Tag: Viên Đăng Huy

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

Lebanon đang dần sụp đổ

Nguồn: Maha Yahya, “Lebanon’s Coming Collapse”, Foreign Affairs, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lebanon đã trở thành một mặt trận trong cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran. Vào ngày 1/3, Naim Qassem, thủ lĩnh của Hezbollah — nhóm dân quân Lebanon được Tehran hậu thuẫn và vũ trang — đã cam kết trả đũa việc Israel ám sát Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei một ngày trước đó. Hezbollah sau đó đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa và drone qua biên giới vào Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đáp trả bằng các cuộc không kích diện rộng trên khắp đất nước. Continue reading “Lebanon đang dần sụp đổ”

Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO

Nguồn: “European allies are losing hope of keeping America in NATO”, The Economist, 05/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khủng hoảng Kênh đào Suez, Chiến tranh Việt Nam, cuộc xâm lược Iraq: những cuộc chiến ngoài châu Âu luôn có cách để xâu xé cấu trúc của NATO. Giờ đây, chiến dịch không kích của Mỹ (cùng với Israel) chống lại Iran có thể sẽ xé toạc liên minh này. Donald Trump ngày càng tỏ ra thù địch với các đồng minh châu Âu, giận dữ trước việc họ từ chối giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Tệ hơn nữa, một số quốc gia châu Âu còn gây khó dễ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Continue reading “Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “What the Iran War Means for China”, Foreign Affairs, 30/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có được một nước Mỹ đúng như ông hằng mong muốn. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Washington ngày càng mất đi sự tự tin vào mục tiêu toàn cầu của mình, bớt cam kết hơn với trật tự dựa trên luật lệ mà họ từng duy trì, và sẵn lòng thực thi quyền lực theo những cách làm chao đảo các thị trường, các thể chế và các đồng minh. Uy tín và thẩm quyền toàn cầu của Washington đang dần bị mài mòn. Continue reading “Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?”

Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Has Become a Rogue State”, Foreign Policy, 26/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump thứ hai đang tỏ ra rắc rối, gây hại và nguy hiểm hơn nhiều so với dự tính của hầu hết các nhà quan sát—bao gồm cả tôi—và cuộc chiến bất khả thi đầy bi kịch với Iran đang chứng minh điều đó một cách không thể chối cãi. Hệ quả là, mọi quốc gia trên thế giới đều đang phải loay hoay tìm cách đối phó với một nước Mỹ ngày càng bất hảo. Hãy tự hỏi: Nếu bạn lãnh đạo Ả Rập Saudi, Brazil, Đức, Indonesia, Nigeria, Đan Mạch, Úc, v.v., bạn sẽ làm gì?

Đây là lý do tại sao đó là một bài toán hóc búa. Nước Mỹ vẫn rất hùng mạnh, dù họ đang theo đuổi những chính sách vốn sẽ làm họ suy yếu theo thời gian, như chủ nghĩa trọng thương sai lầm, các cuộc tấn công mù quáng vào khoa học và giới học thuật, thái độ thù địch lộ liễu với mọi kiểu người nhập cư, lún sâu vào sự lệ thuộc dầu mỏ, chi tiêu quân sự lãng phí, thâm hụt kinh tế triền miên…. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, các quốc gia khác vẫn phải lo sợ rằng quyền lực của Mỹ có thể được dùng để gây hại cho họ, dù là cố ý hay vô tình. Continue reading “Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo”

Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran

Nguồn: Derek Grossman, “Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran”, Foreign Policy, 24/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là mạch máu của quốc gia này. Vượt ra ngoài những tổn thất kinh tế, hào quang về một UAE biệt lập huy hoàng khỏi những bất ổn của khu vực đã bị đập tan trong nhiều năm tới — và có lẽ là không thể cứu vãn. Continue reading “Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran”

Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới

Nguồn: Jonathan Walberg, “The Battlefield is the Next Betting Market”, War on the Rocks, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, chiến dịch này đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ — bởi quá trình lập kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Ngược lại, khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào rạng sáng ngày 28/2, phần lớn thế giới lại thức trắng để liên tục cập nhật màn hình, chờ đợi thời khắc khai chiến. Các chuyên gia phân tích nguồn mở đã theo dấu những chỉ số leo thang quen thuộc: ảnh vệ tinh, việc tái triển khai các nhóm tác chiến tàu sân bay, và những phát ngôn đầy ẩn ý từ giới chức. Các cơ quan tình báo giám sát việc triển khai tên lửa, trong khi giới báo chí dẫn lại các nguồn tin nội bộ. Thị trường năng lượng biến động theo từng tin đồn.

Giữa luồng tín hiệu dồn dập này, có một chỉ dấu nổi bật: Các nhà giao dịch đang đặt cược tiền thật vào thời điểm cuộc tấn công bắt đầu, và liệu nó có thực sự xảy ra hay không. Continue reading “Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới”

Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?

Nguồn: Jorge G. Castañeda, “What Is America’s Goal in Cuba?”, Project Syndicate, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong khi thế giới lo âu theo dõi sự leo thang của cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran, nhiều người tại Mỹ và khắp Mỹ Latinh lại đang bận tâm hơn đến một vấn đề gần nhà: khả năng chấm dứt chế độ cộng sản tại Cuba. Dù giới học giả đã dự đoán về sự sụp đổ của chính thể này hàng chục lần kể từ cuộc cách mạng năm 1959 của Fidel Castro, nhưng lần này có lẽ họ đã đúng. Vấn đề nằm ở chỗ: sự sụp đổ đó sẽ diễn ra như thế nào?

Hiện có hai luồng tư tưởng trong cộng đồng người Cuba hải ngoại và các chuyên gia hàng đầu về việc hạ màn chế độ này. Dù không hoàn toàn loại trừ lẫn nhau, chúng hàm chứa những cách tiếp cận khác biệt căn bản trong việc thương lượng với các nhà lãnh đạo Cuba. Continue reading “Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?”

Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?

Nguồn: Robert Muggah và Misha Glenny, “Starlink Has Privatized Geopolitics”, Foreign Policy, 20/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Starlink không chỉ đơn thuần là một dịch vụ kết nối vệ tinh thương mại. Nó là một hạ tầng chiến lược đang ngày càng định hình cách thức tiến hành chiến tranh, cách các quốc gia quản lý bất ổn nội bộ và cách các mạng lưới tội phạm vận hành trong những không gian không chịu sự kiểm soát của luật pháp. Điều làm cho Starlink có tầm ảnh hưởng chính trị to lớn không chỉ là phạm vi bao phủ toàn cầu mà còn là mô hình quản trị đứng sau nó.

Một công ty tư nhân hiện đang đóng vai trò là người gác cổng ngoài không gian, giúp quyết định ai được kết nối mạng, kết nối ở đâu, dưới những điều kiện nào và với những hạn chế kỹ thuật gì. Khi số lượng các cuộc xung đột ngày càng tăng, những quyết định này mang lại các hiệu ứng quân sự và chính trị mà các quốc gia khó có thể mô phỏng hoặc kiểm soát. Nếu nhiều chuỗi cung ứng chiến lược hiện nay phụ thuộc vào các công ty tư nhân, thì Starlink là một trường hợp tập trung quyền hạn cá nhân bất thường đối với các chức năng an ninh công cộng. Continue reading “Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?”

Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?

Nguồn: Alexander Gabuev, Nicole Grajewski, và Sergey Vakulenko, “Why Russia Is Watching Iran Burn”, Foreign Affairs, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, cam kết hai nước sẽ phản đối sự can thiệp của bên thứ ba vào công việc nội bộ và đối ngoại của nhau. Moscow và Tehran đã ca tụng hiệp ước này là đỉnh cao của mối quan hệ ngày càng thắt chặt giữa hai chế độ.

Thế nhưng, khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2 vừa qua—cuộc tấn công thứ hai chỉ trong vòng tám tháng sau cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái—Nga hầu như chỉ đứng ngoài quan sát. Ông Putin gọi việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là một “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi “hạ nhiệt leo thang ngay lập tức, chấm dứt thù địch và nối lại các tiến trình chính trị, ngoại giao”, nhưng không có tuyên bố nào nhắc tên Tổng thống Mỹ Donald Trump hay đề cập đến khả năng Nga sẽ tham chiến để bảo vệ Iran. Continue reading “Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?”

BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông

Nguồn: C. Raja Mohan, “BRICS Meets Reality in the Middle East War”, Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau hai tuần nổ ra cuộc chiến tại Vịnh Ba Tư, khối BRICS vẫn chưa đưa ra được bất kỳ tuyên bố chung nào về xung đột. Điều này đã gây thất vọng cho nhiều người kỳ vọng vào BRICS ở cả phương Đông lẫn phương Tây, những người từng hình dung nhóm này là một đối trọng đáng tin cậy đối với quyền lực của Mỹ và là điềm báo cho một trật tự đa cực. Tuy nhiên, thất bại này không gây ngạc nhiên cho bất kỳ ai; nó vốn đã được tiên liệu ngay từ trong cấu trúc của nhóm này.

Với tư cách là một tổ chức tập thể, BRICS đã làm được rất ít cho Nga trong suốt cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm qua với cái mà Moscow gọi là “tập thể phương Tây”. Giờ đây, vấn đề càng trở nên nhức nhối hơn. Khi Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran—một thành viên khác của BRICS—diễn đàn này đã chật vật để đưa ra một tiếng nói chung. Một số thành viên đang hợp tác chặt chẽ với các chiến dịch quân sự của Washington; những thành viên khác, chẳng hạn như Ấn Độ, lại phát triển quan hệ đối tác mạnh mẽ với Israel. Continue reading “BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông”

Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?

Nguồn: Colin H. Kahl, “What Is the Endgame in Iran?”, Foreign Affairs, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sương mù chiến tranh đang bao trùm dày đặc Iran, nhưng có hai điều đã hiện rõ mồn một. Không còn ai có thể nghi ngờ sức mạnh quân sự vô song mà Mỹ và Israel đã phô diễn. Kể từ ngày 28 tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng các chỉ huy cao cấp của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tấn công hàng ngàn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, đồng thời làm suy yếu đáng kể các bệ phóng tên lửa, kho chứa drone và các khí tài hải quân của nước này. Cũng không ai nên nghi ngờ sự tàn bạo của chế độ Iran mà họ đang nhắm tới, một chế độ đã dành nhiều thập kỷ để sát hại người Mỹ, ngược đãi chính nhân dân mình, đe dọa các nước láng giềng bằng tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, đồng thời chạy đua xây dựng chương trình hạt nhân. Continue reading “Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?”

Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?

Nguồn: Jason Bordoff và Erica Downs, “How the Iran War Could Consolidate China’s Energy Dominance”, Foreign Policy, 06/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giá dầu và khí đốt đã nhảy vọt kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tuần trước, gây chấn động các thị trường năng lượng vốn đã trở nên chủ quan trước những rủi ro tại Trung Đông. Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, buộc Nhà Trắng phải cân nhắc cách thức giảm thiểu những hệ lụy về mặt chính trị. Châu Âu, vốn vừa mới thoát khỏi cú sốc từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nay lại đối mặt với một đợt thắt chặt tiềm tàng khác, khi giá khí đốt tự nhiên đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Continue reading “Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?”

Canh bạc lớn của Trung Quốc tại Trung Á đang phát huy tác dụng

Nguồn: Djoomart Otorbaev, “China’s Big Bet on Central Asia is Paying Off”, Project Syndicate, 09/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều năm qua, các học giả phương Tây thường coi sự hiện diện kinh tế của Trung Quốc tại Trung Á là nguồn cơn của những xích mích, đặc biệt là các khoản vay và đầu tư vốn bị mô tả là “bẫy nợ”. Thế nhưng, luận điểm sáo rỗng này vừa gây nhàm chán, vừa thể hiện sự lười nhác trong phân tích.

Bất kỳ ai tìm hiểu kỹ vấn đề đều sẽ thấy rằng đặc điểm định hình sự gắn kết của Trung Quốc với Trung Á ngày nay không phải là việc cho vay vô tội vạ, mà là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc sang đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nội địa hóa công nghiệp và các khoản vay chính phủ có kỷ luật hơn nhiều. Giữa bối cảnh chiến tranh đang bùng phát ngay sát phía nam khu vực, tại Iran và Afghanistan (nơi Pakistan đang tiến hành một chiến dịch ném bom), việc Trung Quốc gia tăng đầu tư là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy Trung Á đã đạt được sự ổn định chính trị và kinh tế mà ít người lường trước được. Continue reading “Canh bạc lớn của Trung Quốc tại Trung Á đang phát huy tác dụng”

Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?

Nguồn: Yousef Munayyer, “Why Netanyahu Chose to Strike Iran Now”, Foreign Policy, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi bom của Mỹ và Israel dội xuống Tehran vào ngày 1 tháng 3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bộc bạch rằng cuộc chiến với Iran là điều mà ông “hằng khao khát thực hiện suốt 40 năm qua”. Lời thừa nhận đó đặt ra câu hỏi tại sao ông lại chọn đợi đến tận bây giờ mới bắt đầu một cuộc xung đột như vậy.

Trong suốt ba thập kỷ qua, cứ vài năm một lần, ông Netanyahu lại đưa ra những lời rao giảng gần như khôi hài rằng cánh cửa để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân đang dần đóng lại. Thế nhưng mới mùa hè năm ngoái, khi kết thúc cái gọi là cuộc chiến 12 ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rằng các cuộc không kích chưa từng có của Mỹ đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran. Không có bằng chứng nào cho thấy Tehran đã tiến gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân kể từ thời điểm đó. Continue reading “Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?”

Kho vũ khí AI của Trung Quốc

Nguồn: Sam Bresnick, Emelia S. Probasco, và Cole McFaul, “China’s AI Arsenal”, Foreign Affairs, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng vào tháng 9 năm 2025, tâm điểm chú ý của dư luận không nằm ở những đoàn quân hay những hàng xe tăng rầm rập, mà chính là các hệ thống vũ khí thế hệ mới được phô diễn. Các phương tiện mặt đất không người lái, thiết bị bay và tàu lặn không người lái, cùng phi đội tác chiến hiệp đồng—những máy bay phản lực tự hành bay cùng máy bay có người lái để hỗ trợ nhiệm vụ—đã được giới thiệu như những thành phần cốt lõi trong lực lượng chiến đấu tương lai của Trung Quốc. Việc trưng bày các hệ thống này đã gửi đi một thông điệp về cách Quân đội Trung Quốc (PLA) dự định tận dụng các công nghệ mới nổi để giành lợi thế trên chiến trường. Đứng từ phía Washington, cuộc duyệt binh đã nhấn mạnh tham vọng của Bắc Kinh trong việc xói mòn ưu thế công nghệ của Mỹ. Continue reading “Kho vũ khí AI của Trung Quốc”

Binyamin Netanyahu đang là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến Iran

Nguồn: “Binyamin Netanyahu is the big winner from the Iran war, for now”, The Economist, 03/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một canh bạc lớn đang diễn ra tại Iran. Những rủi ro đặt ra là vô cùng đáng sợ đối với người dân Iran, đối với khu vực Trung Đông rộng lớn hơn và cả thế giới. Có thể sẽ có nhiều kẻ bại trận, mà trước hết chính là những người dân Iran bình thường.

Trong những ngày đầu đầy bất định này, một kẻ thắng cuộc sớm đã lộ diện: Israel. Chiến dịch tại Iran dựa vào hỏa lực của Mỹ, nhưng ở một mức độ đáng ngạc nhiên, nó lại được định hình bởi các học thuyết chiến tranh của Israel. Các quy tắc để chiến thắng của Israel có thể tóm gọn là: tấn công không cảnh báo, sử dụng vũ lực áp đảo và không ngần ngại tiêu diệt hàng ngũ lãnh đạo của đối phương. Continue reading “Binyamin Netanyahu đang là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến Iran”

Phương thức dụng binh mới của Trump

Nguồn: Richard Fontaine, “Trump’s Way of War”, Foreign Affairs, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi những loạt bom đầu tiên dội xuống Iran cuối tuần qua, đa số người dân Mỹ cũng bàng hoàng không kém gì thế giới. Dù thế bố trí lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã gia tăng dồn dập trong những tuần trước đó, các nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran trên thực tế vẫn đang diễn ra. Ngay cả khi quân đội Mỹ đã sẵn sàng tấn công, chính quyền Trump vẫn tung hỏa mù về mục tiêu thực sự của mình. Đáng chú ý, không hề có một cuộc tranh luận công khai nào ở tầm quốc gia, rất ít thảo luận với các đồng minh, và cũng chẳng có cuộc bỏ phiếu nào tại Quốc hội về tính cần thiết của cuộc xung đột. Hai ngày sau khi nổ ra cuộc chiến, các quan chức chính quyền vẫn chưa thể phác thảo một lộ trình kết thúc cụ thể. Thay vì sử dụng sức mạnh áp đảo để dứt điểm, Tổng thống Donald Trump lại ưu tiên sự tùy biến linh hoạt. Thái độ này phản ánh một tư duy chiến tranh mới—từng thể hiện trong các đợt can thiệp của Trump từ Biển Đỏ đến Venezuela—một sự đảo ngược hoàn toàn những quan điểm truyền thống về việc sử dụng vũ lực. Continue reading “Phương thức dụng binh mới của Trump”

Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Is Still Addicted to War”, Foreign Policy, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bất kể họ nói gì, các tổng thống Mỹ dường như luôn thấy mình không thể cưỡng lại việc lao vào chiến tranh. Trở lại năm 1992, Bill Clinton thắng cử nhờ khẩu hiệu “vấn đề nằm ở kinh tế, đồ ngốc” và tuyên bố kỷ nguyên của chính trị cường quyền đã kết thúc. Thế nhưng, vừa nhậm chức, ông đã liên tục ra lệnh không kích nhiều quốc gia, duy trì các vùng cấm bay ở Iraq (và thỉnh thoảng ném bom nơi này), đồng thời phát động một chiến dịch không kích kéo dài vào Serbia năm 1999. Continue reading “Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?”