Thế giới hôm nay: 22/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cho biết ông đã thống nhất được “khuôn khổ của một thỏa thuận tương lai” về Greenland sau cuộc gặp “rất hiệu quả” với Mark Rutte, Tổng thư ký NATO. Tổng thống Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch áp thuế bổ sung lên các nước châu Âu từ ngày 01/02. Trump cũng rút lại lời đe dọa chiếm hòn đảo Bắc Cực bằng vũ lực. Tuy nhiên, ông nói với các nhà lãnh đạo tại Davos rằng chỉ có Mỹ mới có thể bảo vệ vùng lãnh thổ này.

Trump tuyên bố sẽ sớm chỉ định một chủ tịch mới cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để thay thế Jerome Powell. Trước đó, Tối cao Pháp viện Mỹ đã ngần ngại đứng về phía Tổng thống trong nỗ lực sa thải Lisa Cook, thống đốc Fed bị Trump cáo buộc gian lận thế chấp (bà phủ nhận hành vi sai trái). Một thẩm phán theo phe bảo thủ cho rằng việc sa thải bà mà không qua xem xét “sẽ làm suy yếu, nếu không muốn nói là phá vỡ” sự độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/01/2026”

Vai trò của Trung Quốc trong đàm phán hòa bình Thái Lan – Campuchia

Nguồn: Susannah Patton, “Peace the Asian way?: China’s role in the Thailand-Cambodia conflict”, The Interpreter, 19/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào cuối tháng 12, Thái Lan và Campuchia đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mới, lần đình chiến thứ ba kể từ khi tranh chấp biên giới âm ỉ giữa hai nước leo thang mạnh mẽ vào giữa năm 2025. Mặc dù các quyết định đưa ra tại Phnom Penh và Bangkok là yếu tố quan trọng nhất đối với thỏa thuận và sự bền vững của nó, cả Mỹ và Trung Quốc đều đang cạnh tranh để định vị bản thân trong vai trò người kiến tạo hòa bình.

Vai trò của Mỹ, được thúc đẩy bởi tham vọng hòa giải các cuộc xung đột quốc tế của Donald Trump, đã thể hiện tương đối rõ ràng. Ông Trump từng đe dọa áp thuế cao hơn đối với cả hai quốc gia Đông Nam Á vốn phụ thuộc nhiều vào thương mại này, góp phần đem lại thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên được ký kết vào tháng 7. Kể từ đó, ông Trump vẫn duy trì sự hiện diện khi tham dự lễ ký kết Hiệp định Hòa bình Kuala Lumpur vào tháng 10 và điện đàm với Thủ tướng Thái Lan cũng như Campuchia vào tháng 12 khi giao tranh bùng phát trở lại. Continue reading “Vai trò của Trung Quốc trong đàm phán hòa bình Thái Lan – Campuchia”

Đại chiến lược đằng sau chính sách đối ngoại của Trump

Nguồn: A. Wess Mitchell, “The Grand Strategy Behind Trump’s Foreign Policy,” Foreign Policy, 14/01/2026.

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đừng bận tâm những người chỉ trích. Logic về củng cố vị thế định hình nên Chiến lược An ninh Quốc gia mới là hoàn toàn hợp lý.

Hai luồng chỉ trích cơ bản đã xuất hiện sau khi chính quyền Trump công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) mới của Mỹ vào tháng trước. Một số nhà phê bình cho rằng văn kiện này thiếu tầm nhìn chiến lược thống nhất, và chỉ đơn thuần là một danh sách mong muốn mang tính giao dịch nhằm làm hài lòng các phe phái đối lập trong chính quyền. Những người khác lại cho rằng nó thể hiện sự rút lui khỏi cạnh tranh, theo đó ngầm chấp nhận – và thậm chí khuyến khích – các cường quốc đối thủ tìm kiếm sự thống trị trong khu vực của họ. Continue reading “Đại chiến lược đằng sau chính sách đối ngoại của Trump”

Thái tử Iran là nhân tố không thể thiếu cho tương lai chính trị nước này

Nguồn: Abbas Milani, “Iran’s Crown Prince Has Become Indispensable”, Foreign Policy, 16/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Reza Pahlavi sinh ra trong một thời kỳ đầy biến động. Cha ông, Vua Mohammad Reza Pahlavi, lúc đó đang đối mặt với một trong những bước ngoặt đau đớn nhất trong triều đại kéo dài từ năm 1941 của mình. Trong khoảng năm năm trước và sau khi con trai chào đời vào ngày 31 tháng 10 năm 1960, ông đã tái hôn, bị thúc đẩy bởi nỗi lo lắng về nối dõi dòng tộc và nhu cầu cấp thiết có người kế vị, trong khi phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng và sự thay đổi xã hội dồn dập. Ông đang trên bờ vực phát động một cuộc Cách mạng Trắng, một chương trình cải cách mang tính bước ngoặt làm thay đổi vĩnh viễn cấu trúc xã hội Iran: từ việc tái phân phối ruộng đất, trao quyền bầu cử cho phụ nữ, mở rộng giáo dục, cho đến việc xóa bỏ có hệ thống các tôn ti trật tự truyền thống. Continue reading “Thái tử Iran là nhân tố không thể thiếu cho tương lai chính trị nước này”

Thế giới hôm nay: 21/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thị trường chứng khoán sụt giảm khi Donald Trump tuyên bố rằng kế hoạch thâu tóm Greenland của ông là “không có đường lui.” Khi nỗi lo về một thương chiến dâng cao, cả ba chỉ số chính của Phố Wall đều ghi nhận mức bán tháo mạnh nhất kể từ tháng 10. Đồng đô la giảm giá so với hầu hết các đồng tiền lớn khác, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc tăng vọt. Các sàn giao dịch châu Á cũng trượt dốc trong phiên sáng nay. Trump đã đe dọa áp thuế 10% lên tám quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch của ông.

Trong một cuộc họp báo lan man kéo dài hai giờ, Trump nhắc lại rằng Mỹ cần Greenland vì lý do “an ninh.” Khi được hỏi ông sẵn sàng đi xa đến đâu để đạt được lãnh thổ này, ông nói “rồi các vị sẽ biết.” Trước đó, các nhà lãnh đạo tụ họp tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos đã chỉ trích thói bắt nạt của Mỹ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố châu Âu sẽ không “thụ động chấp nhận luật của kẻ mạnh.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/01/2026”

Vì sao Hải quân Mỹ không còn đóng thiết giáp hạm?

Nguồn: Trent Hone, “Why the U.S. Navy Doesn’t Build Battleships Anymore”, War on the Rocks, 12/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 7 tháng 4 năm 1945, các máy bay từ lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay tốc độ cao của Hải quân Mỹ đã đánh chìm thiết giáp hạm lớn nhất từng được chế tạo Yamato của Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Được hộ tống bởi tuần dương hạm nhẹ Yahagi và tám tàu trục lôi, Yamato khi đó đang trên đường đến Okinawa. Chuyến đi này được định đoạt một đi không trở lại: Yamato dự kiến sẽ tự lao lên bờ để sử dụng các khẩu pháo của mình như một pháo đài ven biển chống lại hạm đội xâm lược của Mỹ. Tuy nhiên, hành tung của tàu sân bay này đã bị tàu ngầm và tình báo tín hiệu Mỹ phát hiện. Gần 300 máy bay Mỹ đã xuất kích từ 11 tàu sân bay. Trong khoảng hai giờ, Yamato bị trúng hơn 15 quả ngư lôi và bom. Khi Yamato nổ tung, vụ nổ có thể được nhìn thấy từ khoảng cách 100 dặm. Continue reading “Vì sao Hải quân Mỹ không còn đóng thiết giáp hạm?”

20/01/1863: Cuộc Hành quân Bùn lầy bắt đầu

Nguồn: Mud March begins, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1863, Binh đoàn Potomac của Tướng Liên minh miền Bắc Ambrose Burnside bắt đầu mở cuộc tấn công nhắm vào Binh đoàn Bắc Virginia của Tướng Robert E. Lee. Tuy nhiên, chiến dịch nhanh chóng sa lầy khi những cơn mưa lớn kéo dài nhiều ngày biến các con đường tại Virginia thành những bãi lầy nhão nhoét. Chiến dịch đã bị hủy bỏ chỉ vài ngày sau đó.

Phe Liên minh khi ấy vẫn còn đang choáng váng sau Trận Fredericksburg thảm khốc tại Virginia vào ngày 13/12/1862. Lực lượng của Burnside đã chịu hơn 13.000 thương vong khi tấn công quân của Lee dọc theo các ngọn đồi phía trên Fredericksburg. Trong khi đó, Lee chỉ chịu khoảng 5.000 thương vong, khiến Fredericksburg trở thành một trong những trận giao tranh có thương vong chênh lệch nhất ở mặt trận phía Đông. Tinh thần của lính miền Bắc đã xuống rất thấp vào mùa đông năm đó. Continue reading “20/01/1863: Cuộc Hành quân Bùn lầy bắt đầu”

Thế giới hôm nay: 20/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đan Mạch gửi một lượng quân “đáng kể” tới Greenland sau khi Donald Trump từ chối loại trừ khả năng xâm chiếm hòn đảo Bắc Cực này. Trước đó, Trump đã gửi thư cho Thủ tướng Na Uy, ám chỉ rằng khao khát có được Greenland bắt nguồn từ việc ông bị gạt khỏi giải Nobel Hòa bình. Trump cũng đe dọa áp thuế quan đối với các quốc gia chống đối ông; các nhà lãnh đạo châu Âu dự kiến họp vào thứ Năm để lên kế hoạch phản ứng chung.

Trump xác nhận rằng ông đã mời Vladimir Putin, Tổng thống Nga, tham gia “Hội đồng Hòa bình” nhằm giám sát hoạt động gìn giữ hòa bình tại Gaza. Chính phủ Nga cho biết họ đang “nghiên cứu” lời đề nghị này. Tổng thống Mỹ cũng mời một số nhân vật chính trị và kinh doanh có ảnh hưởng, bao gồm Sir Tony Blair, cựu Thủ tướng Anh, tham gia vào hội đồng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/01/2026”

Châu Âu cần nghĩ đến điều không tưởng về NATO

Nguồn: Gideon Rachman, “Europe needs to think the unthinkable on NATO,” Financial Times, 12/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Xung đột về vấn đề Greenland có thể phá hủy liên minh xuyên Đại Tây Dương, đòi hỏi một hiệp ước an ninh mới cho châu Âu để thay thế.

Gerardus Mercator có lẽ phải chịu trách nhiệm cho nhiều điều. Ông là một nhà vẽ bản đồ sống ở thế kỷ 16, người đã vẽ ra tấm bản đồ thế giới để hỗ trợ các nhà hàng hải. Trên bản đồ Mercator, vốn phóng đại các vùng cực và vẫn được sử dụng rộng rãi ngày nay, Greenland trông lớn hơn cả Nam Mỹ và có kích thước gần bằng châu Phi. Trên thực tế, hai lục địa kia đều lớn hơn hòn đảo gấp nhiều lần. Continue reading “Châu Âu cần nghĩ đến điều không tưởng về NATO”

‘Thái tử lưu vong’ Reza Pahlavi khó trở thành lời giải cho một Iran ‘thế tục hóa’

Nguồn: Kim Lương Tường, 金良祥：在伊朗，美国复制不了委内瑞拉模式, Guancha, 15/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Kể từ sau vụ Mỹ bắt cóc Maduro, thế giới ngày càng lo ngại về việc liệu Mỹ và Israel có nhân bối cảnh bất ổn leo thang tại Iran để phát động một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran, hay thậm chí tìm cách lật đổ chính quyền hiện tại của nước này hay không. Bước vào giữa tháng 1, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu công dân Mỹ nhanh chóng rời khỏi Iran, đồng thời “chỉ số Pizza” tại Bộ Quốc phòng Mỹ một lần nữa tăng vọt, báo hiệu mùi thuốc súng đang trở nên nồng nặc hơn bao giờ hết.

Trên mặt trận ngoại giao, các động thái liên quan cũng không hề dừng lại. Theo tiết lộ từ truyền thông Mỹ, Steve Witkoff – Đặc phái viên về Trung Đông của Tổng thống Mỹ Trump – mới đây đã có cuộc gặp bí mật “Thái tử cuối cùng của Iran” Reza Pahlavi. Ngay sau đó, Đức, Australia cùng một số quốc gia khác tuyên bố không còn công nhận tính hợp pháp của chính quyền Iran hiện tại. Một cuộc đại chiến dường như đang cận kề. Continue reading “‘Thái tử lưu vong’ Reza Pahlavi khó trở thành lời giải cho một Iran ‘thế tục hóa’”

Thế giới hôm nay: 19/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các nhà lãnh đạo châu Âu có thể sẽ gặp nhau vào hôm nay, nhằm tìm kiếm một phản ứng thống nhất đối với nỗ lực mua lại Greenland ngày càng quyết liệt của Donald Trump. Cuối tuần qua, tám quốc gia châu Âu bị Trump đe dọa tăng thuế quan đã đưa ra một tuyên bố đanh thép, cảnh báo về mối đe dọa đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Các lựa chọn của châu Âu bao gồm thuế quan trả đũa, đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ, và bán tháo Trái phiếu Kho bạc Mỹ. Tất cả đều là những lựa chọn nan giải.

Một vụ va chạm giữa hai tàu cao tốc ở miền nam Tây Ban Nha khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và 75 người khác bị thương. Vụ việc xảy ra khi một đoàn tàu đi từ Malaga đến Madrid bị trật bánh và đâm vào một đoàn tàu khác đang đi tới. Nguyên nhân vẫn chưa được xác định. Pedro Sánchez, Thủ tướng Tây Ban Nha, mô tả đây là một “đêm đau thương tột cùng.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/01/2026”

Cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể sẽ phản tác dụng

Nguồn: Marc Lynch, “Why a U.S. Attack on Iran Would Backfire”, Foreign Policy, ngày 14/01/2026

“Trump đã đe dọa tiến hành các cuộc tấn công để ủng hộ những người biểu tình chống chế độ.”

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Với việc lấy lý do ủng hộ các cuộc biểu tình chống chế độ, khả năng Mỹ và có thể cả Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran dường như đang hiện hữu. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liên tục đăng các lời đe dọa trực tiếp trên mạng xã hội, bên cạnh đó cũng có rất nhiều thông tin rò rỉ từ các quan chức trong chính quyền về việc Mỹ đang chuẩn bị cho kịch bản này.

Trump có vẻ tự tin quá mức về khả năng thành công của mình ở Venezuela cũng như với các cuộc không kích của Mỹ vào Iran trong năm ngoái, đồng thời ông luôn tỏ ra xem thường những cảnh báo từ các chuyên gia về những rủi ro và hậu quả có thể xảy ra. Nhiều báo cáo ở bên ngoài nước Mỹ cho thấy các quan chức Châu Âu đã được tham vấn về các mục tiêu có khả năng Mỹ nhắm tới, và một vài nhân sự đã nhận được lời khuyên rời khỏi các căn cứ của Mỹ ở Vùng Vịnh. Mặc dù không có dấu hiệu nào cho thấy quyết định tấn công là chắc chắn—Trump có thể chọn áp đặt thêm các lệnh trừng phạt hoặc tấn công mạng—nhưng những tín hiệu trên đang gây lo ngại. Continue reading “Cuộc tấn công của Mỹ vào Iran có thể sẽ phản tác dụng”

Lập trường cứng rắn của Trung Quốc làm tăng uy tín của Thủ tướng Nhật

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China’s tough stance backfires, boosting Japan PM’s popularity,” Nikkei Asia, 15/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhờ tỷ lệ ủng hộ cao, Sanae Takaichi đang dự định tổ chức bầu cử sớm.

Trung Quốc đã liên tục gây áp lực lên Nhật Bản kể từ ngày 07/11, khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đưa ra nhận định về khả năng xảy ra xung đột ở Đài Loan.

Takaichi, người mới nhậm chức khoảng hai tuần rưỡi trước đó, đã nói với Quốc hội Nhật Bản rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan có thể gây ra mối đe dọa sống còn đối với Nhật Bản, cho phép nước này thực hiện quyền tự vệ tập thể. Continue reading “Lập trường cứng rắn của Trung Quốc làm tăng uy tín của Thủ tướng Nhật”

18/01/1990: Bị cáo trong các phiên tòa Trường mầm non McMartin được tuyên trắng án

Nguồn: Defendant in McMartin Preschool trials is acquitted, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles đã bỏ phiếu tuyên trắng án mọi tội danh cho Peggy McMartin Buckey, người bị cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ em tại Trường mầm non McMartin ở Manhattan Beach, California. Các phiên tòa trong vụ McMartin – vốn đã trở thành một hiện tượng truyền thông – kéo dài hơn sáu năm và tiêu tốn hơn 13,5 triệu đô la mà không đưa ra được một bản án kết tội nào. Tuy nhiên, bồi thẩm đoàn đã không thể thống nhất ý kiến đối với 13 cáo buộc chống lại con trai bà là Ray Buckey, và các công tố viên, vì không muốn buông xuôi vụ việc, sau đó đã xét xử lại anh ta với tám trong số các tội danh này. Continue reading “18/01/1990: Bị cáo trong các phiên tòa Trường mầm non McMartin được tuyên trắng án”

Đại hội XIV của Việt Nam: Quyền lực, cải cách và thế hệ chính trị kế tiếp

Tác giả: Nguyễn Khắc Giang

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc ngày 19/1, với khoảng 1.600 đại biểu nhóm họp để hợp thức hóa những quyết định đã được dàn xếp trong nhiều tháng trước đó. Nhưng kỳ đại hội này có thể sẽ là sự kiện quan trọng nhất trong một thế hệ. Không chỉ quyết định ai sẽ nắm quyền trong chính trường Việt Nam đến năm 2031, Đại hội còn cho thấy liệu hệ thống một đảng có thể tự điều chỉnh để đáp ứng những đòi hỏi mới của thời đại, hay sẽ “đông cứng” dưới một bộ máy an ninh vốn chưa bao giờ có ảnh hưởng lớn đến thế. Continue reading “Đại hội XIV của Việt Nam: Quyền lực, cải cách và thế hệ chính trị kế tiếp”

17/01/1994: Paula Jones cáo buộc Bill Clinton quấy rối tình dục

Nguồn: Paula Jones accuses Bill Clinton of sexual harassment, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1994, Paula Jones, một cựu nhân viên của tiểu bang Arkansas, đã đệ đơn kiện Tổng thống Bill Clinton tại tòa án liên bang ở Little Rock, yêu cầu bồi thường thiệt hại 700.000 đô la.

Jones khẳng định rằng Clinton, khi còn là Thống đốc bang Arkansas, đã quấy rối tình dục bà, rồi sau đó bôi nhọ danh dự bà khi bà công khai các cáo buộc của mình. Tháng 8 năm sau, các luật sư của Clinton đã đệ đơn xin bác bỏ vụ kiện của Jones, viện dẫn quyền miễn trừ của Tổng thống. Thẩm phán quận liên bang phán quyết rằng Clinton không thể bị đưa ra xét xử cho đến khi mãn nhiệm, nhưng quá trình điều tra đối với các cáo buộc của Jones vẫn có thể được tiến hành. Continue reading “17/01/1994: Paula Jones cáo buộc Bill Clinton quấy rối tình dục”

“Học thuyết Donroe” của Trump phi lý như thế nào?

Nguồn: Stephen M. Walt, “The ‘Donroe Doctrine’ Makes No Sense”, Foreign Policy, 08/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu bạn cảm thấy bối rối về cơ sở chiến lược cho các chính sách của chính quyền Trump đối với Venezuela, bao gồm cả vụ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro gần đây, tôi không hề trách bạn bởi hầu hết các lý lẽ được Mỹ đưa ra cho đến nay đều không hề thuyết phục một chút nào.

Trước hết, chiến dịch này không phải là để bảo vệ Mỹ khỏi “nạn khủng bố ma túy”. Không chỉ vì Venezuela chưa bao giờ là nguồn cung cấp ma túy bất hợp pháp đáng kể vào Mỹ (và chắc chắn không phải là fentanyl), mà quyết định gần đây của Tổng thống Donald Trump về việc ân xá hoàn toàn cho cựu Tổng thống Honduras Juan Orlando Hernández, người từng bị bồi thẩm đoàn Mỹ kết tội buôn bán ma túy, đã cho thấy ông thực sự quan tâm đến vấn đề đó ở mức độ nào. Continue reading ““Học thuyết Donroe” của Trump phi lý như thế nào?”

Thế giới hôm nay: 16/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

María Corina Machado, lãnh đạo phe đối lập Venezuela, đã trao tặng huy chương giải Nobel Hòa bình của bà cho Donald Trump trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng, nhưng cuối cùng vẫn phải rời đi mà không thuyết phục được Tổng thống Mỹ ủng hộ bà trở thành lãnh đạo đất nước. Machado nói món quà này ghi nhận “cam kết của Trump đối với sự tự do của chúng tôi.” Tuy nhiên, Trump tuyên bố rằng Machado, người vốn rất nổi tiếng ở Venezuela, lại “không có sự ủng hộ nào” tại đó.

Mỹ đồng ý áp trần thuế quan 15% đối với hàng nhập khẩu từ Đài Loan để đổi lấy việc các nhà sản xuất chip của hòn đảo này (bao gồm cả tập đoàn lớn nhất thế giới TSMC) đầu tư 500 tỷ USD vào các hoạt động tại Mỹ. Chính quyền Trump đã đồng ý giảm mức thuế từ 20% xuống ngang bằng mức áp dụng cho Hàn Quốc và Nhật Bản. Bộ Thương mại Mỹ cho biết thỏa thuận này sẽ dẫn đến một cuộc “hồi hương ồ ạt” của ngành sản xuất chip về lại nước Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/01/2026”

Việt Nam nhìn nhận thế nào về cuộc đột kích Venezuela của Mỹ?

Nguồn: Khang Vũ, “The U.S. Raid on Venezuela: The View from Hanoi”, The Diplomat, 13/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng vũ lực để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, việc chính quyền của ông tuyên bố Washington có quyền dùng vũ lực chiếm Greenland, cùng những đe dọa sử dụng lực lượng quân sự chống lại Colombia, Cuba và Mexico cho thấy Mỹ đang tập trung vào việc khẳng định sự thống trị tại Tây Bán Cầu, như đã đề ra trong Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) năm 2025. Việc một cường quốc xem thường chủ quyền của các nước nhỏ đã vô tình tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, làm giảm đi rào cản đạo đức cho các cường quốc khác hành động tương tự. Điều này càng trở nên rõ rệt khi Washington vừa ép Ukraine phải đổi đất lấy hòa bình với Nga. Continue reading “Việt Nam nhìn nhận thế nào về cuộc đột kích Venezuela của Mỹ?”

Sự rút lui thầm lặng của Trung Quốc khỏi vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên

Nguồn: Park Jinwan, “China’s Quiet Retreat From North Korean Denuclearization,” Foreign Policy, 09/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Canh bạc của Bắc Kinh có thể phản tác dụng như thế nào?

Suốt nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã gắn chặt quan điểm chính thức của mình đối với Triều Tiên vào mục tiêu “phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên.” Cụm từ này xuất hiện trong một loạt các sách trắng quốc phòng, tuyên bố chung, và các hoạt động ngoại giao, đóng vai trò như bằng chứng hùng hồn của Bắc Kinh rằng họ phản đối tham vọng hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Nhưng vào cuối tháng 11 năm ngoái, Trung Quốc đã công bố sách trắng mới nhất về kiểm soát vũ khí, giải trừ quân bị, và chống phổ biến vũ khí hạt nhân – và lần đầu tiên sau nhiều năm, tài liệu này đã loại bỏ mọi đề cập rõ ràng đến việc phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên. Thay vào đó là những lời kêu gọi mơ hồ về “hòa bình,” “ổn định,” và giải quyết thông qua “các biện pháp chính trị,” cũng như nhắc lại “lập trường trung lập” của Trung Quốc về vấn đề này. Continue reading “Sự rút lui thầm lặng của Trung Quốc khỏi vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên”