhất

Nguồn: Eswar Prasad, “The Dollar May Be Down, but It’s Still on Top,” Foreign Affairs, 23/05/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao đồng tiền của nước Mỹ có thể sống sót sau cú phá hoại của Trump?

Năm ngoái, nước Mỹ tưởng chừng đã củng cố vị thế dẫn đầu của mình như một thiên đường cho đầu tư quốc tế. Sức mạnh nổi bật của nền kinh tế Mỹ so với các nền kinh tế lớn khác đã giúp giải thích tại sao giá trị đồng đô la lại tăng gần 10% vào mùa thu năm 2024. Nền kinh tế và thị trường lao động tiếp tục hoạt động mạnh mẽ trước và sau lễ nhậm chức của Donald Trump. Và lạm phát dần quay trở lại mức mục tiêu khoảng 2% của Cục Dự trữ Liên bang. Continue reading “Đồng đô la Mỹ có thể suy yếu, nhưng nó vẫn là đồng tiền mạnh nhất”