Nghiên cứu quốc tế

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ liên bang kéo dài nhất từ ​​trước đến nay. Dự luật này, được thông qua với tỷ lệ 60-40 phiếu ủng hộ từ hầu hết các nghị sĩ Cộng hòa và tám nghị sĩ Dân chủ, hiện đang được chuyển đến Hạ viện, nơi cuộc bỏ phiếu có thể diễn ra sớm nhất là vào ngày mai. Dự luật sẽ khôi phục nguồn tài trợ cho các cơ quan liên bang và trả lương cho những nhân viên bị cho nghỉ việc tạm thời, chí ít là cho đến cuối tháng 1 năm sau. Thị trường toàn cầu đã tăng điểm mạnh mẽ vào thứ Hai trước dự đoán này.

Donald Trump đe dọa kiện BBC đòi bồi thường 1 tỷ đô la nếu đài truyền hình này không rút lại bộ phim tài liệu “phỉ báng” được cho là đã chỉnh sửa có chọn lọc một trong những bài phát biểu của ông, cũng như xin lỗi và bồi thường. Trước đó, Chủ tịch BBC đã xin lỗi về “sai lầm trong phán đoán” liên quan đến bộ phim tài liệu về cuộc bạo loạn ở Điện Capitol, còn Tổng giám đốc BBC đã từ chức vào Chủ nhật. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/11/2025”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đợt đóng cửa chính phủ liên bang dài nhất từ trước đến nay tại Mỹ có thể sắp kết thúc sau khi Thượng viện bỏ phiếu thông qua một dự luật thỏa hiệp. Một số thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã chấp nhận ủng hộ dự luật cấp ngân sách cho chính phủ đến ngày 30/01, dù vấn đề gây tranh cãi chính – việc gia hạn bảo hiểm y tế – vẫn chưa được giải quyết ngay lập tức. Thay vào đó, họ đã được hứa sẽ bỏ phiếu riêng về vấn đề này vào tháng 12. Những đảng viên Dân chủ quyết định ủng hộ cho biết dự luật đã bao gồm các điều khoản cho phép phục hồi chức vụ cho những nhân viên liên bang đã bị sa thải trong thời gian đóng cửa 40 ngày. Tuy nhiên, dự luật này vẫn phải được Hạ viện thông qua và được Donald Trump phê chuẩn.

Tổng Giám đốc BBC, Tim Davie, vừa từ chức. Đài truyền hình công cộng Anh đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích vì đưa tin thiếu trung lập trong một số chủ đề, bao gồm Trump, Gaza, và quyền của người chuyển giới. Nhà Trắng đã chỉ trích một bộ phim tài liệu về cuộc nổi loạn ở Điện Capitol năm 2021, trong đó dường như đã biên tập bài phát biểu của Tổng thống Mỹ một cách có chọn lọc. Davie nói rằng ông “chịu trách nhiệm cuối cùng” cho những sai sót gần đây. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/11/2025”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hơn 75% cổ đông của Tesla đã chấp thuận thỏa thuận lương khổng lồ dành cho ông chủ công ty, Elon Musk. Toàn bộ khoản thưởng, trị giá khoảng 1 nghìn tỷ đô la, phụ thuộc vào việc ông có thể nâng giá trị của nhà sản xuất xe điện này từ khoảng 1,5 nghìn tỷ đô la lên 8,5 nghìn tỷ đô la hay không. Quyết định này đã được dự đoán trước. Đầu tuần này, Quỹ Quốc gia Na Uy, một trong những nhà đầu tư lớn nhất của Tesla, đã tuyên bố phản đối thỏa thuận.

Các hãng hàng không Mỹ đã bắt đầu hủy chuyến bay trước khi lịch trình bị cắt giảm. Các cơ quan quản lý cho biết hàng ngàn chuyến bay từ 40 sân bay lớn sẽ phải bị hủy bỏ từ hôm nay vì chính phủ đóng cửa làm hạn chế số lượng nhân viên kiểm soát không lưu làm việc. Chưa bên nào ở Mỹ có vẻ sẵn sàng nhượng bộ trong các cuộc đàm phán về dự luật chi tiêu chính phủ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/11/2025”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đang trong quá trình cân nhắc tính hợp pháp của các mức thuế quan mà Donald Trump đưa ra. Trước đó, Tổng thống đã phê chuẩn các mức thuế mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội, bằng cách viện dẫn một đạo luật về quyền kinh tế khẩn cấp. Tuy nhiên, một số thẩm phán bảo thủ đã đặt câu hỏi liệu các mức thuế này có vi hiến hay không bởi chúng làm suy yếu quyền đánh thuế của Quốc hội. Có lẽ phải mất vài tuần nữa tòa mới có thể ra phán quyết. Nếu Trump thua, ông vẫn còn những lựa chọn khác để duy trì hàng rào thuế quan.

Mỹ dự kiến cắt giảm 10% chuyến bay tại 40 sân bay lớn kể từ ngày mai. Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy đã đặt mục tiêu giải quyết phần nào tình trạng thiếu hụt nhân viên kiểm soát không lưu do đợt đóng cửa chính phủ dài nhất trong lịch sử nước Mỹ, khiến 13.000 nhân viên kiểm soát không lưu và 50.000 nhân viên vận tải phải làm việc không lương. Các hãng hàng không cho biết 3,2 triệu hành khách đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu hụt này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/11/2025”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Zohran Mamdani, đảng viên Dân chủ và thành viên tổ chức Dân chủ Xã hội Mỹ, đã giành chiến thắng trong cuộc đua trở thành Thị trưởng Thành phố New York. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt đỉnh cao nhất trong nhiều thập kỷ, vượt quá con số 2 triệu, so với chỉ 1,2 triệu trong cuộc bầu cử gần nhất vào năm 2021. Ở tuổi 34, Mamdani sẽ trở thành thị trưởng trẻ nhất từ trước đến nay của thành phố, và cũng là thị trưởng người Hồi giáo đầu tiên. Donald Trump, người ủng hộ Andrew Cuomo, cựu Thống đốc New York, đã đe dọa cắt giảm ngân sách liên bang nếu Mamdani thắng cử.

New Jersey và Virginia đều bỏ phiếu áp đảo cho các thống đốc thuộc Đảng Dân chủ. Tại Virginia, ứng viên Đảng Dân chủ, Abigail Spanberger, đã dễ dàng lật ngược thế đa số của Đảng Cộng hòa. Các cuộc bầu cử thống đốc tại tiểu bang dao động này được cho là điềm báo cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tại New Jersey, Mikie Sherrill đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc đua giành chức thống đốc. Một điềm xấu khác cho Đảng Cộng hòa là trước đó nhiều người từng dự đoán một kết quả sít sao. Mặt khác, người dân California đã bỏ phiếu chấp nhận đề xuất phân chia lại khu vực bầu cử có lợi cho Đảng Dân chủ và giảm thiểu việc phân chia lại khu vực bầu cử theo đảng phái ở các khu vực của Đảng Cộng hòa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/11/2025”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

OpenAI vừa đồng ý mua lại hệ thống điện toán đám mây trị giá 38 tỷ đô la từ Amazon Web Services trong bảy năm. Nhà sáng lập ChatGPT cam kết chi 1,5 nghìn tỷ đô la trong các thỏa thuận về điện toán gần đây. Tháng trước, công ty đang thua lỗ này đã chấm dứt hợp đồng điện toán đám mây độc quyền với Microsoft, nhà tài trợ lớn nhất của họ. Cùng lúc đó, Microsoft cho biết đã được chính quyền Trump cấp phép xuất khẩu chip Nvidia cho các trung tâm dữ liệu tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Israel đã bắt giữ Thiếu tướng Yifat Tomer-Yerushalmi, cựu luật sư quân sự hàng đầu của đất nước. Tuần trước, bà Tomer-Yerushalmi thừa nhận đã làm rò rỉ một đoạn video vào năm 2024 ghi lại cảnh binh lính Israel bị cáo buộc tấn công tình dục một tù nhân Palestine tại căn cứ Sde Teiman. Bà cho biết mình đang phản bác chương trình “tuyên truyền sai sự thật” chống lại lực lượng hành pháp của quân đội và cảnh sát. Những người theo chủ nghĩa dân tộc ủng hộ chính phủ đã chỉ trích các cuộc điều tra của văn phòng Tomer-Yerushalmi đối với vụ việc này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/11/2025”