Category: Sự kiện

08/02/1924: Vụ tử hình đầu tiên bằng khí độc

Nguồn: First execution by lethal gas, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1924, vụ tử hình bằng khí độc đầu tiên trong lịch sử Mỹ đã được thực hiện tại Carson City, Nevada. Người bị xử tử là Gee Jon, một thành viên băng đảng người Hoa, kẻ bị kết tội sát hại một thành viên của băng đảng đối địch. Khí độc được Nevada thông qua vào năm 1921 như một phương pháp thi hành án tử hình nhân đạo hơn, trái ngược với các kỹ thuật truyền thống như treo cổ, xử bắn, hoặc ghế điện. Continue reading “08/02/1924: Vụ tử hình đầu tiên bằng khí độc”

07/02/1775: Benjamin Franklin xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng”

Nguồn: Benjamin Franklin publishes “An Imaginary Speech”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1775, tại London, Benjamin Franklin đã xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng” (An Imaginary Speech) để bảo vệ lòng dũng cảm của người Mỹ.

Bài diễn văn của Franklin nhằm mục đích phản bác những bình luận của một sĩ quan giấu tên trước Nghị viện rằng người Anh không cần phải sợ những kẻ nổi loạn thuộc địa, bởi vì “người Mỹ thua kém Người dân của Đất nước này [nước Anh] về sự Tận tụy với Phụ nữ, và về Lòng dũng cảm, và tệ hơn tất cả, họ quá sùng đạo.” Continue reading “07/02/1775: Benjamin Franklin xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng””

05/02/1917: Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Nhập cư

Nguồn: Immigration Act passed over President Wilson’s veto, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1917, với đa số hơn hai phần ba, Quốc hội Mỹ đã bác bỏ quyết định phủ quyết mà Tổng thống Woodrow Wilson đưa ra vào tuần trước đó và chính thức thông qua Đạo luật Nhập cư (Immigration Act). Đạo luật này yêu cầu người nhập cư thực hiện bài kiểm tra khả năng đọc viết và cấm lao động người châu Á, ngoại trừ những người đến từ các quốc gia có hiệp ước hoặc thỏa thuận đặc biệt với Mỹ, chẳng hạn như Philippines. Continue reading “05/02/1917: Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Nhập cư”

03/02/1998: Máy bay quân sự Mỹ cắt đứt cáp treo trượt tuyết tại Ý

Nguồn: Marine jet severs ski-lift cable in Italy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, một chiếc máy bay phản lực của Thủy quân Lục chiến Mỹ bay ở tầm thấp qua thị trấn Cavalese thuộc dãy Alps ở Ý đã cắt đứt dây cáp treo trượt tuyết, khiến một cabin rơi xuống đất và làm 20 người thiệt mạng.

Cavalese nằm trong dãy núi Dolomite, cách Trento, Ý khoảng 32km về phía đông bắc. Năm 1976, cũng tại khu vực này, 42 người, trong đó có 15 trẻ em, đã thiệt mạng khi dây cáp giữ cabin cáp treo của họ bị đứt. Chiếc cabin rơi xuống từ độ cao hơn 210m, và bộ khung treo phía trên đã rơi đè lên nó. Continue reading “03/02/1998: Máy bay quân sự Mỹ cắt đứt cáp treo trượt tuyết tại Ý”

01/02/1960: Cuộc biểu tình ngồi tại Greensboro bắt đầu

Nguồn: Greensboro sit-in begins, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, tại Greensboro, Bắc Carolina, bốn sinh viên đại học da đen đã châm ngòi cho một phong trào dân quyền trên nước Mỹ bằng cách từ chối rời khỏi một quầy ăn trưa “chỉ dành cho người da trắng” tại một cửa hàng bán lẻ nổi tiếng sau khi họ bị từ chối phục vụ. Những sinh viên trường Đại học Nông nghiệp và Kỹ thuật Bắc Carolina – Ezell Blair Jr., Franklin McCain, Joseph McNeil, và David Richmond – sau này đã được biết đến với cái tên “Bộ tứ Greensboro” (Greensboro Four). Continue reading “01/02/1960: Cuộc biểu tình ngồi tại Greensboro bắt đầu”

31/01/1971: Apollo 14 khởi hành lên Mặt Trăng

Nguồn: Apollo 14 departs for the moon, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1971, tàu Apollo 14, dưới sự điều khiển của các phi hành gia Alan B. Shepard Jr., Edgar D. Mitchell và Stuart A. Roosa, đã được phóng thành công từ Cape Canaveral, Florida, trong một sứ mệnh có người lái đến Mặt Trăng. Continue reading “31/01/1971: Apollo 14 khởi hành lên Mặt Trăng”

29/01/1845: “The Raven” của Edgar Allan Poe được xuất bản

Nguồn: “The Raven” is published, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1845, bài thơ nổi tiếng “The Raven” (Con Quạ) của Edgar Allan Poe, với câu mở đầu “Once upon a midnight dreary” (Một lần, vào một nửa đêm thê thảm[1]) đã được xuất bản trên tờ New York Evening Mirror.

Các tác phẩm u tối và rùng rợn của Poe phản ánh chính cuộc đời đầy biến động và khó khăn của ông. Sinh ra tại Boston vào năm 1809, Poe mồ côi khi mới lên ba và chuyển đến sống cùng gia đình một doanh nhân tại Richmond, Virginia. Ông từng theo học tại Đại học Virginia nhưng bị đuổi học vì tham gia cờ bạc. Sau đó, ông theo học một thời gian ngắn tại một học viện quân sự. Continue reading “29/01/1845: “The Raven” của Edgar Allan Poe được xuất bản”

27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập

Nguồn: National Geographic Society is incorporated, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1888, Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society) đã chính thức được thành lập tại Washington, D.C., với mục đích “gia tăng và phổ biến kiến thức địa lý.”

33 người đàn ông tham gia cuộc gặp gỡ ban đầu để thành lập Hội Địa lý Quốc gia là một nhóm đa dạng bao gồm các nhà địa lý, nhà thám hiểm, giáo viên, luật sư, nhà vẽ bản đồ, sĩ quan quân đội, và nhà tài chính. Tất cả đều có chung quan tâm đến kiến thức khoa học và địa lý, cũng như cùng chia sẻ quan điểm rằng trong thời đại của khám phá, phát minh, đổi thay, và truyền thông đại chúng, người Mỹ đang ngày càng tò mò hơn về thế giới xung quanh họ. Với suy nghĩ này, họ đã soạn thảo điều lệ và bầu một luật sư kiêm nhà từ thiện tên là Gardiner Greene Hubbard lên làm chủ tịch. Không phải là nhà khoa học hay nhà địa lý, Hubbard đại diện cho mong muốn của Hội là tiếp cận đến công chúng phổ thông. Continue reading “27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập”

25/01/1980: Paul McCartney bị trục xuất khỏi Nhật Bản

Nguồn: Paul McCartney is released from a Tokyo jail and deported from Japan, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngày 16/01/1980, Paul McCartney đặt chân đến Sân bay Quốc tế Narita, Tokyo, đánh dấu chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của ông kể từ chuyến lưu diễn của The Beatles năm 1966. Sự kiện này vốn là chuyến lưu diễn qua 11 thành phố theo kế hoạch của ông và ban nhạc Wings. Nhưng thay vào đó, chuyến thăm của Paul chỉ gói gọn trong khoảng thời gian 9 ngày tại Trại tạm giam Tội phạm Ma túy Tokyo, kết thúc vào ngày 25/01/1980. Continue reading “25/01/1980: Paul McCartney bị trục xuất khỏi Nhật Bản”

24/01/1862: Ngày sinh nhà văn Edith Wharton

Nguồn: Author Edith Wharton is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, Edith Wharton đã chào đời trong một gia đình New York lâu đời và giàu có. Bà lớn lên trong một thế giới xa hoa, nơi xã hội thời tiền Nội chiến cố gắng giữ khoảng cách với tầng lớp nhà giàu mới nổi. Wharton, người được kỳ vọng sẽ trở thành một người vợ, người mẹ, và nữ chủ nhân gia đình điển hình, thay vào đó lại bộc lộ tài năng trí tuệ và bắt đầu viết lách từ khi còn nhỏ. Continue reading “24/01/1862: Ngày sinh nhà văn Edith Wharton”

22/01/1998: Theodore Kaczynski nhận tội trong các vụ đánh bom “Unabomber”

Nguồn: Ted Kaczynski pleads guilty to bombings, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, tại một phòng xử án ở Sacramento, California, Theodore J. Kaczynski đã nhận tội đối với tất cả các cáo buộc liên bang chống lại mình, thừa nhận trách nhiệm đối với chiến dịch gửi bom thư kéo dài 17 năm gắn liền với cái tên “Unabomber.”

Sinh năm 1942, Kaczynski từng theo học tại Đại học Harvard và nhận bằng tiến sĩ toán học tại Đại học Michigan. Ông từng làm giáo sư môn toán tại Đại học California ở Berkeley, nhưng đột ngột nghỉ việc vào năm 1969. Sang đầu những năm 1970, Kaczynski bắt đầu sống ẩn dật ở miền tây Montana, trong một căn chòi rộng khoảng 3×4 mét, không có lò sưởi, điện hay nước máy. Từ địa điểm biệt lập này, ông bắt đầu chiến dịch đánh bom khiến ba người thiệt mạng và làm bị thương hơn 20 người khác. Continue reading “22/01/1998: Theodore Kaczynski nhận tội trong các vụ đánh bom “Unabomber””

20/01/1863: Cuộc Hành quân Bùn lầy bắt đầu

Nguồn: Mud March begins, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1863, Binh đoàn Potomac của Tướng Liên minh miền Bắc Ambrose Burnside bắt đầu mở cuộc tấn công nhắm vào Binh đoàn Bắc Virginia của Tướng Robert E. Lee. Tuy nhiên, chiến dịch nhanh chóng sa lầy khi những cơn mưa lớn kéo dài nhiều ngày biến các con đường tại Virginia thành những bãi lầy nhão nhoét. Chiến dịch đã bị hủy bỏ chỉ vài ngày sau đó.

Phe Liên minh khi ấy vẫn còn đang choáng váng sau Trận Fredericksburg thảm khốc tại Virginia vào ngày 13/12/1862. Lực lượng của Burnside đã chịu hơn 13.000 thương vong khi tấn công quân của Lee dọc theo các ngọn đồi phía trên Fredericksburg. Trong khi đó, Lee chỉ chịu khoảng 5.000 thương vong, khiến Fredericksburg trở thành một trong những trận giao tranh có thương vong chênh lệch nhất ở mặt trận phía Đông. Tinh thần của lính miền Bắc đã xuống rất thấp vào mùa đông năm đó. Continue reading “20/01/1863: Cuộc Hành quân Bùn lầy bắt đầu”

18/01/1990: Bị cáo trong các phiên tòa Trường mầm non McMartin được tuyên trắng án

Nguồn: Defendant in McMartin Preschool trials is acquitted, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles đã bỏ phiếu tuyên trắng án mọi tội danh cho Peggy McMartin Buckey, người bị cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ em tại Trường mầm non McMartin ở Manhattan Beach, California. Các phiên tòa trong vụ McMartin – vốn đã trở thành một hiện tượng truyền thông – kéo dài hơn sáu năm và tiêu tốn hơn 13,5 triệu đô la mà không đưa ra được một bản án kết tội nào. Tuy nhiên, bồi thẩm đoàn đã không thể thống nhất ý kiến đối với 13 cáo buộc chống lại con trai bà là Ray Buckey, và các công tố viên, vì không muốn buông xuôi vụ việc, sau đó đã xét xử lại anh ta với tám trong số các tội danh này. Continue reading “18/01/1990: Bị cáo trong các phiên tòa Trường mầm non McMartin được tuyên trắng án”

17/01/1994: Paula Jones cáo buộc Bill Clinton quấy rối tình dục

Nguồn: Paula Jones accuses Bill Clinton of sexual harassment, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1994, Paula Jones, một cựu nhân viên của tiểu bang Arkansas, đã đệ đơn kiện Tổng thống Bill Clinton tại tòa án liên bang ở Little Rock, yêu cầu bồi thường thiệt hại 700.000 đô la.

Jones khẳng định rằng Clinton, khi còn là Thống đốc bang Arkansas, đã quấy rối tình dục bà, rồi sau đó bôi nhọ danh dự bà khi bà công khai các cáo buộc của mình. Tháng 8 năm sau, các luật sư của Clinton đã đệ đơn xin bác bỏ vụ kiện của Jones, viện dẫn quyền miễn trừ của Tổng thống. Thẩm phán quận liên bang phán quyết rằng Clinton không thể bị đưa ra xét xử cho đến khi mãn nhiệm, nhưng quá trình điều tra đối với các cáo buộc của Jones vẫn có thể được tiến hành. Continue reading “17/01/1994: Paula Jones cáo buộc Bill Clinton quấy rối tình dục”

15/01/1929: Ngày sinh Martin Luther King Jr.

Nguồn: Martin Luther King Jr. born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1929, Martin Luther King Jr. đã chào đời tại Atlanta, Georgia, là con trai của một mục sư Baptist. Ông lớn lên, nhận bằng tiến sĩ thần học, và vào năm 1955 đã giúp tổ chức cuộc biểu tình lớn đầu tiên của phong trào đòi quyền công dân cho người Mỹ gốc Phi: cuộc Tẩy chay Xe buýt Montgomery thành công. Chịu ảnh hưởng bởi Mohandas Gandhi, ông chủ trương bất tuân dân sự và phản kháng bất bạo động đối với nạn phân tách chủng tộc (segregation) ở miền nam nước Mỹ. Các cuộc biểu tình hòa bình mà ông lãnh đạo khắp miền nam nước Mỹ thường bị đáp trả bằng bạo lực, nhưng King và những người ủng hộ ông vẫn kiên trì, và phong trào ngày càng tạo được đà tiến lên mạnh mẽ. Continue reading “15/01/1929: Ngày sinh Martin Luther King Jr.”

13/01/1990: Douglas Wilder trở thành thống đốc gốc Phi đầu tiên của Mỹ

Nguồn: Douglas Wilder of Virginia becomes the nation’s first elected Black governor, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, Douglas Wilder, người Mỹ gốc Phi đầu tiên đắc cử chức thống đốc tại một bang của Mỹ, chính thức nhậm chức Thống đốc bang Virginia. Wilder đã phá vỡ nhiều rào cản sắc tộc trong nền chính trị Virginia và đến nay vẫn là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lâu dài cũng như gây nhiều tranh luận trên chính trường của bang này. Continue reading “13/01/1990: Douglas Wilder trở thành thống đốc gốc Phi đầu tiên của Mỹ”

11/01/1971: Cụm từ “Thung lũng Silicon” lần đầu tiên xuất hiện trên báo in

Nguồn: “Silicon Valley” first appears in print, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1971, cụm từ “Thung lũng Silicon” lần đầu tiên xuất hiện trên bản báo in của Electronic News, một tạp chí thương mại hàng tuần nổi tiếng. Bài báo – phần đầu tiên trong loạt bài ba phần – được viết bởi nhà báo kỳ cựu trong lĩnh vực điện tử Don Hoefler, ghi lại sự trỗi dậy của ngành công nghiệp bán dẫn tại Thung lũng Santa Clara ở Bắc California. Tiêu đề của bài báo là “Thung lũng Silicon Mỹ” (Silicon Valley U.S.A.) Continue reading “11/01/1971: Cụm từ “Thung lũng Silicon” lần đầu tiên xuất hiện trên báo in”

10/01/1946: Phiên họp đầu tiên của Liên Hiệp Quốc

Nguồn: First meeting of the United Nations, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1946, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đầu tiên, gồm 51 quốc gia, đã được triệu tập tại Hội trường Trung tâm Westminster ở London, Anh.

Một tuần sau, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhóm họp lần đầu tiên và thiết lập các quy tắc thủ tục của mình. Sang ngày 24/01, Đại hội đồng đã thông qua nghị quyết đầu tiên, một biện pháp kêu gọi sử dụng năng lượng nguyên tử một cách hòa bình, đồng thời loại bỏ vũ khí nguyên tử và các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác. Continue reading “10/01/1946: Phiên họp đầu tiên của Liên Hiệp Quốc”

08/01/1901 “Kẻ ăn thịt người Colorado” Alfred Packer được ân xá

Nguồn: “Colorado Cannibal” Alfred Packer is paroled, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1901, Alfred Packer, kẻ đã thú nhận hành vi ăn thịt người ở Colorado, được ra tù theo diện ân xá sau khi chấp hành bản án 18 năm.

Là một trong vô số những người đi tìm vàng và bạc đã lùng sục khắp dãy núi Rocky để tìm kiếm vận may vào những năm 1860, Alfred Packer phải làm  thêm công việc người dẫn đường ở vùng hoang dã Utah và Colorado để bổ sung cho thu nhập ít ỏi từ khai thác mỏ. Đầu tháng 11/1873, Packer rời Bingham Canyon, Utah, dẫn đầu một nhóm 21 người đi đến các mỏ vàng gần Breckenridge, Colorado. Mùa đông năm 1873-1874 khắc nghiệt một cách bất thường. Continue reading “08/01/1901 “Kẻ ăn thịt người Colorado” Alfred Packer được ân xá”

06/01/1919: Ngày mất Theodore Roosevelt

Nguồn: Theodore Roosevelt dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1919, Theodore Roosevelt, tổng thống thứ 26 của Mỹ, đã qua đời tại Sagamore Hill, điền trang của ông nhìn ra Eo biển Long Island thuộc New York.

Là một chính trị gia năng động và tràn đầy nhiệt huyết, Theodore Roosevelt được ghi nhận là người đã kiến tạo nên hình ảnh tổng thống hiện đại. Khi còn là một đảng viên Cộng hòa trẻ tuổi, ông nắm giữ nhiều chức vụ chính trị tại New York trong thập niên 1880 và 1890, đồng thời là lãnh đạo của phe cải cách của Đảng Cộng hòa tại tiểu bang này. Continue reading “06/01/1919: Ngày mất Theodore Roosevelt”