Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump

Nguồn: Derek Grossman, “Under Trump, the US-Philippines alliance enjoys a renaissance, for now”, Nikkei Asia, 04/05/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sự xích lại gần nhau trong lĩnh vực phòng thủ giữa hai nước này vẫn chưa phải đối mặt với thách thức từ đối thủ trong khu vực là Trung Quốc.

Bước sang năm thứ 75, quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chứng kiến một sự phục hưng. Cuộc tập trận quân sự thường niên và quan trọng nhất của hai nước, Balikatan, đang diễn ra và được đánh giá là có quy mô lớn nhất và có lẽ là phức tạp nhất từ trước đến nay, với hơn 17.000 binh lính và một số đồng minh khác, bao gồm cả Nhật Bản, tham gia tập trận các phương thức tác chiến mới. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây cũng gửi lời mời đến Manila để tham gia Sáng kiến Pax Silica, vốn hướng đến việc tăng cường an ninh chuỗi cung ứng chất bán dẫn, AI và các loại khoáng sản quan trọng. Trong khuôn khổ đó, hai quốc gia đang hợp tác thành lập Khu Công nghiệp Luzon để tiếp tục củng cố hợp tác an ninh kinh tế thông qua việc cùng bố trí các trung tâm sản xuất và logistics liên quan đến quân sự tại phía Bắc Luzon. Continue reading “Quan hệ đồng minh Mỹ – Philippines được thắt chặt dưới thời Trump”

Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz

Nguồn:  Chee Meng Tan, “China’s Malacca Dilemma, After Hormuz”, Foreign Policy, 11/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào tháng Hai, Tehran đã làm điều họ luôn đe dọa: đóng cửa eo biển Hormuz, dải nước hẹp vốn bình thường vận chuyển tới một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới. Tên lửa bay rợp trời. Thủy lôi rải kín đáy biển. Những con tàu chở dầu phải quay đầu.

Việc phong tỏa lối thoát duy nhất của Vịnh Ba Tư không chỉ là một hành động vật lý mà còn là một đòn tấn công tài chính. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu băng qua Hormuz tăng vọt chỉ sau một đêm, khi các công ty bảo hiểm tư nhân định giá lại mức bảo hiểm vượt quá khả năng chi trả của bất kỳ hãng vận tải nào, hoặc thậm chí từ chối ký hợp đồng. Continue reading “Thế lưỡng nan Malacca của Trung Quốc nhìn từ bài học Hormuz”

Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc

Nguồn:  Nguyễn Khắc Giang, “Why Vietnam Is Swinging in China’s Direction”, Carnegie China, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù có đủ mọi lý do để gắn kết Hà Nội và Bắc Kinh lại với nhau — từ sự tương đồng về hệ tư tưởng, nỗi lo về sự tồn vong của chế độ, sự phụ thuộc vào xuất khẩu cho đến sức nặng của địa lý — cả hai nước vẫn chưa thực sự thiết lập một liên minh đúng nghĩa. Thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Hai quốc gia cộng sản này từ lâu đã giữ khoảng cách nhất định với nhau, điều khiến Washington luôn xem Việt Nam là một trong những “quốc gia bản lề” then chốt tại Đông Nam Á. Quan điểm này được thể hiện rõ nét dưới thời chính quyền Biden. Continue reading “Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc”

Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How the Shenzhen APEC summit might reshape Japan-China ties,” Nikkei Asia, 30/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một cái bắt tay đơn giản cũng có thể mang lại cho Tập Cận Bình “thành công rực rỡ” trước thềm đại hội đảng.

Đã nửa năm trôi qua kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đề cập khả năng xảy ra sự cố ở Đài Loan, làm xấu đi quan hệ Nhật-Trung. Nếu có bất kỳ cơ hội nào để cải thiện tình hình, thì đó chính là hội nghị thượng đỉnh APEC vào mùa thu tới.

Vào thứ Hai ngày 27/04, Takaichi nhắc lại sự cần thiết phải chuẩn bị cho “những phương thức chiến tranh mới” sử dụng trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái và các công nghệ khác để Nhật Bản có thể chống chọi trước “các hoạt động tác chiến kéo dài.” Khi đó, bà đang phát biểu trước một hội đồng chuyên gia ở Tokyo, những người được giao nhiệm vụ sửa đổi Chiến lược An ninh Quốc gia của Nhật Bản và hai tài liệu an ninh quan trọng khác. Continue reading “Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung”

Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?

Nguồn: Neil Thomas và Haolan Wang, “What Five Decades of Summits Reveal About U.S.-China Relations”, Foreign Policy, 27/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sai lầm lớn nhất khi đánh giá hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới là kỳ vọng vào một bước đột phá ngoạn mục. Những lời kêu gọi từ các học giả Mỹ và Trung Quốc về một thỏa thuận lớn giữa hai siêu cường sẽ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, sai lầm lớn thứ hai là coi thường cuộc gặp đã được lên kế hoạch này, cho rằng nó chỉ là một màn kịch vô nghĩa. Sự kiện này sẽ không chỉ dừng lại ở việc ông Tập dành cho ông Trump “cái ôm nồng hậu” như vị Tổng thống Mỹ kỳ vọng. Continue reading “Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?”

Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc

Nguồn: Henrietta Levin, “The Other China Flash Point”, Foreign Affairs, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. Suy cho cùng, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã leo thang chiến dịch cưỡng ép đối với hòn đảo dân chủ này bằng cách phóng tên lửa qua không phận, dàn dựng các cuộc phong tỏa trong lúc tập trận bắn đạn thật và đe dọa trừng phạt thảm khốc các quốc gia thứ ba mở rộng quan hệ với Đài Bắc. Mặc dù Mỹ không có hiệp ước phòng thủ với Đài Loan, sự hung hăng của Bắc Kinh đối với hòn đảo này — cùng với thông tin về mong muốn của Chủ tịch Tập Cận Bình có đủ năng lực xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027 — đã thúc đẩy cộng đồng quân sự và hoạch định chính sách của Mỹ đẩy nhanh các bước nhằm tăng cường khả năng răn đe xuyên eo biển. Continue reading “Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc”

Nhóm Bộ Tứ đang đứng trước bờ vực sụp đổ?

Nguồn: Derek Grossman, “The Quad Is on the Brink of Extinction,” Foreign Policy, 23/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thật khó để tưởng tượng nhóm này có thể trụ qua thêm hai năm rưỡi nữa dưới thời Trump.

Đáng lẽ năm ngoái đến lượt Ấn Độ đăng cai hội nghị thượng đỉnh Đối thoại An ninh Bộ Tứ (Quad). Nhưng năm 2025 đã trôi qua mà không có cuộc họp nào diễn ra — và giờ đây, New Delhi đang cố cứu vãn tình hình bằng cách tổ chức cuộc họp các ngoại trưởng Bộ Tứ thay thế, có thể là nhân chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào tháng 5. Bao gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ, Bộ Tứ là một cơ chế phối hợp tiểu đa phương giữa các cường quốc dân chủ cùng chí hướng, với mong muốn đối trọng với Trung Quốc và hợp tác ứng phó các thách thức đa dạng. Continue reading “Nhóm Bộ Tứ đang đứng trước bờ vực sụp đổ?”

Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?

Nguồn: Jung H. Pak, “How North Korea Won“, Foreign Affairs, 21/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 năm 2020 đã không diễn ra trong không khí lễ hội như mong muốn của nhà lãnh đạo Kim Jong Un. Bất chấp những màn pháo hoa, các phi đội máy bay quân sự bay biểu diễn và đoàn xe chở các tên lửa đạn đạo liên lục địa mới, ông Kim dường như đã gạt nước mắt khi bước tới bục phát biểu và xin lỗi đám đông: “Những nỗ lực và sự chân thành của tôi là chưa đủ để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống của nhân dân”. Đại dịch COVID-19 là giai đoạn thử thách với hầu hết các quốc gia, nhưng dường như đặc biệt khắc nghiệt đối với Triều Tiên — đất nước vốn đang phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, hệ thống y tế công cộng xuống cấp trầm trọng và nền kinh tế kiệt quệ. Bản thân ông Kim cũng rơi vào thế bị cô lập và bẽ bàng, cả ở trong nước lẫn trên trường quốc tế, sau khi thất bại trong việc giành được các nhượng bộ về dỡ bỏ trừng phạt, dù đã tham gia những cuộc thượng đỉnh cấp cao đầy hứa hẹn với các nhà lãnh đạo Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nga. Đó có thể coi là thời điểm đen tối nhất trong lịch sử 78 năm của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Continue reading “Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?”

Không còn ngoại giao cây tre? Việt Nam ngày càng thoải mái với Trung Quốc

Nguồn: Alexander L. Vuving, “Bamboo diplomacy no more? Vietnam’s growing comfort with China,” Think China, 23/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giữa những động thái phức tạp của quan hệ Việt Nam–Trung Quốc, việc cân bằng giữa tự chủ chiến lược và phụ thuộc kinh tế ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Quan hệ Việt Nam–Trung Quốc đang ngày càng thắt chặt, củng cố một xu hướng đã bắt đầu từ năm 2024. Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm vừa có chuyến thăm Trung Quốc vào ngày 14/04, trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi ông trở lại giữ chức Chủ tịch nước vào ngày 07/04 — đây là lần thứ hai ông đảm nhiệm chức vụ này, nhưng mang tính lâu dài hơn. Continue reading “Không còn ngoại giao cây tre? Việt Nam ngày càng thoải mái với Trung Quốc”

Chiến tranh Iran là một chiến thắng cho Trung Quốc

Nguồn: Andrew P. Miller và Michael Clark, “The Iran War Is a Win for China,” Foreign Affairs, 17/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại cuộc gặp với Tập vào tháng tới, Trump sẽ ở thế bất lợi.

Tổng thống Donald Trump đáng lẽ đã gặp người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình, vào cuối tháng 3 vừa qua để ổn định mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới. Nhưng giữa lúc Trung Đông chìm trong biển lửa, giá năng lượng tăng vọt, và thi thể của các quân nhân Mỹ được đưa trở về Mỹ, Trump đã đi đến kết luận rằng chuyến đi tới Bắc Kinh cho một cuộc họp cấp cao sẽ không mấy tốt đẹp. Vào ngày 16/03, ông chính thức hoãn chuyến đi đến tháng 5. Việc ông không lường trước được sự đụng độ của các cuộc khủng hoảng này khi lần đầu tiên thông báo về thượng đỉnh Mỹ-Trung – chỉ tám ngày trước khi ông phát động cuộc chiến do ông lựa chọn nhắm vào Iran – bộc lộ sự bất lực của chính quyền trong việc quản lý nhiều thách thức toàn cầu, ngay cả khi chúng là những thách thức do chính họ tạo ra. Continue reading “Chiến tranh Iran là một chiến thắng cho Trung Quốc”

Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?

Nguồn: Kai He và Huiyun Feng, “The G-2’s Missing Link”, Foreign Affairs, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5, chuyến thăm này sẽ đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực làm ổn định mối quan hệ quan trọng nhất thế giới. Lần cuối cùng hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp tại Hàn Quốc vào cuối năm ngoái, ông Trump đã mô tả cuộc gặp là sự hội tụ của nhóm “G-2”. Đó có thể chỉ là một lời nhận xét bộc phát, nhưng việc nhắc đến khái niệm này — ngụ ý rằng Washington và Bắc Kinh sẽ cùng nhau thiết lập các điều khoản cho trật tự khu vực và thậm chí toàn cầu — đã gây chấn động khắp khu vực. Các đồng minh của Mỹ như Úc và Nhật Bản ngay lập tức tự hỏi liệu Washington có đang bỏ rơi họ và trao cho Bắc Kinh tầm ảnh hưởng lớn hơn hay không. Continue reading “Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?”

Làn sóng thanh trừng quân đội thúc đẩy Tập gặp lãnh đạo Quốc Dân Đảng

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Military purges prompted Xi Jinping to meet Taiwan KMT leader,” Nikkei Asia, 16/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sự chào đón nồng nhiệt dành cho Trịnh Lệ Văn cho thấy hy vọng của Bắc Kinh về một sự ‘thống nhất trong hòa bình.’

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đánh cược khi trải thảm đỏ đón tiếp nhà lãnh đạo phe đối lập Đài Loan Trịnh Lệ Văn chưa đầy nửa năm sau khi bà lên nắm quyền điều hành Quốc Dân Đảng.

Tập, người đồng thời là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã tỏ ra thân thiện một cách khác thường khi chào đón Trịnh tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào thứ Sáu ngày 10/04. Ông bắt tay Trịnh suốt 14 giây trong khi các nhiếp ảnh gia ghi lại khoảnh khắc kéo dài này. Trước khi chụp ảnh, ông thậm chí còn trò chuyện với các nhà báo Đài Loan và các nhà báo khác đang chờ tác nghiệp. Continue reading “Làn sóng thanh trừng quân đội thúc đẩy Tập gặp lãnh đạo Quốc Dân Đảng”

Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ

Nguồn: Joshua Rovner, “The Real Thucydides Trap”, Foreign Affairs, 14/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm có vấn đề nào thu hút sự chú ý của các nhà quan sát như sự kình địch giữa Trung Quốc và Mỹ. Các nhà phân tích mổ xẻ các xu hướng chính trị và phác họa chân dung các nhà lãnh đạo ở cả hai nước. Các nhà kinh tế học theo dõi các chỉ số về sức mạnh tài chính và thương mại tương đối, suy ngẫm về  nghịch lý của hai gã khổng lồ kinh tế vừa không tương thích vừa phụ thuộc lẫn nhau. Và các chuyên gia quân sự theo dõi cán cân lực lượng với sự lo ngại ngày càng tăng khi năng lực hạt nhân và thông thường của Trung Quốc ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Continue reading “Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ”

Quốc–Cộng lại hợp tác, lần này là để chống lại chủ quyền Đài Loan

Nguồn: Chris Horton, “The KMT and CCP form united front against Taiwan’s sovereignty”, Nikkei Asia, 08/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Lãnh đạo hai đảng của người Trung Quốc sẽ tiến hành một cuộc gặp trong tuần này.

Vào những năm 1920, hai đảng này hợp sức chống lại các thế lực quân phiệt ở miền Bắc Trung Quốc. Vào những năm 1930, họ tạm gác mâu thuẫn để liên minh kháng chiến chống Nhật. Ngày nay, hai kẻ thù chung nguồn gốc này – Quốc dân Đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc – lại đang cùng nhau ngồi lại một lần nữa.

Kẻ thù lần này là ai? Chủ quyền của Đài Loan.

Lãnh đạo Quốc dân Đảng đã tiến hành một chuyến thăm Trung Quốc và dự kiến gặp Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một lãnh đạo Quốc dân Đảng đương nhiệm trong một thập kỷ qua. Continue reading “Quốc–Cộng lại hợp tác, lần này là để chống lại chủ quyền Đài Loan”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

Xoay trục Châu Á-Thái Bình Dương là một ‘chính sách xác sống’

Nguồn: Robert A. Manning, “The Asia-Pacific Pivot Is a Zombie Policy,” Foreign Policy, 26/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một ý tưởng từng được ca ngợi rầm rộ giờ đây có lẽ đã cận kề cái chết.

Năm 2011, chính quyền Obama bất ngờ công bố chiến lược xoay trục sang Châu Á, tuyên bố Mỹ sẽ tái tập trung vào khu vực Châu Á-Thái Bình Dương để đối phó với Trung Quốc đang trỗi dậy. Các chính quyền kế nhiệm ít nhất cũng đã hứa suông với ý tưởng rằng Châu Á-Thái Bình Dương là khu vực chiến lược quan trọng nhất đối với Mỹ – cho đến khi Trump đắc cử nhiệm kỳ thứ hai và chuyển hướng sang Tây Bán Cầu.

Ý tưởng này liệu còn chút sức sống nào không? Zack Cooper, một chuyên gia dày dạn kinh nghiệm về Châu Á tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, tuyên bố nó đã chết, lập luận một cách đầy sức thuyết phục trên tạp chí Foreign Affairs rằng sự xoay trục đã thất bại. Việc Mỹ di dời các tài sản quân sự ở Châu Á-Thái Bình Dương – mà nổi bật nhất là việc rút các hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD và Patriot khỏi Hàn Quốc, cũng như điều động 5000 lính Thủy quân Lục chiến từ Nhật Bản đến Vịnh Ba Tư khi chiến tranh Iran leo thang – đã tự nói lên tất cả. Continue reading “Xoay trục Châu Á-Thái Bình Dương là một ‘chính sách xác sống’”

Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran

Nguồn: Derek Grossman, “Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran”, Foreign Policy, 24/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là mạch máu của quốc gia này. Vượt ra ngoài những tổn thất kinh tế, hào quang về một UAE biệt lập huy hoàng khỏi những bất ổn của khu vực đã bị đập tan trong nhiều năm tới — và có lẽ là không thể cứu vãn. Continue reading “Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran”

Đài Loan không cần phải lựa chọn giữa Đại lục và Hoa Kỳ

Nguồn: Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), “Taiwan Doesn’t Have to Choose,” Foreign Affairs, ngày 03/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hòa bình xuyên eo biển đòi hỏi phải hợp tác với cả Bắc Kinh và Washington.

Trong thời kỳ bất ổn toàn cầu và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt, trách nhiệm duy trì hòa bình không chỉ thuộc về các cường quốc. Các quốc gia tầm trung và nhỏ có vị trí chiến lược đang tạo ra sức ảnh hưởng vượt xa quy mô của họ. Nếu biết sử dụng khả năng tự quyết và đòn bẩy một cách hiệu quả, họ có thể giảm bớt căng thẳng xung quanh các điểm nóng toàn cầu và giúp ngăn chặn xung đột khu vực hoặc thế giới.

Đài Loan chính là một nơi như vậy. Dù chỉ có khoảng 23 triệu dân, Đài Loan lại là cửa ngõ sống còn tiến ra Tây Thái Bình Dương. Nơi đây nằm dọc theo các tuyến đường biển thiết yếu của thương mại toàn cầu và là nước dẫn đầu trong một số lĩnh vực công nghệ tiên tiến, bao gồm chất bán dẫn, theo đó khiến hòn đảo này trở thành một phần không thể thiếu đối với hệ sinh thái đổi mới của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn hay xung đột nào trong hoặc xung quanh Eo biển Đài Loan đều sẽ gây ảnh hưởng vượt ra ngoài khu vực, cản trở thương mại toàn cầu, đe dọa an ninh năng lượng, và phá vỡ các mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng công nghệ. Continue reading “Đài Loan không cần phải lựa chọn giữa Đại lục và Hoa Kỳ”

Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ”

Nguồn: Zack Cooper, “Asia After America”, Foreign Affairs, 17/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến lược xoay trục sang châu Á” đã thất bại. Cách đây một thập kỷ rưỡi, vào năm 2011, Tổng thống Barack Obama đã cam kết tái cân bằng chiến lược và nguồn lực của Mỹ để tập trung vào khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. “Đừng để ai phải nghi ngờ,” ông cam kết trong chuyến thăm Úc, “Mỹ đã dốc toàn lực vào chiến lược này”. Dù cách diễn đạt có thể thay đổi và giới chính trị cũng như các nhà hoạch định chính sách còn tranh cãi về chi tiết thực thi, nhưng những người kế nhiệm ông Obama đều khẳng định tính logic của chiến lược xoay trục, và quan điểm này đã sớm trở thành định hướng cốt lõi nhận được sự đồng thuận của cả hai đảng trong chiến lược của Mỹ. Hết bài phát biểu này đến bài phát biểu khác, các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng cách duy nhất để ngăn chặn Trung Quốc thống trị Châu Á là Mỹ cùng các đồng minh và đối tác phải đầu tư thật nhiều vào sự ổn định chính trị, kinh tế và quân sự của khu vực. Continue reading “Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ””

Tác động đối với Đông Nam Á từ chính sách xuất khẩu vũ khí mới của Trump

Nguồn: Derek Grossman, “Trump’s New Arms Rules Will Hit Southeast Asia”, Foreign Policy, 17/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 6 tháng 2, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố thông qua một sắc lệnh hành pháp khác, quy định Mỹ sẽ áp dụng chiến lược xuất khẩu vũ khí mới mang tên “Nước Mỹ trên hết”. Mục tiêu của chiến lược này là “đảm bảo rằng các giao dịch bán vũ khí trong tương lai sẽ ưu tiên lợi ích của Mỹ bằng cách sử dụng các khoản mua sắm và vốn từ nước ngoài để xây dựng năng lực sản xuất của Mỹ”. Quan trọng hơn, chính quyền Trump đã thiết lập một bảng tiêu chí ưu tiên để đánh giá liệu một đồng minh hoặc đối tác có đủ điều kiện nhận vũ khí do Mỹ sản xuất hay không. Văn bản nêu rõ rằng “Mỹ sẽ ưu tiên bán và chuyển giao vũ khí cho các đối tác đã đầu tư vào khả năng tự vệ và năng lực của chính họ, có vai trò hoặc vị trí địa lý then chốt trong các kế hoạch và hoạt động của Mỹ, hoặc đóng góp vào an ninh kinh tế của Mỹ”. Continue reading “Tác động đối với Đông Nam Á từ chính sách xuất khẩu vũ khí mới của Trump”