Nghiên cứu quốc tế

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thúc giục những người biểu tình ở Iran “TIẾP QUẢN” các cơ quan nhà nước, hứa rằng “SỰ TRỢ GIÚP ĐANG ĐẾN” trong lúc làn sóng biểu tình tiếp tục dâng cao trên toàn quốc. Tổ chức Ân xá Quốc tế cảnh báo về “các phiên tòa chóng vánh và các vụ hành quyết tùy tiện” đối với hàng ngàn người Iran bị bắt trong cuộc bạo loạn. Starlink được cho là đã cung cấp dịch vụ internet vệ tinh miễn phí trên khắp Iran. Việc chính phủ cắt internet đã che giấu quy mô của các cuộc biểu tình cũng như sự trả đũa của chính quyền.

Chính quyền Trump nới lỏng việc bán chip AI cho Trung Quốc, cho phép Nvidia xuất khẩu H200, dòng chip mạnh thứ hai của hãng này. Các đơn xin phép bán H200 và các loại chip tương đương giờ đây sẽ được xem xét theo từng trường hợp cụ thể, thay vì bắt đầu với quy tắc mặc định là từ chối. Trump dường như nghĩ rằng tốt nhất là giữ cho Trung Quốc phụ thuộc vào công nghệ của Nvidia, hơn là ép buộc họ tự phát triển các dòng chip tiên tiến của riêng mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 14/01/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran cho biết họ vẫn duy trì các kênh liên lạc với Mỹ sau khi Donald Trump tuyên bố rằng các quốc gia “làm ăn” với nước này sẽ ngay lập tức phải đối mặt với mức thuế quan mới là 25%. Bài đăng của ông trên Truth Social xuất hiện sau thông báo của Nhà Trắng rằng họ đang xem xét các cuộc tấn công vào Iran, nếu ngoại giao không mang lại kết quả. Chính quyền Iran được cho là đã giết hại hơn 600 người biểu tình chống chính phủ kể từ cuối tháng 12.

Ba cựu lãnh đạo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) lên tiếng chỉ trích cuộc điều tra hình sự của chính quyền Trump nhắm vào Jerome Powell, Chủ tịch Fed đương nhiệm. Họ mô tả pháp quyền của Mỹ là “sức mạnh lớn nhất” và là “nền tảng cho sự thành công kinh tế của chúng ta.” Powell nói rằng cuộc điều tra, liên quan đến việc cải tạo trụ sở của Fed, chỉ là một cái cớ để hạn chế sự độc lập của ngân hàng trung ương. Một số thành viên của Đảng Cộng hòa cũng chỉ trích cuộc điều tra nói trên. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/01/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Jerome Powell tiết lộ chính quyền Trump vừa mở một cuộc điều tra hình sự nhắm vào Cục Dự trữ Liên bang, liên quan đến lời khai mà ông đã đưa ra trước Quốc hội hồi tháng 6 về việc cải tạo trụ sở của Fed. Donald Trump phủ nhận mọi hiểu biết về bản cáo trạng. Chủ tịch Fed cho biết “hành động chưa từng có” này là cái cớ để hạn chế tính độc lập của ngân hàng trung ương. Trước đó, Tổng thống đã nhiều lần chỉ trích Powell vì không cắt giảm lãi suất.

Phản ứng của thị trường trước cuộc tranh chấp kể trên ban đầu khá im ắng. Chỉ số chuẩn S&P 500, đại diện cho các công ty lớn của Mỹ, giảm khoảng 0,5% sau khi thị trường hợp đồng tương lai mở cửa, trong khi các nhà đầu tư trái phiếu vẫn chưa hành động. Tuy nhiên, giá kim loại quý đã tăng mạnh: vàng tăng hơn 1% và bạc tăng 4%, còn đồng đô la thì giảm nhẹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/01/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

FBI giành toàn quyền phụ trách cuộc điều tra về vụ một đặc vụ thuộc Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) bắn chết Renee Nicole Good hôm thứ Tư tại Minneapolis, gạt các nhà điều tra địa phương sang một bên. Trong khi đó, J.D. Vance, Phó Tổng thống Mỹ, vẫn giữ nguyên luận điệu gây tranh cãi gay gắt rằng Good là một nhà tư tưởng cánh tả đã cố tình đâm xe vào các sĩ quan ICE. Trong một diễn biến khác, Lực lượng Tuần tra Biên giới đã bắn hai người ở Portland, Oregon; tình trạng của họ hiện chưa rõ.

Glencore và Rio Tinto nối lại các cuộc đàm phán về một thương vụ sáp nhập hoàn toàn bằng hoán đổi cổ phiếu, hứa hẹn tạo ra công ty khai thác mỏ lớn nhất thế giới với tổng giá trị thị trường hơn 200 tỷ USD. Các cuộc thảo luận trước đó đã đổ vỡ cách đây một năm. Ngành công nghiệp khai thác mỏ đang chạy đua để tích trữ đồng, kim loại vừa đạt mức giá kỷ lục hơn 13.300 USD/tấn vào đầu tuần này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/01/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một sĩ quan di trú Mỹ bắn chết một phụ nữ tại Minneapolis, Minnesota trong lúc tiến hành một cuộc đột kích. Một quan chức Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết nạn nhân đã cố tình lái xe đâm vào các đặc vụ của Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), nhằm ngăn cản chiến dịch của họ. Donald Trump đổ lỗi vụ việc cho “Cánh Tả Cực Đoan.” Các nhân chứng khác phản bác lời kể của DHS, còn Thị trưởng đến từ Đảng Dân chủ của Minneapolis, Jacob Frey, gọi tuyên bố đó là “nhảm nhí.”

Lực lượng Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu rỗng ở Bắc Đại Tây Dương khi con tàu này đang hướng về phía Venezuela để lấy dầu trước khi chạy trốn về châu Âu. Tàu Marinera đã đăng ký lại là tàu Nga trong khi bị truy đuổi. Mỹ cũng bắt giữ một tàu khác chở đầy dầu Venezuela ở vùng biển Caribbean vào hôm qua. Trước đó, chính quyền Trump tuyên bố sẽ kiểm soát việc bán dầu từ Venezuela “vô thời hạn.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/01/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cho biết chính quyền Venezuela đã đồng ý xuất khẩu tới 50 triệu thùng dầu thô, trị giá khoảng 3 tỷ USD, sang Mỹ. Ông nói số dầu này sẽ được bán theo giá thị trường “để mang lại lợi ích cho người dân Venezuela và người dân Mỹ.” Tổng thống Mỹ đã đe dọa sẽ can thiệp quân sự nhiều hơn vào Venezuela nếu đất nước ông không được cấp “quyền tiếp cận toàn diện” vào ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia láng giềng.

Nhà Trắng tuyên bố đang xem xét “nhiều phương án” nhằm thâu tóm Greenland và việc sử dụng vũ lực “luôn là một lựa chọn.” Sau khi can thiệp vào Venezuela, chính quyền Trump tiếp tục để mắt đến lãnh thổ tự trị ở Bắc Cực này, vốn thuộc Đan Mạch. Tuyên bố được gửi đến Reuters chỉ vài giờ sau khi các nước châu Âu ủng hộ Thủ tướng Đan Mạch, Mette Frederiksen, trong việc bảo vệ Greenland. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/01/2026”