Tag: Viên Đăng Huy

Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc

Nguồn:  Nguyễn Khắc Giang, “Why Vietnam Is Swinging in China’s Direction”, Carnegie China, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù có đủ mọi lý do để gắn kết Hà Nội và Bắc Kinh lại với nhau — từ sự tương đồng về hệ tư tưởng, nỗi lo về sự tồn vong của chế độ, sự phụ thuộc vào xuất khẩu cho đến sức nặng của địa lý — cả hai nước vẫn chưa thực sự thiết lập một liên minh đúng nghĩa. Thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Hai quốc gia cộng sản này từ lâu đã giữ khoảng cách nhất định với nhau, điều khiến Washington luôn xem Việt Nam là một trong những “quốc gia bản lề” then chốt tại Đông Nam Á. Quan điểm này được thể hiện rõ nét dưới thời chính quyền Biden. Continue reading “Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc”

Quy luật sâu xa đằng sau cuộc thanh trừng quân đội của Trung Quốc

Nguồn:  Christopher Nye và Charles Sun, “The Deeper Pattern Behind China’s Military Purges”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 8/4, Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) triệu tập một khóa đào tạo “chỉnh đốn” dành cho các sĩ quan cao cấp còn lại trong Quân đội Trung Quốc (PLA). Chủ tịch Tập Cận Bình đọc diễn văn khai mạc. Trên bục danh dự bên cạnh ông tại Đại học Quốc phòng ở Bắc Kinh chỉ có duy nhất một đồng nghiệp: Trương Thăng Dân. Vị tư lệnh kiểm tra kỷ luật của CMC đã trở thành thành viên duy nhất còn lại trong cơ quan quân sự tối cao của Trung Quốc đứng cạnh ông Tập, sau khi hai vị tướng quyền lực nhất tại đây bị đưa vào diện điều tra hồi tháng Giêng. Continue reading “Quy luật sâu xa đằng sau cuộc thanh trừng quân đội của Trung Quốc”

Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC

Nguồn:  Amir Handjani, “The Real Meaning of the UAE’s OPEC Exit”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Continue reading “Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC”

Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?

Nguồn:  “Cai Qi may be China’s second-most powerful man”, The Economist, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5 tới như kế hoạch, hãy để mắt đến một nhân vật cao lớn, tóc bạc trắng, ngồi ngay bên phải Chủ tịch Tập Cận Bình. Thái Kỳ có thể được xem là người quyền lực thứ hai tại Trung Quốc. Với tư cách là cánh tay phải của ông Tập — cả về vai trò thực tế lẫn vị trí ngồi — ông Thái có cái nhìn sâu sát vào hầu hết mọi lĩnh vực chính sách và tiếp cận được nhiều bí mật của Đảng Cộng sản. Điều đó khiến ông trở thành nhân vật được các quan chức Mỹ và nhiều chính phủ nước ngoài đặc biệt chú ý. Nó cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của chính ông, xét đến xu hướng gạt sang bên lề — hoặc thanh trừng — ngay cả những đồng minh thân cận nhất của ông Tập. Continue reading “Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?”

Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel

Nguồn:  Robert Zaretsky, “The Eulogy That Explains Israel’s Current Tragedy”, Foreign Policy, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel. Continue reading “Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel”

Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?

Nguồn: Neil Thomas và Haolan Wang, “What Five Decades of Summits Reveal About U.S.-China Relations”, Foreign Policy, 27/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sai lầm lớn nhất khi đánh giá hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới là kỳ vọng vào một bước đột phá ngoạn mục. Những lời kêu gọi từ các học giả Mỹ và Trung Quốc về một thỏa thuận lớn giữa hai siêu cường sẽ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, sai lầm lớn thứ hai là coi thường cuộc gặp đã được lên kế hoạch này, cho rằng nó chỉ là một màn kịch vô nghĩa. Sự kiện này sẽ không chỉ dừng lại ở việc ông Tập dành cho ông Trump “cái ôm nồng hậu” như vị Tổng thống Mỹ kỳ vọng. Continue reading “Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?”

Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc

Nguồn: Henrietta Levin, “The Other China Flash Point”, Foreign Affairs, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. Suy cho cùng, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã leo thang chiến dịch cưỡng ép đối với hòn đảo dân chủ này bằng cách phóng tên lửa qua không phận, dàn dựng các cuộc phong tỏa trong lúc tập trận bắn đạn thật và đe dọa trừng phạt thảm khốc các quốc gia thứ ba mở rộng quan hệ với Đài Bắc. Mặc dù Mỹ không có hiệp ước phòng thủ với Đài Loan, sự hung hăng của Bắc Kinh đối với hòn đảo này — cùng với thông tin về mong muốn của Chủ tịch Tập Cận Bình có đủ năng lực xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027 — đã thúc đẩy cộng đồng quân sự và hoạch định chính sách của Mỹ đẩy nhanh các bước nhằm tăng cường khả năng răn đe xuyên eo biển. Continue reading “Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc”

Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực

Nguồn: Khang Vũ, “How Vietnam’s ‘Four Nos’ Can Help a Region Manage the U.S. Rogue Use of Force”, The Diplomat, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đang dạy cho Việt Nam hai bài học quan trọng theo thời gian thực. Thứ nhất, nó cho Việt Nam thấy những giới hạn của sức mạnh quân sự Mỹ. Iran, mặc dù bị bao vây bởi các đồng minh của Mỹ và sở hữu lực lượng hải quân lẫn không quân yếu thế hơn, vẫn có khả năng phong tỏa eo biển Hormuz và trụ vững về mặt chính trị trước các đợt oanh tạc dữ dội từ phía Mỹ. Mỹ sẽ có rất ít cơ hội chiến thắng nếu cố gắng thách thức kho vũ khí tối tân hơn nhiều của Trung Quốc.

Thứ hai, nó cho Hà Nội thấy trật tự quốc tế tự do hiện nay mong manh đến nhường nào khi Mỹ quyết định phá vỡ chính các nguyên tắc về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và tự do thương mại của mình. Việc Washington cố tình làm suy yếu nền tảng của trật tự quốc tế nhằm ép buộc các đồng minh và đối tác nhượng bộ về tiền bạc và ảnh hưởng đã làm gia tăng sự hoài nghi của Hà Nội về thành ý của Mỹ với tư cách là một đối tác thương mại và an ninh. Continue reading “Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực”

Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?

Nguồn: Jung H. Pak, “How North Korea Won“, Foreign Affairs, 21/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 năm 2020 đã không diễn ra trong không khí lễ hội như mong muốn của nhà lãnh đạo Kim Jong Un. Bất chấp những màn pháo hoa, các phi đội máy bay quân sự bay biểu diễn và đoàn xe chở các tên lửa đạn đạo liên lục địa mới, ông Kim dường như đã gạt nước mắt khi bước tới bục phát biểu và xin lỗi đám đông: “Những nỗ lực và sự chân thành của tôi là chưa đủ để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống của nhân dân”. Đại dịch COVID-19 là giai đoạn thử thách với hầu hết các quốc gia, nhưng dường như đặc biệt khắc nghiệt đối với Triều Tiên — đất nước vốn đang phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, hệ thống y tế công cộng xuống cấp trầm trọng và nền kinh tế kiệt quệ. Bản thân ông Kim cũng rơi vào thế bị cô lập và bẽ bàng, cả ở trong nước lẫn trên trường quốc tế, sau khi thất bại trong việc giành được các nhượng bộ về dỡ bỏ trừng phạt, dù đã tham gia những cuộc thượng đỉnh cấp cao đầy hứa hẹn với các nhà lãnh đạo Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nga. Đó có thể coi là thời điểm đen tối nhất trong lịch sử 78 năm của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Continue reading “Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?”

Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng

Nguồn: Adekeye Adebajo, “The Populist vs. the Pope“, Project Syndicate, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, Chúa và Quỷ dữ cùng hiện thân trên Trái đất qua hình hài của hai người Mỹ. Trên thực tế, cuộc khẩu chiến nảy lửa giữa Giáo hoàng Leo XIV và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm sống lại cuộc xung đột muôn thuở giữa thần quyền và thế quyền, dù dưới một hình thức mới mẻ và đôi khi có phần thô thiển.

Khó có thể tìm được hai con người khác biệt nhau hơn thế. Giáo hoàng Leo XIV — người Mỹ đầu tiên đảm nhận cương vị này — không ngừng rao giảng về hòa bình, chủ nghĩa đa phương và sự cần thiết phải thượng tôn luật pháp quốc tế; trong khi đó, Trump lại tung ra những luận điệu phân biệt chủng tộc, bài ngoại, kỳ thị phụ nữ và cổ xúy chiến tranh. Vị Giáo hoàng điềm đạm kiên trì với lòng nhân từ, sự khoan dung và công lý, hiện thân cho sức mạnh tâm linh và tinh thần hòa giải. Ngược lại, một Trump ngạo mạn, không khác gì một bạo chúa La Mã, lại nương tựa vào bạo lực, đại diện cho thứ sức mạnh quân sự thiếu vắng tính chính danh đạo đức. Continue reading “Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng”

Phương Tây vẫn chưa hiểu đúng về Nga?

Nguồn: Inna Bondarenko và Daniel Sleat, “The West Is Still Getting Russia Wrong”, Project Syndicate, 21/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bốn năm sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, các quan sát viên phương Tây vẫn chưa thực sự hiểu rõ chiến lược của Điện Kremlin. Một số người cho rằng Nga chẳng có chiến lược nào cả — hành vi của họ hoàn toàn phi lý và do đó không thể dự đoán được. Số khác lại lập luận ngược lại: Nga đang thực thi một tầm nhìn phục thù dài hạn được hoạch định tỉ mỉ, trong đó việc chiếm lãnh thổ Ukraine chỉ là bước đi đầu tiên. Cả hai cách giải thích đều sai.

Nga không tiến hành cuộc chiến tàn khốc chống lại Ukraine và làm đảo lộn cấu trúc an ninh châu Âu chỉ vì một ý thích bất chợt; và việc Tổng thống Nga Vladimir Putin khắc họa cuộc chiến như một sự va chạm giữa các nền văn minh — một cuộc đấu tranh sinh tồn chống lại một phương Tây đang tâm hủy diệt nước Nga — không đơn thuần là một màn kịch. Nhưng những luận điệu đó cũng không phải bằng chứng cho một hệ tư tưởng đế quốc đã định hình đầy đủ, càng không phải một bản thiết kế toàn diện cho sự chuyển đổi toàn cầu. Continue reading “Phương Tây vẫn chưa hiểu đúng về Nga?”

Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran

Nguồn: “How Chinese satellites have boosted Iran’s war effort”, The Economist, 19/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Trung Quốc đã tỏ ra hết sức thận trọng trong việc ủng hộ Iran. Vào ngày 2 tháng 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Các tàu Trung Quốc chở natri perchlorate — một thành phần có thể dùng làm nhiên liệu đẩy tên lửa — được cho là đã cập cảng Iran hồi đầu tháng. Tình báo Mỹ cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao các loại tên lửa vác vai có khả năng bắn hạ trực thăng và máy bay bay thấp. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra bất kỳ hỗ trợ trực tiếp đáng kể nào về kinh tế, ngoại giao hay quân sự. Thay vào đó, họ đóng góp theo một cách gián tiếp hơn — và có lẽ còn hiệu quả hơn: từ không gian. Continue reading “Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran”

Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?

Nguồn: Kai He và Huiyun Feng, “The G-2’s Missing Link”, Foreign Affairs, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5, chuyến thăm này sẽ đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực làm ổn định mối quan hệ quan trọng nhất thế giới. Lần cuối cùng hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp tại Hàn Quốc vào cuối năm ngoái, ông Trump đã mô tả cuộc gặp là sự hội tụ của nhóm “G-2”. Đó có thể chỉ là một lời nhận xét bộc phát, nhưng việc nhắc đến khái niệm này — ngụ ý rằng Washington và Bắc Kinh sẽ cùng nhau thiết lập các điều khoản cho trật tự khu vực và thậm chí toàn cầu — đã gây chấn động khắp khu vực. Các đồng minh của Mỹ như Úc và Nhật Bản ngay lập tức tự hỏi liệu Washington có đang bỏ rơi họ và trao cho Bắc Kinh tầm ảnh hưởng lớn hơn hay không. Continue reading “Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?”

Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Why Xi Is Kneecapping His Own Top Men”, Foreign Policy, 15/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau chín tháng chờ đợi, số phận của Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), người từng là một ngôi sao đang lên trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cuối cùng đã ngã ngũ. Vào ngày 3 tháng 4, các nhà chức trách Trung Quốc thông báo rằng ông Mã, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo Công tác Nông thôn Trung ương, đang bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng. Continue reading “Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?”

Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ

Nguồn: Joshua Rovner, “The Real Thucydides Trap”, Foreign Affairs, 14/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm có vấn đề nào thu hút sự chú ý của các nhà quan sát như sự kình địch giữa Trung Quốc và Mỹ. Các nhà phân tích mổ xẻ các xu hướng chính trị và phác họa chân dung các nhà lãnh đạo ở cả hai nước. Các nhà kinh tế học theo dõi các chỉ số về sức mạnh tài chính và thương mại tương đối, suy ngẫm về  nghịch lý của hai gã khổng lồ kinh tế vừa không tương thích vừa phụ thuộc lẫn nhau. Và các chuyên gia quân sự theo dõi cán cân lực lượng với sự lo ngại ngày càng tăng khi năng lực hạt nhân và thông thường của Trung Quốc ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Continue reading “Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ”

Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran

Nguồn: Rishi Iyengar, “Meme Wars”, Foreign Policy, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Thời hạn đó, như Trump đã đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào Chủ Nhật, là “Thứ Ba, 8:00 giờ tối theo giờ miền Đông!” Continue reading “Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran”

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”

Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine

Nguồn: Samuel Charap và Jennifer Kavanagh, “A Flawed Formula for Peace in Ukraine”, Foreign Affairs, 07/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine đã bị đình chỉ. Việc chính quyền Trump tập trung vào vấn đề Iran có thể là lý do trực tiếp, nhưng đó không phải là nguyên nhân sâu xa. Trên thực tế, các cuộc thương lượng vốn đã đình trệ vì một vấn đề nghiêm trọng hơn: chính là cách thức Mỹ cấu trúc hóa tiến trình hòa bình này.

Cho đến nay, chính quyền Trump vẫn tập trung các cuộc đối thoại vào một thỏa thuận cốt lõi. Để chấm dứt chiến tranh, Ukraine sẽ nhượng thêm đất cho Nga — cụ thể là gần 20% diện tích vùng Donbas mà Kyiv hiện vẫn đang kiểm soát — để đổi lấy các cam kết an ninh từ Mỹ và châu Âu. “Người Mỹ sẵn sàng hoàn tất các đảm bảo an ninh ở cấp độ cao một khi Ukraine sẵn sàng rút khỏi Donbas”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3. Hoặc, theo cách diễn đạt của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance: “Phía Nga muốn những phần lãnh thổ nhất định, hầu hết họ đã chiếm đóng nhưng cũng có những phần chưa chiếm được. Vì vậy, đó thực sự là trọng tâm của cuộc đàm phán. Người Ukraine muốn các bảo đảm an ninh, còn người Nga muốn một lượng lãnh thổ nhất định”. Continue reading “Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine”

Tại sao Viktor Orban thất bại?

Nguồn: László Bruszt, “Why Orbán Lost”, Project Syndicate, 13/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt 16 năm, đất nước Hungary dưới thời Viktor Orbán là hiện thân của một tư tưởng đáng lo ngại: rằng “dân chủ phi tự do” có thể được duy trì ổn định và bám rễ quyền lực một cách bền vững. Bằng cách kết hợp ưu thế áp đảo tại các kỳ bầu cử với việc làm suy yếu có hệ thống cơ chế kiểm soát và đối trọng của các thiết chế, Orbán dường như đã giải được bài toán hóc búa của chủ nghĩa độc tài hiện đại: làm sao để thắng liên tiếp tại hòm phiếu trong khi vẫn rỗng hóa được nền dân chủ tự do. Và bởi mô hình của ông đã truyền cảm hứng cho những người ngưỡng mộ trên khắp phương Tây (và xa hơn nữa), góp phần củng cố niềm tin về sự suy tàn của nền dân chủ nói chung, nên thất bại ê chề của ông trong cuộc bầu cử lần này mang lại những hệ lụy vượt xa khỏi biên giới Hungary. Continue reading “Tại sao Viktor Orban thất bại?”

Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro

Nguồn: Jo Inge Bekkevold, “China’s Absence Draws America Deeper Into Risky Wars”, Foreign Policy, 06/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Xét trong bối cảnh cuộc đối đầu siêu cường giữa Mỹ và Trung Quốc, mọi quyết định khai chiến của bất kỳ chính quyền Mỹ nào cũng cần phải được dẫn dắt bởi một đánh giá  liệu hành động đó có củng cố vị thế của Mỹ trước Trung Quốc hay không. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng tham chiến tại Triều Tiên và Việt Nam để đẩy lùi ảnh hưởng của Liên Xô, đồng thời buộc Anh và Pháp phải rút quân trong Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 nhằm tránh sự can thiệp của Moscow.

Do đó, việc Mỹ tiến hành một cuộc không kích tổng lực — và có thể là một chiến dịch trên bộ — chống lại Iran là một trường hợp điển hình mà người ta kỳ vọng toan tính Trung Quốc sẽ đóng vai trò chủ chốt. Thực tế, Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2025 của chính quyền Trump đã làm nổi bật sự kình địch Mỹ-Trung, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế Trung Quốc tại châu Á và chống Bắc Kinh tiếp cận Tây Bán cầu. Nhiều nhà phân tích và chiến lược gia đã đặt cuộc chiến Iran vào bối cảnh nỗ lực kiềm chế Trung Quốc bằng cách triệt tiêu các đối tác khu vực của nước này. Continue reading “Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro”