Category: Tây Á – Châu Phi

Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?

Nguồn: Cole Bucy và Nate Swanson, “Trump Unleashed,” Foreign Policy, 30/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Mỹ có thể leo thang căng thẳng với Iran như thế nào sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Có lý do để tin rằng một khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ trôi qua, Tổng thống Donald Trump sẽ leo thang hành động chống lại Iran. Cho đến nay, nguy cơ giá năng lượng tăng vọt đã đóng vai trò như một yếu tố kìm hãm hành động của Trump. Vào tháng 4, điều này từng buộc ông phải lùi bước khỏi một cuộc xung đột công khai và theo đuổi giải pháp ngoại giao. Nhưng khi Bản Ghi nhớ (MOU) đạt được sau đó sụp đổ do những tranh cãi về cách diễn giải, Trump liền quay trở lại việc gây áp lực kinh tế lên Iran. Tuy nhiên, ông phần lớn vẫn tránh các cuộc giao tranh dữ dội hơn để không kích động thêm sự phản đối trong nước trước tình trạng chi phí năng lượng leo thang. Continue reading “Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?”

Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi

Nguồn: Richard Haass và Carolyn Kissane, “The Stalemate With Iran Is Not Sustainable”, Foreign Affairs, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Suốt sáu tháng qua, cuộc chiến với Iran, dù gây nhiều xáo trộn, nhìn chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Eo biển Hormuz gần như đóng cửa hoàn toàn đối với vận tải hàng hải, làm nghẽn tuyến đường trung chuyển khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và một tỷ lệ thậm chí còn cao hơn lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn cầu. Giá năng lượng nhích tăng và nhiều nơi trên thế giới phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt dầu khí, nhưng các quốc gia vẫn tìm được cách giúp ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Cả Mỹ và Iran đều kiềm chế, tránh tung ra những đòn tấn công hủy diệt nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng sống còn ở vùng Vịnh. Dường như Washington và Tehran có thể kéo dài thế bế tắc hiện tại, thỉnh thoảng đáp trả nhau bằng các đợt không kích hoặc những vụ tấn công lẻ tẻ nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở năng lượng, mà không đẩy thế giới vào một thảm họa kinh tế. Continue reading “Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi”

Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “Trump’s Iran Sanctions Have a China Problem”, Project Syndicate, 18/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 8 vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố khởi động một chiến dịch “D-Day kinh tế” nhằm vào Iran, hứa hẹn một “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động chống lại một đối thủ”. Phép so sánh với D-Day khá kỳ lạ đối với một chiến dịch mà thành bại cuối cùng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc — một đồng minh của Mỹ tại Normandy nhưng ngày nay đã trở thành đối thủ chiến lược.

Để chính sách “rò rỉ bằng không” của chính quyền Trump thành công, các định chế tài chính nước ngoài sẽ phải tự giám sát và kiểm soát chính khách hàng của mình. Và không thể đạt được sự “cô lập toàn diện” đối với chính quyền Iran nếu các ngân hàng Trung Quốc không gánh phần lớn công việc nặng nhọc trong việc thực thi các lệnh trừng phạt. Continue reading “Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump”

Yemen: Mặt trận thứ hai của Iran

Nguồn: April Longley Alley và Allison Minor, “Iran’s Second Front”, Foreign Affairs, 11/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tận dụng thời cơ giữa lúc cuộc chiến với Iran đang diễn ra, lực lượng Houthi đã phát động một chiến dịch quy mô lớn mới nhằm giành ưu thế quân sự áp đảo tại Yemen và các khu vực lân cận. Hôm thứ Ba, lực lượng vũ trang thân Iran này tiến hành hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo nhằm vào Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn tại các cơ sở lọc dầu ở miền nam nước này và khiến hơn 70 người bị thương. Đến thứ Năm, sau nhiều ngày giao tranh ác liệt dọc các chiến tuyến trọng yếu trong Yemen, Houthi đánh tan các lực lượng chính phủ được Saudi hậu thuẫn dọc bờ Biển Đỏ và chiếm cảng chiến lược Mokha. Sang thứ Sáu, chính phủ Yemen cho biết Houthi đã kiểm soát đảo Perim nằm ngay cửa ngõ eo biển Bab el Mandeb, tuyến hàng hải hẹp nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương. Việc chiếm giữ những vị trí này đánh dấu một sự thay đổi sâu sắc trong cán cân quyền lực tại Yemen, với những hệ lụy tiềm tàng cho toàn khu vực. Continue reading “Yemen: Mặt trận thứ hai của Iran”

Liệu Israel có thể chấm dứt cuộc chiến không hồi kết?

Nguồn:  Amos Harel, “Can Israel End Its Forever Wars?”, Foreign Affairs, 02/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi chuẩn bị đối mặt với cử tri Israel vào tháng tới, sau ba năm chiến tranh gần như không ngừng nghỉ, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã vạch ra một chiến lược hoàn toàn mới. Bất chấp những tổn thất khổng lồ về người và của, chưa kể sự suy giảm mạnh trong mức độ ủng hộ dành cho Israel tại Mỹ và nhiều nơi khác, ông giờ đây công khai ủng hộ việc duy trì một trạng thái chiến tranh gần như thường trực. Rút ra bài học từ cuộc thảm sát do Hamas gây ra ngày 7/10/2023, Netanyahu lập luận rằng Israel phải chủ động sử dụng vũ lực phủ đầu trước mọi mối đe dọa an ninh tiềm tàng, bất kể hậu quả. Điều đó đặt ra câu hỏi: cách tiếp cận cứng rắn này sẽ thay đổi đến mức nào nếu Gadi Eisenkot, cựu tổng tham mưu trưởng quân đội hiện đang dẫn trước Netanyahu trong các cuộc thăm dò, đánh bại ông trong cuộc bầu cử sắp tới? Continue reading “Liệu Israel có thể chấm dứt cuộc chiến không hồi kết?”

Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ

Nguồn:  Sina Toossi, “Mojtaba Khamenei Is Planning for a Long War”, Foreign Policy, 13/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vài tháng sau khi nhậm chức lãnh tụ tối cao, Mojtaba Khamenei đang bắt đầu để lại dấu ấn riêng đối với bộ máy quân sự và an ninh quốc gia của Iran. Thông qua một loạt quyết định bổ nhiệm, ông đã tái cấu trúc đáng kể đội ngũ chỉ huy cấp cao, đồng thời sắp xếp lại các thể chế chịu trách nhiệm quản lý cả chiến tranh lẫn ngoại giao.

Nhiều vị trí bổ nhiệm là điều tất yếu do Iran đã phải chịu tổn thất nghiêm trọng về nhân sự lãnh đạo quân sự trong các cuộc chiến liên tiếp kể từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, những lựa chọn của ông Khamenei cũng cho thấy Tehran đang tái thiết bộ máy an ninh dựa trên các bài học rút ra từ những cuộc xung đột này, đồng thời chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài với Mỹ và Israel. Continue reading “Mojtaba Khamenei đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến trường kỳ”

Chiến tranh Iran làm suy yếu hai đồng minh Ả Rập của Mỹ

Nguồn: “War in the Gulf has weakened two of America’s Arab allies”, The Economist, 10/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Ai Cập từng cam kết sẽ chiến đấu, còn Jordan tuyên bố sẽ giữ thái độ trung lập. Thế nhưng, đến nay cả hai nước đều không thực hiện được những lời hứa ấy.

Gần hai năm trước, Quốc vương Abdullah II của Jordan từng nói với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rằng đất nước ông sẽ không trở thành “chiến trường cho các cuộc xung đột khu vực”. Một thập kỷ trước đó, trong chiến dịch tranh cử tổng thống Ai Cập, Abdel-Fattah al-Sisi lại đưa ra cam kết gần như trái ngược với các quốc gia Vùng Vịnh: nếu an ninh của họ bị đe dọa, Ai Cập sẽ “lập tức can thiệp”.

Thực tế hiện nay hoàn toàn khác. Jordan đang ở ngay tuyến đầu của cuộc đối đầu khu vực giữa Mỹ – đồng minh thân cận nhất của nước này – và chính quyền của ông Araghchi. Trong khi đó, Ai Cập dù chỉ đứng cách cuộc chiến một bước chân vẫn gần như án binh bất động. Khi Vùng Vịnh phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng nhất trong 35 năm qua, những cam kết của ông Sisi dường như chỉ dừng lại ở lời nói. Continue reading “Chiến tranh Iran làm suy yếu hai đồng minh Ả Rập của Mỹ”

Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?

Nguồn: Allison Minor và Nate Swanson, “How to End the Iran War,” Foreign Policy, 29/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump cần học nghệ thuật ngoại giao để biết cách thua một cách khéo léo.

Trong lúc Washington và Tehran trao đổi thông điệp nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn mới, chính quyền Trump cần nghiêm túc xem xét lại những giả định sai lầm đã khiến họ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém ngay từ đầu. Chính quyền này liên tục trở thành nạn nhân của ngụy biện chi phí chìm. Trước thất bại chiến lược hiện nay, Tổng thống Donald Trump chủ yếu hành động như thể vấn đề chỉ nằm ở quy mô hoặc thời gian. Nhưng trên thực tế, cuộc chiến càng kéo dài, đòn bẩy đàm phán của Mỹ càng suy giảm, và nhiều khả năng sẽ chạm đáy khi Washington cạn kiệt đạn dược còn những hệ lụy chính trị trong nước ngày càng gia tăng. Continue reading “Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?”

Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao

Nguồn:  Daniel C. Kurtzer và Aaron David Miller, “Trump’s Saudi Nuclear Deal Is Diplomatic Malpractice”, Foreign Policy, 27/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu tồn tại một học viện chuyên đào tạo về những sai lầm ngoại giao và chiến lược, chắc chắn chính quyền Trump sẽ tốt nghiệp loại xuất sắc. Diễn biến mới nhất trong chuỗi câu chuyện đáng buồn ấy là thỏa thuận cung cấp cho Ả Rập Saudi các lò phản ứng hạt nhân cùng bí quyết công nghệ của Mỹ. Theo các thông tin được công bố, thỏa thuận này còn bao gồm quyền làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Ả Rập Saudi, tại một cơ sở dạng “hộp đen” do Mỹ xây dựng. Continue reading “Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao”

Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?

Nguồn: Robert A. Manning, “The Slow Death of the Global Commons,” Foreign Policy, 20/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hormuz là điềm báo cho những điều tồi tệ hơn sắp tới.

Ngày 31/10/1803, tàu khu trục USS Philadelphia mắc cạn sau khi va phải đá ngầm trong lúc truy đuổi cướp biển Barbary gần Tripoli, Libya. Toàn bộ 307 thành viên thủy thủ đoàn bị các quốc gia Barbary bắt làm con tin. Thay vì chấp nhận nộp cống cho cướp biển, Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson quyết định điều Hải quân Mỹ đến can thiệp và giải cứu họ. Cuộc chiến đầu tiên trong hai cuộc chiến chống cướp biển Barbary – lực lượng đã đe dọa hoạt động hàng hải suốt nhiều thập kỷ – không chỉ thúc đẩy quá trình xây dựng Hải quân Mỹ mà còn đặt nền móng cho truyền thống lâu đời về bảo vệ quyền tự do hàng hải, bảo đảm các vùng biển luôn mở cho thương mại quốc tế. Đây trở thành lợi ích sống còn và là một nguyên tắc cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Ít nhất là cho đến ngày nay. Continue reading “Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?”

“Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?

Nguồn: Blogger Huân Lung Tinh triều Umayyad, 伍麦叶的熏笼精：哈梅内伊葬礼上不该出现的一幕, Guancha, 14/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Từ ngày 3 đến ngày 9/7, Iran tổ chức quốc tang kéo dài một tuần dành cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Hàng triệu người dân Iran cùng các tín đồ Hồi giáo Shia từ Iraq đã tự nguyện tham gia, biến đây thành một trong những lễ truy điệu có quy mô lớn nhất từng được tổ chức trên thế giới.

Sự kiện thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và cũng đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Làm thế nào để gạt bỏ lăng kính thiên lệch mà truyền thông phương Tây đã áp đặt suốt nhiều năm qua, nhằm nhìn nhận Iran một cách khách quan và lý tính hơn? Continue reading ““Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?”

Tầm nhìn của Iran cho một Trung Đông mới

Nguồn:  M. Javad Zarif, “An Iranian Vision of the New Middle East”, Foreign Affairs, 20/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Bản ghi nhớ thỏa thuận mà Tehran và Washington đạt được vào tháng trước tại Thụy Sĩ, vốn như mành chỉ treo chuông suốt nhiều tuần qua, cuối cùng đã dần sụp đổ. “Tôi nghĩ mọi chuyện đã chấm dứt”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu vào ngày 8/7. “Tôi không muốn đàm phán với [Iran] nữa”.

Việc bản ghi nhớ này sụp đổ là điều không có gì bất ngờ. Iran và Mỹ có những cách giải thích trái ngược nhau về các điều khoản của thỏa thuận, đặc biệt là những quy định kiểm soát Eo biển Hormuz. Tehran tin rằng họ đã cam kết, theo lời văn của bản ghi nhớ, sẽ “nỗ lực hết sức để sắp xếp cho tàu thuyền thương mại qua lại an toàn, miễn phí, chỉ trong vòng 60 ngày”. Họ cũng cho rằng mình cùng với Oman sẽ “xác định bộ máy quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại Eo biển Hormuz”, cùng với các quốc gia khác ở vùng Vịnh. Continue reading “Tầm nhìn của Iran cho một Trung Đông mới”

Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran

Nguồn:  Ali Vaez, “America and Iran’s Strange Moment of Opportunity”, Foreign Affairs, 13/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mối quan hệ Mỹ – Iran đang ở mức tồi tệ chưa từng có. Trong bốn tháng qua, Mỹ và Israel đã tiến hành một cuộc chiến toàn diện chống lại Iran, bao gồm cả việc ám sát phần lớn giới lãnh đạo chính trị và quân sự của nước này. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ, cơ sở hạ tầng tại các quốc gia Arab vùng Vịnh và Israel. Hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng 4, sau đó ký một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột vào tháng 6. Tuy nhiên, cả hai thỏa thuận đều không mang lại kết quả, và giao tranh giữa Mỹ với Iran vẫn tiếp diễn. Hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc về những vấn đề cốt lõi, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, eo biển Hormuz và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt. Vì vậy, nhiều nhà phân tích tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Continue reading “Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran”

Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?

Nguồn:  Kamaran Palani, “Iran Is Losing Iraq”, Foreign Affairs, 10/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù cuộc chiến với Israel và Mỹ kết thúc theo kịch bản nào, chế độ Cộng hòa Hồi giáo Iran nhiều khả năng vẫn sẽ bước ra với một số lợi thế đáng kể. Nếu các điều khoản trong bản ghi nhớ ký kết hồi tháng Sáu được thực thi, các nước phương Tây sẽ dỡ bỏ nhiều lệnh trừng phạt đối với Tehran, qua đó từng bước đưa nước này tái hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Quyền kiểm soát eo biển Hormuz của Iran, vốn trước đây là một tuyến hàng hải mở, cũng có thể được chính thức hóa thông qua một cơ chế thu phí chung nào đó. Đồng thời, Iran có thể được tự do tái thiết năng lực tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, những loại vũ khí đã chứng tỏ hiệu quả trong các cuộc giao tranh suốt những tháng qua. Continue reading “Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?”

Tại sao vùng Vịnh cần hợp tác kinh tế chặt chẽ với Iran?

Nguồn:  Adeel Malik và Jamal Ibrahim Haidar, “Why the Gulf Needs Economic Ties with Iran”, Project Syndicate, 29/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran đã phá hủy trật tự an ninh cũ ở vùng Vịnh. Trong khi các chính phủ tìm kiếm những giải pháp thay thế, cuộc tranh luận chủ yếu tập trung vào chiến lược quân sự, tái điều chỉnh ngoại giao và vai trò của các cường quốc bên ngoài. Điều còn thiếu chính là nền tảng kinh tế cho một nền hòa bình bền vững.

Những động thái gần đây nhằm mở rộng thương mại giữa Oman với Iran và khôi phục tuyến đường sắt Hejaz nối liền Thổ Nhĩ Kỳ với Ả Rập Saudi cho thấy sự hội nhập kinh tế — vốn từng bị gạt bỏ vì cho rằng không khả thi về mặt chính trị — nay đang trở nên khả thi. Dù trật tự nào có xuất hiện từ cuộc khủng hoảng hiện nay, sự bền vững của nó sẽ không chỉ phụ thuộc vào khả năng răn đe mà còn vào các động lực kinh tế khiến xung đột trở nên đắt đỏ. Continue reading “Tại sao vùng Vịnh cần hợp tác kinh tế chặt chẽ với Iran?”

Những điều đã biết và chưa biết về Thỏa thuận Hòa bình Mỹ – Iran

Nguồn:  John Haltiwanger, “What We Do and Don’t Know About the U.S.-Iran Peace Deal”, Foreign Policy, 16/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ và Iran hôm Chủ nhật vừa qua đã công bố đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người và gây hỗn loạn cho nền kinh tế toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến tích cực trong tiến trình hòa bình vốn bị đình trệ suốt nhiều tuần, nhưng nhiều chi tiết cụ thể vẫn chưa được hé lộ do văn bản thỏa thuận chưa được công bố. Hai bên dự kiến sẽ tổ chức lễ ký kết chính thức vào thứ Sáu tới.

Dưới đây là thông tin chi tiết về những điều đã biết và chưa biết quanh thỏa thuận tạm thời này — vốn được Iran mô tả như một bản ghi nhớ (MOU) — cùng những kịch bản có thể xảy ra tiếp theo. Continue reading “Những điều đã biết và chưa biết về Thỏa thuận Hòa bình Mỹ – Iran”

Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel

Nguồn: Joshua Leifer, “The End of the U.S.-Israel Alliance”, Foreign Policy, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đạt được điều mà các vị tiền nhiệm của ông chỉ dám mơ ước: các chiến đấu cơ Mỹ và Israel sánh đôi trên bầu trời Tehran, còn các sĩ quan Israel thì thiết lập sở chỉ huy ngay tại trụ sở Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở Florida. Kể từ thời David Ben-Gurion, các nhà lãnh đạo Israel luôn tìm kiếm sự bảo trợ từ siêu cường số một thế giới với hy vọng điều đó sẽ bảo chứng cho sự tồn tại lâu dài của quốc gia này. Chưa ai từng hình dung ra mức độ hợp tác sâu sắc như những gì đang diễn ra trước mắt. Nếu có thể đánh thức “Ông già” — cách người ta gọi Ben-Gurion — dậy từ giấc ngủ ngàn thu giữa vùng cát trắng Sde Boker, ông chắc chắn sẽ vô cùng hân hoan trước tin này. Continue reading “Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel”

Đại chiến lược mới của Iran

Nguồn:  Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s New Grand Strategy”, Foreign Affairs, 03/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt. Các trận không kích quy mô lớn đã san phẳng các khu công nghiệp cùng cơ sở hạ tầng, kết hợp với lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đã bóp nghẹt một nền kinh tế vốn đã kiệt quệ. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Chúng ta đã xóa sổ toàn bộ đế chế ác độc của chúng.” Vài tuần sau đó, ông dõng dạc khẳng định một “chiến thắng tổng lực và trọn vẹn.”

Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. Iran vẫn bảo toàn được năng lực quân sự lẫn công nghiệp, và bất chấp lời kêu gọi người dân Iran lật đổ chế độ, không có bất kỳ cuộc nổi dậy quần chúng nào xuất hiện. Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi. Continue reading “Đại chiến lược mới của Iran”

Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu

Nguồn:  Aaron David Miller và Daniel C. Kurtzer, “A Trump Deal With Iran Could Spell Trouble for Netanyahu”, Foreign Policy, 01/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với thói quen dùng những lời răn đe và ép buộc bằng những hậu quả tàn khốc để buộc cả đồng minh lẫn đối thủ phải phục tùng ý muốn của mình. Hãy cứ coi đó là định nghĩa của riêng ông về một diễn đàn quyền lực thực thụ. Cách tiếp cận này đôi khi hiệu quả: chẳng hạn như việc ép ông Netanyahu phải chấp thuận kế hoạch hòa bình Gaza gồm 20 điểm vào tháng 10 năm 2025 sau khi đe dọa sẽ bỏ rơi nhà lãnh đạo Israel. Nhưng cũng có lúc nó phản tác dụng — ví dụ như nỗ lực bất thành nhằm gây sức ép với các nước châu Âu về vấn đề đảo Greenland, hay việc ép buộc Iran phải chấp nhận các điều khoản thỏa thuận từ phía Mỹ. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến lời đe dọa vào tuần trước nhắm vào người Oman rằng sẽ “cho họ nổ tung” nếu giới lãnh đạo nước này dám ngáng đường ông tại Eo biển Hormuz. Continue reading “Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu”

Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel

Nguồn:  Steven A. Cook, “Why the U.S. Should Wind Down Military Aid to Israel”, Foreign Policy, 26/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc cắt giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự và các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ cho Israel đang trở thành xu hướng thời thượng hiện nay. Vào tháng 4, phần lớn các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu chống lại hợp đồng bán các xe ủi đất bọc thép trị giá 295 triệu USD và các quả bom nặng 1.000 bảng trị giá 151 triệu USD cho Israel (thương vụ này dù vậy vẫn được thông qua nhờ sự ủng hộ lớn từ Đảng Cộng hòa). Đây là một bước chuyển dịch đầy kịch tính. Kể từ khi cuộc chiến ở Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đã đệ trình bốn đề xuất nhằm ngăn chặn Washington bán vũ khí cho Israel. Cuộc bỏ phiếu hồi tháng 4 đánh dấu lần đầu tiên đa số các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đứng về phía ông. Continue reading “Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel”