Thế giới hôm nay: 07/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bộ Nội vụ Pháp cho biết hơn 250.000 người trên khắp nước Pháp đã tham gia các cuộc biểu tình do học sinh dẫn đầu nhằm phản đối các điều kiện tồi tệ tại trường học vào hôm qua. Ban tổ chức tuyên bố rằng số lượng người tham gia lên tới 450.000 người. Một số người biểu tình thậm chí còn đụng độ với cảnh sát. Hàng trăm người biểu tình và cảnh sát đã bị thương, trong khi hơn 5.000 người bị bắt giữ kể từ khi đợt biểu tình bắt đầu vào tháng trước. Thủ tướng Sébastien Lecornu đã lên án tình trạng bạo lực và đình chỉ các lớp học.

Các cuộc không kích của Nga vào thủ đô Kyiv của Ukraine khiến hai người thiệt mạng, theo thông tin từ thị trưởng thành phố Vitali Klitschko. Các thi thể được tìm thấy trong một khu gara của hợp tác xã bị phá hủy. Tối qua, Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một “cuộc tấn công quy mô lớn.” Tổng thống Ukraine, người đang nỗ lực kêu gọi các đồng minh châu Âu tăng cường viện trợ quân sự, cho biết lực lượng vũ trang của đất nước ông “đã sẵn sàng đáp trả trong giới hạn cho phép.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/10/2026”

Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?

Nguồn: Tom Brown và Pragathi Ravi, “The Illicit World of Sea Cucumbers”, Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào một buổi chiều tháng 8 năm 2017, Cesar Daleo, một cựu đặc vụ Cục Tuần tra Biên phòng Mỹ, đã tìm cách vận chuyển trái phép 1 kg hóa chất tiền chất fentanyl mà ông ta tưởng là hàng cấm từ San Ysidro, California, qua biên giới sang Mexico. Daleo không hề biết rằng vài tuần trước đó, lực lượng hải quan tại Sân bay Quốc tế Los Angeles đã chặn kiện hàng này trên đường vận chuyển từ Trung Quốc.

Các đặc vụ thuộc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa sau đó đã tráo chất bị kiểm soát này, vốn được ngụy trang dưới dạng bột củ sen, bằng một loại bột trắng vô hại rồi để kiện hàng tiếp tục hành trình đến điểm nhận. Lực lượng hành pháp phục kích và bắt giữ Daleo ngay trước khi ông ta vượt biên, sau đó khởi tố ông ta về tội thông đồng phân phối chất cấm. Trước đó, Daleo đã 13 lần nhận trót lọt những kiện hàng tương tự; đến năm 2019, ông ta bị tuyên phạt 30 tháng tù giam. Continue reading “Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?”

Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín

Nguồn: Sergei Lavrov, 独家·瓦尔代现场|拉夫罗夫：俄罗斯如何回答“没有西方怎么办”, Guancha, 01/10/2026 (lược dịch).

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Ngày 29/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 23 của Câu lạc bộ Valdai. Ngay trước đó, ông vừa tham dự Tuần lễ Cấp cao của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) khóa 81, với hơn 50 cuộc gặp trong vòng ba ngày. Ông mở đầu bằng lời tự giễu: “Đang trong thế ‘bị cô lập’ thì còn biết làm sao?”

Vấn đề Ukraine là một trọng tâm của buổi thảo luận. Khi được hỏi liệu “phần lãnh thổ còn lại của Donbass có đáng để nỗ lực hay không”, ông lần lượt đề cập từ Hiệp định Liên kết năm 2013, cuộc đảo chính năm 2014, Thỏa thuận Minsk, bản dự thảo hòa bình Istanbul cho đến các đồng thuận tại Anchorage, nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở lãnh thổ mà nằm ở con người. Bên cạnh đó, ông đặt nghi vấn về tính chân thực của sự kiện Bucha, đồng thời chỉ trích xu hướng tái quân sự hóa của châu Âu, việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, cũng như tình trạng căng thẳng gia tăng theo hướng Kaliningrad. Continue reading “Ngoại trưởng Nga: Moscow thất vọng vì phương Tây nhiều lần thất tín”

Thế giới hôm nay: 06/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đồng ý “triển khai nhanh” lực lượng quân sự tại Ả Rập Saudi. Ba quốc gia đã ký một hiệp ước quốc phòng vào tháng 8 trong bối cảnh phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn, lực lượng đang kiểm soát phần lớn Yemen, gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào Ả Rập Saudi. Hôm qua, chính phủ Yemen tuyên bố đã chiếm lại được thành phố cảng Mokha và khu vực dọc theo Eo biển Bab al-Mandab, sau khi mở một cuộc tấn công quân sự vào cuối tuần trước.

Donald Trump nới lỏng các hạn chế về việc sử dụng dầu diesel đỏ được miễn thuế, loại nhiên liệu thường chỉ dành cho các phương tiện không tham gia giao thông trên đường bộ trong các lĩnh vực như nông nghiệp và xây dựng. Tổng thống muốn cắt giảm chi phí nhiên liệu của Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Tháng trước, giá dầu diesel đã lần đầu tiên vượt mốc 6,50 USD/gallon. Gần đây, Trump đã bác bỏ kế hoạch cấm xuất khẩu dầu diesel. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/10/2026”

06/10/1926: Babe Ruth lập kỷ lục tại World Series

Nguồn: Babe Ruth sets a World Series record, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1926, tay đập bóng cừ khôi Babe Ruth của đội Yankee đã lập kỷ lục ghi ba cú home run trước đội St. Louis Cardinals trong trận thứ tư của giải World Series. Yanks đã giành chiến thắng trong trận đấu đó với tỷ số 10-5, nhưng bất chấp màn trình diễn vô tiền khoáng hậu của Ruth, họ lại để mất chức vô địch ở trận thứ bảy. Năm 1928, cũng trong trận thứ tư của một kỳ World Series khác giữa Yanks-Cards, Ruth đã san bằng kỷ lục của chính mình khi đánh bay thêm ba quả bóng ra khỏi cùng sân vận động đó. Continue reading “06/10/1926: Babe Ruth lập kỷ lục tại World Series”

Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng

Nguồn: “The world’s busiest migration route has gone quiet”, The Economist, 01/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các biện pháp hạn chế nhập cư của Donald Trump đã làm thay đổi luồng di cư trên khắp Tây bán cầu.

Trong 50 năm qua, ít nhất 23 triệu người sinh ra tại Mỹ Latinh đã di cư sang Hoa Kỳ. Đây là luồng di cư liên tục lớn nhất thế giới hướng tới một quốc gia duy nhất, và đã tăng mạnh trong những năm sau đại dịch COVID-19. Chính phủ và người dân Mỹ Latinh dần quen với thực tế này, cũng như với nguồn kiều hối mà những người di cư tại Mỹ gửi về quê nhà. Continue reading “Tuyến đường di cư nhộn nhịp nhất thế giới trở nên vắng lặng”

Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Donald Trump steps into Xi Jinping’s Taiwan trap,” Nikkei Asia, 01/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phát ngôn của Tổng thống Mỹ về “đồng minh Thế chiến II” đã trao tính chính danh lịch sử cho Trung Quốc ngày nay.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hẳn đã thầm mỉm cười sau khi kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày tới Mỹ, dù chuyến đi này không mang lại nhiều tiến triển rõ rệt về các vấn đề kinh tế và thương mại.

Thành tựu lớn nhất của Tập thực ra lại là một câu nói của Donald Trump. Tổng thống Mỹ đã gọi Trung Quốc là một đồng minh trong Thế chiến II. Phía Mỹ sau đó còn phát hành một tài liệu chính thức lặp lại những lời này. Continue reading “Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình”

Thế giới hôm nay: 05/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc bầu cử Tổng thống Brazil bước vào vòng hai sau khi Flávio Bolsonaro, ứng viên dân túy cánh hữu, bất ngờ giành vị trí dẫn đầu ở vòng một. Bolsonaro – có cha là cựu tổng thống Jair, người đã bị kết án 27 năm tù vì âm mưu đảo chính năm 2022 – giành được 47% số phiếu bầu. Đương kim tổng thống cánh tả, Luiz Inácio Lula da Silva, nhận được 45%. Vòng hai sẽ diễn ra vào ngày 25/10, và Bolsonaro hiện được xem là ứng viên sáng giá nhất.

Mỹ xác nhận rút các máy bay ném bom B-1 khỏi RAF Fairford, căn cứ không quân Anh nơi một âm mưu khủng bố đã bị ngăn chặn hồi tuần trước. Cả Anh và Mỹ đều cho biết họ nghi ngờ Iran có liên quan đến vụ việc này. Năm người đàn ông Anh đã bị bắt (nhưng hiện đã được tại ngoại). Mỹ từng sử dụng căn cứ này để tiến hành không kích Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/10/2026”

Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine

Nguồn: Dmytro Kuleba, “Russia’s Plan to Break Ukraine”, Foreign Affairs, 30/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ đầu tháng 7, drone và tên lửa Nga đã dội xuống Kyiv với cường độ tàn khốc chưa từng có. Còi báo động không kích vang lên ngày đêm, cảnh báo người dân về những đợt tấn công đang tới và buộc họ phải chạy xuống các hầm trú ẩn. Nhiều drone đã bị bắn hạ, nhưng không phải tất cả, còn phần lớn tên lửa đạn đạo vẫn xuyên qua được hệ thống phòng không, phá hủy các tòa nhà và cướp đi sinh mạng của dân thường; cho đến nay đã có khoảng 100 người thiệt mạng. Các đợt oanh tạc trở nên dữ dội đến mức trong những tuần gần đây, người dân Ukraine bắt đầu lan truyền trên Instagram và TikTok một câu nói đùa cay đắng: “Cảm ơn Chúa vì tôi sống ở Kyiv, nên chẳng cần nhọc công lên kế hoạch cho tương lai làm gì”. Continue reading “Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine”

Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Phần lớn thảo luận chính sách về kinh tế số Việt Nam tập trung vào việc thu hút thêm nền tảng. Chương này đặt ra câu hỏi tiếp theo: khi các nền tảng đã hiện diện và thành công, điều gì xảy ra với cạnh tranh và với các doanh nghiệp nhỏ không thể sánh về quy mô, dữ liệu và mức độ tích hợp? Câu hỏi này đặc biệt cấp thiết khi một số ít siêu ứng dụng — như Grab, Shopee, TikTok Shop, Zalo và MoMo — đã định hình cách người tiêu dùng Việt Nam thanh toán, mua sắm, đặt đồ ăn và di chuyển. Continue reading “Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng”

04/10/2011: Người đàn ông ngồi tù 25 năm được minh oan nhờ ADN

Nguồn: Man who served 25 years for murder exonerated by DNA, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2011, Michael Morton – người từng phải ngồi tù 25 năm vì tội sát hại vợ mình – đã được trả tự do sau khi bằng chứng ADN chỉ ra một người đàn ông khác mới là thủ phạm. Công tố viên trong vụ án này sau đó đã bị buộc tội che giấu những bằng chứng cho thấy sự vô tội của Morton.

Quay trở lại vào chiều ngày 13/08/1986, một người hàng xóm đã phát hiện Christine Morton (31 tuổi) bị đánh đến chết trên giường tại nhà riêng ở Hạt Williamson, Texas (gần Austin). Đây là nơi cô sống cùng chồng là Michael – quản lý một cửa hàng tạp hóa – và cậu con trai 3 tuổi của họ. Sáu tuần sau, Morton, một người chưa từng có tiền án tiền sự hay lịch sử bạo lực, đã bị bắt vì tội sát hại Christine. Continue reading “04/10/2011: Người đàn ông ngồi tù 25 năm được minh oan nhờ ADN”

Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?

Nguồn: Cole Bucy và Nate Swanson, “Trump Unleashed,” Foreign Policy, 30/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Mỹ có thể leo thang căng thẳng với Iran như thế nào sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Có lý do để tin rằng một khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ trôi qua, Tổng thống Donald Trump sẽ leo thang hành động chống lại Iran. Cho đến nay, nguy cơ giá năng lượng tăng vọt đã đóng vai trò như một yếu tố kìm hãm hành động của Trump. Vào tháng 4, điều này từng buộc ông phải lùi bước khỏi một cuộc xung đột công khai và theo đuổi giải pháp ngoại giao. Nhưng khi Bản Ghi nhớ (MOU) đạt được sau đó sụp đổ do những tranh cãi về cách diễn giải, Trump liền quay trở lại việc gây áp lực kinh tế lên Iran. Tuy nhiên, ông phần lớn vẫn tránh các cuộc giao tranh dữ dội hơn để không kích động thêm sự phản đối trong nước trước tình trạng chi phí năng lượng leo thang. Continue reading “Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?”

03/10/1873: Quân đội Mỹ treo cổ bốn thủ lĩnh tộc Modoc

Nguồn: U.S. Army hangs four Modoc leaders for the murder of a Civil War general, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1873, Quân đội Mỹ đã treo cổ bốn người Mỹ bản địa bị kết tội sát hại vị tướng thời Nội chiến Edward Canby trong Chiến tranh Modoc ở Oregon. Canby là quan chức quân sự cấp cao nhất và là một trong số ít những vị tướng từng bị người Mỹ bản địa giết chết.

Giống như hầu hết các cuộc xung đột quân sự của lính Mỹ với người bản địa, Chiến tranh Modoc bắt nguồn từ việc tranh giành đất đai. Một hiệp ước được ký vào năm 1864 đã buộc một nhóm người Modoc dưới sự lãnh đạo của Kintpuash – thường được người Mỹ biết đến với cái tên Captain Jack – phải chuyển đến một khu dành riêng cho người bản địa (reservation) ở phía đông nam Oregon. Khu vực này vốn do người Klamath kiểm soát, và họ xem người Modoc là những kẻ xâm nhập không mong muốn trên vùng đất truyền thống của mình. Phẫn nộ trước sự ngược đãi từ người Klamath, Kintpuash và những người theo ông đã rời bỏ khu dành riêng vào năm 1870, quay trở lại lãnh thổ cũ và tiếp tục lối sống săn bắt-hái lượm truyền thống. Continue reading “03/10/1873: Quân đội Mỹ treo cổ bốn thủ lĩnh tộc Modoc”

Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Why Nobody Can End the War in Ukraine”, Foreign Policy, 29/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đã hơn một năm kể từ lần cuối tôi viết một bài phân tích sâu về cuộc chiến tại Ukraine, và tôi thực sự lấy làm tiếc về sự gián đoạn này. Than ôi, những sự kiện khác đã thu hút sự chú ý của tôi, dù cuộc xung đột vẫn là một bi kịch dai dẳng và tiếp tục phủ bóng nặng nề lên tình hình địa chính trị toàn cầu. Bài tường thuật mới đây của người lãnh đạo dũng cảm của chúng ta, Ravi Agrawal, về chuyến đi của anh đã khiến tôi chú ý trở lại đến cuộc chiến này, thôi thúc tôi suy ngẫm về cục diện hiện nay và những gì có thể làm để khép lại một cuộc chiến đã kéo dài gần năm năm. Continue reading “Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?”

Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần

Nguồn: Jonathan A. Czin, “The Coming Taiwan Crisis,” Foreign Affairs, 25/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hãy tận dụng sự bình yên hôm nay để chuẩn bị cho cơn bão lớn đã cận kề.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Washington, Eo biển Đài Loan, tuyến đường biển từ lâu đã là điểm nóng giữa hai nước, lại trở nên yên tĩnh một cách đáng ngạc nhiên. Các máy bay chiến đấu của Trung Quốc vẫn thường xuyên vượt qua đường trung tuyến giữa Đài Loan và đại lục. Các tàu chiến Trung Quốc vẫn diễn tập ở phía đông hòn đảo. Và Bắc Kinh vẫn sử dụng lực lượng tuần duyên để liên tục quấy rối các tàu bè trong khu vực. Nhưng trong gần một năm qua, Bắc Kinh đã tránh các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn – vốn đã trở thành đặc trưng thường thấy trong các nỗ lực cưỡng ép Đài Loan sau chuyến thăm của cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới hòn đảo này vào năm 2022. Continue reading “Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần”

Thế giới hôm nay: 02/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mức 5,34%, mức cao nhất kể từ năm 2002, trước khi giảm nhẹ. Các nhà đầu tư đang ồ ạt bán tháo nợ chính phủ trên toàn cầu, đẩy chi phí đi vay lên cao hơn. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn tương đương của Anh cũng chạm mức 5,51%, cao nhất trong 19 năm, trước khi giảm nhẹ. Trong khi đó, lợi suất Trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,96%, một con số chưa từng thấy kể từ năm 2002.

Một người đàn ông mang hai quốc tịch Anh-Iran bị bắt giữ vì tình nghi liên quan đến âm mưu khủng bố tại căn cứ không quân RAF Fairford của Anh. Một người Anh khác cũng bị thẩm vấn về vụ việc xảy ra vào cuối tuần trước. Năm người khác hiện vẫn được tại ngoại. Cảnh sát Anh đang điều tra về “khả năng có sự can thiệp của nước ngoài.” Tuần này, Thủ tướng Andy Burnham cho biết có “những dấu hiệu rõ ràng” cho thấy Iran có liên quan. Nhưng Iran đã phủ nhận sự can dự. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/10/2026”

Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?

Nguồn: “Will Donald Trump get to meet Kim Jong Un again?”, The Economist, 27/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sáu đời tổng thống Mỹ đã tìm cách giải quyết chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Cả sáu đều thất bại. Donald Trump lại muốn thử thêm một lần nữa: ông tuyên bố kỳ vọng sẽ gặp Kim Jong Un, nhà lãnh đạo độc tài của Triều Tiên, trong năm nay. Chuyến công du châu Á để tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 tới có thể tạo ra một cơ hội; cựu đặc phái viên của ông Trump về Triều Tiên gần đây thậm chí còn gợi ý trong một bài phát biểu rằng ông Trump có thể đề xuất một cuộc gặp ngay tại Bình Nhưỡng, nơi chưa một tổng thống Mỹ đương nhiệm nào từng đặt chân tới.

Thế nhưng, ông Kim đã phát tín hiệu rõ ràng rằng ông chỉ đồng ý gặp nếu Mỹ từ bỏ yêu cầu lâu nay về “phi hạt nhân hóa”, thuật ngữ ngoại giao ám chỉ việc tháo dỡ hoặc loại bỏ hoàn toàn kho vũ khí uy lực nhất của chính quyền ông. Chỉ một tháng sau khi ông Trump cắt giảm các cuộc tập trận quân sự đã được lên kế hoạch từ lâu với Hàn Quốc nhằm nhen nhóm lại mối quan hệ thân tình với ông Kim, nhà lãnh đạo Triều Tiên, với cô con gái tuổi teen xuất hiện bên cạnh, đã trực tiếp giám sát vụ phóng thử một loại tên lửa mới được cho là có tốc độ siêu thanh. Ông Kim tự hào tuyên bố rằng thứ vũ khí này sẽ là “cơn đau đầu không thể chữa khỏi” đối với kẻ thù của đất nước. Continue reading “Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?”

Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á

Nguồn: David Sacks và Nick Snyder, “Japan Is Giving the United States a Chance in Asia”, Foreign Affairs, 28/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nhật Bản, một quốc gia bị ràng buộc bởi điều khoản hòa bình trong Hiến pháp kể từ sau Thế chiến II, đang đầu tư mạnh mẽ vào quốc phòng và đóng góp cho an ninh khu vực theo những cách từng được xem là không tưởng. Tokyo đã gần như tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng, mua sắm các loại tên lửa tầm xa có khả năng tấn công các mục tiêu quân sự ở Trung Quốc và Triều Tiên, ký các thỏa thuận cho phép triển khai lực lượng quân sự ra nước ngoài, trực tiếp đảm nhiệm vai trò tác chiến trong các cuộc tập trận quân sự đa phương, và thậm chí bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí. Continue reading “Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á”

01/10/1890: Thành lập Vườn Quốc gia Yosemite

Nguồn: Yosemite National Park established, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1890, một đạo luật của Quốc hội Mỹ đã chính thức thành lập Vườn Quốc gia Yosemite, quê hương của những kỳ quan thiên nhiên như khối đá Half Dome và những cây tùng bách khổng lồ. Nhà tiên phong về môi trường John Muir (1838–1914) cùng các cộng sự của ông đã nỗ lực vận động để thành lập công viên. Đạo luật sau đó được Tổng thống Benjamin Harrison ký ban hành, mở đường cho nhiều thế hệ người đi bộ đường dài, người cắm trại và những người yêu thiên nhiên, cùng với vô số biển báo “Xin đừng cho gấu ăn.” Continue reading “01/10/1890: Thành lập Vườn Quốc gia Yosemite”

Thế giới hôm nay: 01/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chuyến bay của Flydubai từ Dubai đến Tel Aviv đã được chuyển hướng đến Ả Rập Saudi sau khi rơi gần 6.100 m và phát tín hiệu cầu cứu. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiết lộ rằng một phi công trong đoàn đã đâm người còn lại và cố gắng làm rơi máy bay, trước khi các hành khách xông vào buồng lái để khống chế kẻ tấn công. Hãng hàng không này đã đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ Israel trong lúc chính quyền điều tra các động cơ đằng sau vụ việc.

Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ – một cơ quan bảo vệ người tiêu dùng – mở một cuộc điều tra đối với OpenAI, Anthropic, và các công ty AI khác về những rủi ro tiềm ẩn từ các sản phẩm của họ. Cuộc điều tra diễn ra sau một loạt các vụ việc khi các tác nhân AI vượt tầm kiểm soát, xâm nhập vào cơ sở dữ liệu của các công ty và chính phủ. Một số giám đốc của các công ty AI đã kêu gọi tạm dừng việc phát triển công nghệ này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/10/2026”